Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 17 (1-5) (σελ. 190-191) – ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΟΜΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΧΩΤΟΥ ΚΕΦΑΛΗΣ – ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 17 (1-5)

Πλήρεις λύσεις των 5 ερωτήσεων του κεφαλαίου 17 — οι δύο αιτιολογικές μορφές της γυναικείας αλωπεκίας, η τελογόνος τριχόπτωση και ο μηχανισμός της, οι περιπτώσεις εμφάνισης, η συμπλήρωση για το τελογενές στάδιο και τον σίδηρο και οι προτάσεις Σωστού-Λάθους.

Ερώτηση 1 — Πού οφείλεται η γυναικεία αλωπεκία

Ερώτηση: Πού πιστεύετε ότι οφείλεται η γυναικεία αλωπεκία;

Απάντηση:

• Οι δύο μορφές (σελ. 187): μπορούμε να διακρίνουμε δύο διαφορετικές μορφές της γυναικείου τύπου αλωπεκίας. | Μορφή | Αιτιολογία | |---|---| | Η πρώτη | μοιάζει με την ανδρογενετικού τύπου, μόνο που εμφανίζεται με διαφορετική μορφή· η αιτία της είναι πιθανότατα ορμονικές διαταραχές και αυξημένη παραγωγή των ανδρογόνων στις γυναίκες | | Η δεύτερη | εμφανίζεται συνήθως στο τέλος της εγκυμοσύνης, ύστερα από λήψη αντισυλληπτικών, ύστερα από έντονες δίαιτες αδυνατίσματος και ύστερα από διαταραχές του κύκλου |

  Ποιες γυναίκες αφορά η πρώτη (σελ. 188): παρουσιάζεται συνήθως σε γυναίκες που βρίσκονται σε εμμηνόπαυση, σε γυναίκες που έχουν αφαιρεθεί οι ωοθήκες, ή σε γυναίκες με όγκους στα επινεφρίδια — και τα τρία είναι καταστάσεις ορμονικής ανισορροπίας: μείωση των οιστρογόνων ή αύξηση των ανδρογόνων.

  Το μοναδικό εργαστηριακό εύρημα (σελ. 187-188): σε μελέτες που έγιναν, το μοναδικό στοιχείο που βρέθηκε είναι η έλλειψη σιδήρου στο αίμα. Αν και είναι εύκολο να γίνει κατανοητή η σχέση σιδήρου και τριχών, δεν μπορεί να εξηγηθεί γιατί συμβαίνει μόνο στις γυναίκες και μάλιστα σε όσες βρίσκονται στις καταστάσεις που διατυπώθηκαν παραπάνω.

  Η σύνδεση με το κεφ. 11 (σελ. 126): η σιδηροπενική αναιμία (που είναι πολύ συχνή αιτία αραίωσης των μαλλιών σε γυναίκες που δεν διατρέφονται σωστά και έχουν διαταραχές της εμμήνου ρύσεως) — δηλαδή το ίδιο εύρημα εμφανίζεται και εκεί, στις τροφικές διαταραχές.

  Η Ανακεφαλαίωση (σελ. 190): η γυναικείου τύπου αλωπεκία μπορεί να οφείλεται είτε σε ορμονικούς παράγοντες ή να είναι τελογόνος τριχόπτωση.

  Πρόσεξε την επιφύλαξη: το βιβλίο δεν βεβαιώνει — γράφει πιστεύεται, πιθανότατα — ακριβώς όπως και για την ανδρογενετικού τύπου, όπου η αιτία… είναι ακόμα άγνωστη (κεφ. 16, σελ. 179).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γυναικεία αλωπεκία εμφανίζεται σε δύο διαφορετικές μορφές, με διαφορετική αιτιολογία η καθεμία. Η πρώτη μοιάζει με την ανδρογενετικού τύπου, μόνο που εμφανίζεται με διαφορετική μορφή, και η αιτία της είναι πιθανότατα ορμονικές διαταραχές και αυξημένη παραγωγή των ανδρογόνων στις γυναίκες. Παρουσιάζεται συνήθως σε γυναίκες που βρίσκονται σε εμμηνόπαυση, σε γυναίκες που έχουν αφαιρεθεί οι ωοθήκες ή σε γυναίκες με όγκους στα επινεφρίδια. Η δεύτερη, η γνήσια γυναικείου τύπου αλωπεκία, εμφανίζεται συνήθως στο τέλος της εγκυμοσύνης, ύστερα από λήψη αντισυλληπτικών, ύστερα από έντονες δίαιτες αδυνατίσματος και ύστερα από διαταραχές του κύκλου. Σε μελέτες που έγιναν, το μοναδικό στοιχείο που βρέθηκε είναι η έλλειψη σιδήρου στο αίμα, χωρίς όμως να μπορεί να εξηγηθεί γιατί το φαινόμενο συμβαίνει μόνο στις γυναίκες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Η τελογόνος τριχόπτωση

Ερώτηση: Τι είναι η τελογόνος τριχόπτωση;

Απάντηση:

• Ο ορισμός (σελ. 187): η γνήσια αλωπεκία γυναικείου τύπου είναι μια παροδική αλωπεκία, που λέγεται τελογόνος τριχόπτωση (telogen effluvium). Αυτή εμφανίζεται μόνο στις γυναίκες και μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολλών αιτίων.

  Ο μηχανισμός (σελ. 188): ένας πολύ μεγάλος αριθμός τριχών μπαίνει ταυτόχρονα στο τελογενές στάδιο ανάπτυξης της τρίχας (φάση ηρεμίας). Στη συνέχεια, υπάρχει ταυτόχρονη πτώση των τριχών. | Βήμα | Τι συμβαίνει | |---|---| | 1 | πολύ μεγάλος αριθμός τριχών μπαίνει ταυτόχρονα στο τελογενές στάδιο (φάση ηρεμίας) | | 2 | οι τρίχες σταματούν την ανάπτυξή τους, η οποία θα έπρεπε να συνεχιστεί, εξαιτίας έλλειψης σιδήρου και άλλων παραγόντων | | 3 | υπάρχει ταυτόχρονη πτώση των τριχών | | 4 | διαρκεί λίγο, καθώς οι τρίχες ξαναφυτρώνουν |

  Γιατί «τελογόνος»: γιατί οι τρίχες μπαίνουν όλες μαζί στη φάση ηρεμίας (τελογενές στάδιο), δηλαδή στο τέλος του κύκλου ζωής τους — και μια τρίχα σε φάση ηρεμίας πέφτει.

  Πού εντάσσεται στην ταξινόμηση (κεφ. 14, σελ. 163-164): μη ουλωτική - διάχυτη - μερική - προσωρινή — και μάλιστα είναι η κατεξοχήν προσωρινή μορφή, αφού διαρκεί λίγο, καθώς οι τρίχες ξαναφυτρώνουν (σελ. 189).

  Η πρόγνωση (σελ. 189): στην περίπτωση της τελογόνου τριχόπτωσης πιθανόν το φαινόμενο υποχωρεί από μόνο του, αλλά είναι δυνατόν να ξαναεμφανιστεί.

  Η θεραπεία (σελ. 189-190): δεν χρειάζεται ειδική θεραπεία, επειδή υποχωρεί από μόνη της. Παρ' όλα αυτά, μπορούμε να εμποδίσουμε την ανάπτυξή της, διορθώνοντας τις καταστάσεις που την προκαλούν καθώς και την έλλειψη σίδηρου από τον οργανισμό.

  Η διάκριση από την ορμονική μορφή: η ορμονική είναι μόνιμη αν δεν αντιμετωπιστεί — η αλωπεκία συνεχίζεται όλο και πιο έντονα, σαν μόνιμη (σελ. 189)· η τελογόνος είναι παροδική.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η τελογόνος τριχόπτωση, ή telogen effluvium, είναι η γνήσια αλωπεκία γυναικείου τύπου. Πρόκειται για παροδική αλωπεκία, η οποία εμφανίζεται μόνο στις γυναίκες και μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολλών αιτίων. Ο μηχανισμός της είναι ότι ένας πολύ μεγάλος αριθμός τριχών μπαίνει ταυτόχρονα στο τελογενές στάδιο ανάπτυξης της τρίχας, δηλαδή στη φάση ηρεμίας, οι τρίχες σταματούν την ανάπτυξή τους, η οποία θα έπρεπε να συνεχιστεί, εξαιτίας έλλειψης σιδήρου και άλλων παραγόντων, και στη συνέχεια υπάρχει ταυτόχρονη πτώση τους. Εμφανίζεται στα ίδια σημεία με την ορμονική μορφή, διαρκεί όμως λίγο, καθώς οι τρίχες ξαναφυτρώνουν, ενώ είναι δυνατόν να ξαναεμφανιστεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Οι περιπτώσεις εμφάνισης

Ερώτηση: Σε ποιες περιπτώσεις εμφανίζεται;

Απάντηση:

• Οι περιπτώσεις της τελογόνου τριχόπτωσης (σελ. 187): εμφανίζεται συνήθως: | # | Περίπτωση | |---|---| | 1 | στο τέλος της εγκυμοσύνης | | 2 | ύστερα από λήψη αντισυλληπτικών | | 3 | ύστερα από έντονες δίαιτες αδυνατίσματος | | 4 | ύστερα από διαταραχές του κύκλου |

  Ποιες γυναίκες αφορά (σελ. 188): η δεύτερη μορφή αφορά συνήθως νέες γυναίκες με ανωμαλία στον εμμηνορυσιακό κύκλο, μετά το τέλος της εγκυμοσύνης ή ύστερα από δίαιτα.

  Οι περιπτώσεις της ορμονικής μορφής (σελ. 188): παρουσιάζεται συνήθως σε γυναίκες που βρίσκονται σε εμμηνόπαυση, σε γυναίκες που έχουν αφαιρεθεί οι ωοθήκες, ή σε γυναίκες με όγκους στα επινεφρίδια.

  Η αντιπαράθεση των δύο | | Ορμονική μορφή | Τελογόνος τριχόπτωση | |---|---|---| | Ηλικία | γυναίκες σε εμμηνόπαυση και μετά | νέες γυναίκες | | Καταστάσεις | αφαίρεση ωοθηκών, όγκοι επινεφριδίων | τέλος εγκυμοσύνης, αντισυλληπτικά, δίαιτες, διαταραχές κύκλου | | Διάρκεια | σαν μόνιμη αν δεν θεραπευτεί | διαρκεί λίγο, καθώς οι τρίχες ξαναφυτρώνουν |

  Το κοινό στοιχείο: και οι δύο συνδέονται με ορμονικές μεταβολές — η μία με τη μείωση των οιστρογόνων / αύξηση των ανδρογόνων, η άλλη με τις απότομες μεταβολές γύρω από την εγκυμοσύνη, τα αντισυλληπτικά και τον κύκλο.

  Και η κοινή εντόπιση (σελ. 188-189): και οι δύο μορφές… παρουσιάζουν την ίδια κλινική εικόνα, δηλαδή λέπτυνση του τριχώματος και αραίωση… στους κροτάφους και στην κορυφή της κεφαλής· η δεύτερη εμφανίζεται στα ίδια σημεία με την προηγούμενη περίπτωση.

  Η σύνδεση με το κεφ. 11 (σελ. 124): εκεί αναφέρεται ρητά και η μη ουλωτική αλωπεκία μετά από τοκετό ως μία από τις εννιά μη ουλωτικές περιπτώσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η τελογόνος τριχόπτωση εμφανίζεται συνήθως στο τέλος της εγκυμοσύνης, ύστερα από λήψη αντισυλληπτικών, ύστερα από έντονες δίαιτες αδυνατίσματος και ύστερα από διαταραχές του κύκλου, και αφορά κυρίως νέες γυναίκες με ανωμαλία στον εμμηνορρυσιακό κύκλο, μετά το τέλος της εγκυμοσύνης ή ύστερα από δίαιτα. Η άλλη, ορμονικής αιτιολογίας μορφή της γυναικείου τύπου αλωπεκίας παρουσιάζεται συνήθως σε γυναίκες που βρίσκονται σε εμμηνόπαυση, σε γυναίκες στις οποίες έχουν αφαιρεθεί οι ωοθήκες ή σε γυναίκες με όγκους στα επινεφρίδια. Και οι δύο μορφές παρουσιάζουν την ίδια κλινική εικόνα, δηλαδή λέπτυνση του τριχώματος και αραίωση στους κροτάφους και στην κορυφή της κεφαλής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Συμπλήρωση κενών — η γυναικείου τύπου αλωπεκία

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: α) Η τελογόνος τριχόπτωση συνεπάγεται ότι ένας δυσανάλογα μεγάλος αριθμός __ μπαίνει ταυτόχρονα στη φάση της __ ανάπτυξης. β) Αν δεν χορηγηθεί θεραπεία στην __ αιτία αλωπεκίας συνεχίζεται όλο και πιο έντονα σαν μόνιμη. γ) Η μοναδική εξέταση που έδειξε κάτι στη γυναικείου τύπου αλωπεκία είναι η ποσότητα του __ στο αίμα.

Απάντηση:

• Η συμπλήρωση | Κενό | Συμπλήρωση | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | α) …αριθμός ___ | τριχών | ένας πολύ μεγάλος αριθμός τριχών μπαίνει ταυτόχρονα στο τελογενές στάδιο ανάπτυξης της τρίχας (σελ. 188) | | α) …στη φάση της ___ ανάπτυξης | τελογενούς (φάση ηρεμίας) | στο τελογενές στάδιο ανάπτυξης της τρίχας (φάση ηρεμίας) (σελ. 188) | | β) στην ___ αιτία | ορμονική | στην περίπτωση που η αιτία είναι ορμονική, αν δεν χορηγηθεί θεραπεία από δερματολόγους ιατρούς, η αλωπεκία συνεχίζεται όλο και πιο έντονα, σαν μόνιμη (σελ. 189) | | γ) η ποσότητα του ___ στο αίμα | σιδήρου | το μοναδικό στοιχείο που βρέθηκε είναι η έλλειψη σιδήρου στο αίμα (σελ. 188) |

  Οι πλήρεις προτάσεις

  1. Η τελογόνος τριχόπτωση συνεπάγεται ότι ένας δυσανάλογα μεγάλος αριθμός τριχών μπαίνει ταυτόχρονα στη φάση της τελογενούς ανάπτυξης.
  2. Αν δεν χορηγηθεί θεραπεία στην ορμονική αιτία, η αλωπεκία συνεχίζεται όλο και πιο έντονα σαν μόνιμη.
  3. Η μοναδική εξέταση που έδειξε κάτι στη γυναικείου τύπου αλωπεκία είναι η ποσότητα του σιδήρου στο αίμα.

  Τι σημαίνει «τελογενές στάδιο» (σελ. 188): είναι η φάση ηρεμίας του κύκλου της τρίχας· φυσιολογικά οι τρίχες μπαίνουν σε αυτήν διαδοχικά και λίγες κάθε φορά, γι' αυτό η καθημερινή τριχόπτωση περνά απαρατήρητη (πρβλ. κεφ. 14, σελ. 161: αλωπεκία είναι και η καθημερινή απώλεια τριχών εξ αιτίας της ανανέωσης που συμβαίνει περιοδικά). Στην τελογόνο τριχόπτωση μπαίνουν όλες μαζί — γι' αυτό η πτώση γίνεται ορατή.

  Γιατί ο σίδηρος (σελ. 188): οι τρίχες σταματούν την ανάπτυξή τους, η οποία θα έπρεπε να συνεχιστεί, εξαιτίας έλλειψης σιδήρου και άλλων παραγόντων· και στη θεραπεία (σελ. 190) διορθώνουμε την έλλειψη σίδηρου από τον οργανισμό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συμπλήρωση είναι η εξής. Πρώτον, η τελογόνος τριχόπτωση συνεπάγεται ότι ένας δυσανάλογα μεγάλος αριθμός τριχών μπαίνει ταυτόχρονα στη φάση της τελογενούς ανάπτυξης, δηλαδή στη φάση ηρεμίας, οπότε ακολουθεί ταυτόχρονη πτώση τους. Δεύτερον, αν δεν χορηγηθεί θεραπεία στην ορμονική αιτία, η αλωπεκία συνεχίζεται όλο και πιο έντονα σαν μόνιμη. Και τρίτον, η μοναδική εξέταση που έδειξε κάτι στη γυναικείου τύπου αλωπεκία είναι η ποσότητα του σιδήρου στο αίμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Σωστό ή Λάθος — η γυναικείου τύπου αλωπεκία

Ερώτηση: Βάλτε Σ(σωστό) ή Λ(λάθος) μπροστά από κάθε πρόταση: Η τελογόνος τριχόπτωση μπορεί να εμφανιστεί ύστερα από δίαιτα αδυνατίσματος. Η γυναικείου τύπου αλωπεκία από ορμονικές αιτίες πιστεύεται ότι είναι ίδια με την ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία.

Απάντηση:

• Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | Η τελογόνος τριχόπτωση μπορεί να εμφανιστεί ύστερα από δίαιτα αδυνατίσματος | Σ | εμφανίζεται συνήθως στο τέλος της εγκυμοσύνης, ύστερα από λήψη αντισυλληπτικών, ύστερα από έντονες δίαιτες αδυνατίσματος και ύστερα από διαταραχές του κύκλου (σελ. 187) | | Η γυναικείου τύπου αλωπεκία από ορμονικές αιτίες πιστεύεται ότι είναι ίδια με την ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία | Σ | αν και ονομάζεται γυναικείου τύπου, η μια μορφή της πιστεύεται ότι έχει την ίδια αιτία με την ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία (σελ. 187)· και η πρώτη μοιάζει με την ανδρογενετικού τύπου, μόνο που εμφανίζεται με διαφορετική μορφή |

  Γιατί η πρώτη είναι Σωστή: η δίαιτα αναφέρεται δύο φορές — στην αιτιολογία (σελ. 187) και στην κλινική εικόνα (σελ. 188: η δεύτερη μορφή αφορά συνήθως νέες γυναίκες… ύστερα από δίαιτα)· και συνδέεται με το εύρημα της έλλειψης σιδήρου στο αίμα, όπως και στο κεφ. 11 (σελ. 126), όπου η σιδηροπενική αναιμία… είναι πολύ συχνή αιτία αραίωσης των μαλλιών σε γυναίκες που δεν διατρέφονται σωστά.

  Γιατί η δεύτερη είναι Σωστή — αλλά με προσοχή: το βιβλίο λέει πιστεύεται ότι έχει την ίδια αιτία και ότι μοιάζει, όχι ότι ταυτίζεται· η διαφορά είναι στη μορφή εμφάνισης: μόνο που εμφανίζεται με διαφορετική μορφή (σελ. 187), δηλαδή σπάνια πέφτουν τα μαλλιά από μεγάλες επιφάνειες ώστε να εμφανιστεί η χαρακτηριστική «φαλάκρα» (σελ. 188). Η πρόταση όμως λέει ακριβώς «πιστεύεται», οπότε είναι Σωστή.

  Και η κοινή εντόπιση (σελ. 188, Ανακεφαλαίωση σελ. 190): εμφανίζεται στα ίδια σημεία με την ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία, δηλαδή στους κροτάφους και στην κορυφή της κεφαλής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Και οι δύο προτάσεις είναι Σωστές. Η πρώτη, ότι η τελογόνος τριχόπτωση μπορεί να εμφανιστεί ύστερα από δίαιτα αδυνατίσματος, είναι Σωστή, γιατί το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι εμφανίζεται συνήθως στο τέλος της εγκυμοσύνης, ύστερα από λήψη αντισυλληπτικών, ύστερα από έντονες δίαιτες αδυνατίσματος και ύστερα από διαταραχές του κύκλου, ενώ συνδέεται και με το εύρημα της έλλειψης σιδήρου στο αίμα. Η δεύτερη, ότι η γυναικείου τύπου αλωπεκία από ορμονικές αιτίες πιστεύεται ότι είναι ίδια με την ανδρογενετικού τύπου, είναι επίσης Σωστή, γιατί το βιβλίο αναφέρει ότι, αν και ονομάζεται γυναικείου τύπου, η μία μορφή της πιστεύεται ότι έχει την ίδια αιτία με την ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία και μοιάζει με αυτήν, μόνο που εμφανίζεται με διαφορετική μορφή, ενώ εντοπίζεται στα ίδια σημεία, δηλαδή στους κροτάφους και στην κορυφή της κεφαλής.

Κριτήρια αξιολόγησης: