Πλήρεις λύσεις των 11 ασκήσεων-ερωτήσεων του κεφαλαίου 12 — οι δύο κατηγορίες ευθραυστότητας και η σημασία τους, οι αιτίες, η οζώδης τριχόρρηξη, η περιέλιξη των τριχών, η διαφορά τριχοπτίλωσης και διχασμένων τριχών, η τριχοθειοδυστροφία, η αντιστοίχιση των μορφών, τα περιστατικά των διχασμένων και των ξεφτισμένων άκρων, η επίδραση του θαλασσινού νερού και της θερμότητας και τα όρια των θεραπειών.
Ερώτηση: Ποιες δυστροφίες και δυσπλασίες των τριχών συνοδεύονται από αυξημένη ευθραυστότητα και ποιες από φυσιολογική; Τι σημασία έχει να γνωρίζει εκ των προτέρων ένας κομμωτής το είδος της αλλοίωσης των τριχών;
Απάντηση:
Η ταξινόμηση (σελ. 131-132): οι δυστροφίες και οι δυσπλασίες των τριχών, ανεξάρτητα από την αιτιολογία τους, χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: | Α) Με αυξημένη ευθραυστότητα | Β) Με φυσιολογική ευθραυστότητα | |---|---| | ο μονιλέθριξ | οι δακτυλιοειδείς τρίχες | | η οζώδης τριχόρρηξη | οι τρίχες με τη μορφή υαλοβάμβακα | | οι περιεστραμμένες τρίχες | η ακανθωτή τριχόσταση | | οι τρίχες όπως η ξιφολόγχη | οι πολύδυμες τρίχες | | η τριχοπτίλωση | οι διχασμένες τρίχες | | το σύνδρομο Netherton | — |
Η σημασία για τον κομμωτή (Ανακεφαλαίωση, σελ. 138): η διάκριση αυτή είναι θεμελιώδους σημασίας, διότι αν γίνει γνωστή εκ των προτέρων στον κομμωτή η πάθηση των τριχών του πελάτη του, θα ξέρει πόσο ευαίσθητα σε οποιοδήποτε χειρισμό είναι τα μαλλιά του και θα αποφύγει τυχόν ατυχήματα. | Τι κερδίζει ο κομμωτής | Πώς | |---|---| | γνώση της ευαισθησίας | ξέρει πόσο ευαίσθητα σε οποιοδήποτε χειρισμό είναι τα μαλλιά | | αποφυγή ατυχημάτων | δεν εφαρμόζει περμανάντ, βαφή, ίσιωμα ή έντονο χτένισμα σε τρίχες που σπάνε | | σωστή συμβουλή | παραπέμπει για μικροσκοπική εξέταση — η διάγνωση αυτών των ανωμαλιών γίνεται με την εξέταση των τριχών και των ριζών τους στο μικροσκόπιο |
Γιατί δεν αρκεί το μάτι (κεφ. 11, σελ. 126): με την απλή επισκόπηση των τριχών δεν είναι εύκολο να τεθεί η διάγνωση· γι' αυτό οι κομμωτές αντί να πιθανολογούν, θα πρέπει να συστήνουν στους πελάτες τους έναν ειδικότερο έλεγχο.
Και το κρίσιμο: στις περιεστραμμένες τρίχες, για παράδειγμα, η στροφή αυτή των τριχών έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αδύνατων σημείων στις τρίχες, που σπάνε εύκολα, ακόμη και με την τριβή των μαλλιών στο μαξιλάρι (σελ. 134) — δηλαδή ένας συνηθισμένος κομμωτικός χειρισμός μπορεί να καταστρέψει ολόκληρο το μαλλί.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι δυστροφίες και δυσπλασίες των τριχών χωρίζονται, ανεξάρτητα από την αιτιολογία τους, σε δύο μεγάλες κατηγορίες. Στην πρώτη, με αυξημένη ευθραυστότητα, ανήκουν ο μονιλέθριξ, η οζώδης τριχόρρηξη, οι περιεστραμμένες τρίχες, οι τρίχες όπως η ξιφολόγχη, η τριχοπτίλωση και το σύνδρομο Netherton. Στη δεύτερη, με φυσιολογική ευθραυστότητα, ανήκουν οι δακτυλιοειδείς τρίχες, οι τρίχες με τη μορφή υαλοβάμβακα, η ακανθωτή τριχόσταση, οι πολύδυμες τρίχες και οι διχασμένες τρίχες. Η διάκριση αυτή είναι θεμελιώδους σημασίας, γιατί αν γίνει γνωστή εκ των προτέρων στον κομμωτή η πάθηση των τριχών του πελάτη του, θα ξέρει πόσο ευαίσθητα σε οποιονδήποτε χειρισμό είναι τα μαλλιά του και θα αποφύγει τυχόν ατυχήματα. Η διάγνωση των ανωμαλιών αυτών γίνεται με την εξέταση των τριχών και των ριζών τους στο μικροσκόπιο, αφού με την απλή επισκόπηση δεν είναι εύκολο να τεθεί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρετε τις αιτίες που προκαλούν δυσπλασία και δυστροφία στις τρίχες.
Απάντηση:
Οι δύο μεγάλες ομάδες (σελ. 131): οι αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν δυσπλασία και δυστροφία στις τρίχες είναι: | Ομάδα | Περιεχόμενο | |---|---| | Α) | συγγενείς και κληρονομικές ανωμαλίες (διαμαρτίες) των τριχών | | Β) | επίκτητες |
Οι επίκτητες στην πράξη (σελ. 132-133, από την οζώδη τριχόρρηξη — την πιο συνηθισμένη ανωμαλία του στελέχους της τρίχας) | # | Αιτία | |---|---| | 1 | από μικροτραυματισμούς κατά το χτένισμα και το βούρτσισμα των μαλλιών | | 2 | από τη χρήση συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά | | 3 | από την παρατεταμένη έκθεση των μαλλιών στον ήλιο και την καθημερινή τους επαφή με θαλασσινό νερό | | 4 | από την αυξημένη θερμότητα | | 5 | από λευκαντικές ουσίες, π.χ. οξυζενέ | | 6 | σε ορισμένα σύνδρομα (όπως το σύνδρομο Menkes και το σύνδρομο της κληρονομικής αργινινο-οξυουρίας), στα οποία δεν υπάρχει θεραπεία |
Και άλλες αιτίες από τα υπόλοιπα είδη | Είδος | Αιτία | |---|---| | Τριχοπτίλωση (σελ. 133) | οφείλεται σε μικροτραυματισμούς κατά την περιποίηση των μαλλιών | | Περιεστραμμένες τρίχες (σελ. 134) | οφείλονται σε διαταραχή της ανάπτυξης των τριχών· επίσης μετά από βλάβη του δέρματος από εγκαύματα ή άλλου τύπου ουλές· ή σε άτομα με νευρική ανορεξία ή ως παρενέργεια ορισμένων φαρμάκων (κυρίως της βιταμίνης Α) | | Τρίχες με τη μορφή ερίου (σελ. 135) | υπάρχει γενετική προδιάθεση, ενώ σποραδικά μπορεί να εμφανιστούν ύστερα από χημικές επεξεργασίες των μαλλιών | | Δακτυλιοειδείς τρίχες (σελ. 136) | οφείλεται σε διαταραχή της κερατινοποίησης και της κατανομής του αέρα στους μεσοκυττάριους χώρους |
Η σύνοψη της Ανακεφαλαίωσης (σελ. 138): οφείλονται σε συγγενείς (από τη γέννηση) και επίκτητες αιτίες. Και το πρακτικό συμπέρασμα: για τις επίκτητες δυστροφίες-δυσπλασίες των τριχών συνιστάται η αποφυγή τραυματικών χειρισμών, επειδή όταν διαταραχθεί η δομή τους, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία και θα πρέπει να περιμένετε τη γέννηση νέων τριχών.
Πρόσεξε την ισορροπία: οι συγγενείς αιτίες δεν αντιμετωπίζονται — για τις περισσότερες περιπτώσεις συγγενούς αιτιολογίας δεν υπάρχει ειδική θεραπεία (σελ. 138)· οι επίκτητες όμως είναι σχεδόν όλες αποτέλεσμα κομμωτικών χειρισμών, δηλαδή αποτρέψιμες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι αιτίες που προκαλούν δυσπλασία και δυστροφία στις τρίχες χωρίζονται σε δύο ομάδες. Πρώτον, στις συγγενείς και κληρονομικές ανωμαλίες, τις λεγόμενες διαμαρτίες των τριχών. Και δεύτερον, στις επίκτητες. Στις επίκτητες ανήκουν οι μικροτραυματισμοί κατά το χτένισμα και το βούρτσισμα των μαλλιών, η χρήση συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά, η παρατεταμένη έκθεση των μαλλιών στον ήλιο και η καθημερινή τους επαφή με θαλασσινό νερό, η αυξημένη θερμότητα, οι λευκαντικές ουσίες όπως το οξυζενέ, καθώς και οι χημικές επεξεργασίες των μαλλιών. Ορισμένες μορφές συνδέονται και με σύνδρομα, όπως το σύνδρομο Menkes και το σύνδρομο της κληρονομικής αργινινο-οξυουρίας, ενώ οι περιεστραμμένες τρίχες μπορούν να εμφανιστούν μετά από εγκαύματα ή ουλές, σε άτομα με νευρική ανορεξία ή ως παρενέργεια φαρμάκων, κυρίως της βιταμίνης Α. Για τις περισσότερες περιπτώσεις συγγενούς αιτιολογίας δεν υπάρχει ειδική θεραπεία, ενώ για τις επίκτητες συνιστάται η αποφυγή τραυματικών χειρισμών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι είναι η οζώδης τριχόρρηξη; Τι την προκαλεί;
Απάντηση:
Ο ορισμός (σελ. 132): είναι η πιο συνηθισμένη ανωμαλία του στελέχους της τρίχας. Στο στέλεχος των τριχών εμφανίζονται λευκές ή κίτρινες διογκώσεις. Οι τρίχες είναι ξηρές, εύθραυστες και κοντές. Ο ασθενής έχει την εντύπωση ότι τα μαλλιά του δεν μεγαλώνουν.
Η μικροσκοπική εικόνα (σελ. 132): στο μικροσκόπιο, τα τελικά άκρα των τριχών μοιάζουν σαν να έχουν «ξεφτίσει», και δίνουν την εντύπωση σκούπας, ενώ άλλες τρίχες έχουν οζίδια (διογκώσεις) και δημιουργείται η εικόνα δύο ενωμένων σκουπών.
Τι την προκαλεί (σελ. 132-133): η οζώδης τριχόρρηξη προκαλείται από: | # | Αιτία | Λεπτομέρεια | |---|---|---| | 1 | από μικροτραυματισμούς κατά το χτένισμα και το βούρτσισμα των μαλλιών | — | | 2 | από τη χρήση συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά | — | | 3 | από την παρατεταμένη έκθεση των μαλλιών στον ήλιο και την καθημερινή τους επαφή με θαλασσινό νερό | όλες οι τρίχες περιέχουν κενοτόπια (διαστήματα με αέρα), τα οποία μπορούν να γεμίσουν με νερό όταν βραχούν τα μαλλιά· η εξάτμιση του νερού κατά το στέγνωμα των μαλλιών προκαλεί τη διεύρυνση-μεγάλωμα των διαστημάτων αυτών και διαταράσσει τη δομή των τριχών, οι οποίες σπάνε εύκολα | | 4 | από την αυξημένη θερμότητα | αν το μπιστολάκι λειτουργεί στους 175° C, η αυξημένη θερμοκρασία προκαλεί τη διεύρυνση των κενοτοπίων, ενώ το στέγνωμα των μαλλιών στους 125° C και για ένα λεπτό μόνο, ελαττώνει τον αριθμό των κενοτοπίων των τριχών | | 5 | από λευκαντικές ουσίες, π.χ. οξυζενέ | — | | 6 | σε ορισμένα σύνδρομα | όπως το σύνδρομο Menkes και το σύνδρομο της κληρονομικής αργινινο-οξυουρίας, στα οποία δεν υπάρχει θεραπεία |
Η θεραπεία (σελ. 133): θεραπευτικά, θα πρέπει τα μαλλιά να χτενίζονται με ήπιους χειρισμούς, η χρήση λευκαντικών ουσιών και συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά να είναι περιορισμένη και το στέγνωμα των μαλλιών να γίνεται σε χαμηλή θερμοκρασία και για μικρά χρονικά διαστήματα.
Πού κατατάσσεται (σελ. 131): στις δυστροφίες με αυξημένη ευθραυστότητα — δηλαδή στην κατηγορία που απαιτεί τη μεγαλύτερη προσοχή στο κομμωτήριο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η οζώδης τριχόρρηξη είναι η πιο συνηθισμένη ανωμαλία του στελέχους της τρίχας. Στο στέλεχος των τριχών εμφανίζονται λευκές ή κίτρινες διογκώσεις, ενώ οι τρίχες είναι ξηρές, εύθραυστες και κοντές, με αποτέλεσμα ο ασθενής να έχει την εντύπωση ότι τα μαλλιά του δεν μεγαλώνουν. Στο μικροσκόπιο τα τελικά άκρα των τριχών μοιάζουν σαν να έχουν ξεφτίσει και δίνουν την εντύπωση σκούπας, ενώ άλλες τρίχες έχουν οζίδια και δημιουργείται η εικόνα δύο ενωμένων σκουπών. Προκαλείται από μικροτραυματισμούς κατά το χτένισμα και το βούρτσισμα, από τη χρήση συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά, από την παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο και την καθημερινή επαφή με θαλασσινό νερό, από την αυξημένη θερμότητα, από λευκαντικές ουσίες όπως το οξυζενέ, καθώς και σε ορισμένα σύνδρομα, όπως το σύνδρομο Menkes και το σύνδρομο της κληρονομικής αργινινο-οξυουρίας, στα οποία δεν υπάρχει θεραπεία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς θα περιγράφατε την περιέλιξη των τριχών; Ποια είναι η θεραπεία της;
Απάντηση:
Η περιγραφή (σελ. 134): περιεστραμμένες τρίχες: οι τρίχες της κεφαλής και των φρυδιών είναι ξηρές, εύθραυστες και κάνουν στροφή γύρω από τον επιμήκη άξονά τους κατά 180°. | Στοιχείο | Περιεχόμενο | |---|---| | Πού | στις τρίχες της κεφαλής και των φρυδιών | | Πώς είναι οι τρίχες | ξηρές, εύθραυστες | | Η ανωμαλία | στροφή γύρω από τον επιμήκη άξονά τους κατά 180° | | Αιτία | οφείλονται σε διαταραχή της ανάπτυξης των τριχών | | Έκταση | μπορεί να είναι γενικευμένη ή εντοπισμένη ή να συνδυάζεται με συστηματικές παθήσεις (όπως το σύνδρομο Menke) |
Πότε εμφανίζεται (σελ. 134): συνήθως, οι περισσότερες περιπτώσεις περιέλιξης των μαλλιών εμφανίζονται από τη γέννηση. Σπάνια, η ανωμαλία αυτή μπορεί να αναπτυχθεί αργότερα κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου. Τότε εμφανίζονται μετά από βλάβη του δέρματος από εγκαύματα ή άλλου τύπου ουλές, που μπορεί να βλάψουν τους θυλάκους των τριχών· επίσης σε άτομα με νευρική ανορεξία ή ως παρενέργεια ορισμένων φαρμάκων (κυρίως της βιταμίνης Α).
Η προσοχή που απαιτείται (σελ. 134): χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή κατά τους χειρισμούς των μαλλιών, επειδή η στροφή αυτή των τριχών έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αδύνατων σημείων στις τρίχες, που σπάνε εύκολα, ακόμη και με την τριβή των μαλλιών στο μαξιλάρι.
Η διάγνωση και η θεραπεία (σελ. 134): η διάγνωση γίνεται με τη μικροσκοπική εξέταση των τριχών. Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία. Ωστόσο, η κατάσταση αυτή μπορεί να βελτιωθεί με την πάροδο της ηλικίας.
Πού κατατάσσονται (σελ. 131): στις δυστροφίες με αυξημένη ευθραυστότητα — και μάλιστα στις πλέον εύθραυστες, αφού σπάνε ακόμη και με την τριβή στο μαξιλάρι.
Πρακτικά για τον κομμωτή: αφού δεν υπάρχει ειδική θεραπεία, το μόνο που μπορεί να κάνει είναι προφύλαξη — ήπιο χτένισμα, καθόλου έντονη θερμότητα, καθόλου χημικές επεξεργασίες — και παραπομπή για μικροσκοπική εξέταση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην περιέλιξη των τριχών, δηλαδή στις περιεστραμμένες τρίχες, οι τρίχες της κεφαλής και των φρυδιών είναι ξηρές, εύθραυστες και κάνουν στροφή γύρω από τον επιμήκη άξονά τους κατά εκατόν ογδόντα μοίρες. Οφείλονται σε διαταραχή της ανάπτυξης των τριχών και η δυστροφία αυτή μπορεί να είναι γενικευμένη ή εντοπισμένη ή να συνδυάζεται με συστηματικές παθήσεις, όπως το σύνδρομο Menke. Οι περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζονται από τη γέννηση, ενώ σπάνια αναπτύσσονται αργότερα, μετά από βλάβη του δέρματος από εγκαύματα ή ουλές, σε άτομα με νευρική ανορεξία ή ως παρενέργεια φαρμάκων, κυρίως της βιταμίνης Α. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή κατά τους χειρισμούς των μαλλιών, επειδή η στροφή αυτή δημιουργεί αδύνατα σημεία στις τρίχες, που σπάνε εύκολα, ακόμη και με την τριβή των μαλλιών στο μαξιλάρι. Η διάγνωση γίνεται με τη μικροσκοπική εξέταση των τριχών. Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία, ωστόσο η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί με την πάροδο της ηλικίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στις διχασμένες τρίχες και στην τριχοπτίλωση;
Απάντηση:
Η βασική διαφορά είναι το σημείο του διαχωρισμού. | Στοιχείο | Τριχοπτίλωση (σελ. 133) | Διχασμένες τρίχες (σελ. 133) | |---|---|---| | Πού συμβαίνει | το ελεύθερο άκρο της τρίχας | το στέλεχος της τρίχας… σε κάποιο σημείο της διαδρομής του | | Σε πόσα τμήματα | σε δύο, τρία ή περισσότερα τμήματα | στα δύο | | Λαϊκή ονομασία | «ψαλίδα» | — | | Αιτία | οφείλεται σε μικροτραυματισμούς κατά την περιποίηση των μαλλιών | — | | Ευθραυστότητα | στην κατηγορία με αυξημένη ευθραυστότητα (σελ. 131) | στην κατηγορία με φυσιολογική ευθραυστότητα (σελ. 132) | | Θεραπεία | θα πρέπει να κοπούν τα κατεστραμμένα άκρα των τριχών και να αποφεύγονται οι μηχανικοί ή χημικοί τραυματισμοί των τριχών, όπως π.χ. το βίαιο χτένισμα και το συχνό βάψιμο των μαλλιών | δεν υπάρχει ειδική θεραπεία· η διακοπή της χρήσης θερμότητας, χημικών επεξεργασιών στα μαλλιά και το κόψιμο των κατεστραμμένων τριχών μπορεί να βελτιώσει την εμφάνισή τους |
Με μια πρόταση: η τριχοπτίλωση «ανοίγει» την άκρη της τρίχας σαν σκούπα· οι διχασμένες τρίχες «σχίζουν» το στέλεχος στα δύο κάπου στη μέση της διαδρομής του.
Και η δεύτερη κρίσιμη διαφορά: ανήκουν σε διαφορετικές κατηγορίες ευθραυστότητας — η τριχοπτίλωση στις αυξημένης (σελ. 131), οι διχασμένες τρίχες στις φυσιολογικής (σελ. 132)· και αυτό αλλάζει το πόσο ευαίσθητα σε οποιοδήποτε χειρισμό είναι τα μαλλιά (σελ. 138).
Το κοινό τους: και στις δύο όσο πιο ξηρές και λεπτές είναι οι τρίχες, τόσο πιο εύκολα σπάνε (σελ. 133), και σε καμία από τις δύο δεν υπάρχει τρόπος να «κολλήσουν» ξανά — η μόνη πραγματική λύση είναι το κόψιμο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η διαφορά βρίσκεται στο σημείο όπου γίνεται ο διαχωρισμός. Στην τριχοπτίλωση, γνωστή και ως ψαλίδα, το ελεύθερο άκρο της τρίχας χωρίζεται σε δύο, τρία ή περισσότερα τμήματα, και η πάθηση οφείλεται σε μικροτραυματισμούς κατά την περιποίηση των μαλλιών. Στις διχασμένες τρίχες, αντίθετα, το στέλεχος της τρίχας χωρίζεται στα δύο σε κάποιο σημείο της διαδρομής του. Διαφέρουν επίσης ως προς την ευθραυστότητα, αφού η τριχοπτίλωση κατατάσσεται στις δυστροφίες με αυξημένη ευθραυστότητα, ενώ οι διχασμένες τρίχες σε εκείνες με φυσιολογική. Ως προς τη θεραπεία, στην τριχοπτίλωση πρέπει να κοπούν τα κατεστραμμένα άκρα και να αποφεύγονται οι μηχανικοί ή χημικοί τραυματισμοί, όπως το βίαιο χτένισμα και το συχνό βάψιμο, ενώ στις διχασμένες τρίχες δεν υπάρχει ειδική θεραπεία και η εμφάνισή τους βελτιώνεται με τη διακοπή της χρήσης θερμότητας και χημικών επεξεργασιών και με το κόψιμο των κατεστραμμένων τριχών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά: Στην ……………………….. η τριχοφυία είναι αραιή και οι τρίχες έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε …………………………….. . Ορισμένοι συνιστούν τη χορήγηση κυστεΐνης.
Απάντηση:
Η συμπλήρωση | Κενό | Συμπλήρωση | |---|---| | Στην … | τριχοθειοδυστροφία (ή τριχόσχιση) | | χαμηλή περιεκτικότητα σε … | θείο |
Η πλήρης πρόταση: στην τριχοθειοδυστροφία η τριχοφυΐα είναι αραιή και οι τρίχες έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο. Ορισμένοι συνιστούν τη χορήγηση κυστεΐνης.
Το χωρίο (σελ. 136): Τριχοθειοδυστροφία ή Τριχόσχιση: αποτελεί ιδιαίτερη διαταραχή της ανάπτυξης του στελέχους των τριχών. Οι τρίχες σπάνε εύκολα, είναι κοντές, έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο, η τριχοφυΐα είναι αραιή και η κατανομή της χρωστικής και η διάμετρος των τριχών μεταβάλλεται σε όλο το μήκος τους.
Γιατί κυστεΐνη (κεφ. 11, σελ. 119): το αμινοξύ κυστεΐνη, που περιέχει θείο, είναι το κύριο συστατικό των πρωτεϊνών της κερατίνης. Επομένως, η κερατίνη περιέχει μεγάλη ποσότητα θείου. Οι πρωτεΐνες της κερατίνης ενώνονται μεταξύ τους με δεσμούς θείου, που ονομάζονται δισουλφιδικοί δεσμοί. Αν λοιπόν λείπει το θείο, δεν σχηματίζονται οι δισουλφιδικοί δεσμοί και οι τρίχες σπάνε εύκολα — γι' αυτό η αναπλήρωση γίνεται με το θειούχο αμινοξύ.
Η υπόλοιπη θεραπεία (σελ. 136): η θεραπεία της τριχόσχισης περιορίζεται στην προστασία των μαλλιών, με την αποφυγή επεξεργασιών στα μαλλιά και έκθεσής τους στο ηλιακό φως. Ορισμένοι δερματολόγοι δίνουν κυστεΐνη (θειούχο αμινοξύ), ως συμπλήρωμα διατροφής.
Και η σύνδεση με τη διατροφή (κεφ. 11, σελ. 126): η ανεπαρκής πρόληψη ορισμένων θειούχων αμινοξέων (όπως η κυστίνη, η μεθειονίνη και η κυστεΐνη) προκαλούν ελάττωση της πυκνότητας των μαλλιών — το ίδιο δηλαδή στοιχείο, από διατροφικό αυτή τη φορά αίτιο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πλήρης πρόταση είναι η εξής: στην τριχοθειοδυστροφία, γνωστή και ως τριχόσχιση, η τριχοφυΐα είναι αραιή και οι τρίχες έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο. Ορισμένοι συνιστούν τη χορήγηση κυστεΐνης. Πράγματι, στην τριχοθειοδυστροφία οι τρίχες σπάνε εύκολα, είναι κοντές, έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο, η τριχοφυΐα είναι αραιή και η κατανομή της χρωστικής και η διάμετρος των τριχών μεταβάλλεται σε όλο το μήκος τους. Η χορήγηση κυστεΐνης εξηγείται από το ότι η κυστεΐνη είναι θειούχο αμινοξύ και αποτελεί το κύριο συστατικό των πρωτεϊνών της κερατίνης, οι οποίες ενώνονται μεταξύ τους με δισουλφιδικούς δεσμούς, δηλαδή με δεσμούς θείου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αντιστοιχείστε: Οζώδης τριχόρρηξη — κάθε τρίχα εμφανίζει όζους εναλλάξ με ατροφικές περιοχές, σαν κομπολόι. Μονιλέθριξ — μείωση της περιεκτικότητας των τριχών σε θείο. Τριχοθειοδυστροφία — κίτρινες ή λευκές διογκώσεις του στελέχους της τρίχας. Τριχοπτίλωση — από τον ίδιο θύλακο εκφύονται τρεις ή περισσότερες τρίχες. Πολύδυμες τρίχες — διαχωρισμός του άκρου της τρίχας σε δύο, τρία ή περισσότερα τμήματα. Διχασμένες τρίχες — το στέλεχος της τρίχας χωρίζεται στα δύο σε κάποιο σημείο της διαδρομής του.
Απάντηση:
Η σωστή αντιστοίχιση | Μορφή | → | Περιγραφή | Τεκμηρίωση | |---|---|---|---| | Οζώδης τριχόρρηξη | → | κίτρινες ή λευκές διογκώσεις του στελέχους της τρίχας | στο στέλεχος των τριχών εμφανίζονται λευκές ή κίτρινες διογκώσεις (σελ. 132) | | Μονιλέθριξ | → | κάθε τρίχα εμφανίζει όζους εναλλάξ με ατροφικές περιοχές, σαν κομπολόι | η Κομβολογιοειδής δυσπλασία των τριχών ή Monelethrix, όπου κάθε τρίχα εμφανίζει όζους (μικρές διογκώσεις) εναλλάξ με ατροφικές περιοχές (ελάττωση του πάχους της τρίχας), σαν κομπολόι (σελ. 138) | | Τριχοθειοδυστροφία | → | μείωση της περιεκτικότητας των τριχών σε θείο | οι τρίχες… έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε θείο (σελ. 136) | | Τριχοπτίλωση | → | διαχωρισμός του άκρου της τρίχας σε δύο, τρία ή περισσότερα τμήματα | το ελεύθερο άκρο της τρίχας χωρίζεται σε δύο, τρία ή περισσότερα τμήματα (σελ. 133) | | Πολύδυμες τρίχες | → | από τον ίδιο θύλακο εκφύονται τρεις ή περισσότερες τρίχες | στην ανωμαλία αυτή, από τον ίδιο θύλακο εκφύονται τρεις ή περισσότερες τρίχες (σελ. 134) | | Διχασμένες τρίχες | → | το στέλεχος της τρίχας χωρίζεται στα δύο σε κάποιο σημείο της διαδρομής του | είναι η δυστροφία, κατά την οποία το στέλεχος της τρίχας χωρίζεται στα δύο σε κάποιο σημείο της διαδρομής του (σελ. 133) |
Οι τρεις παγίδες
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή αντιστοίχιση είναι η εξής. Η οζώδης τριχόρρηξη αντιστοιχεί στις κίτρινες ή λευκές διογκώσεις του στελέχους της τρίχας. Ο μονιλέθριξ αντιστοιχεί στο ότι κάθε τρίχα εμφανίζει όζους εναλλάξ με ατροφικές περιοχές, σαν κομπολόι. Η τριχοθειοδυστροφία αντιστοιχεί στη μείωση της περιεκτικότητας των τριχών σε θείο. Η τριχοπτίλωση αντιστοιχεί στον διαχωρισμό του άκρου της τρίχας σε δύο, τρία ή περισσότερα τμήματα. Οι πολύδυμες τρίχες αντιστοιχούν στο ότι από τον ίδιο θύλακο εκφύονται τρεις ή περισσότερες τρίχες. Και οι διχασμένες τρίχες αντιστοιχούν στο ότι το στέλεχος της τρίχας χωρίζεται στα δύο σε κάποιο σημείο της διαδρομής του.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Μια πελάτισσα σας έχει λεπτά και ξηρά μαλλιά. Τα άκρα τους είναι διχασμένα σε δύο, τρία ή περισσότερα τμήματα. Επιμένει να μην τα κόψει, γιατί θέλει να τα μακρύνει. Τι θα της συστήνατε για τη σωστή φροντίδα και περιποίηση των μαλλιών της;
Απάντηση:
Η διάγνωση: τριχοπτίλωση — είναι γνωστή και ως «ψαλίδα»: το ελεύθερο άκρο της τρίχας χωρίζεται σε δύο, τρία ή περισσότερα τμήματα (σελ. 133). Και το επιβαρυντικό στοιχείο (σελ. 133): όσο πιο ξηρές και λεπτές είναι οι τρίχες, τόσο πιο εύκολα σπάνε — ακριβώς ο τύπος μαλλιών της πελάτισσας.
Η βασική σύσταση (σελ. 133): για τη θεραπεία της, θα πρέπει να κοπούν τα κατεστραμμένα άκρα των τριχών και να αποφεύγονται οι μηχανικοί ή χημικοί τραυματισμοί των τριχών, όπως π.χ. το βίαιο χτένισμα και το συχνό βάψιμο των μαλλιών.
Το επιχείρημα για την άρνησή της: επιμένει να μην κόψει για να μακρύνουν — αυτό όμως έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Στην οζώδη τριχόρρηξη το βιβλίο σημειώνει ότι ο ασθενής έχει την εντύπωση ότι τα μαλλιά του δεν μεγαλώνουν (σελ. 132), ακριβώς επειδή σπάνε στα άκρα· και η Ανακεφαλαίωση (σελ. 138) λέει ότι όταν διαταραχθεί η δομή τους, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία και θα πρέπει να περιμένετε τη γέννηση νέων τριχών. Άρα η σχισμή που δεν κόβεται ανεβαίνει και τα μαλλιά κοντεύουν ούτως ή άλλως.
Τι θα σύστηνα | # | Σύσταση | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | 1 | κόψιμο των κατεστραμμένων άκρων — έστω ελάχιστο και τακτικό | θα πρέπει να κοπούν τα κατεστραμμένα άκρα των τριχών (σελ. 133) | | 2 | αποφυγή του βίαιου χτενίσματος και ήπιοι χειρισμοί | τα μαλλιά πρέπει να χτενίζονται με ήπιους χειρισμούς (σελ. 138) | | 3 | αποφυγή του συχνού βαψίματος | να μην γίνεται κατάχρηση των τριχοβαφών και των προϊόντων περιποίησής τους (σελ. 139) | | 4 | χαμηλή θερμοκρασία στο στέγνωμα | να μην εφαρμόζονται υψηλές θερμοκρασίες κατά το στέγνωμά τους (σελ. 139)· το στέγνωμα των μαλλιών στους 125° C και για ένα λεπτό μόνο, ελαττώνει τον αριθμό των κενοτοπίων των τριχών (σελ. 133) | | 5 | περιορισμένη χρήση συσκευών ισιώματος και λευκαντικών | η χρήση λευκαντικών ουσιών και συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά να είναι περιορισμένη (σελ. 133) | | 6 | προστασία από ήλιο και θαλασσινό νερό | η παρατεταμένη έκθεση των μαλλιών στον ήλιο και η καθημερινή τους επαφή με θαλασσινό νερό διαταράσσει τη δομή τους (σελ. 132-133) | | 7 | πιστή τήρηση των οδηγιών | να ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες των κατασκευαστών των βαφών των μαλλιών (σελ. 139) |
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόκειται για τριχοπτίλωση, γνωστή και ως ψαλίδα, στην οποία το ελεύθερο άκρο της τρίχας χωρίζεται σε δύο, τρία ή περισσότερα τμήματα, και η οποία επιδεινώνεται στα λεπτά και ξηρά μαλλιά, γιατί όσο πιο ξηρές και λεπτές είναι οι τρίχες τόσο πιο εύκολα σπάνε. Θα της εξηγούσα ότι, εφόσον όταν διαταραχθεί η δομή των τριχών δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, το να μην κόβει τα άκρα δεν βοηθά τα μαλλιά να μακρύνουν, γιατί αυτά συνεχίζουν να σπάνε. Θα της σύστηνα λοιπόν το κόψιμο των κατεστραμμένων άκρων, την αποφυγή των μηχανικών και χημικών τραυματισμών, όπως το βίαιο χτένισμα και το συχνό βάψιμο, το χτένισμα με ήπιους χειρισμούς, το στέγνωμα σε χαμηλή θερμοκρασία και για μικρά χρονικά διαστήματα, την περιορισμένη χρήση λευκαντικών ουσιών και συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά, την προστασία από την παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο και το θαλασσινό νερό, καθώς και την πιστή τήρηση των οδηγιών των κατασκευαστών των βαφών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς επιδρά το θαλασσινό νερό και η θερμότητα στα μαλλιά;
Απάντηση:
Ο μηχανισμός των κενοτοπίων (σελ. 132-133): όλες οι τρίχες περιέχουν κενοτόπια (διαστήματα με αέρα), τα οποία μπορούν να γεμίσουν με νερό όταν βραχούν τα μαλλιά. Η εξάτμιση του νερού κατά το στέγνωμα των μαλλιών, προκαλεί τη διεύρυνση-μεγάλωμα των διαστημάτων αυτών και διαταράσσει τη δομή των τριχών, οι οποίες σπάνε εύκολα. | Βήμα | Τι συμβαίνει | |---|---| | 1 | όλες οι τρίχες περιέχουν κενοτόπια (διαστήματα με αέρα) | | 2 | γεμίζουν με νερό όταν βραχούν τα μαλλιά | | 3 | η εξάτμιση του νερού κατά το στέγνωμα προκαλεί τη διεύρυνση-μεγάλωμα των διαστημάτων | | 4 | διαταράσσεται η δομή των τριχών, οι οποίες σπάνε εύκολα |
Η επίδραση της θερμοκρασίας (σελ. 133) | Θερμοκρασία | Αποτέλεσμα | |---|---| | 175° C (μπιστολάκι) | η αυξημένη θερμοκρασία προκαλεί τη διεύρυνση των κενοτοπίων | | 125° C για ένα λεπτό μόνο | ελαττώνει τον αριθμό των κενοτοπίων των τριχών |
Το πρακτικό συμπέρασμα: η θερμότητα δεν είναι εξ ορισμού βλαβερή — βλάπτει όταν είναι υψηλή και παρατεταμένη· σε χαμηλή θερμοκρασία και για μικρό χρόνο μάλιστα ωφελεί, γιατί ελαττώνει τα κενοτόπια.
Το πλαίσιο (σελ. 132-133): και τα δύο — η παρατεταμένη έκθεση των μαλλιών στον ήλιο και την καθημερινή τους επαφή με θαλασσινό νερό και η αυξημένη θερμότητα — αναφέρονται ως αίτια της οζώδους τριχόρρηξης, της πιο συνηθισμένης ανωμαλίας του στελέχους της τρίχας.
Και η σύσταση (σελ. 133, 139): το στέγνωμα των μαλλιών να γίνεται σε χαμηλή θερμοκρασία και για μικρά χρονικά διαστήματα· να μην εφαρμόζονται υψηλές θερμοκρασίες κατά το στέγνωμά τους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το θαλασσινό νερό και η θερμότητα δρουν και τα δύο μέσω των κενοτοπίων της τρίχας. Όλες οι τρίχες περιέχουν κενοτόπια, δηλαδή διαστήματα με αέρα, τα οποία μπορούν να γεμίσουν με νερό όταν βραχούν τα μαλλιά. Η εξάτμιση του νερού κατά το στέγνωμα προκαλεί τη διεύρυνση των διαστημάτων αυτών και διαταράσσει τη δομή των τριχών, οι οποίες σπάνε εύκολα. Έτσι, η παρατεταμένη έκθεση των μαλλιών στον ήλιο και η καθημερινή τους επαφή με θαλασσινό νερό αποτελούν αίτια της οζώδους τριχόρρηξης. Όσο για τη θερμότητα, αν το πιστολάκι λειτουργεί στους εκατόν εβδομήντα πέντε βαθμούς Κελσίου, η αυξημένη θερμοκρασία προκαλεί τη διεύρυνση των κενοτοπίων, ενώ αντίθετα το στέγνωμα των μαλλιών στους εκατόν είκοσι πέντε βαθμούς και για ένα λεπτό μόνο ελαττώνει τον αριθμό των κενοτοπίων. Για τον λόγο αυτό συνιστάται το στέγνωμα να γίνεται σε χαμηλή θερμοκρασία και για μικρά χρονικά διαστήματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Οι διάφορες θεραπείες των μαλλιών, π.χ. μάσκες, αποκαθιστούν πλήρως τις αλλοιώσεις που έχουν γίνει με διάφορες επεξεργασίες στη δομή των τριχών;
Απάντηση:
Η απάντηση: όχι. Το χωρίο (Ανακεφαλαίωση, σελ. 138-139): για τις επίκτητες δυστροφίες-δυσπλασίες των τριχών συνιστάται η αποφυγή τραυματικών χειρισμών, επειδή όταν διαταραχθεί η δομή τους, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία και θα πρέπει να περιμένετε τη γέννηση νέων τριχών. | Ερώτημα | Απάντηση του βιβλίου | |---|---| | Αποκαθίσταται η δομή; | όχι — δεν υπάρχει οριστική θεραπεία | | Τι μένει; | θα πρέπει να περιμένετε τη γέννηση νέων τριχών | | Τι πετυχαίνουν οι θεραπείες; | βελτίωση της εμφάνισης, όχι επιδιόρθωση |
Πού φαίνεται αυτό στις επιμέρους μορφές | Μορφή | Χωρίο | |---|---| | Διχασμένες τρίχες (σελ. 133) | δεν υπάρχει ειδική θεραπεία. Η διακοπή της χρήσης θερμότητας, χημικών επεξεργασιών στα μαλλιά και το κόψιμο των κατεστραμμένων τριχών μπορεί να βελτιώσει την εμφάνισή τους | | Τρίχες με τη μορφή ερίου (σελ. 135) | δεν υπάρχει ειδική θεραπεία, ωστόσο ορισμένα άτομα χρησιμοποιούν μαλακτικά, για να βελτιώσουν την εμφάνιση και να ελαττώσουν τον όγκο των μαλλιών τους | | Τρίχες σαν ξιφολόγχη (σελ. 136) | το κόψιμο των μαλλιών βελτιώνει την εμφάνισή τους | | Τριχοθειοδυστροφία (σελ. 136) | η θεραπεία… περιορίζεται στην προστασία των μαλλιών |
Γιατί συμβαίνει αυτό: γιατί η τρίχα, από το σημείο που προεξέχει πάνω από την επιφάνεια του δέρματος (κεφ. 11, σελ. 118), δηλαδή το στέλεχος, δεν είναι ζωντανός ιστός — δεν επουλώνεται. Νέα, υγιής τρίχα μπορεί να προκύψει μόνο από τον βολβό, αφού η αύξηση των τριχών γίνεται από το βολβό της τρίχας (κεφ. 11, σελ. 117).
Τι πρέπει επομένως να λέει ο κομμωτής: ότι οι μάσκες και τα μαλακτικά βελτιώνουν την εμφάνιση, την απαλότητα και τη λάμψη, αλλά δεν επιδιορθώνουν τη δομή· η μόνη πραγματική λύση είναι η πρόληψη — αποφυγή τραυματικών χειρισμών — και το κόψιμο του κατεστραμμένου τμήματος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, οι θεραπείες των μαλλιών, όπως οι μάσκες, δεν αποκαθιστούν πλήρως τις αλλοιώσεις που έχουν γίνει στη δομή των τριχών. Το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι για τις επίκτητες δυστροφίες και δυσπλασίες των τριχών συνιστάται η αποφυγή τραυματικών χειρισμών, επειδή όταν διαταραχθεί η δομή τους δεν υπάρχει οριστική θεραπεία και θα πρέπει να περιμένει κανείς τη γέννηση νέων τριχών. Οι διάφορες θεραπείες μπορούν μόνο να βελτιώσουν την εμφάνιση των μαλλιών, όπως συμβαίνει με τα μαλακτικά στις τρίχες με μορφή ερίου ή με το κόψιμο των κατεστραμμένων τριχών στις διχασμένες τρίχες και στις τρίχες με μορφή ξιφολόγχης. Αυτό εξηγείται από το ότι το στέλεχος της τρίχας, δηλαδή το τμήμα που προεξέχει πάνω από την επιφάνεια του δέρματος, δεν είναι ζωντανός ιστός και δεν επουλώνεται, ενώ η αύξηση των τριχών γίνεται από τον βολβό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Μια πελάτισσα σας που ισιώνει συχνά τα μαλλιά της στο κομμωτήριο, διαπιστώνει ότι τα άκρα των τριχών της έχουν ξεφτίσει και μοιάζουν με σκούπα. Τι έχουν; Τι θα κάνετε για να βελτιώσετε την εμφάνιση και την κατάσταση των τριχών;
Απάντηση:
Η διάγνωση: οζώδης τριχόρρηξη. Το βιβλίο περιγράφει την εικόνα αυτολεξεί (σελ. 132): στο μικροσκόπιο, τα τελικά άκρα των τριχών μοιάζουν σαν να έχουν «ξεφτίσει», και δίνουν την εντύπωση σκούπας, ενώ άλλες τρίχες έχουν οζίδια (διογκώσεις) και δημιουργείται η εικόνα δύο ενωμένων σκουπών. | Στοιχείο του περιστατικού | Αντιστοιχία | |---|---| | άκρα που έχουν «ξεφτίσει» και μοιάζουν με σκούπα | η εικόνα της σκούπας στην οζώδη τριχόρρηξη | | ισιώνει συχνά τα μαλλιά της | από τη χρήση συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά (σελ. 132) και από την αυξημένη θερμότητα (σελ. 133) |
Τι άλλο θα περίμενα να δω (σελ. 132): στο στέλεχος των τριχών εμφανίζονται λευκές ή κίτρινες διογκώσεις. Οι τρίχες είναι ξηρές, εύθραυστες και κοντές. Ο ασθενής έχει την εντύπωση ότι τα μαλλιά του δεν μεγαλώνουν.
Τι θα κάνω (σελ. 133) | # | Ενέργεια | Χωρίο | |---|---|---| | 1 | ήπιο χτένισμα | θα πρέπει τα μαλλιά να χτενίζονται με ήπιους χειρισμούς | | 2 | περιορισμός του ισιώματος | η χρήση… συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά να είναι περιορισμένη | | 3 | περιορισμός των λευκαντικών | η χρήση λευκαντικών ουσιών… να είναι περιορισμένη | | 4 | χαμηλή θερμοκρασία στο στέγνωμα | το στέγνωμα των μαλλιών να γίνεται σε χαμηλή θερμοκρασία και για μικρά χρονικά διαστήματα· θυμήσου: στους 125° C και για ένα λεπτό μόνο, ελαττώνει τον αριθμό των κενοτοπίων | | 5 | κόψιμο των κατεστραμμένων άκρων | κατ' αναλογία με την τριχοπτίλωση: θα πρέπει να κοπούν τα κατεστραμμένα άκρα των τριχών (σελ. 133) | | 6 | αποφυγή ήλιου και θαλασσινού νερού | η παρατεταμένη έκθεση… στον ήλιο και η καθημερινή… επαφή με θαλασσινό νερό διαταράσσει τη δομή (σελ. 132-133) |
Τι πρέπει να πω ειλικρινά στην πελάτισσα (σελ. 138-139): ότι όταν διαταραχθεί η δομή τους, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία και θα πρέπει να περιμένετε τη γέννηση νέων τριχών — δηλαδή η βελτίωση θα έρθει από την αποφυγή του αιτίου, όχι από κάποιο προϊόν.
Και μια σημείωση: αν οι τρίχες σπάνε και εμφανίζουν όζους εναλλάξ με ατροφικές περιοχές, σαν κομπολόι (σελ. 138), τότε πρόκειται για μονιλέθριξ, που είναι κληρονομική δυσπλασία και όχι αποτέλεσμα του ισιώματος — γι' αυτό, όπως λέει το βιβλίο, η διάγνωση αυτών των ανωμαλιών γίνεται με την εξέταση των τριχών και των ριζών τους στο μικροσκόπιο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι τρίχες έχουν οζώδη τριχόρρηξη, την πιο συνηθισμένη ανωμαλία του στελέχους της τρίχας, στην οποία τα τελικά άκρα των τριχών μοιάζουν σαν να έχουν ξεφτίσει και δίνουν την εντύπωση σκούπας, ενώ στο στέλεχος εμφανίζονται λευκές ή κίτρινες διογκώσεις και οι τρίχες είναι ξηρές, εύθραυστες και κοντές. Στην περίπτωση αυτή η αιτία είναι σαφής, αφού η οζώδης τριχόρρηξη προκαλείται και από τη χρήση συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά και από την αυξημένη θερμότητα. Για να βελτιώσω την εμφάνιση και την κατάσταση των τριχών, θα φρόντιζα τα μαλλιά να χτενίζονται με ήπιους χειρισμούς, η χρήση λευκαντικών ουσιών και συσκευών που ισιώνουν τα μαλλιά να είναι περιορισμένη και το στέγνωμα να γίνεται σε χαμηλή θερμοκρασία και για μικρά χρονικά διαστήματα, θα έκοβα τα κατεστραμμένα άκρα και θα σύστηνα την αποφυγή της παρατεταμένης έκθεσης στον ήλιο και στο θαλασσινό νερό. Θα εξηγούσα επίσης ότι, όταν διαταραχθεί η δομή των τριχών, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία και πρέπει να αναμένεται η γέννηση νέων τριχών, ενώ η οριστική διάγνωση γίνεται με μικροσκοπική εξέταση των τριχών και των ριζών τους.
Κριτήρια αξιολόγησης: