Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 10 (1-10) (σελ. 112-113) – ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΟΜΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΧΩΤΟΥ ΚΕΦΑΛΗΣ – ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 10 (1-10) (σελ. 112-113)

Πλήρεις λύσεις των 10 ερωτήσεων-ασκήσεων του κεφαλαίου 10 — η κλινική εικόνα των ψωριασικών αλλοιώσεων, οι αλλοιώσεις των νυχιών, οι τέσσερις τύποι, τα αίτια, η θεραπεία και ο μη οριστικός της χαρακτήρας, ο χειρισμός του περιστατικού στο κομμωτήριο, οι προτάσεις Σωστού-Λάθους, ο χρόνιος χαρακτήρας της νόσου, η αντιστοίχιση των μορφών και τα μέτρα προφύλαξης.

Ερώτηση 1 — Η κλινική εικόνα των ψωριασικών αλλοιώσεων

Ερώτηση: Ποια είναι η κλινική εικόνα των ψωριασικών αλλοιώσεων;

Απάντηση:

• Οι αλλοιώσεις του δέρματος (σελ. 107-108): η ψωρίαση στο δέρμα παρουσιάζεται με τη μορφή κηλίδων ή πλακών. | Χαρακτηριστικό | Περιεχόμενο | |---|---| | Μορφή | κηλίδες ή πλάκες | | Χρώμα | ερυθρό | | Όρια | σαφή | | Σχήμα | στρογγυλό ή ωοειδές | | Επιφάνεια | καλύπτονται από ασημένια, ξηρά και παχιά λέπια | | Σύμπτωμα | οι ασθενείς συχνά έχουν «φαγούρα» |

  Το σημείο του Auspitz (σελ. 108): αν αφαιρεθούν τα λέπια, εμφανίζεται αιμορραγία με τη μορφή μίας τελείας (στικτή αιμορραγία, που ονομάζεται σημείο του Auspitz).

  Οι περιοχές εντόπισης (σελ. 107): η ψωρίαση εντοπίζεται σε περιοχές του δέρματος που έχει προηγηθεί τραυματισμός, όπως σε σημεία tattoo, χειρουργικών τομών και έντονης «φαγούρας». Συνήθως, εμφανίζεται στους αγκώνες, στα γόνατα, στο τριχωτό της κεφαλής (και κυρίως το πρόσθιο όριό της και πίσω από τα αυτιά), στις παλάμες, στα πέλματα, στα νύχια και στην ιερά χώρα.

  Οι δύο άλλες ομάδες βλαβών: οι αλλοιώσεις των νυχιών — μεταβολές στο χρώμα, ονυχόλυση, βοθρία (σελ. 108) — και η ψωριασική αρθρίτιδα, όπου οι αρθρώσεις είναι ερυθρές, διογκωμένες και ευαίσθητες στην ψηλάφηση (σελ. 109).

  Η διαφορά από την πιτυρίαση (κεφ. 6): εκεί τα λέπια είναι λεπτά και συχνά λιπαρά, ενώ εδώ είναι ασημένια, ξηρά και παχιά και η απόσπασή τους δίνει στικτή αιμορραγία — αυτό ακριβώς είναι το διαφοροδιαγνωστικό σημείο για το τριχωτό της κεφαλής.

  Η Ανακεφαλαίωση (σελ. 111): κύριο χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι τα ασημένια, ξηρά και παχιά λέπια, που η απόσπασή τους αποκαλύπτει αιμορραγία στικτού τύπου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο δέρμα η ψωρίαση παρουσιάζεται με τη μορφή κηλίδων ή πλακών. Αυτές έχουν ερυθρό χρώμα, σαφή όρια, στρογγυλό ή ωοειδές σχήμα και καλύπτονται από ασημένια, ξηρά και παχιά λέπια, ενώ οι ασθενείς συχνά έχουν φαγούρα. Αν αφαιρεθούν τα λέπια, εμφανίζεται αιμορραγία με τη μορφή μίας τελείας, η στικτή αιμορραγία που ονομάζεται σημείο του Auspitz. Οι βλάβες εντοπίζονται σε περιοχές όπου έχει προηγηθεί τραυματισμός, όπως σημεία tattoo, χειρουργικών τομών και έντονης φαγούρας, και συνήθως στους αγκώνες, στα γόνατα, στο τριχωτό της κεφαλής και κυρίως στο πρόσθιο όριό της και πίσω από τα αυτιά, στις παλάμες, στα πέλματα, στα νύχια και στην ιερά χώρα. Εκτός από το δέρμα, η ψωρίαση προκαλεί και αλλοιώσεις των νυχιών, καθώς και ψωριασική αρθρίτιδα, με τις αρθρώσεις ερυθρές, διογκωμένες και ευαίσθητες στην ψηλάφηση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Οι αλλοιώσεις των νυχιών

Ερώτηση: Τι είδους αλλοιώσεις προκαλεί στα νύχια η ψωρίαση;

Απάντηση:

• Οι τρεις ομάδες αλλοιώσεων (σελ. 108): στην ψωρίαση, παρατηρούνται αλλοιώσεις των νυχιών. Αυτές είναι: | # | Αλλοίωση | Περιγραφή | |---|---|---| | α | Οι μεταβολές στο χρώμα τους | αποχρωματισμός του νυχιού· κίτρινο ή κιτρινοπράσινο χρώμα του νυχιού (ονομάζεται «σταγόνα ελαίου») | | β | Η ονυχόλυση | είναι η αποκόλληση του νυχιού από την κοίτη του | | γ | Τα βοθρία | είναι μικρές καταδύσεις, «βαθουλώματα», της ελεύθερης επιφάνειας του νυχιού |

  Γιατί τα λέει «σταγόνα ελαίου»: γιατί η κιτρινοπράσινη χροιά κάτω από τη νυχαία πλάκα μοιάζει με σταγόνα λαδιού που απλώνεται μέσα στο νύχι.

  Πού εντάσσονται οι αλλοιώσεις των νυχιών (σελ. 107): η ψωρίαση μπορεί επίσης να προσβάλλει τα νύχια και τις αρθρώσεις — δηλαδή δεν είναι μόνο δερματική νόσος· η ίδια διατύπωση επαναλαμβάνεται και στην Ανακεφαλαίωση (σελ. 111).

  Και η σύνδεση με τις αρθρώσεις (σελ. 109): οι βλάβες της πιο συνηθισμένης μορφής της ψωριασικής αρθρίτιδας εντοπίζονται στις άπω μεσοφαλλαγικές αρθρώσεις — δηλαδή στις ίδιες φάλαγγες που φέρουν τα προσβεβλημένα νύχια.

  Γιατί ενδιαφέρει τον κομμωτή: γιατί η ονυχοπλαστική και η περιποίηση των χεριών γίνονται στο ίδιο επάγγελμα· και επειδή αν αποσπαστούν τα λέπια… είναι εύκολη η επιμόλυνση του δέρματος από βακτηρίδια, μύκητες από τα χέρια του κομμωτή, από ψαλίδια ή άλλα σκεύη (σελ. 111).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα νύχια η ψωρίαση προκαλεί τρία είδη αλλοιώσεων. Πρώτον, μεταβολές στο χρώμα τους, δηλαδή αποχρωματισμό του νυχιού ή κίτρινο και κιτρινοπράσινο χρώμα, το οποίο ονομάζεται σταγόνα ελαίου. Δεύτερον, την ονυχόλυση, δηλαδή την αποκόλληση του νυχιού από την κοίτη του. Και τρίτον, τα βοθρία, δηλαδή μικρές καταδύσεις ή βαθουλώματα της ελεύθερης επιφάνειας του νυχιού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Οι τύποι της ψωρίασης

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι τύποι της ψωρίασης;

Απάντηση:

• Οι τέσσερις μορφές (σελ. 109-110): η ψωρίαση μπορεί να εμφανιστεί με τέσσερις διαφορετικές εικόνες: | Μορφή | Εντόπιση / εικόνα | Ιδιαιτερότητα | |---|---|---| | Σταγονοειδής | οι κηλίδες εμφανίζονται διάσπαρτα σε όλο το σώμα· έχουν ερυθρό χρώμα, μέγεθος φακής και είναι στρογγυλές ή ωοειδείς | συνήθως παρουσιάζονται ξαφνικά μετά από λοίμωξη από στρεπτόκοκκους | | Ανάστροφη | οι βλάβες εντοπίζονται στις πτυχές και στις καμπτικές επιφάνειες του σώματος | συχνά υπάρχει μαζί με λοίμωξη από ζυμομύκητες ή δερματόφυτα· στις μασχάλες και στις βουβωνικές περιοχές μπορεί να υπάρχουν οι χαρακτηριστικές αλλοιώσεις της ψωρίασης του δέρματος χωρίς λέπια | | Φλυκταινώδης | εμφανίζεται σαν φλύκταινες στα πέλματα και στις παλάμες ή σαν πλάκες με φλυκταινώδες περίγραμμα | μπορεί να επεκταθεί σε μεγάλη έκταση του σώματος | | Ερυθροδερμική | εμφανίζεται όταν οι ψωριασικές βλάβες εξαπλωθούν σε όλη την επιφάνεια του σώματος | απαιτεί τη νοσηλεία σε νοσοκομείο, διότι κινδυνεύει η ζωή του ασθενούς (υπάρχει απώλεια νερού και ηλεκτρολυτών π.χ. καλίου, νατρίου, και κίνδυνος για επιμόλυνση και σήψη του ασθενούς) |

  Γιατί ονομάζεται «ανάστροφη»: γιατί η συνήθης ψωρίαση προτιμά τις εκτατικές επιφάνειες — αγκώνες, γόνατα (σελ. 107) — ενώ αυτή προτιμά τις καμπτικές και τις πτυχές, δηλαδή το αντίστροφο.

  Ποια είναι η βαρύτερη: η ερυθροδερμική, γιατί είναι η μόνη που απαιτεί νοσηλεία και κινδυνεύει η ζωή — και ο κίνδυνος δεν είναι δερματικός αλλά συστηματικός (απώλεια νερού και ηλεκτρολυτών, σήψη).

  Η ορολογία (σελ. 110): η φλύκταινα είναι βλάβη του δέρματος με σαφές περίγραμμα, που προεξέχει και περιέχει πύον.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ψωρίαση εμφανίζεται με τέσσερις διαφορετικές μορφές. Πρώτον, τη σταγονοειδή, όπου οι κηλίδες εμφανίζονται διάσπαρτα σε όλο το σώμα, έχουν ερυθρό χρώμα, μέγεθος φακής και είναι στρογγυλές ή ωοειδείς, ενώ συνήθως παρουσιάζονται ξαφνικά μετά από λοίμωξη από στρεπτόκοκκους. Δεύτερον, την ανάστροφη, όπου οι βλάβες εντοπίζονται στις πτυχές και στις καμπτικές επιφάνειες του σώματος και συχνά συνυπάρχει λοίμωξη από ζυμομύκητες ή δερματόφυτα. Τρίτον, τη φλυκταινώδη, η οποία εμφανίζεται σαν φλύκταινες στα πέλματα και στις παλάμες ή σαν πλάκες με φλυκταινώδες περίγραμμα και μπορεί να επεκταθεί σε μεγάλη έκταση του σώματος. Και τέταρτον, την ερυθροδερμική, η οποία εμφανίζεται όταν οι βλάβες εξαπλωθούν σε όλη την επιφάνεια του σώματος και απαιτεί νοσηλεία σε νοσοκομείο, γιατί κινδυνεύει η ζωή του ασθενούς από απώλεια νερού και ηλεκτρολυτών και από κίνδυνο επιμόλυνσης και σήψης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Τα αίτια της ψωρίασης

Ερώτηση: Ποια είναι τα ακριβή αίτια της ψωρίασης;

Απάντηση:

• Η βασική διαπίστωση (σελ. 109): τα ακριβή αίτια της ψωρίασης δεν είναι γνωστά ακόμη πλήρως. | Στοιχείο | Περιεχόμενο | |---|---| | Τι γνωρίζουμε | υπεύθυνοι θεωρούνται τόσο γενετικοί όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες | | Οικογενειακό ιστορικό | σε αναλογία 5-10% των πασχόντων από ψωρίαση υπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό | | Άλλα μέλη της οικογένειας | σε περισσότερους από το 1/3 των ασθενών, την ίδια νόσο εμφανίζουν και άλλα μέλη της οικογένειάς τους |

  Γιατί δεν είναι «μόνο κληρονομική»: γιατί το βιβλίο μιλά ρητά για δύο ομάδες παραγόντων — γενετικούς και περιβαλλοντικούς — και επειδή το οικογενειακό ιστορικό αφορά μόνο 5-10% των πασχόντων· η ερώτηση 7 του κεφαλαίου βάζει ακριβώς αυτή την παγίδα με την πρόταση «είναι νόσος μόνο κληρονομική και δεν εξαρτάται από άλλους παράγοντες», η οποία είναι λάθος.

  Ο ρόλος του τραυματισμού (σελ. 107): η ψωρίαση εντοπίζεται σε περιοχές του δέρματος που έχει προηγηθεί τραυματισμός, όπως σε σημεία tattoo, χειρουργικών τομών και έντονης «φαγούρας» — ο τραυματισμός είναι δηλαδή περιβαλλοντικός εκλυτικός παράγοντας.

  Και οι λοιμώξεις (σελ. 109-110): η σταγονοειδής μορφή παρουσιάζεται ξαφνικά μετά από λοίμωξη από στρεπτόκοκκους και η ανάστροφη συνυπάρχει με ζυμομύκητες ή δερματόφυτα — άλλοι δύο περιβαλλοντικοί παράγοντες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα ακριβή αίτια της ψωρίασης δεν είναι γνωστά ακόμη πλήρως. Υπεύθυνοι θεωρούνται τόσο γενετικοί όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Σε αναλογία πέντε έως δέκα τοις εκατό των πασχόντων από ψωρίαση υπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό, ενώ σε περισσότερους από το ένα τρίτο των ασθενών την ίδια νόσο εμφανίζουν και άλλα μέλη της οικογένειάς τους. Δεν πρόκειται επομένως για αποκλειστικά κληρονομική νόσο. Στους περιβαλλοντικούς παράγοντες ανήκουν ο προηγούμενος τραυματισμός του δέρματος, όπως σε σημεία tattoo και χειρουργικών τομών, καθώς και λοιμώξεις, όπως η λοίμωξη από στρεπτόκοκκους που προηγείται της σταγονοειδούς μορφής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Η θεραπεία της ψωρίασης

Ερώτηση: Ποια είναι η θεραπεία της ψωρίασης; Είναι οριστική ή όχι;

Απάντηση:

• Η απάντηση στο δεύτερο σκέλος (σελ. 110): δεν υπάρχει οριστική θεραπεία προς το παρόν για τους ψωριασικούς ασθενείς, ωστόσο υπάρχουν θεραπείες που καταστέλλουν τη δραστηριότητα της νόσου, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να μην εμφανίζουν εξάνθημα για αρκετά μεγάλα χρονικά διαστήματα.

  Ποιος αποφασίζει (σελ. 111): η θεραπεία επιλέγεται για κάθε ασθενή ξεχωριστά, αποκλειστικά από ιατρούς και καθορίζεται από το βαθμό βαρύτητας της νόσου.

  Οι έξι κατηγορίες (σελ. 111): υπάρχουν 6 γενικές κατηγορίες θεραπείας: | # | Κατηγορία | |---|---| | 1 | τοπικά σκευάσματα | | 2 | φωτοθεραπεία, δηλαδή εφαρμογή υπεριώδους ακτινοβολίας Β | | 3 | ουσίες, ανάλογα της βιταμίνης Β | | 4 | αντιμεταβολίτες | | 5 | αναστολείς της δράσης της 5-λιποξυγενάσης | | 6 | φωτοχημειοθεραπεία (συνδυασμός φωτοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής) |

  Γιατί δεν είναι οριστική: γιατί τα ακριβή αίτια… δεν είναι γνωστά ακόμη πλήρως (σελ. 109) και η νόσος είναι χρόνια — επανεμφανίζεται κατά συχνά χρονικά διαστήματα στον ασθενή με αυξημένη ή με ελαττωμένη ένταση των αλλοιώσεων (σελ. 107). Η θεραπεία επομένως καταστέλλει και δεν εξαλείφει.

  Σε περίπτωση επιμόλυνσης (σελ. 111): απαιτείται η χορήγηση της κατάλληλης αγωγής, π.χ. αντιβιοτικά, αντιμυκητιασικά φάρμακα, από δερματολόγο ιατρό.

  Η αναλογία με άλλες χρόνιες νόσους του βιβλίου: όπως και στην πιτυρίαση και στη σμηγματόρροια, έτσι και εδώ η αντιμετώπιση είναι κατασταλτική και επαναλαμβανόμενη, όχι ριζική.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία προς το παρόν για τους ψωριασικούς ασθενείς. Υπάρχουν ωστόσο θεραπείες που καταστέλλουν τη δραστηριότητα της νόσου, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να μην εμφανίζουν εξάνθημα για αρκετά μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η θεραπεία επιλέγεται για κάθε ασθενή ξεχωριστά, αποκλειστικά από ιατρούς, και καθορίζεται από τον βαθμό βαρύτητας της νόσου. Υπάρχουν έξι γενικές κατηγορίες θεραπείας: τα τοπικά σκευάσματα, η φωτοθεραπεία, δηλαδή η εφαρμογή υπεριώδους ακτινοβολίας Β, οι ουσίες ανάλογα της βιταμίνης Β, οι αντιμεταβολίτες, οι αναστολείς της δράσης της πέντε-λιποξυγενάσης και η φωτοχημειοθεραπεία, δηλαδή ο συνδυασμός φωτοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Ο χειρισμός ψωριασικών αλλοιώσεων στο κομμωτήριο

Ερώτηση: Σε περίπτωση που κατά την εκτέλεση εργασιών στο τριχωτό της κεφαλής ή στα νύχια πελάτη σας διαπιστώνατε αλλοιώσεις που μοιάζουν με αυτές της ψωρίασης, τι θα κάνατε; Επιλέξατε: α) Διακοπή των εργασιών. β) Απολύμανση των χεριών σας με αντισηπτικό διάλυμα. γ) Αποστείρωση των εργαλείων που χρησιμοποιήσατε. δ) Συνέχιση των εργασιών. ε) Θα συστήνατε κάποια φαρμακευτική αγωγή, π.χ. τοπική αλοιφή ή χάπια. στ) Θα παραπέμπατε τον πελάτη σας σε δερματολόγο.

Απάντηση:

• Οι σωστές επιλογές: α, β, γ και στ. | Επιλογή | Κρίση | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | α) Διακοπή των εργασιών | ΣΩΣΤΗ | προσοχή απαιτείται σε περίπτωση που αποσπαστούν τα λέπια από το δέρμα του ασθενούς· τότε είναι εύκολη η επιμόλυνση (σελ. 111) — και η αποφυγή τραυματισμού των ψωριασικών αλλοιώσεων είναι ρητό μέτρο | | β) Απολύμανση των χεριών με αντισηπτικό διάλυμα | ΣΩΣΤΗ | η επιμόλυνση γίνεται από βακτηρίδια, μύκητες από τα χέρια του κομμωτή (σελ. 111) | | γ) Αποστείρωση των εργαλείων | ΣΩΣΤΗ | από ψαλίδια ή άλλα σκεύη· ρητό μέτρο: η αποστείρωση των εργαλείων τους (σελ. 111) | | δ) Συνέχιση των εργασιών | ΛΑΘΟΣ | αντίκειται στην αποφυγή τραυματισμού των ψωριασικών αλλοιώσεων (σελ. 111) | | ε) Σύσταση φαρμακευτικής αγωγής | ΛΑΘΟΣ | η θεραπεία επιλέγεται… αποκλειστικά από ιατρούς (σελ. 111)· ο κομμωτής δεν συνταγογραφεί | | στ) Παραπομπή σε δερματολόγο | ΣΩΣΤΗ | απαιτείται η χορήγηση της κατάλληλης αγωγής… από δερματολόγο ιατρό (σελ. 111) |

  Το επιπλέον μέτρο που δεν είναι στη λίστα (σελ. 111): είναι απαραίτητη η χρήση γαντιών μίας χρήσεως από τους κομμωτές.

  Πρόσεξε ότι η διακοπή δεν οφείλεται σε φόβο μετάδοσης: η ψωρίαση δεν είναι νόσος μεταδοτική (σελ. 111)· ο κίνδυνος είναι η επιμόλυνση του ίδιου του πελάτη από τα χέρια και τα εργαλεία, δηλαδή ο κομμωτής προστατεύει τον πελάτη, όχι τον εαυτό του ή τους επόμενους πελάτες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι σωστές ενέργειες είναι το άλφα, το βήτα, το γάμα και το στίγμα. Δηλαδή, διακοπή των εργασιών, ώστε να αποφευχθεί ο τραυματισμός των ψωριασικών αλλοιώσεων και η απόσπαση των λεπίων, απολύμανση των χεριών με αντισηπτικό διάλυμα, αφού η επιμόλυνση γίνεται από βακτηρίδια και μύκητες από τα χέρια του κομμωτή, αποστείρωση των εργαλείων που χρησιμοποιήθηκαν, αφού η επιμόλυνση γίνεται και από ψαλίδια ή άλλα σκεύη, και παραπομπή του πελάτη σε δερματολόγο. Αντίθετα, λανθασμένες είναι η συνέχιση των εργασιών, γιατί αντίκειται στην αποφυγή τραυματισμού των αλλοιώσεων, και η σύσταση φαρμακευτικής αγωγής, γιατί η θεραπεία επιλέγεται αποκλειστικά από ιατρούς. Σημειώνεται ότι η διακοπή δεν οφείλεται σε κίνδυνο μετάδοσης, αφού η ψωρίαση δεν είναι μεταδοτική νόσος, αλλά στον κίνδυνο επιμόλυνσης του ίδιου του πελάτη. Απαραίτητη είναι επίσης η χρήση γαντιών μίας χρήσεως.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Σωστό ή Λάθος — η ψωρίαση

Ερώτηση: Βάλτε Σ(σωστό) ή Λ(λάθος) μπροστά από κάθε πρόταση: Θεραπεύεται οριστικά η ψωρίαση. Είναι νόσος μόνο κληρονομική και δεν εξαρτάται από άλλους παράγοντες. Μπορεί να συνυπάρχει αρθρίτιδα. Οι βλάβες καλύπτονται από ασημένια λέπια.

Απάντηση:

• Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | Θεραπεύεται οριστικά η ψωρίαση | Λ | δεν υπάρχει οριστική θεραπεία προς το παρόν για τους ψωριασικούς ασθενείς (σελ. 110)· υπάρχουν μόνο θεραπείες που καταστέλλουν τη δραστηριότητα της νόσου | | Είναι νόσος μόνο κληρονομική και δεν εξαρτάται από άλλους παράγοντες | Λ | υπεύθυνοι θεωρούνται τόσο γενετικοί όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες (σελ. 109)· και μόνο σε 5-10% υπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό | | Μπορεί να συνυπάρχει αρθρίτιδα | Σ | μπορεί επίσης να προσβάλλει τα νύχια και τις αρθρώσεις (σελ. 107)· υπάρχει ψωριασική αρθρίτιδα με βλάβες στις άπω μεσοφαλλαγικές αρθρώσεις (σελ. 109) | | Οι βλάβες καλύπτονται από ασημένια λέπια | Σ | καλύπτονται από ασημένια, ξηρά και παχιά λέπια (σελ. 108)· και στην Ανακεφαλαίωση: κύριο χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι τα ασημένια, ξηρά και παχιά λέπια (σελ. 111) |

  Η λογική των δύο πρώτων «Λ»: και οι δύο είναι απόλυτες διατυπώσεις — «οριστικά» και «μόνο… και δεν εξαρτάται» — ενώ το βιβλίο είναι επιφυλακτικό και στα δύο σημεία: δεν υπάρχει οριστική θεραπεία προς το παρόν και τα ακριβή αίτια… δεν είναι γνωστά ακόμη πλήρως.

  Και η λογική των δύο «Σ»: και οι δύο επαναλαμβάνονται αυτούσιες στην Ανακεφαλαίωση — δηλαδή είναι τα κύρια σημεία που το βιβλίο θέλει να συγκρατηθούν.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρώτη πρόταση, ότι θεραπεύεται οριστικά η ψωρίαση, είναι Λάθος, γιατί δεν υπάρχει οριστική θεραπεία προς το παρόν και οι υπάρχουσες θεραπείες απλώς καταστέλλουν τη δραστηριότητα της νόσου. Η δεύτερη, ότι είναι νόσος μόνο κληρονομική και δεν εξαρτάται από άλλους παράγοντες, είναι Λάθος, γιατί υπεύθυνοι θεωρούνται τόσο γενετικοί όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες, ενώ θετικό οικογενειακό ιστορικό υπάρχει μόνο σε πέντε έως δέκα τοις εκατό των πασχόντων. Η τρίτη, ότι μπορεί να συνυπάρχει αρθρίτιδα, είναι Σωστή, γιατί η ψωρίαση μπορεί να προσβάλλει και τις αρθρώσεις, με τη μορφή της ψωριασικής αρθρίτιδας στις άπω μεσοφαλλαγικές αρθρώσεις. Και η τέταρτη, ότι οι βλάβες καλύπτονται από ασημένια λέπια, είναι Σωστή, γιατί οι κηλίδες ή πλάκες καλύπτονται από ασημένια, ξηρά και παχιά λέπια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Οξεία ή χρόνια δερματοπάθεια

Ερώτηση: Η ψωρίαση είναι οξεία ή χρόνια δερματοπάθεια;

Απάντηση:

• Η απάντηση: χρόνια. | Τεκμήριο | Χωρίο | |---|---| | Ο ορισμός (σελ. 107) | η ψωρίαση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος | | Η πορεία (σελ. 107) | επανεμφανίζεται κατά συχνά χρονικά διαστήματα στον ασθενή με αυξημένη ή με ελαττωμένη ένταση των αλλοιώσεων | | Η θεραπεία (σελ. 110) | δεν υπάρχει οριστική θεραπεία· οι θεραπείες καταστέλλουν τη δραστηριότητα της νόσου, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να μην εμφανίζουν εξάνθημα για αρκετά μεγάλα χρονικά διαστήματα |

  Τι σημαίνει «χρόνια» εδώ: όχι συνεχής αλλά υποτροπιάζουσα — η νόσος υφίεται και επανεμφανίζεται, με εναλλαγή εντάσεων· γι' αυτό μιλάμε για περιόδους ύφεσης και περιόδους έξαρσης.

  Πρόσεξε τη διαφορά με την αλλεργική δερματίτιδα (κεφ. 9, σελ. 92): εκεί οι μορφές διακρίνονται σε οξείες και χρόνιες, δηλαδή η νόσος μπορεί να είναι και οξεία· η ψωρίαση αντίθετα είναι εξ ορισμού χρόνια, και οι τέσσερις μορφές της (σταγονοειδής, ανάστροφη, φλυκταινώδης, ερυθροδερμική) διακρίνονται με βάση την εικόνα και την έκταση, όχι τη διάρκεια.

  Μια σημείωση: η Ανακεφαλαίωση (σελ. 111) γράφει η ψωρίαση είναι μια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος χωρίς το επίθετο χρόνια· ο ορισμός όμως του 10.1 το περιλαμβάνει ρητά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ψωρίαση είναι χρόνια δερματοπάθεια. Ο ίδιος ο ορισμός της την περιγράφει ως χρόνια φλεγμονώδη πάθηση του δέρματος, που μπορεί επίσης να προσβάλλει τα νύχια και τις αρθρώσεις. Επιπλέον, επανεμφανίζεται κατά συχνά χρονικά διαστήματα στον ασθενή, με αυξημένη ή με ελαττωμένη ένταση των αλλοιώσεων, δηλαδή έχει πορεία με εναλλασσόμενες περιόδους ύφεσης και έξαρσης, ενώ δεν υπάρχει οριστική θεραπεία παρά μόνο θεραπείες που καταστέλλουν τη δραστηριότητα της νόσου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Αντιστοίχιση — οι μορφές της ψωρίασης

Ερώτηση: Αντιστοιχίστε: α) Σταγονοειδής μορφή 1) εμφανίζεται ως φλύκταινες στα πέλματα και στις παλάμες. β) Ανάστροφη μορφή 2) απαιτείται η νοσηλεία του ασθενούς γ) Φλυκταινώδης μορφή 3) συνήθως εμφανίζεται αιφνίδια μετά από λοίμωξη από στρεπτόκοκκους. δ) Ερυθροδερμική μορφή 4) υπάρχει συχνά μαζί με λοίμωξη από ζυμομύκητες ή δερματόφυτα.

Απάντηση:

• Η αντιστοίχιση | Στήλη Α | → | Στήλη Β | Τεκμηρίωση | |---|---|---|---| | α) Σταγονοειδής μορφή | → | 3) συνήθως εμφανίζεται αιφνίδια μετά από λοίμωξη από στρεπτόκοκκους | συνήθως παρουσιάζονται ξαφνικά μετά από λοίμωξη από στρεπτόκοκκους (σελ. 109) | | β) Ανάστροφη μορφή | → | 4) υπάρχει συχνά μαζί με λοίμωξη από ζυμομύκητες ή δερματόφυτα | συχνά υπάρχει μαζί με λοίμωξη από ζυμομύκητες… ή δερματόφυτα (σελ. 109) | | γ) Φλυκταινώδης μορφή | → | 1) εμφανίζεται ως φλύκταινες στα πέλματα και στις παλάμες | εμφανίζεται σαν φλύκταινες στα πέλματα και στις παλάμες ή σαν πλάκες με φλυκταινώδες περίγραμμα (σελ. 110) | | δ) Ερυθροδερμική μορφή | → | 2) απαιτείται η νοσηλεία του ασθενούς | η κατάσταση αυτή απαιτεί τη νοσηλεία σε νοσοκομείο, διότι κινδυνεύει η ζωή του ασθενούς (σελ. 110) |

  Πώς θυμάσαι την αντιστοίχιση: κάθε μορφή συνδέεται με ένα διακριτικό γνώρισμα — η σταγονοειδής με το αίτιο (στρεπτόκοκκοι), η ανάστροφη με τη συνύπαρξη (μύκητες), η φλυκταινώδης με την εντόπιση (πέλματα, παλάμες) και η ερυθροδερμική με τη βαρύτητα (νοσηλεία).

  Πρόσεξε τη σύγχυση α ↔ γ: το όνομα σταγονοειδής παραπέμπει σε σταγόνες, δηλαδή μικρές κηλίδες μεγέθους φακής, ενώ η φλυκταινώδης έχει φλύκταινες, δηλαδή βλάβες που περιέχουν πύον (σελ. 110)· τα δύο δεν πρέπει να μπερδεύονται.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή αντιστοίχιση είναι η εξής. Το άλφα, η σταγονοειδής μορφή, αντιστοιχεί στο τρία, συνήθως εμφανίζεται αιφνίδια μετά από λοίμωξη από στρεπτόκοκκους. Το βήτα, η ανάστροφη μορφή, αντιστοιχεί στο τέσσερα, υπάρχει συχνά μαζί με λοίμωξη από ζυμομύκητες ή δερματόφυτα. Το γάμα, η φλυκταινώδης μορφή, αντιστοιχεί στο ένα, εμφανίζεται ως φλύκταινες στα πέλματα και στις παλάμες. Και το δέλτα, η ερυθροδερμική μορφή, αντιστοιχεί στο δύο, απαιτείται η νοσηλεία του ασθενούς.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Τα μέτρα προφύλαξης του κομμωτή και οι κίνδυνοι του πελάτη

Ερώτηση: Ποια μέτρα προφύλαξης οφείλει να λάβει ένας κομμωτής για να προφυλάξει κάποιον πελάτη του με ψωρίαση; Ποιους κινδύνους διατρέχει κάποιος που πάσχει από ψωρίαση, σε περίπτωση που πάει στο κομμωτήριο;

Απάντηση:

• Το σημείο εκκίνησης (σελ. 111): η ψωρίαση δεν είναι νόσος μεταδοτική. Ο κίνδυνος δηλαδή δεν είναι η μετάδοση σε άλλους, αλλά η επιμόλυνση του ίδιου του πάσχοντα.

  Ο κίνδυνος (σελ. 111): προσοχή απαιτείται σε περίπτωση που αποσπαστούν τα λέπια από το δέρμα του ασθενούς. Τότε είναι εύκολη η επιμόλυνση του δέρματος από βακτηρίδια, μύκητες από τα χέρια του κομμωτή, από ψαλίδια ή άλλα σκεύη. | Πηγή κινδύνου | Περιεχόμενο | |---|---| | η απόσπαση των λεπίων | αποκαλύπτει αιμορραγία στικτού τύπου (σελ. 111) — δηλαδή ανοιχτή επιφάνεια | | τα χέρια του κομμωτή | βακτηρίδια, μύκητες | | τα ψαλίδια ή άλλα σκεύη | βακτηρίδια, μύκητες | | οι χημικές εργασίες | βαφές, περμανάντ και άλλα προϊόντα σε τραυματισμένο δέρμα |

  Τα μέτρα προφύλαξης (σελ. 111) | # | Μέτρο | |---|---| | 1 | η χρήση γαντιών μίας χρήσεως από τους κομμωτές | | 2 | η αποστείρωση των εργαλείων τους | | 3 | η αποφυγή τραυματισμού των ψωριασικών αλλοιώσεων | | 4 | σε περίπτωση μόλυνσης των ασθενών, απαιτείται η χορήγηση της κατάλληλης αγωγής, π.χ. αντιβιοτικά, αντιμυκητιασικά φάρμακα, από δερματολόγο ιατρό |

  Και το πρόσθετο μέτρο από τη φύση της νόσου (σελ. 107): η ψωρίαση εντοπίζεται σε περιοχές του δέρματος που έχει προηγηθεί τραυματισμός — άρα κάθε γδάρσιμο από χτένα, βούρτσα ή ψαλίδι μπορεί να γεννήσει νέα βλάβη εκεί που δεν υπήρχε.

  Σύνοψη για τον πελάτη: οι κίνδυνοι είναι δύο — η επιμόλυνση των βλαβών από βακτηρίδια και μύκητες, με ανάγκη αντιβιοτικών ή αντιμυκητιασικών από δερματολόγο, και η δημιουργία νέων ψωριασικών βλαβών στα σημεία που θα τραυματιστούν.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο κομμωτής οφείλει να χρησιμοποιεί γάντια μίας χρήσεως, να αποστειρώνει τα εργαλεία του και να αποφεύγει τον τραυματισμό των ψωριασικών αλλοιώσεων, ώστε να μην αποσπαστούν τα λέπια. Αν παρ' όλα αυτά προκύψει μόλυνση, απαιτείται η χορήγηση της κατάλληλης αγωγής, όπως αντιβιοτικών ή αντιμυκητιασικών φαρμάκων, από δερματολόγο ιατρό. Ο πελάτης που πάσχει από ψωρίαση διατρέχει δύο κινδύνους στο κομμωτήριο. Πρώτον, την επιμόλυνση του δέρματός του από βακτηρίδια και μύκητες που προέρχονται από τα χέρια του κομμωτή, από ψαλίδια ή άλλα σκεύη, η οποία είναι εύκολη όταν αποσπαστούν τα λέπια και αποκαλυφθεί η στικτή αιμορραγία. Και δεύτερον, τη δημιουργία νέων ψωριασικών βλαβών, αφού η ψωρίαση εντοπίζεται σε περιοχές του δέρματος όπου έχει προηγηθεί τραυματισμός. Σημειώνεται ότι η ψωρίαση δεν είναι μεταδοτική νόσος, επομένως δεν υπάρχει κίνδυνος για τους άλλους πελάτες.

Κριτήρια αξιολόγησης: