Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 14 (1-5) (σελ. 166-167) – ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΟΜΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΧΩΤΟΥ ΚΕΦΑΛΗΣ – ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 14 (1-5)

Πλήρεις λύσεις των 5 ερωτήσεων του κεφαλαίου 14 — ο ορισμός της αλωπεκίας, η ουλωτική και η μη ουλωτική μορφή, η μερική, η ολική και η καθολική αλωπεκία, η ταξινόμηση τριών περιπτώσεων με τα τέσσερα κριτήρια και οι προτάσεις Σωστού-Λάθους.

Ερώτηση 1 — Ο ορισμός της αλωπεκίας

Ερώτηση: Τι θεωρούμε ως αλωπεκία;

Απάντηση:

• Ο ορισμός (σελ. 161): ως αλωπεκία μπορούμε να ορίσουμε κάθε πτώση τριχών, ανεξάρτητα από: | # | Ανεξαρτήτως | |---|---| | 1 | ποια αιτία την προκάλεσε | | 2 | σε ποιο σημείο του σώματος εμφανίζεται | | 3 | ποια μορφή έχει |

  Η ακραία συνέπεια του ορισμού (σελ. 161): έτσι, με την αυστηρή έννοια του όρου, αλωπεκία είναι και η καθημερινή απώλεια τριχών εξ αιτίας της ανανέωσης που συμβαίνει περιοδικά στο τρίχωμα των ανθρώπων.

  Είναι αρρώστια; (σελ. 161): αν και τα αποτελέσματά της είναι αντιαισθητικά για τον συνηθισμένο άνθρωπο, δεν μπορούμε να πούμε ότι η αλωπεκία είναι αρρώστια. Όμως, μπορεί πολλές φορές, να αποτελεί σύμπτωμα αρρώστιας. Πρόκειται, δηλαδή, για μια προειδοποίηση ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα στο σώμα μας, ένα από τα αποτελέσματα του οποίου είναι και η αλωπεκία.

  Η ψυχολογική διάσταση (σελ. 161-162): η αλωπεκία, όταν εμφανιστεί, δημιουργεί συνήθως σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα. Οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται πολύ άσχημα όταν χάνουν τα μαλλιά τους και καταφεύγουν σε διάφορες λύσεις, προσωρινές ή μόνιμες. Από το απλό ειδικό κτένισμα ως τις περούκες και τις εμφυτεύσεις τριχών, από τα αρχαία χρόνια ως σήμερα, οι άνθρωποι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν αυτό το «ελάττωμα» και σε ακραίες περιπτώσεις είναι απαραίτητη ακόμα και η ψυχοθεραπεία.

  Η σύγκριση με τον ορισμό του κεφ. 11 (σελ. 123): εκεί αλωπεκία είναι η πλήρης έλλειψη ή η αραίωση των τριχών της κεφαλής ή του σώματος, λόγω πτώσης τους ή μη γέννησής τους — ένας στενότερος, «παθολογικός» ορισμός· εδώ ο ορισμός είναι ευρύτατος και περιγραφικός.

  Και η ρεαλιστική επισήμανση (σελ. 163): πολλές μέθοδοι και λύσεις έχουν προταθεί κατά καιρούς για την αλωπεκία και τη θεραπεία της. Ελάχιστες όμως αποδείχτηκαν αποτελεσματικές.

  Η Ανακεφαλαίωση (σελ. 166): αλωπεκία είναι κάθε πτώση τριχών ανεξάρτητα από την αιτία που την προκαλεί, τη χρονική διάρκεια και το σημείο του σώματος που εμφανίζεται· δεν είναι αρρώστια, αλλά μπορεί να είναι σύμπτωμα αρρώστιας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως αλωπεκία ορίζουμε κάθε πτώση τριχών, ανεξάρτητα από την αιτία που την προκάλεσε, από το σημείο του σώματος όπου εμφανίζεται και από τη μορφή που έχει. Με την αυστηρή έννοια του όρου, αλωπεκία είναι ακόμη και η καθημερινή απώλεια τριχών εξαιτίας της ανανέωσης που συμβαίνει περιοδικά στο τρίχωμα των ανθρώπων. Η αλωπεκία δεν είναι αρρώστια, μπορεί όμως πολλές φορές να αποτελεί σύμπτωμα αρρώστιας, δηλαδή προειδοποίηση ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα στο σώμα. Παρ' όλα αυτά, όταν εμφανιστεί δημιουργεί συνήθως σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα, και οι άνθρωποι καταφεύγουν σε διάφορες λύσεις, προσωρινές ή μόνιμες, από το απλό ειδικό χτένισμα ως τις περούκες και τις εμφυτεύσεις τριχών, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις είναι απαραίτητη ακόμη και η ψυχοθεραπεία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Ουλωτική και μη ουλωτική αλωπεκία

Ερώτηση: Τι είναι ουλωτική και τι μη ουλωτική αλωπεκία;

Απάντηση:

• Το πρώτο κριτήριο ταξινόμησης (σελ. 163): αλωπεκία με κριτήριο την ύπαρξη ή όχι ουλής στο σημείο που βρίσκεται. | Κατηγορία | Ορισμός | |---|---| | Ουλωτική | αυτή στην οποία υπάρχει ουλή | | Μη ουλωτική | αυτή όπου δεν υπάρχει ουλή |

  Οι δύο υποκατηγορίες της μη ουλωτικής (σελ. 163): ειδικά για τη μη ουλωτική αλωπεκία, μπορούμε να ορίσουμε δύο υποκατηγορίες: | Υποκατηγορία | Ορισμός | |---|---| | Διάχυτη | είναι η αλωπεκία στην οποία οι τρίχες πέφτουν σκόρπιες από εδώ κι από εκεί | | Γυροειδής | είναι μια συγκεκριμένη αλωπεκία με ειδικά χαρακτηριστικά |

  Γιατί το κριτήριο της ουλής είναι το πρώτο: γιατί καθορίζει τη μονιμότητα. Όπως το θέτει το κεφ. 11 (σελ. 123): στις ουλωτικές αλωπεκίες… οι αλλοιώσεις είναι μόνιμες και καταστρέφονται οι θύλακοι των τριχών. Υπάρχει ουλή, δηλαδή το δέρμα είναι λεπτό, λείο, χωρίς πόρους και σχηματίζει πτυχές με τα δάχτυλα. Χωρίς θύλακο δεν γεννιέται νέα τρίχα.

  Πώς αναγνωρίζεται η ουλή (κεφ. 11, σελ. 123): το δέρμα είναι λεπτό, λείο, χωρίς πόρους και σχηματίζει πτυχές με τα δάχτυλα — τρία σημεία που ο κομμωτής μπορεί να δει και να ψηλαφήσει.

  Παραδείγματα από το ίδιο κεφάλαιο (σελ. 164-165) | Περίπτωση | Χαρακτηρισμός | |---|---| | αλωπεκία ύστερα από τραύμα | Ουλωτική - Διάχυτη - Μερική - Μόνιμη - Από τραυματισμό | | αλωπεκία άντρα | Μη ουλωτική - Διάχυτη - Μερική - Μόνιμη - Ανδρογενετικού τύπου | | αλωπεκία από κυτταροστατικά φάρμακα | Μη ουλωτική - Διάχυτη - Καθολική - Προσωρινή - Από φάρμακο |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πρώτο κριτήριο ταξινόμησης της αλωπεκίας είναι η ύπαρξη ή όχι ουλής στο σημείο που βρίσκεται. Ουλωτική είναι αυτή στην οποία υπάρχει ουλή, και μη ουλωτική αυτή όπου δεν υπάρχει ουλή. Ειδικά για τη μη ουλωτική αλωπεκία ορίζονται δύο υποκατηγορίες: η διάχυτη, στην οποία οι τρίχες πέφτουν σκόρπιες από εδώ κι από εκεί, και η γυροειδής, που είναι μια συγκεκριμένη αλωπεκία με ειδικά χαρακτηριστικά. Το κριτήριο της ουλής είναι το σημαντικότερο, γιατί στις ουλωτικές αλωπεκίες οι αλλοιώσεις είναι μόνιμες και καταστρέφονται οι θύλακοι των τριχών, οπότε δεν μπορεί να γεννηθεί νέα τρίχα, ενώ η ουλή αναγνωρίζεται από το ότι το δέρμα είναι λεπτό, λείο, χωρίς πόρους και σχηματίζει πτυχές με τα δάχτυλα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Μερική, ολική και καθολική αλωπεκία

Ερώτηση: Τι ονομάζεται μερική, τι ολική και τι καθολική αλωπεκία;

Απάντηση:

• Το δεύτερο κριτήριο (σελ. 164): αλωπεκία με κριτήριο την έκταση που έχει στο κεφάλι ή στο σώμα. | Κατηγορία | Ορισμός | |---|---| | Μερική | είναι απώλεια τριχών σε ένα σημείο του σώματος | | Ολική | είναι η απώλεια ΟΛΩΝ των τριχών από το κρανίο | | Καθολική | είναι απώλεια όλων των τριχών του σώματος |

  Η κλιμάκωση: ένα σημείο → όλο το κρανίο → όλο το σώμα.

  Πρόσεξε την παγίδα ολική ↔ καθολική: και οι δύο λέξεις μοιάζουν, αλλά η ολική περιορίζεται στο κρανίο, ενώ η καθολική αφορά όλο το σώμα — δηλαδή και τα φρύδια, τις βλεφαρίδες, το γένι και τις τρίχες του κορμού και των άκρων.

  Παραδείγματα (σελ. 164-165) | Περίπτωση | Έκταση | |---|---| | αλωπεκία άντρα (ανδρογενετικού τύπου) | Μερική | | αλωπεκία από κυτταροστατικά φάρμακα | Καθολική | | αλωπεκία ύστερα από τραύμα | Μερική |

  Γιατί τα κυτταροστατικά δίνουν καθολική: γιατί δρουν συστηματικά σε όλα τα κύτταρα που πολλαπλασιάζονται γρήγορα — και τέτοια είναι τα κύτταρα του βολβού σε κάθε τρίχα του σώματος, όχι μόνο της κεφαλής.

  Και μια σημείωση για τον χαρακτηρισμό (σελ. 164): κάθε αλωπεκία, λοιπόν, μπορεί να καθοριστεί με τέσσερις ή πέντε λέξεις επακριβώς, και να μεταδίδουμε ασφαλείς πληροφορίες για όλα όσα την προσδιορίζουν — δηλαδή η έκταση είναι μία μόνο από τις τέσσερις διαστάσεις, μαζί με την ουλή, τη διάρκεια και την αιτία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το δεύτερο κριτήριο ταξινόμησης είναι η έκταση που έχει η αλωπεκία στο κεφάλι ή στο σώμα. Μερική αλωπεκία είναι η απώλεια τριχών σε ένα σημείο του σώματος. Ολική αλωπεκία είναι η απώλεια όλων των τριχών από το κρανίο. Και καθολική αλωπεκία είναι η απώλεια όλων των τριχών του σώματος. Η κλιμάκωση δηλαδή είναι από ένα σημείο, σε ολόκληρο το κρανίο, και τέλος σε ολόκληρο το σώμα, ενώ πρέπει να προσεχθεί η διάκριση ανάμεσα στην ολική, που περιορίζεται στο κρανίο, και στην καθολική, που αφορά και τα φρύδια, τις βλεφαρίδες, το γένι και τις τρίχες του κορμού και των άκρων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Ταξινόμηση περιπτώσεων αλωπεκίας

Ερώτηση: Ταξινομήστε τις παρακάτω αλωπεκίες συμπληρώνοντας τις κατάλληλες λέξεις. Κριτήριο: ουλή - έκταση - χρονική διάρκεια - αιτία. α) αλωπεκία ύστερα από έγκαυμα. β) αλωπεκία γυναίκας σε εμμηνόπαυση. γ) αλωπεκία μωρού από πίεση στο μαξιλάρι.

Απάντηση:

• Ο τρόπος εργασίας (σελ. 164): κάθε αλωπεκία, λοιπόν, μπορεί να καθοριστεί με τέσσερις ή πέντε λέξεις επακριβώς, και να μεταδίδουμε ασφαλείς πληροφορίες για όλα όσα την προσδιορίζουν.

  α) Αλωπεκία ύστερα από έγκαυμα | Κριτήριο | Απάντηση | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | ουλή | ουλωτική | το έγκαυμα προκαλεί νέκρωση του δέρματος και δημιουργία ουλής (κεφ. 11, σελ. 124)· το ίδιο και το πρότυπο του βιβλίου: αλωπεκία ύστερα από τραύμα → Ουλωτική (σελ. 165) | | έκταση | μερική | αφορά ένα σημείο του σώματος, εκεί που έγινε το έγκαυμα | | χρονική διάρκεια | μόνιμη | καταστρέφονται οι θύλακοι των τριχών (κεφ. 11, σελ. 123) — δεν ξαναφυτρώνουν τρίχες | | αιτία | από εξωτερικούς παράγοντες (από έγκαυμα) | ουλωτικές αλωπεκίες από εξωτερικά φυσικά αίτια, π.χ. … θερμικά εγκαύματα (κεφ. 11, σελ. 124) |

  β) Αλωπεκία γυναίκας σε εμμηνόπαυση | Κριτήριο | Απάντηση | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | ουλή | μη ουλωτική (διάχυτη) | η αλωπεκία γυναικείου τύπου ανήκει στις μη ουλωτικές και χαρακτηρίζεται από αραίωση των τριχών της κεφαλής στη μετωπιαία, βρεγματική και ινιακή χώρα (κεφ. 11, σελ. 124) — δηλαδή σκόρπια πτώση | | έκταση | μερική | αραίωση σε περιοχές της κεφαλής, όχι ολική απώλεια | | χρονική διάρκεια | μόνιμη | ακολουθεί το πρότυπο Μη ουλωτική - Διάχυτη - Μερική - Μόνιμη της ανδρογενετικού τύπου αλωπεκίας (σελ. 164-165) | | αιτία | από εσωτερικούς (γονιδιακούς) - ορμονικούς παράγοντες | η εμμηνόπαυση είναι ορμονική μεταβολή· και άτομα με κληρονομικό ιστορικό αλωπεκίας πιθανόν να εμφανίσουν συχνότερα την κατάσταση (σελ. 166) |

  γ) Αλωπεκία μωρού από πίεση στο μαξιλάρι | Κριτήριο | Απάντηση | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | ουλή | μη ουλωτική | δεν υπάρχει νέκρωση ούτε ουλή — μόνο τριβή | | έκταση | μερική | αφορά ένα σημείο, το ινιακό τμήμα που ακουμπά στο μαξιλάρι | | χρονική διάρκεια | προσωρινή | αφού διαρκέσει κάποιο χρονικό διάστημα, «θεραπεύεται» και ξαναφυτρώνουν τρίχες (σελ. 164) — μόλις το μωρό αρχίσει να σηκώνει το κεφάλι | | αιτία | από εξωτερικούς παράγοντες (τραυματική, από πίεση-τριβή) | τραυματικής αιτιολογίας απώλεια μαλλιών μπορεί να προκαλέσει μη ουλωτική αλωπεκία (κεφ. 11, σελ. 125) |

  Σύνοψη | Περίπτωση | Ουλή | Έκταση | Διάρκεια | Αιτία | |---|---|---|---|---| | α) έγκαυμα | ουλωτική | μερική | μόνιμη | εξωτερικοί παράγοντες | | β) εμμηνόπαυση | μη ουλωτική, διάχυτη | μερική | μόνιμη | εσωτερικοί (ορμονικοί-γονιδιακοί) παράγοντες | | γ) πίεση στο μαξιλάρι | μη ουλωτική | μερική | προσωρινή | εξωτερικοί παράγοντες |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ταξινόμηση είναι η εξής. Πρώτον, η αλωπεκία ύστερα από έγκαυμα είναι ουλωτική, μερική, μόνιμη και οφείλεται σε εξωτερικούς παράγοντες, αφού το θερμικό έγκαυμα προκαλεί νέκρωση του δέρματος και δημιουργία ουλής, με καταστροφή των θυλάκων. Δεύτερον, η αλωπεκία γυναίκας σε εμμηνόπαυση είναι μη ουλωτική και μάλιστα διάχυτη, μερική, μόνιμη και οφείλεται σε εσωτερικούς, δηλαδή ορμονικούς και γονιδιακούς παράγοντες, όπως συμβαίνει και στην αλωπεκία γυναικείου τύπου, που χαρακτηρίζεται από αραίωση των τριχών στη μετωπιαία, βρεγματική και ινιακή χώρα. Και τρίτον, η αλωπεκία μωρού από πίεση στο μαξιλάρι είναι μη ουλωτική, μερική, προσωρινή και οφείλεται σε εξωτερικούς παράγοντες, δηλαδή σε τραυματικής αιτιολογίας απώλεια από την πίεση και την τριβή, και αποκαθίσταται όταν το μωρό πάψει να ακουμπά συνεχώς το ίδιο σημείο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Σωστό ή Λάθος — η αλωπεκία

Ερώτηση: Βάλτε Σ(σωστό) ή Λ(λάθος) μπροστά από κάθε πρόταση: Ουλωτική αλωπεκία είναι αυτή, στην οποία υπάρχει ουλή. Η αλωπεκία δεν έχει σχέση, στατιστικά, με την κληρονομικότητα. Διάχυτη είναι η αλωπεκία, στην οποία οι τρίχες πέφτουν σκόρπια από «δω κι από κει».

Απάντηση:

• Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | Ουλωτική αλωπεκία είναι αυτή, στην οποία υπάρχει ουλή | Σ | ουλωτική είναι αυτή στην οποία υπάρχει ουλή και μη ουλωτική αυτή όπου δεν υπάρχει ουλή (σελ. 163) | | Η αλωπεκία δεν έχει σχέση, στατιστικά, με την κληρονομικότητα | Λ | με την κληρονομικότητα: άτομα με κληρονομικό ιστορικό αλωπεκίας πιθανόν να εμφανίσουν συχνότερα την κατάσταση (σελ. 166) | | Διάχυτη είναι η αλωπεκία, στην οποία οι τρίχες πέφτουν σκόρπια από «δω κι από κει» | Σ | διάχυτη είναι η αλωπεκία στην οποία οι τρίχες πέφτουν σκόρπιες από εδώ κι από εκεί (σελ. 163) |

  Γιατί η δεύτερη είναι Λάθος: γιατί η επίπτωση της αλωπεκίας συνδέεται ρητά με τρεις παράγοντες (σελ. 166): | Παράγοντας | Σχέση | |---|---| | Με τη φυλή | στη λευκή φυλή υπάρχουν περισσότερα περιστατικά απ' ό,τι στην κίτρινη και τη μαύρη· στην κίτρινη φυλή επίσης υπάρχουν περισσότερα απ' ό,τι στη μαύρη | | Με τις συνήθειες | άνδρες που σκεπάζουν το κεφάλι τους έχουν περισσότερα περιστατικά απ' όσους το αφήνουν ακάλυπτο | | Με την κληρονομικότητα | άτομα με κληρονομικό ιστορικό αλωπεκίας πιθανόν να εμφανίσουν συχνότερα την κατάσταση |

  Και η υπενθύμιση: τα στατιστικά αυτά αφορούν κυρίως την ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία — επειδή για τον πολύ κόσμο αλωπεκία θεωρείται αυτή των ανδρών, δηλαδή η ανδρογενετικού τύπου, διαθέτουμε κάποια στατιστικά στοιχεία (σελ. 166)· για τις υπόλοιπες μορφές δεν μπορούμε να μιλήσουμε με ακρίβεια… επειδή οφείλονται σε πάρα πολλούς παράγοντες.

  Η Ανακεφαλαίωση (σελ. 166): ταξινομείται με κριτήρια: Ουλή, διάρκεια χρόνου, έκταση, αιτία — τα ίδια τέσσερα κριτήρια που ελέγχουν οι δύο πρώτες προτάσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρώτη πρόταση, ότι ουλωτική αλωπεκία είναι αυτή στην οποία υπάρχει ουλή, είναι Σωστή, γιατί ακριβώς αυτός είναι ο ορισμός, ενώ μη ουλωτική είναι αυτή όπου δεν υπάρχει ουλή. Η δεύτερη, ότι η αλωπεκία δεν έχει σχέση στατιστικά με την κληρονομικότητα, είναι Λάθος, γιατί το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι άτομα με κληρονομικό ιστορικό αλωπεκίας πιθανόν να εμφανίσουν συχνότερα την κατάσταση, ενώ η αλωπεκία σχετίζεται επίσης με τη φυλή και με τις συνήθειες. Η τρίτη, ότι διάχυτη είναι η αλωπεκία στην οποία οι τρίχες πέφτουν σκόρπια από δω κι από κει, είναι Σωστή, γιατί έτσι ορίζεται η μία από τις δύο υποκατηγορίες της μη ουλωτικής αλωπεκίας, με την άλλη να είναι η γυροειδής.

Κριτήρια αξιολόγησης: