Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 20 (1-5) (σελ. 215) – ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΟΜΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΧΩΤΟΥ ΚΕΦΑΛΗΣ – ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 20 (1-5)

Πλήρεις λύσεις των 5 ερωτήσεων του κεφαλαίου 20 — ο ορισμός της ουλωτικής αλωπεκίας και ο μηχανισμός δημιουργίας της ουλής, η εικόνα της περιοχής του δέρματος, η θεραπεία με μεταμόσχευση και οι προϋποθέσεις της, η συμπλήρωση για τη μονιμότητα και τους μύκητες και οι προτάσεις Σωστού-Λάθους.

Ερώτηση 1 — Ο ορισμός της ουλωτικής αλωπεκίας

Ερώτηση: Τι ορίζουμε ως ουλωτική αλωπεκία;

Απάντηση:

• Ο ορισμός (σελ. 211): ως ουλωτική αλωπεκία μπορούμε να ορίσουμε την αλωπεκία, σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος κι αν εμφανίζεται, όταν η αιτία που προκάλεσε την απώλεια των τριχών έχει αφήσει ΟΥΛΗ στο δέρμα. | Στοιχείο | Περιεχόμενο | |---|---| | Τι είναι | αλωπεκία, δηλαδή απώλεια τριχών | | Πού | σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος | | Το κρίσιμο κριτήριο | η αιτία… έχει αφήσει ΟΥΛΗ στο δέρμα |

  Γιατί δημιουργείται ουλή (σελ. 211): οι τριχοσμηγματογόνοι θύλακοι που παράγουν τις τρίχες αποτελούν στοιχείο της κατασκευής του δέρματος. Βρίσκονται στο χόριο, κάτω από τη βλαστική στιβάδα, που αναπαράγει την επιδερμίδα. Κάθε βλαπτικός παράγοντας που καταστρέφει τους θυλάκους έχει ήδη καταστρέψει την επιδερμίδα και έχει δημιουργήσει ουλή. Δηλαδή η σειρά είναι υποχρεωτική: για να φτάσει η βλάβη στους θυλάκους, που βρίσκονται βαθύτερα, πρέπει πρώτα να περάσει από την επιδερμίδα — άρα δεν υπάρχει καταστροφή θυλάκων χωρίς ουλή.

  Το αποτέλεσμα (σελ. 211): η εικόνα που εμφανίζεται στο δέρμα είναι μια περιοχή με ουλή, όπου δεν υπάρχουν τρίχες. Ως φανερό αποτέλεσμα θεωρείται το γεγονός ότι η ουλωτική αλωπεκία είναι μόνιμη.

  Τι είναι ουλή (κεφ. 11, σελ. 123): υπάρχει ουλή, δηλαδή το δέρμα είναι λεπτό, λείο, χωρίς πόρους και σχηματίζει πτυχές με τα δάχτυλα.

  Η θέση της στην ταξινόμηση (κεφ. 14, σελ. 163): είναι η μία από τις δύο κατηγορίες του πρώτου κριτηρίου: ουλωτική είναι αυτή στην οποία υπάρχει ουλή και μη ουλωτική αυτή όπου δεν υπάρχει ουλή.

  Η Ανακεφαλαίωση (σελ. 215): ουλωτική αλωπεκία είναι η αλωπεκία που υπάρχει πάνω σε μια ουλή του δέρματος· είναι μόνιμη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως ουλωτική αλωπεκία ορίζουμε την αλωπεκία, σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος και αν εμφανίζεται, όταν η αιτία που προκάλεσε την απώλεια των τριχών έχει αφήσει ουλή στο δέρμα. Η ουλή δημιουργείται κατ' ανάγκη, γιατί οι τριχοσμηγματογόνοι θύλακοι που παράγουν τις τρίχες αποτελούν στοιχείο της κατασκευής του δέρματος και βρίσκονται στο χόριο, κάτω από τη βλαστική στιβάδα που αναπαράγει την επιδερμίδα. Κάθε βλαπτικός παράγοντας λοιπόν που καταστρέφει τους θυλάκους έχει ήδη καταστρέψει την επιδερμίδα και έχει δημιουργήσει ουλή. Έτσι, η εικόνα που εμφανίζεται στο δέρμα είναι μια περιοχή με ουλή, όπου δεν υπάρχουν τρίχες, και για τον λόγο αυτό η ουλωτική αλωπεκία είναι μόνιμη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Η περιοχή του δέρματος στην ουλωτική αλωπεκία

Ερώτηση: Τι συμβαίνει στην περιοχή του δέρματος, όπου υπάρχει ουλωτική αλωπεκία;

Απάντηση:

• Η κλινική εικόνα (σελ. 214): σε όλες τις περιπτώσεις, ανεξάρτητα από την αιτία, έχουμε την ίδια εικόνα: υπάρχει μια περιοχή στο δέρμα, όπου η φυσιολογική επιδερμίδα έχει αντικατασταθεί από ουλή ή ουλές, μικρές ή μεγάλες. Στην περιοχή αυτή δεν υπάρχουν τρίχες. Η ουλή μπορεί να εμφανίζει διάφορες μορφές ή αποχρώσεις. | Στοιχείο | Περιεχόμενο | |---|---| | Τι αντικαθίσταται | η φυσιολογική επιδερμίδα | | Από τι | ουλή ή ουλές, μικρές ή μεγάλες | | Τρίχες | στην περιοχή αυτή δεν υπάρχουν τρίχες | | Όψη | η ουλή μπορεί να εμφανίζει διάφορες μορφές ή αποχρώσεις | | Ανεξαρτησία από την αιτία | σε όλες τις περιπτώσεις, ανεξάρτητα από την αιτία, έχουμε την ίδια εικόνα |

  Τι έχει συμβεί από κάτω (σελ. 211): κάθε βλαπτικός παράγοντας που καταστρέφει τους θυλάκους έχει ήδη καταστρέψει την επιδερμίδα και έχει δημιουργήσει ουλή — άρα οι τριχοσμηγματογόνοι θύλακοι έχουν καταστραφεί οριστικά, και δεν μπορεί να γεννηθεί νέα τρίχα.

  Πώς αναγνωρίζεται η ουλή (κεφ. 11, σελ. 123): το δέρμα είναι λεπτό, λείο, χωρίς πόρους και σχηματίζει πτυχές με τα δάχτυλα — τρία σημεία που ελέγχονται με επισκόπηση και ψηλάφηση.

  Η ευκολία της διάγνωσης (σελ. 214): η διάγνωση είναι εύκολη, ακόμα και από όσους δεν έχουν σχέση με τα επαγγέλματα υγείας ή περιποίησης του τριχωτού της κεφαλής — σε πλήρη αντίθεση με τη μη ουλωτική αλωπεκία, όπου υπάρχουν μη ουλωτικές αλωπεκίες, τις οποίες δεν υπάρχει τρόπος να διαπιστώσουμε (κεφ. 15, σελ. 172).

  Η αντιπαράθεση με τη γυροειδή (κεφ. 18, σελ. 197): εκεί μέσα στην πλάκα το δέρμα είναι λείο, λευκό και μαλακό — δηλαδή χωρίς ουλή, με φυσιολογική υφή· εδώ το δέρμα είναι ουλώδες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην περιοχή του δέρματος όπου υπάρχει ουλωτική αλωπεκία, η φυσιολογική επιδερμίδα έχει αντικατασταθεί από ουλή ή ουλές, μικρές ή μεγάλες, και στην περιοχή αυτή δεν υπάρχουν τρίχες, ενώ η ουλή μπορεί να εμφανίζει διάφορες μορφές ή αποχρώσεις. Η εικόνα αυτή είναι η ίδια σε όλες τις περιπτώσεις, ανεξάρτητα από την αιτία. Κάτω από την ουλή οι τριχοσμηγματογόνοι θύλακοι έχουν καταστραφεί οριστικά, αφού κάθε βλαπτικός παράγοντας που τους καταστρέφει έχει ήδη καταστρέψει και την επιδερμίδα. Η ουλή αναγνωρίζεται από το ότι το δέρμα είναι λεπτό, λείο, χωρίς πόρους και σχηματίζει πτυχές με τα δάχτυλα, ενώ η διάγνωση είναι εύκολη, ακόμη και από όσους δεν έχουν σχέση με τα επαγγέλματα υγείας ή περιποίησης του τριχωτού της κεφαλής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Η θεραπεία της ουλωτικής αλωπεκίας

Ερώτηση: Πώς θεραπεύεται η ουλωτική αλωπεκία;

Απάντηση:

• Η βασική διαπίστωση (σελ. 214): η ουλωτική αλωπεκία είναι μόνιμη. Δηλαδή, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία.

  Η μοναδική θεραπεία (σελ. 214): η μοναδική θεραπεία που μπορεί να εφαρμοστεί στο τριχωτό της κεφαλής είναι η μεταμόσχευση τριχών με χειρουργική επέμβαση.

  Οι δύο προϋποθέσεις (σελ. 214): προσοχή όμως απαιτείται σε δύο περιπτώσεις: | # | Προϋπόθεση | |---|---| | α | στις περιπτώσεις ουλωτικής αλωπεκίας, είναι απαραίτητος ο έλεγχος του ατόμου από εξειδικευμένο δερματολόγο ιατρό | | β | η επιτυχία της μεταμόσχευσης μαλλιών βασίζεται στην αντιμετώπιση της αιτίας που προκάλεσε την ουλωτική αλωπεκία. Διαφορετικά, η θεραπεία θα αποτύχει |

  Γιατί δεν υπάρχει άλλη θεραπεία (σελ. 211): γιατί κάθε βλαπτικός παράγοντας που καταστρέφει τους θυλάκους έχει ήδη καταστρέψει την επιδερμίδα και έχει δημιουργήσει ουλή — και ο ουλώδης ιστός δεν περιέχει θυλάκους· καμία ουσία δεν μπορεί να αναγεννήσει θύλακο που δεν υπάρχει.

  Γιατί η αιτία πρέπει πρώτα να αντιμετωπιστεί: γιατί αν η αιτία επιμένει — π.χ. μια ενεργός λοίμωξη από στρεπτόκοκκο, δερματόφυτα ή Candida (σελ. 213), ή μια αρρώστια του κολλαγόνου (σελ. 213) — θα καταστρέψει και τους μεταμοσχευμένους θυλάκους.

  Η Ανακεφαλαίωση (σελ. 215): είναι μόνιμη… θεραπεύεται μόνο με μεταμόσχευση τριχών.

  Η αντιπαράθεση με τις άλλες μορφές | Μορφή | Θεραπεία | |---|---| | Διάχυτη (κεφ. 19, σελ. 207) | η θεραπεία της βασικής αιτίας, οδηγεί στην ίαση της αλωπεκίας | | Γυροειδής (κεφ. 18, σελ. 199) | σίγουρη και αποτελεσματική θεραπεία δεν υπάρχει, βοηθούν όμως κορτιζονούχα, UV | | Ανδρογενετικού τύπου (κεφ. 16, σελ. 181) | ως τελική λύση εφαρμόζεται η μεταμόσχευση τριχών | | Ουλωτική | μόνο μεταμόσχευση — και μόνο αφού αντιμετωπιστεί η αιτία |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ουλωτική αλωπεκία είναι μόνιμη, δηλαδή δεν υπάρχει οριστική θεραπεία. Η μοναδική θεραπεία που μπορεί να εφαρμοστεί στο τριχωτό της κεφαλής είναι η μεταμόσχευση τριχών με χειρουργική επέμβαση. Απαιτείται όμως προσοχή σε δύο σημεία. Πρώτον, στις περιπτώσεις ουλωτικής αλωπεκίας είναι απαραίτητος ο έλεγχος του ατόμου από εξειδικευμένο δερματολόγο ιατρό. Και δεύτερον, η επιτυχία της μεταμόσχευσης μαλλιών βασίζεται στην αντιμετώπιση της αιτίας που προκάλεσε την ουλωτική αλωπεκία, διαφορετικά η θεραπεία θα αποτύχει. Ο λόγος για τον οποίο δεν υπάρχει άλλη θεραπεία είναι ότι ο ουλώδης ιστός δεν περιέχει τριχικούς θυλάκους, οι οποίοι έχουν καταστραφεί οριστικά μαζί με την επιδερμίδα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Συμπλήρωση κενών — η ουλωτική αλωπεκία

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: α) Η ουλωτική αλωπεκία είναι __ . Αυτό σημαίνει ότι σ' αυτήν δεν υπάρχει θεραπεία. β) Κάποιοι __ όπως τα δερματόφυτα, όταν προσβάλλουν το δέρμα, είναι δυνατόν να προκαλέσουν ουλωτική αλωπεκία. γ) Η ουλωτική αλωπεκία είναι αποτέλεσμα κάποιας __ ή κάποιας επίδρασης παραγόντων που __ ένα μέρος του δέρματος.

Απάντηση:

• Η συμπλήρωση | Κενό | Συμπλήρωση | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | α) η ουλωτική αλωπεκία είναι ___ | μόνιμη | η ουλωτική αλωπεκία είναι μόνιμη. Δηλαδή, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία (σελ. 214) | | β) κάποιοι ___ όπως τα δερματόφυτα | μύκητες | Μύκητες: πολλοί είναι οι μύκητες που προσβάλλουν το δέρμα. Ορισμένοι από αυτούς προκαλούν ουλές και ουλωτική αλωπεκία. Τέτοιοι είναι: Α. Δερματόφυτα (σελ. 213) | | γ) αποτέλεσμα κάποιας ___ | αρρώστιας | η ουλωτική αλωπεκία είναι αποτέλεσμα κάποιας αρρώστιας ή επίδρασης παραγόντων που κατέστρεψαν ένα μέρος του δέρματος (σελ. 211) | | γ) …παραγόντων που ___ | κατέστρεψαν | ό.π. |

  Οι πλήρεις προτάσεις

  1. Η ουλωτική αλωπεκία είναι μόνιμη. Αυτό σημαίνει ότι σ' αυτήν δεν υπάρχει θεραπεία.
  2. Κάποιοι μύκητες όπως τα δερματόφυτα, όταν προσβάλλουν το δέρμα, είναι δυνατόν να προκαλέσουν ουλωτική αλωπεκία.
  3. Η ουλωτική αλωπεκία είναι αποτέλεσμα κάποιας αρρώστιας ή κάποιας επίδρασης παραγόντων που κατέστρεψαν ένα μέρος του δέρματος.

  Τι προκαλούν τα δερματόφυτα (σελ. 213): προκαλούν την έμπυο τριχοφυΐα και τον άχωρα, αρρώστιες στο τριχωτό της κεφαλής που αφήνουν ουλές. Και ο άλλος μύκητας (σελ. 213): Candida: όταν εμφανιστεί στο δέρμα ή στο τριχωτό της κεφαλής σε άτομα χωρίς άμυνα στον οργανισμό τους (διαβητικοί, καρκινοπαθείς κ.ά.) μπορεί να αφήσει ουλές.

  Γιατί «μόνιμη» (σελ. 211): γιατί κάθε βλαπτικός παράγοντας που καταστρέφει τους θυλάκους έχει ήδη καταστρέψει την επιδερμίδα και έχει δημιουργήσει ουλή — και όπου υπάρχει ουλή δεν υπάρχουν θύλακοι· η μόνη διέξοδος είναι η μεταμόσχευση τριχών με χειρουργική επέμβαση (σελ. 214).

  Και η σύνδεση με το κεφ. 11 (σελ. 123): οι ουλωτικές αλωπεκίες που οφείλονται σε λοιμώξεις περιλαμβάνουν ρητά τις μυκητιάσεις και τη φθειρίαση του τριχωτού της κεφαλής, οι οποίες προκαλούν μεταδοτικές επιδημίες, κυρίως στα σχολεία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συμπλήρωση είναι η εξής. Πρώτον, η ουλωτική αλωπεκία είναι μόνιμη, και αυτό σημαίνει ότι σε αυτήν δεν υπάρχει θεραπεία. Δεύτερον, κάποιοι μύκητες, όπως τα δερματόφυτα, όταν προσβάλλουν το δέρμα, είναι δυνατόν να προκαλέσουν ουλωτική αλωπεκία, αφού προκαλούν την έμπυο τριχοφυΐα και τον άχωρα, αρρώστιες του τριχωτού της κεφαλής που αφήνουν ουλές. Και τρίτον, η ουλωτική αλωπεκία είναι αποτέλεσμα κάποιας αρρώστιας ή κάποιας επίδρασης παραγόντων που κατέστρεψαν ένα μέρος του δέρματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Σωστό ή Λάθος — η ουλωτική αλωπεκία

Ερώτηση: Βάλτε Σ(σωστό) ή Λ(λάθος) μπροστά από κάθε πρόταση: Κάθε βίαιη επίδραση στο δέρμα από μηχανικά αίτια μπορεί να προκαλέσει ουλωτική αλωπεκία. Η ακτινοβολία γ σε άτομα με κακοήθειες που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει ουλωτική αλωπεκία. Δεν υπάρχουν μικρόβια που η επίδρασή τους προκαλεί ουλωτική αλωπεκία.

Απάντηση:

• Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | Κάθε βίαιη επίδραση στο δέρμα από μηχανικά αίτια μπορεί να προκαλέσει ουλωτική αλωπεκία | Σ | Μηχανικοί: κάθε βίαιη επίδραση στο δέρμα από μηχανικά αίτια μπορεί να προκαλέσει ουλωτική αλωπεκία. Τραύματα από αντικείμενα, καταστροφές από τροχαία ή άλλα ατυχήματα, χειρουργικές επεμβάσεις είναι μερικές από τις αιτίες. Αυτές είναι και οι πιο συνηθισμένες αλωπεκίες (σελ. 212) | | Η ακτινοβολία γ σε άτομα με κακοήθειες που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει ουλωτική αλωπεκία | Σ | συνήθως χρησιμοποιούνται: η ακτινοβολία γ, σε άτομα με κακοήθειες, για θεραπευτικούς λόγους… και στις δύο περιπτώσεις, έχουμε καταστροφή και ουλοποίηση του δέρματος και φυσικά, αλωπεκία (σελ. 212) | | Δεν υπάρχουν μικρόβια που η επίδρασή τους προκαλεί ουλωτική αλωπεκία | Λ | Μικρόβια: κάθε μικρόβιο που μπορεί να προκαλέσει μια βαριά δερματική λοίμωξη, μπορεί να αφήσει ουλωτική αλωπεκία. Τα συχνότερα μικρόβια είναι ο στρεπτόκοκκος και ο σταφυλόκοκκος (σελ. 213) |

  Γιατί η πρώτη είναι Σωστή — και μάλιστα η σημαντικότερη: οι μηχανικές αιτίες είναι οι πιο συνηθισμένες ουλωτικές αλωπεκίες· και το κεφ. 14 (σελ. 165) δίνει το πρότυπο: αλωπεκία ύστερα από τραύμα → Ουλωτική - Διάχυτη - Μερική - Μόνιμη - Από τραυματισμό.

  Γιατί η δεύτερη είναι Σωστή: η ιονίζουσα ακτινοβολία — η ακτινοβολία γ, η ακτινοβολία χ, οι ακτινοβολίες α και β και η υπεριώδης ακτινοβολία (σελ. 212) — προκαλεί καταστροφή και ουλοποίηση του δέρματος· και στο κεφ. 11 (σελ. 124) αναφέρονται ρητά βλάβες που προκαλεί η ραδιενέργεια στις ουλωτικές αλωπεκίες από εξωτερικά φυσικά αίτια.

  Γιατί η τρίτη είναι Λάθος: το βιβλίο αφιερώνει ολόκληρη ενότητα στα μικρόβια (σελ. 213) και ονομάζει τρεις αρρώστιες: | Αρρώστια | Περιγραφή | |---|---| | Έκθυμα | εμφανίζεται με φυσαλίδες που γίνονται φλύκταινες, κάτω από την επιδερμίδα και τέλος καταστρέφουν την επιδερμίδα και τους τριχικούς θυλάκους | | Ψευδάνθρακας | πολλοί δοθιήνες μαζί· δοθιήνας είναι βαθιά λοίμωξη του τριχικού θυλάκου από σταφυλόκοκκο | | Φλεγμονώδης ακμή | ακμή που έχει μολυνθεί από μικρόβια |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρώτη πρόταση, ότι κάθε βίαιη επίδραση στο δέρμα από μηχανικά αίτια μπορεί να προκαλέσει ουλωτική αλωπεκία, είναι Σωστή, και μάλιστα οι αλωπεκίες αυτές είναι οι πιο συνηθισμένες, με αιτίες όπως τραύματα από αντικείμενα, καταστροφές από τροχαία ή άλλα ατυχήματα και χειρουργικές επεμβάσεις. Η δεύτερη, ότι η ακτινοβολία γάμα σε άτομα με κακοήθειες που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει ουλωτική αλωπεκία, είναι επίσης Σωστή, γιατί η ιονίζουσα ακτινοβολία προκαλεί καταστροφή και ουλοποίηση του δέρματος και, φυσικά, αλωπεκία. Η τρίτη, ότι δεν υπάρχουν μικρόβια που η επίδρασή τους προκαλεί ουλωτική αλωπεκία, είναι Λάθος, γιατί κάθε μικρόβιο που μπορεί να προκαλέσει βαριά δερματική λοίμωξη μπορεί να αφήσει ουλωτική αλωπεκία, με συχνότερα τον στρεπτόκοκκο και τον σταφυλόκοκκο, και με αρρώστιες όπως το έκθυμα, ο ψευδάνθρακας και η φλεγμονώδης ακμή.

Κριτήρια αξιολόγησης: