Λύσεις ερωτήσεων-δραστηριοτήτων κεφ. 12 (σελ. 263-266) – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Γ΄ ΕΠΑΛ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις ερωτήσεων-δραστηριοτήτων κεφ. 12 (σελ. 263-266) – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων-δραστηριοτήτων κεφ. 12

Πλήρεις λύσεις των 43 ερωτήσεων-δραστηριοτήτων του κεφαλαίου 12 — η έννοια και οι ορισμοί των Δημοσίων Σχέσεων (§12.1), οι στόχοι και οι παράγοντες επιλογής τους (§12.2), οι δραστηριότητες άμεσης (§12.3) και μακροχρόνιας (§12.4) απόδοσης, η σχέση με το Μάρκετινγκ (§12.5), οι μορφές οργάνωσης (§12.6), τα προσόντα του προσωπικού (§12.7), ο προγραμματισμός και η αξιολόγηση (§12.8-12.9), τα κύρια εργαλεία (§12.10), η εφαρμογή στην ξενοδοχειακή βιομηχανία (§12.11), η θέση στο οργανόγραμμα (§12.12) και ο ρόλος στη διαχείριση των κρίσεων (§12.13). Το βιβλίο δεν έχει παράρτημα απαντήσεων· κάθε Σωστό/Λάθος και πολλαπλής επιλογής ελέγχθηκε με απευθείας αντιπαραβολή στο κύριο κείμενο. Οι Δραστηριότητες και οι ερωτήσεις γνώμης λύνονται με ενδεικτική απάντηση.

Εκτιμήσεις για τη σωστή επιλογή των στόχων των Δ.Σ.

Ερώτηση: Ποιες είναι οι εκτιμήσεις που πρέπει να γίνουν για να επιτύχουμε τη σωστή επιλογή των στόχων των Δημοσίων Σχέσεων;

Απάντηση:

Το πλαίσιο (σελ. 242): «Οι στόχοι των Δημοσίων Σχέσεων είναι κατά κανόνα ενημερωτικοί ή ερευνητικοί και σκοπό έχουν τη θεμελίωση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ της τουριστικής επιχείρησης και του κοινού της. Για τη σωστή επιλογή του στόχου πρέπει να συνεκτιμηθούν αρκετοί παράγοντες.»

Οι πέντε παράγοντες (σελ. 242-243, αυτούσιοι):

 1. ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ — διαφορετικό χειρισμό έχει μια τοπικά περιορισμένη
    ενέργεια (π.χ. έρευνα για τον ελεύθερο χρόνο των κατοίκων της περιοχής) και
    διαφορετικό μια πανελλήνια ή πανευρωπαϊκή έρευνα. Στην πρώτη περίπτωση το
    έργο το φέρνει σε πέρας το τμήμα Δ.Σ. της μονάδας· στη δεύτερη, αν δεν
    υπάρχουν τα μέσα και το προσωπικό, ανατίθεται σε εξειδικευμένα μεγάλα
    γραφεία Δημοσίων Σχέσεων.
 2. ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ — «τίποτα δεν γίνεται χωρίς σημαντικό κόστος,
    παρά το ό,τι αρκετοί νομίζουν ότι οι Δημόσιες Σχέσεις δεν κοστίζουν».
 3. ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ — αν τα διαθέτει το ίδιο το τμήμα, αν μπορεί
    να τα βρει όταν τα χρειαστεί (μίσθωση, αγορά), ή αν θα δανειστεί τα μέσα
    του τμήματος Μάρκετινγκ.
 4. Ο ΧΡΟΝΟΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ — «το απαραίτητο στοιχείο της συνταγής της επιτυχίας
    του βασικού στόχου»· π.χ. καμπάνια για προσέλκυση τουριστών από τις Η.Π.Α.
    προς την κεντρική Ασία αμέσως μετά την 11-09-2001 «θα έχει εξασφαλισμένη
    αποτυχία».
 5. Η ΛΗΨΗ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ — επιλογή της καλύτερης δράσης ανάμεσα σε
    πολλές άλλες εναλλακτικές λύσεις· «συχνά θεωρείται ως μια ξεχωριστή
    διευθυντική διαδικασία».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι εκτιμήσεις που πρέπει να γίνουν είναι πέντε: το μέγεθος του στόχου (τοπικός ή ευρύτερος, άρα εσωτερική εκτέλεση ή ανάθεση σε εξειδικευμένα γραφεία), το ύψος του προϋπολογισμού, τα διαθέσιμα μέσα των Δημοσίων Σχέσεων, ο χρόνος εκδήλωσης της ενέργειας και η λήψη της τελικής απόφασης ανάμεσα στις εναλλακτικές λύσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι δραστηριότητες άμεσης απόδοσης των Δ.Σ.

Ερώτηση: Οι Δημόσιες Σχέσεις έχουν δραστηριότητες οι οποίες αποδίδουν άμεσα. Ποιες είναι αυτές οι δραστηριότητες;

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 243): «Οι δραστηριότητες αυτές σκοπό έχουν να επιτύχουν να φέρουν αποτέλεσμα σε μικρό σχετικά χρονικό διάστημα (βραχυχρόνια).»

Οι δέκα δραστηριότητες άμεσης απόδοσης (§12.3, σελ. 243-246):

 1. Η ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΑ Μ.Μ.Ε. — τα Μ.Μ.Ε. «αποτελούν τον καλύτερο συνεργάτη του
    τμήματος Δημοσίων Σχέσεων»· αποστολή δελτίων Τύπου, διοργάνωση μεγάλων
    Συνεντεύξεων Τύπου, έκδοση ανακοινώσεων, προβολή video.
 2. Η ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΑ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ — διαρκής επαφή και αμφίδρομη πληροφόρηση· τα
    μεγάλα συνδικάτα είναι καλοί πελάτες τουριστικών γραφείων και ξενοδοχείων.
 3. Η ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ — συμμετοχή σε τοπικές γιορτές και
    φιλανθρωπικές εκδηλώσεις, μελέτη περιβαλλοντικών θεμάτων, χρηματοδότηση
    μικρών έργων, υποτροφίες σε άριστους μαθητές.
 4. Η ΚΑΛΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ — θέτει το νομικό πλαίσιο, αλλά είναι και
    σημαντικός πελάτης (κοινωνικός τουρισμός, ταξίδια υπηρεσιακών παραγόντων,
    σεμινάρια, εκδηλώσεις, φιλοξενίες).
 5. Η ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΦΥΛΛΑΔΙΩΝ — «ο καλύτερος πρεσβευτής
    για την τουριστική επιχείρηση», η «ζώσα» διαφήμισή της.
 6. Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ — ιστοσελίδες άριστες ποιοτικά, με δυνατότητα
    κρατήσεων και αγορών.
 7. Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΕΣΕΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ — προβολή στην παγκόσμια
    τουριστική αγορά.
 8. Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ — πάντα με βάση την αλήθεια.
 9. ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ TOUR OPERATORS ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥΣ ΠΡΑΚΤΟΡΕΣ — τους κυριότερους
    μεσάζοντες της προώθησης των τουριστικών προϊόντων.
10. Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΛΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ — με την ενεργή και την πιθανή
    πελατεία, καθώς και με παλαιότερους αγοραστές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι δραστηριότητες άμεσης (βραχυχρόνιας) απόδοσης είναι: η επαφή με τα Μ.Μ.Ε., με τα συνδικάτα, με την τοπική κοινότητα και η καλή συνεργασία με το κράτος· η έκδοση ενημερωτικών και διαφημιστικών φυλλαδίων· η χρήση του διαδικτύου· η ανάπτυξη σχέσεων με τις διαφημιστικές εταιρείες· η αντιμετώπιση της αρνητικής δημοσιότητας· οι σχέσεις με tour operators και τουριστικούς πράκτορες· και η ανάπτυξη καλών σχέσεων με τους πελάτες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Επιρροή των Δ.Σ. στην τουριστική εκπαίδευση

Ερώτηση: Οι Δημόσιες Σχέσεις μπορεί να επηρεάσουν την τουριστική εκπαίδευση, και με ποιο τρόπο;

Απάντηση:

Ναι, μπορούν — πρόκειται για την πρώτη από τις δραστηριότητες μακροχρόνιας απόδοσης (§12.4, σελ. 247): «Παρέμβαση στον προγραμματισμό της τουριστικής εκπαίδευσης».
Ο τρόπος (σελ. 247, αυτούσια): «Πρέπει να γίνει επαφή και ενημέρωση της Διεύθυνσης Σπουδών της Τουριστικής Εκπαίδευσης (και των τουριστικών σχολών της περιοχής που δραστηριοποιείται η μονάδα) για το προσφερόμενο από την επιχείρηση τουριστικό προϊόν, ώστε οι ανάλογες σπουδές να καλύπτουν τις αναγκαίες τουριστικές υπηρεσίες.»
Το παράδειγμα του βιβλίου: «μια τουριστική μονάδα που έχει την έδρα της στην περιοχή της Ολυμπίας, περιμένει πελάτες (τουρίστες) με ιδιαίτερες αθλητικές και ιστορικές γνώσεις. Άρα ζητά από την τουριστική μονάδα εκπαίδευσης της περιοχής, τον καταρτισμό των φοιτητών της σε ανάλογα θέματα.»
Συμπληρωματικά: στην ίδια λογική εντάσσεται και η διοργάνωση σεμιναρίων σε θέματα τουριστικής ανάπτυξης και προβολής, σε συνεργασία με τον Ε.Ο.Τ., τις σχολές τουριστικής εκπαίδευσης, τα Πανεπιστήμια και τη Νομαρχία (σελ. 247). Επίσης, στην §12.3 αναφέρεται ότι σε περιοχές υψηλού τουρισμού πρέπει να δημιουργηθούν σύγχρονες τουριστικές επαγγελματικές σχολές για τη συνεχή μετεκπαίδευση των κατοίκων (σελ. 244).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι. Οι Δημόσιες Σχέσεις επηρεάζουν την τουριστική εκπαίδευση με παρέμβαση στον προγραμματισμό της: κάνουν επαφή και ενημερώνουν τη Διεύθυνση Σπουδών Τουριστικής Εκπαίδευσης και τις τοπικές τουριστικές σχολές για το προσφερόμενο τουριστικό προϊόν, ώστε οι σπουδές να καλύπτουν τις αναγκαίες υπηρεσίες (π.χ. μονάδα στην Ολυμπία ζητά κατάρτιση σε αθλητικά και ιστορικά θέματα). Συμπληρωματικά διοργανώνουν σεμινάρια σε συνεργασία με τον Ε.Ο.Τ., τις σχολές και τα Πανεπιστήμια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πρόκειται για δραστηριότητα ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑΣ απόδοσης (5-10 έτη) — όχι άμεσης.

Η σχέση Μάρκετινγκ και Δημοσίων Σχέσεων

Ερώτηση: Ποια η σχέση Μάρκετινγκ και Δημοσίων Σχέσεων;

Απάντηση:

Το βιβλίο (§12.5, σελ. 249-250) περιγράφει τρεις δυνατές σχέσεις:
1. Ανεξάρτητες λειτουργίες επικοινωνίας (Σχ. 12.1): «μπορεί να είναι ανεξάρτητες λειτουργίες επικοινωνίας και να διαφέρουν στο περιεχόμενο και στο στόχο τους». Το Μάρκετινγκ παρακολουθεί και ερευνά συστηματικά την ντόπια και ξένη αγορά και δημιουργεί δίκτυα προώθησης πωλήσεων· οι Δημόσιες Σχέσεις λειτουργούν στο πλαίσιο της κοινωνικής και καταναλωτικής παρουσίασης και προβολής της επιχείρησης και προσπαθούν να κρατούν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με το εσωτερικό και το εξωτερικό περιβάλλον.
2. Κοινά χαρακτηριστικά (Σχ. 12.2): «Αυτό συμβαίνει σε μικρές κατά κανόνα επιχειρήσεις, όπου οι λειτουργίες των Δημοσίων Σχέσεων και του Μάρκετινγκ συγχέονται. Σε αυτήν την περίπτωση και οι δύο τομείς, ενώ ερευνούν την αγορά και προωθούν τις πωλήσεις, ταυτόχρονα κάνουν και διάφορες άλλες ενέργειες και προβάλλουν με αξιοπιστία τη φήμη της επιχείρησης.»
3. Η μία υπηρετεί την άλλη (Σχ. 12.3): «Οι Δημόσιες Σχέσεις, πολλές φορές εξυπηρετούν ή μάλλον υπηρετούν και τις ανάγκες του Μάρκετινγκ και αντίστροφα… όταν οι επιχειρήσεις έχουν δώσει έμφαση περισσότερο, π.χ., στη λειτουργία των Δημοσίων Σχέσεων και μόνο ένα τμήμα τους ασχολείται με τις υπηρεσίες του Μάρκετινγκ, και αντίστροφα.»
Η αλληλεξάρτηση (σελ. 250, αυτούσια): «η συμβολή των Δημοσίων Σχέσεων, τόσο στην έρευνα όσο και στην κατάκτηση της αγοράς, είναι να εξασφαλίζουν με την άνοδο του γοήτρου της τουριστικής επιχείρησης το έδαφος πάνω στο οποίο το Μάρκετινγκ θα πετύχει, με επιστημονικές αναλύσεις και συνδέσεις παραγωγής και εμπορίας, τη διάθεση του προϊόντος.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σχέση τους εμφανίζεται με τρεις μορφές: (1) ανεξάρτητες λειτουργίες, με διαφορετικό περιεχόμενο και στόχο — το Μάρκετινγκ ερευνά την αγορά και δημιουργεί δίκτυα προώθησης πωλήσεων, οι Δ.Σ. κρατούν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας· (2) λειτουργίες με κοινά χαρακτηριστικά, κυρίως σε μικρές επιχειρήσεις όπου συγχέονται· (3) η μία υπηρετεί τις ανάγκες της άλλης, όταν η επιχείρηση δίνει έμφαση στη μία. Η αλληλεξάρτησή τους φαίνεται στο ότι οι Δ.Σ., ανεβάζοντας το γόητρο της επιχείρησης, εξασφαλίζουν το έδαφος πάνω στο οποίο το Μάρκετινγκ θα πετύχει τη διάθεση του προϊόντος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πλεονεκτήματα της ανεξάρτητης οργάνωσης των Δ.Σ.

Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της ανεξάρτητης οργάνωσης των Δημοσίων Σχέσεων;

Απάντηση:

Τι είναι η ανεξάρτητη οργάνωση (σελ. 252): οι πιο συνηθισμένες μορφές της είναι οι εταιρείες Δημοσίων Σχέσεων (με ειδικευμένα στελέχη, κατάλληλη οργάνωση και ειδικό εξοπλισμό, ικανές να εφαρμόσουν προγράμματα και να οργανώσουν εκδηλώσεις όπως συνέδρια και εορτασμούς επετείων) και ο Σύμβουλος Δημοσίων Σχέσεων, που παρέχει ανεξάρτητα τις υπηρεσίες του σε μονάδες που δεν έχουν δική τους Υπηρεσία Δ.Σ. ή θέλουν τις συμβουλές και την εμπειρία του.

Τα τρία πλεονεκτήματα (σελ. 252, αυτούσια):

 ● ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗ από έμπειρα στελέχη της αγοράς με υψηλό βαθμό
   εξειδίκευσης στο συγκεκριμένο αντικείμενο
 ● ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΓΝΩΜΗΣ απέναντι στη διοίκηση της
   οικονομικής μονάδας
 ● ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΙΡΑ, που έχει αποκτηθεί από την ενασχόληση με την επίλυση
   σχετικών προβλημάτων δημοσίων σχέσεων

Για σύγκριση, τα μειονεκτήματά της (σελ. 252): μικρότερος βαθμός επαφής με τις εσωτερικές εργασίες και τα προβλήματα της μονάδας, και πιθανή αντίδραση του προσωπικού προς τις υποδείξεις ενός οργάνου εκτός ιεραρχίας, με συνέπεια περιορισμένη επιρροή στην επιχειρηματική πολιτική.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πλεονεκτήματα της ανεξάρτητης (ελεύθερης) οργάνωσης Δημοσίων Σχέσεων είναι τρία: πολύ καλή στελέχωση από έμπειρα στελέχη της αγοράς με υψηλό βαθμό εξειδίκευσης, αντικειμενικότητα και ανεξαρτησία γνώμης απέναντι στη διοίκηση της μονάδας, και μεγάλη πείρα από την ενασχόληση με την επίλυση σχετικών προβλημάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Μην τα μπερδέψεις με τα πλεονεκτήματα της ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ οργάνωσης (γνωριμία με τα στελέχη και τα προβλήματα της ίδιας της επιχείρησης) — εκεί το μειονέκτημα είναι ακριβώς ο συναισθηματικός σύνδεσμος, δηλαδή η έλλειψη αντικειμενικότητας που η ανεξάρτητη μορφή εξασφαλίζει.

Οι διαδικασίες κατάρτισης του προγράμματος Δ.Σ.

Ερώτηση: Ποιες είναι οι διαδικασίες που απαιτεί η κατάρτιση του προγράμματος των Δημοσίων Σχέσεων;

Απάντηση:

Τι είναι ο προγραμματισμός (σελ. 253): «απαιτείται προγραμματισμός, δηλαδή ένα σύνολο ενεργειών και μέσων υποστήριξης, εφαρμογής και ελέγχου της υλοποίησης ενός προγράμματος. Με τον προγραμματισμό των Δημοσίων Σχέσεων προκαθορίζονται με σαφήνεια και λεπτομέρεια οι αντικειμενικοί σκοποί, οι μέθοδοι και τα μέσα δράσης, τα οποία και συντονίζονται ανάλογα.»

Τα πέντε στάδια ενεργειών (σελ. 254, αυτούσια):

 1. Το στάδιο του ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ του προγράμματος και της επιλογής
    του τρόπου προώθησής του
 2. Το στάδιο της ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ του προγράμματος
 3. Το στάδιο της ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ του προγράμματος
 4. Το στάδιο της ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ του προγράμματος
 5. Το στάδιο της ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ του προγράμματος

Προσοχή στο λάθος που επισημαίνει το βιβλίο (σελ. 253): «Πολλοί οργανισμοί αποδίδουν λανθασμένα μικρή προτεραιότητα στη δουλειά αυτή και εμπλέκονται μόνο σε σποραδικές ενέργειες Δημοσίων Σχέσεων, με στόχο συχνά να πραγματοποιήσουν κάποιο έργο ή να αντικρούσουν την αρνητική δημοσιότητα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο προγραμματισμός των Δημοσίων Σχέσεων διακρίνεται σε πέντε στάδια ενεργειών: (1) καθορισμός των στόχων του προγράμματος και επιλογή του τρόπου προώθησής του, (2) προπαρασκευή του προγράμματος, (3) κατάρτιση του προγράμματος, (4) εφαρμογή του προγράμματος και (5) αξιολόγηση του προγράμματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση Δημοσίων Σχέσεων μέσω του διαδικτύου

Ερώτηση: Πώς ασκούνται οι Δημόσιες Σχέσεις μέσα από το διαδίκτυο;

Απάντηση:

Το διαδίκτυο ως δραστηριότητα άμεσης απόδοσης (§12.3, σελ. 245): τονίζεται «η ανάγκη της κατασκευής ιστοσελίδων άριστων ποιοτικά, που να προβάλλουν το τουριστικό προϊόν μέσω του διαδικτύου και να δίνουν τη δυνατότητα στον τουρίστα να κάνει κρατήσεις και αγορές μέσω αυτού». Επίσης, «στο internet υπάρχουν αξιόλογα site που προβάλλουν περιοχές της χώρας μας με τουριστικό ενδιαφέρον, αλλά και άλλες πληροφορίες (για Μουσεία, τοπία, ξενοδοχεία)» — τις διευθύνσεις τις παρέχει το site του Ε.Ο.Τ.

Το διαδίκτυο ως οπτικό εργαλείο των Δ.Σ. (§12.10, σελ. 256-257, αυτούσια):

 ● ΑΜΕΣΗ ΕΠΑΦΗ με τους πελάτες, προμηθευτές, τον Τύπο, το κοινό, ΜΕ ΕΛΑΧΙΣΤΟ
   ΚΟΣΤΟΣ επικοινωνίας, για προώθηση ελκυστικών και καλά δομημένων
   παρουσιάσεων των τουριστικών προϊόντων και υπηρεσιών της μονάδας
 ● Δυνατότητα να απευθύνεται στην ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΓΟΡΑ των εκατομμυρίων καταναλωτών
 ● ON LINE ΠΑΡΑΔΟΣΗ του πληροφοριακού υλικού που το τμήμα Δ.Σ. θέλει να προωθήσει
 ● ON LINE ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ με άλλες επιχειρήσεις — και δυνατότητα ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΩΝ
   ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ της
 ● Δυνατότητα ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΕΡΕΥΝΩΝ για τον βαθμό ικανοποίησης των πελατών και
   για τα επιθυμητά χαρακτηριστικά ενός νέου προϊόντος

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι Δημόσιες Σχέσεις ασκούνται μέσω του διαδικτύου με την κατασκευή ποιοτικών ιστοσελίδων που προβάλλουν το τουριστικό προϊόν και επιτρέπουν κρατήσεις και αγορές. Ειδικότερα, το διαδίκτυο δίνει άμεση επαφή με πελάτες, προμηθευτές, Τύπο και κοινό με ελάχιστο κόστος, πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά, on line παράδοση πληροφοριακού υλικού, on line συνεργασία με άλλες επιχειρήσεις και μελέτη των κινήσεων των ανταγωνιστών, καθώς και διεξαγωγή ερευνών για την ικανοποίηση των πελατών και τα χαρακτηριστικά νέων προϊόντων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα οπτικά μέσα επικοινωνίας

Ερώτηση: Ποια είναι τα οπτικά μέσα επικοινωνίας;

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 255): «Στα οπτικά μέσα επικοινωνίας περιλαμβάνονται όλα εκείνα τα μέσα τα οποία προβάλλουν το μήνυμα μέσω του τύπου, της τηλεόρασης, των διαφημιστικών εντύπων κ.λπ.»

Τα επιμέρους οπτικά μέσα (§12.10α, σελ. 255-257):

 ● Ο ΤΥΠΟΣ (ημερήσιος ή περιοδικός, τοπικός ή διεθνής). Πλεονεκτήματα:
   – παρέχει αποτυπωμένες πληροφορίες, χωρίς σύγχυση στη μεταφορά του μηνύματος
   – φτάνει εύκολα και στα πιο απομακρυσμένα μέρη (οργανωμένο δίκτυο διανομής)
   – μικρή τιμή πώλησης, δυνατότητα ευρείας κυκλοφορίας
   – έχει σταθερή επικοινωνία με το κοινό
   Αξιοποιείται με δελτία Τύπου, άρθρα, συνεντεύξεις, φακέλους πληροφοριακού υλικού.
 ● ΕΝΤΥΠΑ – ΦΥΛΛΑΔΙΑ, σε δύο κατηγορίες: όσα εκδίδει η ίδια η επιχείρηση
   (αυξάνουν το γόητρο και τη φήμη της) και όσα εκδίδονται από πηγές εκτός αυτής.
 ● ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ — προς το προσωπικό ή γενικότερου ενδιαφέροντος.
 ● ΟΙ ΕΚΘΕΣΕΙΣ — «μοναδικές ευκαιρίες για την παρουσίαση των τουριστικών
   προϊόντων και υπηρεσιών, με εικόνες, χάρτες, γραφικές παραστάσεις».
 ● ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ (Internet).
 ● ΔΙΑΦΟΡΑ ΟΠΤΙΚΑ ΜΕΣΑ: η απλή αλληλογραφία, οι εγκύκλιοι, οι κάρτες, τα φαξ,
   τα e-mail, αυτοκόλλητα, χάρτες κ.λπ.

Οι άλλες δύο κατηγορίες μέσων, για σύγκριση: ακουστικά (προφορικός λόγος, ραδιόφωνο, τηλέφωνο) και οπτικοακουστικά (κινηματογράφος, τηλεόραση, εκδηλώσεις, επισκέψεις, πίνακες ανακοινώσεων).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα οπτικά μέσα επικοινωνίας περιλαμβάνονται όλα όσα προβάλλουν το μήνυμα μέσω του τύπου, της τηλεόρασης και των διαφημιστικών εντύπων: ο Τύπος, τα έντυπα και φυλλάδια (της ίδιας της επιχείρησης ή εξωτερικών πηγών), τα βιβλία, οι Εκθέσεις, το διαδίκτυο, καθώς και διάφορα οπτικά μέσα όπως η αλληλογραφία, οι εγκύκλιοι, οι κάρτες, τα φαξ, τα e-mail, τα αυτοκόλλητα και οι χάρτες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Θέματα προώθησης των Δ.Σ. στην ξενοδοχειακή βιομηχανία

Ερώτηση: Στην ξενοδοχειακή βιομηχανία οι Δημόσιες Σχέσεις συμβάλλουν στην προώθηση ορισμένων θεμάτων. Ποια είναι αυτά;

Απάντηση:

Η κατεύθυνση της πολιτικής (σελ. 259): «Η κατεύθυνση της πολιτικής Δημοσίων Σχέσεων της ξενοδοχειακής επιχείρησης είναι να πειστούν οι τουρίστες να αυξήσουν τις ημέρες παραμονής τους στο ξενοδοχείο και γενικότερα στην περιοχή.»

Τα θέματα στην προώθηση των οποίων συμβάλλει το τμήμα Δ.Σ. (σελ. 259, αυτούσια):

 ● Στη ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ των υπαρχουσών ξενοδοχειακών υποδομών
 ● Στην εξασφάλιση όλων των ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΜΕΣΩΝ για την άνετη διαμονή του τουρίστα
   (σύνδεση με Internet, ηλεκτρονικοί υπολογιστές για τους πελάτες, φαξ, τελετέξ)
 ● Στην προσπάθεια για ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ με άρση του
   φαινομένου της εποχικότητας
 ● Στην ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ του μαζικού παραθεριστικού τουρισμού, που οδηγεί σε
   μεγάλη πληρότητα των παραθαλάσσιων μονάδων για μικρό χρονικό διάστημα
 ● Στην προσέλκυση τουριστών ΥΨΗΛΗΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ
 ● Στην ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ
 ● Στην ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ
 ● Στην ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ και του πλήθους των ιστορικών
   μνημείων (αρχαιοελληνική, ελληνιστική, βυζαντινή και νεότερη εποχή)
 ● Στην εξασφάλιση της ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΗΣΥΧΙΑΣ του τουρίστα — «εξέχουσα θέση
   ιδίως μετά τα γεγονότα της 11-09-2001 στη Νέα Υόρκη»
 ● Στη ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ σε Διεθνείς και τοπικές κλαδικές Εκθέσεις

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι Δημόσιες Σχέσεις στην ξενοδοχειακή βιομηχανία συμβάλλουν στην προώθηση: της βελτίωσης της ποιότητας των υποδομών, της εξασφάλισης σύγχρονων μέσων για άνετη διαμονή, της επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου, της αλλαγής του προτύπου του μαζικού παραθεριστικού τουρισμού, της προσέλκυσης τουριστών υψηλής εισοδηματικής στάθμης, της εκπαίδευσης του προσωπικού, της προβολής της φυσικής ομορφιάς, της ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς και των ιστορικών μνημείων, της εξασφάλισης ασφάλειας και ησυχίας, και της συμμετοχής σε διεθνείς και τοπικές κλαδικές Εκθέσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ο ρόλος των Δ.Σ. στη διαχείριση των κρίσεων

Ερώτηση: Ποιος ο ρόλος των δημοσίων σχέσεων στη διαχείριση των κρίσεων;

Απάντηση:

Γιατί προκύπτουν κρίσεις (σελ. 261): οι Δ.Σ. προβάλλουν την εικόνα της επιχείρησης προς το εσωτερικό και εξωτερικό περιβάλλον και δέχονται μηνύματα από αυτό. «Κατά τη διάρκεια αυτών των λειτουργιών και επαφών παρουσιάζονται και φαινόμενα «κρίσεων» και δυσκολιών «συμβίωσης» της επιχείρησης με το στενό περιβάλλον της, τους εργαζόμενους, τους πελάτες, τους μετόχους, τους προμηθευτές της κ.λπ.»

Ο ρόλος τους (σελ. 261-262, αυτούσια):

 ● «Οι Δημόσιες Σχέσεις ΦΕΡΟΥΝ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ
   και της προσπάθειας για την ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ.»
 ● «Ο υπεύθυνος των Δημοσίων Σχέσεων πρέπει να ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΤΗΝ
   ΑΚΡΙΒΗ ΕΙΚΟΝΑ με όλες της τις παραμέτρους, έχοντας ΝΑ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΛΥΣΕΙΣ για
   το σχετικό πρόβλημα.»
 ● «Οι Δημόσιες Σχέσεις αντιπροσωπεύουν πολύ συχνά την ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΝΩΠΙΟΝ
   ΦΟΡΕΩΝ, άλλων επιχειρήσεων ή ατόμων, μεταφέροντας τις απόψεις της και
   προσπαθώντας αυτές να γίνουν αντιληπτές από τους άλλους.»

Ο απαράβατος κανόνας (σελ. 262): «Η εικόνα που πρέπει να μεταφέρουν οι Δημόσιες σχέσεις πρέπει να είναι αληθής και ειλικρινής. Είναι μεγάλο λάθος να προσπαθήσει το τμήμα να δώσει ψευδή εικόνα για οποιοδήποτε συμβάν.» Το βιβλίο φέρνει ως παράδειγμα «το θάρρος της απόφασης γνωστής αυτοκινητοβιομηχανίας που απέσυρε χιλιάδες αυτοκίνητα για να τους βελτιώσει ένα μηχανικό σφάλμα που είχε σχέση με την οδική ασφάλεια των χρηστών».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη διαχείριση των κρίσεων οι Δημόσιες Σχέσεις φέρουν το βάρος της προβολής της θέσης της επιχείρησης και της προσπάθειας για την επίλυση του προβλήματος. Ο υπεύθυνος Δ.Σ. μεταφέρει στην επιχείρηση την ακριβή εικόνα με όλες τις παραμέτρους της και προτείνει λύσεις, ενώ οι Δ.Σ. αντιπροσωπεύουν την επιχείρηση ενώπιον φορέων, άλλων επιχειρήσεων ή ατόμων. Απαράβατος κανόνας είναι η εικόνα που μεταφέρουν να είναι αληθής και ειλικρινής — είναι μεγάλο λάθος να δοθεί ψευδής εικόνα για οποιοδήποτε συμβάν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 1 — Οι Δ.Σ. ως διοικητική λειτουργία

Ερώτηση: Οι Δημόσιες Σχέσεις είναι διοικητική λειτουργία. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Το βιβλίο το δηλώνει ρητά δύο φορές: (σελ. 240) «Οι Δημόσιες Σχέσεις είναι διοικητική λειτουργία και συνεργάζεται με τις άλλες διοικητικές λειτουργίες της επιχείρησης ή του οργανισμού για την επίτευξη του τελικού σκοπού», και στον ορισμό της I.P.R.A.: «Οι Δημόσιες Σχέσεις είναι η διοικητική λειτουργία όλων των δημοσίων και ιδιωτικών οργανισμών και επιχειρήσεων.»
Μαζί με την Οικονομική, την Εμπορική, την Παραγωγική λειτουργία, τη λειτουργία της Πληροφόρησης, την έρευνα και την ανάπτυξη αποτελούν τους κυριότερους μοχλούς της άσκησης της διοικητικής λειτουργίας (σελ. 241).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — αναφέρεται ρητά και στο κύριο κείμενο και στον ορισμό της I.P.R.A.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 2 — Σχέσεις εμπιστοσύνης μόνο με το εσωτερικό κοινό

Ερώτηση: Οι Δημόσιες Σχέσεις αναπτύσσουν σχέσεις εμπιστοσύνης μόνο με το εσωτερικό κοινό της επιχείρησης. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Λάθος. Η λέξη-παγίδα είναι το «μόνο». Η Ανακεφαλαίωση (σελ. 262) το αναιρεί ρητά: «Στόχος τους είναι το εσωτερικό ΚΑΙ το εξωτερικό κοινό της επιχείρησης.»
Στην §12.1 (σελ. 240) απαριθμείται το ευρύτερο περιβάλλον με το οποίο η επιχείρηση διατηρεί σχέσεις επικοινωνίας: «προμηθευτές, πελάτες, άλλες επιχειρήσεις, φορείς και οργανώσεις της περιοχής, τους εργαζόμενους στην επιχείρηση και τις οικογένειές τους κ.λπ.» — δηλαδή και εξωτερικό και εσωτερικό κοινό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος — στόχος των Δημοσίων Σχέσεων είναι τόσο το εσωτερικό όσο και το εξωτερικό κοινό της επιχείρησης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι απόλυτοι προσδιορισμοί («μόνο», «ποτέ», «πάντοτε») σε προτάσεις Σ/Λ είναι σχεδόν πάντα το σημείο που τις κάνει λανθασμένες — έλεγξέ τους πρώτους.

Σ/Λ 3 — Ενημερωτικοί ή ερμηνευτικοί στόχοι

Ερώτηση: Οι στόχοι των Δημοσίων Σχέσεων είναι ενημερωτικοί ή ερμηνευτικοί. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό (με μία σημαντική επιφύλαξη διατύπωσης). Το κύριο κείμενο (σελ. 242) λέει: «Οι στόχοι των Δημοσίων Σχέσεων είναι κατά κανόνα ενημερωτικοί ή ερευνητικοί και σκοπό έχουν τη θεμελίωση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ της τουριστικής επιχείρησης και του κοινού της.»
Η άσκηση γράφει «ερμηνευτικοί» ενώ το κείμενο γράφει «ερευνητικοί» — πρόκειται για προφανή τυπογραφική απόκλιση ανάμεσα στα δύο σημεία του ίδιου βιβλίου. Το ζητούμενο της ερώτησης είναι να θυμάται ο μαθητής ότι οι στόχοι των Δ.Σ. δεν είναι πωλησιακοί/διαφημιστικοί αλλά ενημερωτικοί-ερευνητικοί, άρα η πρόταση χαρακτηρίζεται Σωστή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — οι στόχοι των Δημοσίων Σχέσεων είναι κατά κανόνα ενημερωτικοί ή ερευνητικοί (το βιβλίο γράφει «ερμηνευτικοί» στην άσκηση και «ερευνητικοί» στο κείμενο· πρόκειται για τυπογραφική απόκλιση).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Αν ο εξεταστής ζητήσει αυστηρή αντιπαραβολή με το κείμενο, η σωστή λέξη είναι «ερευνητικοί». Γράψε την πλήρη διατύπωση του βιβλίου για να μην χαθεί μονάδα.

Σ/Λ 4 — Δελτία Τύπου και Δημόσιες Σχέσεις

Ερώτηση: Η έκδοση δελτίων Τύπου δεν είναι δραστηριότητα που σχετίζεται με τις Δημόσιες Σχέσεις. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Λάθος. Τα δελτία Τύπου αναφέρονται ρητά ως δραστηριότητα άμεσης απόδοσης (σελ. 243-244): στην επαφή με τα Μ.Μ.Ε. «περιλαμβάνεται η αποστολή δελτίων Τύπου σε όλα τα Μ.Μ.Ε, η διοργάνωση μεγάλων Συνεντεύξεων Τύπου, η έκδοση ανακοινώσεων, η προβολή video κ.λπ.»
Επιπλέον, το Δελτίο Τύπου είναι μία από τις Έννοιες-Κλειδιά του κεφαλαίου (σελ. 263), και στην §12.10 αναφέρεται ξανά ως τρόπος επικοινωνίας με το κοινό μέσω του Τύπου (σελ. 255). Τέλος, η ίδια η Δραστηριότητα 1 του κεφαλαίου ζητά από τους μαθητές να συντάξουν δελτίο Τύπου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος — η αποστολή/έκδοση δελτίων Τύπου είναι ρητά δραστηριότητα άμεσης απόδοσης των Δημοσίων Σχέσεων και έννοια-κλειδί του κεφαλαίου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 5 — Σχέσεις τοπικής κοινότητας και επιχείρησης

Ερώτηση: Η τοπική κοινότητα και η επιχείρηση προσπαθούν πάντοτε να αναπτύσσουν καλές σχέσεις. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Το βιβλίο αφιερώνει ολόκληρη υποενότητα στην «επαφή με την τοπική κοινότητα» (σελ. 244) και δηλώνει: «Αλλά και κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της τουριστικής μονάδας πρέπει να καλλιεργούνται οι καλές σχέσεις μεταξύ επιχείρησης και τοπικής κοινότητας.»
Το αμοιβαίο συμφέρον τεκμηριώνεται και από τις δύο πλευρές: η επιχείρηση «συμμετέχει σε τοπικές γιορτές, σε φιλανθρωπικές εκδηλώσεις, στη μελέτη των περιβαλλοντικών θεμάτων της περιοχής, χρηματοδοτεί μικρά έργα της τοπικής κοινότητας, δίνει υποτροφίες σε άριστους μαθητές των σχολείων της περιοχής»· η κοινότητα ωφελείται από τις σύγχρονες τουριστικές επαγγελματικές σχολές και τη δυνατότητα συνεχούς μετεκπαίδευσης των κατοίκων. Αντίστροφα, «και ο πλέον αισιόδοξος επιχειρηματίας θα απέφευγε να δραστηριοποιηθεί σε μια περιοχή όπου η τοπική κοινότητα θα είναι εχθρική» — δηλαδή η καλή σχέση είναι προϋπόθεση ακόμη και για την εγκατάσταση της μονάδας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — και οι δύο πλευρές έχουν συμφέρον να αναπτύσσουν καλές σχέσεις: η επιχείρηση αποφεύγει περιοχές με εχθρική κοινότητα και καλλιεργεί τις σχέσεις κατά τη λειτουργία της, ενώ η κοινότητα ωφελείται από χρηματοδοτήσεις, υποτροφίες και τουριστικές σχολές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Το «πάντοτε» εδώ διαβάζεται ως η γενική τάση/επιδίωξη που περιγράφει το βιβλίο, όχι ως ισχυρισμός ότι δεν υπάρχουν ποτέ εντάσεις — το ίδιο το κείμενο αναγνωρίζει ότι μια κοινότητα μπορεί να είναι «εχθρική ή τουλάχιστον αντίθετη».

Σ/Λ 6 — Άσκηση Δ.Σ. μέσω της διοίκησης

Ερώτηση: Οι Δημόσιες Σχέσεις ασκούνται και μέσω της διοίκησης της επιχείρησης. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Η §12.12 (σελ. 260) το δηλώνει ρητά: «Στις μικρές οικονομικές μονάδες πολλές φορές ο κύριος υπεύθυνος για την άσκηση των Δημοσίων Σχέσεων είναι ο ίδιος ο Διευθυντής της.»
Το ίδιο προκύπτει και από τη φύση τους: οι Δημόσιες Σχέσεις είναι διοικητική λειτουργία (σελ. 240), τοποθετούνται κοντά στη Γενική Διεύθυνση στο οργανόγραμμα (σελ. 251) και σε υψηλό επίπεδο στην ιεραρχία των μεγάλων επιχειρήσεων (σελ. 260).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — στις μικρές μονάδες υπεύθυνος για την άσκηση των Δημοσίων Σχέσεων είναι συχνά ο ίδιος ο Διευθυντής, ενώ γενικά πρόκειται για διοικητική λειτουργία τοποθετημένη κοντά στη Γενική Διεύθυνση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 7 — Αρνητική δημοσιότητα και Δ.Σ.

Ερώτηση: Η αρνητική δημοσιότητα για την επιχείρηση δεν απασχολεί τις Δημόσιες Σχέσεις. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Λάθος. Η αντιμετώπιση αρνητικής δημοσιότητας είναι ρητά μία από τις δραστηριότητες άμεσης απόδοσης των Δ.Σ. (σελ. 246): «Πρέπει να γίνεται από το τμήμα Δημοσίων Σχέσεων πάντα με βάση την αλήθεια για τα αναφερόμενα γεγονότα.»
Το βιβλίο δίνει και συγκεκριμένο παράδειγμα: «εάν η επιχείρηση ρυπάνει την περιοχή εξαιτίας τεχνικού προβλήματος, η αντιμετώπιση της αρνητικής δημοσιότητας δεν μπορεί να γίνει αποκρύπτοντας το πρόβλημα, αλλά πρέπει το τμήμα Δημοσίων Σχέσεων να αναφέρει τα πραγματικά γεγονότα και να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της επιχείρησης.» Επιπλέον, η Αρνητική δημοσιότητα είναι Έννοια-Κλειδί του κεφαλαίου (σελ. 263).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος — η αντιμετώπιση της αρνητικής δημοσιότητας είναι ρητά δραστηριότητα του τμήματος Δημοσίων Σχέσεων, και μάλιστα πάντα με βάση την αλήθεια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 8 — Επιρροή στην τουριστική εκπαίδευση

Ερώτηση: Η τουριστική μονάδα με τις Δημόσιες Σχέσεις μπορεί να επηρεάσει την τουριστική εκπαίδευση. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Είναι η πρώτη δραστηριότητα μακροχρόνιας απόδοσης (σελ. 247): «Παρέμβαση στον προγραμματισμό της τουριστικής εκπαίδευσης. Πρέπει να γίνει επαφή και ενημέρωση της Διεύθυνσης Σπουδών της Τουριστικής Εκπαίδευσης (και των τουριστικών σχολών της περιοχής) για το προσφερόμενο από την επιχείρηση τουριστικό προϊόν, ώστε οι ανάλογες σπουδές να καλύπτουν τις αναγκαίες τουριστικές υπηρεσίες.»
Το παράδειγμα του βιβλίου: μονάδα με έδρα στην Ολυμπία περιμένει τουρίστες με αθλητικές και ιστορικές γνώσεις, άρα ζητά από την τοπική τουριστική σχολή κατάρτιση των σπουδαστών σε ανάλογα θέματα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — η παρέμβαση στον προγραμματισμό της τουριστικής εκπαίδευσης είναι ρητά αναφερόμενη δραστηριότητα μακροχρόνιας απόδοσης των Δημοσίων Σχέσεων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 9 — Θεματικός τουρισμός και τουριστική περίοδος

Ερώτηση: Ο θεματικός τουρισμός επιμηκύνει την τουριστική περίοδο. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Είναι η πρώτη από τις τέσσερις συμβολές του θεματικού τουρισμού (σελ. 248): «Ο θεματικός τουρισμός μπορεί να συμβάλει: ● Στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και στην καταπολέμηση της εποχικής ανεργίας του κλάδου.»
Ο θεματικός τουρισμός (θαλάσσιος – θεραπευτικός – συνεδριακός – οικοτουρισμός – χειμερινός – πολιτιστικός) «μπορεί να τονώσει τη ζήτηση για τουριστικά προϊόντα τα οποία δε διαθέτουν άλλες χώρες». Οι υπόλοιπες συμβολές του: προσέλκυση «ποιοτικού τουρισμού», συγκράτηση του τοπικού πληθυσμού και κυρίως των νέων, και προστασία-διαχείριση-βιώσιμη ανάδειξη των φυσικών οικοσυστημάτων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου (και η καταπολέμηση της εποχικής ανεργίας) αναφέρεται πρώτη στη λίστα των συμβολών του θεματικού τουρισμού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 10 — Κοινές δραστηριότητες Δ.Σ. και Μάρκετινγκ

Ερώτηση: Οι Δημόσιες Σχέσεις και το Μάρκετινγκ έχουν κοινές δραστηριότητες. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Είναι η δεύτερη από τις τρεις σχέσεις που περιγράφει η §12.5 (σελ. 249, Σχήμα 12.2): «Οι Δημόσιες Σχέσεις και το Μάρκετινγκ έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Αυτό συμβαίνει σε μικρές κατά κανόνα επιχειρήσεις, όπου οι λειτουργίες των Δημοσίων Σχέσεων και του Μάρκετινγκ συγχέονται. Σε αυτήν την περίπτωση και οι δύο τομείς, ενώ ερευνούν την αγορά και προωθούν τις πωλήσεις, ταυτόχρονα κάνουν και διάφορες άλλες ενέργειες και προβάλλουν με αξιοπιστία τη φήμη της επιχείρησης.»
Ενισχυτικά, η τρίτη περίπτωση (Σχ. 12.3): «Οι Δημόσιες Σχέσεις, πολλές φορές εξυπηρετούν ή μάλλον υπηρετούν και τις ανάγκες του Μάρκετινγκ και αντίστροφα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — το βιβλίο περιγράφει ρητά περίπτωση όπου οι δύο λειτουργίες έχουν κοινά χαρακτηριστικά και συγχέονται, κυρίως σε μικρές επιχειρήσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Προσοχή: το ότι ΜΠΟΡΕΙ να έχουν κοινές δραστηριότητες δεν σημαίνει ότι ταυτίζονται — το βιβλίο περιγράφει ΤΡΕΙΣ δυνατές σχέσεις, εκ των οποίων η πρώτη είναι πλήρης ανεξαρτησία.

Σ/Λ 11 — Εξαρτημένη οργάνωση και εξωτερικά γραφεία

Ερώτηση: Στην εξαρτημένη οργάνωση, τη λειτουργία των Δημοσίων Σχέσεων αναλαμβάνουν διάφορα γραφεία Δημοσίων Σχέσεων. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Λάθος — οι δύο μορφές οργάνωσης έχουν αντιστραφεί. Η εξαρτημένη μορφή (σελ. 251) είναι «αναπόσπαστο κομμάτι της οργανωτικής διάρθρωσης των οικονομικών μονάδων και αποτελεί διοικητική λειτουργία. Αυτές οι οικονομικές μονάδες διαθέτουν είτε Υπηρεσία Δημοσίων Σχέσεων, είτε Σύμβουλο Δημοσίων Σχέσεων με υψηλού επιπέδου κατάρτιση» — δηλαδή δομές μέσα στην επιχείρηση.
Τα εξωτερικά γραφεία / εταιρείες Δημοσίων Σχέσεων ανήκουν στην ανεξάρτητη ή ελεύθερη οργάνωση (σελ. 252): «Οι πιο συνηθισμένες μορφές ανεξάρτητης ή ελεύθερης οργάνωσης δημοσίων σχέσεων είναι: ● Οι εταιρείες Δημοσίων Σχέσεων … ● Ο Σύμβουλος Δημοσίων Σχέσεων», ο οποίος «παρέχει τις υπηρεσίες του, ανεξάρτητα, σε οικονομικές μονάδες που τις χρειάζονται».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος — στην εξαρτημένη οργάνωση οι Δημόσιες Σχέσεις είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ίδιας της επιχείρησης (Υπηρεσία ή Σύμβουλος εντός της μονάδας)· τα εξωτερικά γραφεία και οι εταιρείες Δ.Σ. ανήκουν στην ανεξάρτητη (ελεύθερη) οργάνωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κλασική παγίδα αντιστροφής: «εξαρτημένη» = μέσα στην επιχείρηση, «ανεξάρτητη» = εξωτερικοί φορείς (εταιρείες Δ.Σ., ανεξάρτητος Σύμβουλος).

Σ/Λ 12 — Η αξιολόγηση ως μέρος του προγράμματος

Ερώτηση: Το στάδιο της αξιολόγησης του προγράμματος Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα μέρος του προγράμματος Δημοσίων Σχέσεων. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Η αξιολόγηση είναι το πέμπτο από τα πέντε στάδια του προγραμματισμού (σελ. 254): «● Το στάδιο του καθορισμού των στόχων… ● Το στάδιο της προπαρασκευής… ● Το στάδιο της κατάρτισης… ● Το στάδιο της εφαρμογής… ● Το στάδιο της αξιολόγησης του προγράμματος.»
Η §12.9 (σελ. 254) το ενισχύει: «Κατά την εφαρμογή του προγράμματος πρέπει να γίνεται συνεχώς έλεγχος και αξιολόγηση της πορείας εφαρμογής του», και η αξιολόγηση πρέπει να είναι συνεχής διαδικασία σε όλα τα επίπεδα, συλλογική, αντικειμενική και εύκολη στην εφαρμογή της.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — η αξιολόγηση είναι το πέμπτο και τελευταίο στάδιο του προγραμματισμού των Δημοσίων Σχέσεων, και μάλιστα συνεχής διαδικασία κατά την εφαρμογή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 13 — Οικονομικές συνθήκες και κατάρτιση προγράμματος

Ερώτηση: Η κατάρτιση του προγράμματος Δημοσίων Σχέσεων επηρεάζεται από τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Το βιβλίο κατατάσσει το ύψος του προϋπολογισμού ανάμεσα στους παράγοντες που πρέπει να συνεκτιμηθούν (σελ. 242-243): «σημαντική βαρύτητα έχει το ύψος του προϋπολογισμού των Δημοσίων Σχέσεων (τίποτα δεν γίνεται χωρίς σημαντικό κόστος, παρά το ό,τι αρκετοί νομίζουν ότι οι Δημόσιες Σχέσεις δεν κοστίζουν)». Ο προϋπολογισμός με τη σειρά του εξαρτάται από το μέγεθος της τουριστικής μονάδος και από τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν (βλ. και την ερώτηση πολλαπλής επιλογής 6 του κεφαλαίου).
Επιπλέον, ο χρόνος εκδήλωσης δείχνει ρητά ότι οι εξωτερικές συνθήκες καθορίζουν την επιτυχία: το παράδειγμα της καμπάνιας για την κεντρική Ασία αμέσως μετά την 11-09-2001, που «θα έχει εξασφαλισμένη αποτυχία» (σελ. 243). Άρα το πρόγραμμα δεν καταρτίζεται σε κενό — προσαρμόζεται στις συνθήκες που επικρατούν.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — η κατάρτιση του προγράμματος εξαρτάται από το ύψος του προϋπολογισμού (που με τη σειρά του συνδέεται με το μέγεθος της μονάδας και τα διαθέσιμα μέσα) και από τις γενικότερες συνθήκες που επικρατούν, όπως δείχνει το παράδειγμα του χρόνου εκδήλωσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 14 — Ο χρόνος ενέργειας ως βασικό στοιχείο

Ερώτηση: Ο χρόνος ενέργειας είναι βασικό στοιχείο του προγράμματος των Δημοσίων Σχέσεων. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Ο χρόνος εκδήλωσης αναφέρεται ρητά ως ένας από τους παράγοντες επιλογής στόχου, με ιδιαίτερα έντονη διατύπωση (σελ. 243): «Ο χρόνος εκδήλωσης των Δημοσίων Σχέσεων είναι το απαραίτητο στοιχείο της συνταγής της επιτυχίας του βασικού στόχου.»
Το παράδειγμα που δίνει το βιβλίο: «φανταστείτε να εκδηλωθεί μια ενημερωτική καμπάνια για προσέλκυση τουριστών από τις Η.Π.Α για την κεντρική Ασία με αεροπορική μεταφορά, αμέσως μετά το τρομοκρατικό χτύπημα της 11-09-2001 θα έχει εξασφαλισμένη αποτυχία.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — ο χρόνος εκδήλωσης χαρακτηρίζεται ρητά «το απαραίτητο στοιχείο της συνταγής της επιτυχίας του βασικού στόχου».

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 15 — Προϋπολογισμός και μέγεθος της μονάδας

Ερώτηση: Το ύψος του προϋπολογισμού Δαπανών των Δημοσίων Σχέσεων δεν εξαρτάται από το μέγεθος της τουριστικής μονάδας. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Λάθος. Το ίδιο το κεφάλαιο απαντά στην ερώτηση πολλαπλής επιλογής 6 (σελ. 265): «Ο προϋπολογισμός των δημοσίων σχέσεων εξαρτάται: α) Από το μέγεθος του προγράμματος των Δημοσίων Σχέσεων. β) Από το μέγεθος της τουριστικής μονάδος. γ) Από τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν. δ) Από όλα τα παραπάνω» — με σωστή απάντηση το δ), που περιλαμβάνει ρητά το μέγεθος της τουριστικής μονάδος.
Το ίδιο προκύπτει και από την §12.2 (σελ. 242-243): το μέγεθος του στόχου καθορίζει αν το έργο το φέρει σε πέρας το τμήμα Δ.Σ. της μονάδας ή αν θα ανατεθεί σε εξειδικευμένα μεγάλα γραφεία — δύο περιπτώσεις με εντελώς διαφορετικό κόστος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος — ο προϋπολογισμός των Δημοσίων Σχέσεων εξαρτάται από το μέγεθος της τουριστικής μονάδος, από το μέγεθος του προγράμματος και από τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 16 — Ο Τύπος στα οπτικά μέσα

Ερώτηση: Στα οπτικά μέσα επικοινωνίας περιλαμβάνεται ο Τύπος. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Ο Τύπος είναι το πρώτο από τα οπτικά μέσα που αναλύει το βιβλίο (σελ. 255): «Στα οπτικά μέσα επικοινωνίας περιλαμβάνονται όλα εκείνα τα μέσα τα οποία προβάλλουν το μήνυμα μέσω του τύπου, της τηλεόρασης, των διαφημιστικών εντύπων κ.λπ. … Τύπος. Όταν αναφερόμαστε στον Τύπο, εννοούμε τον ημερήσιο ή περιοδικό που εκδίδεται και κυκλοφορεί σε τοπικό ή σε διεθνές επίπεδο.»
Τα πλεονεκτήματα του Τύπου (σελ. 255): παρέχει αποτυπωμένες πληροφορίες χωρίς σύγχυση, φτάνει και στα πιο απομακρυσμένα μέρη, έχει μικρή τιμή πώλησης και ευρεία κυκλοφορία, και σταθερή επικοινωνία με το κοινό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — ο Τύπος είναι το πρώτο από τα οπτικά μέσα επικοινωνίας που αναλύει το βιβλίο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 17 — Έκδοση βιβλίων και φυλλαδίων

Ερώτηση: Το τμήμα Δημοσίων Σχέσεων μιας επιχείρησης πρέπει να αποφεύγει την έκδοση βιβλίων και φυλλαδίων. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Λάθος — ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Για τα φυλλάδια (σελ. 245): «Η έκδοση ενημερωτικών και διαφημιστικών φυλλαδίων από το τμήμα Δημοσίων Σχέσεων σε κάθε τουριστική επιχείρηση είναι απαραίτητη. Τα ενημερωτικά και διαφημιστικά φυλλάδια είναι ο καλύτερος πρεσβευτής για την τουριστική επιχείρηση και αποτελούν τη «ζώσα» διαφήμισή της.» Μάλιστα, «η έκδοση των φυλλαδίων πρέπει να ξεκινά έγκαιρα χωρίς καθυστέρηση, διότι αυτό στοιχίζει εξαιτίας της απώλειας πελατών».
Για τα βιβλία (σελ. 256): «Μπορεί η επιχείρηση να εκδώσει βιβλία που αναφέρονται και βοηθούν στην επίτευξη των στόχων των Δημοσίων Σχέσεων» — είτε προς το προσωπικό (καλύτερη γνώση του αντικειμένου, μεγαλύτερη απόδοση) είτε γενικότερου ενδιαφέροντος (επιστημονικά, ιστορικά λευκώματα, κοινωνικά) προς τον κύκλο προσώπων που θέλει να επηρεάσει.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος — η έκδοση ενημερωτικών και διαφημιστικών φυλλαδίων χαρακτηρίζεται απαραίτητη και «ο καλύτερος πρεσβευτής» της επιχείρησης, ενώ και τα βιβλία βοηθούν στην επίτευξη των στόχων των Δημοσίων Σχέσεων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 18 — Διαδίκτυο και επιλογή προορισμού

Ερώτηση: Η χρήση του διαδικτύου διευκολύνει τον τουρίστα στην επιλογή του τόπου προορισμού του. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Η §12.3 (σελ. 245) το τεκμηριώνει: «στο internet υπάρχουν αξιόλογα site που προβάλλουν περιοχές της χώρας μας με τουριστικό ενδιαφέρον, αλλά και άλλες πληροφορίες (για Μουσεία, τοπία, ξενοδοχεία κ.λπ.). Όλες αυτές τις διευθύνσεις μπορεί κάποιος ενδιαφερόμενος να τις πάρει από το site του Ε.Ο.Τ.»
Επιπλέον, οι ιστοσελίδες «δίνουν τη δυνατότητα στον τουρίστα να κάνει κρατήσεις και αγορές μέσω αυτού» — το βιβλίο αντιπαραβάλλει την ευκολία αγοράς εισιτηρίου σιδηροδρόμου online στις ευρωπαϊκές χώρες με την αναμονή σε ουρά και την τήρηση ωραρίων στη χώρα μας. Και στην §12.10 (σελ. 256-257) το διαδίκτυο δίνει «ελκυστικές και καλά δομημένες παρουσιάσεις των τουριστικών προϊόντων».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — μέσω του διαδικτύου ο τουρίστας βρίσκει site που προβάλλουν περιοχές τουριστικού ενδιαφέροντος και πληροφορίες για μουσεία, τοπία και ξενοδοχεία, και μπορεί να κάνει κρατήσεις και αγορές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 19 — Τα ταξίδια προβολής

Ερώτηση: Τα ταξίδια προβολής είναι μέσο άσκησης των Δημοσίων Σχέσεων. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Σωστό. Στην §12.11 (σελ. 259) απαριθμούνται «τα κυριότερα μέσα με τα οποία οι Δημόσιες Σχέσεις επιτυγχάνουν τους σκοπούς τους», με πρώτο: «● Τα ταξίδια προβολής και προώθησης των πωλήσεων. Συμμετέχοντας σε εκδηλώσεις του κλάδου, το τμήμα Δημοσίων Σχέσεων παρουσιάζει την ξενοδοχειακή μονάδα.»
Στην ίδια λίστα ανήκουν και η συμμετοχή σε Διεθνείς Τουριστικές Εκθέσεις με περίπτερο, η αποστολή διαφημιστικών εντύπων με φωτογραφίες και τιμές δωματίων, και η πρόσκληση για φιλοξενία και τα εκπαιδευτικά ταξίδια (education trips) για ανώτερα στελέχη τουριστικών γραφείων και πρακτορείων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό — τα ταξίδια προβολής και προώθησης των πωλήσεων αναφέρονται πρώτα στα κυριότερα μέσα με τα οποία οι Δημόσιες Σχέσεις επιτυγχάνουν τους σκοπούς τους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σ/Λ 20 — Δ.Σ. και διαχείριση κρίσεων

Ερώτηση: Στη διαχείριση των κρίσεων δεν ασκούν καμία δραστηριότητα οι Δημόσιες Σχέσεις. (Σωστό/Λάθος)

Απάντηση:

Λάθος. Ολόκληρη η §12.13 (σελ. 261-262) έχει τίτλο «Ο ρόλος των Δημοσίων Σχέσεων στη διαχείριση των κρίσεων» και αναφέρει ρητά: «Οι Δημόσιες Σχέσεις φέρουν το βάρος της προβολής της θέσης της επιχείρησης και της προσπάθειας για την επίλυση του προβλήματος.»
Ειδικότερα, «ο υπεύθυνος των Δημοσίων Σχέσεων πρέπει να μεταφέρει στην επιχείρηση την ακριβή εικόνα με όλες της τις παραμέτρους, έχοντας να προτείνει λύσεις για το σχετικό πρόβλημα», ενώ «οι Δημόσιες Σχέσεις αντιπροσωπεύουν πολύ συχνά την επιχείρηση ενώπιον φορέων άλλων επιχειρήσεων ή ατόμων». Η διαχείριση κρίσεων αναφέρεται επίσης στους μαθησιακούς στόχους που ανοίγουν το κεφάλαιο (σελ. 239).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος — το κεφάλαιο αφιερώνει ολόκληρη ενότητα (§12.13) στον ρόλο των Δημοσίων Σχέσεων στη διαχείριση των κρίσεων, όπου φέρουν το βάρος της προβολής της θέσης της επιχείρησης και της προσπάθειας επίλυσης του προβλήματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

MC 1 — Τι λαμβάνεται υπ' όψιν στην επιλογή των στόχων

Ερώτηση: Στη σωστή επιλογή των στόχων των Δημοσίων Σχέσεων πρέπει να λαμβάνονται υπ' όψιν: α) Το ύψος του προϋπολογισμού των Δημοσίων Σχέσεων. β) Τα μέσα δράσης των Δημοσίων Σχέσεων. γ) Ο χρόνος εκπλήρωσης των Δημοσίων Σχέσεων. δ) Όλα τα παραπάνω.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: δ) Όλα τα παραπάνω. Η §12.2 (σελ. 242-243) απαριθμεί πέντε παράγοντες για τη σωστή επιλογή του στόχου, και και οι τρεις επιλογές α, β, γ περιλαμβάνονται σε αυτούς:

 1. Το μέγεθος του στόχου
 2. ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ            ← επιλογή α)
 3. ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ          ← επιλογή β)
 4. Ο ΧΡΟΝΟΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ                    ← επιλογή γ)
 5. Η λήψη της τελικής απόφασης

Αφού καμία από τις τρεις δεν αποκλείεται και καμία δεν είναι από μόνη της επαρκής, η μόνη ορθή επιλογή είναι το δ).

Σύνοψη: δ) Όλα τα παραπάνω — το ύψος του προϋπολογισμού, τα μέσα δράσης και ο χρόνος περιλαμβάνονται όλα στους πέντε παράγοντες που συνεκτιμώνται για τη σωστή επιλογή των στόχων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

MC 2 — Δραστηριότητα άμεσης απόδοσης

Ερώτηση: Δραστηριότητα άμεσης απόδοσης των Δημοσίων Σχέσεων είναι: α) Η οργάνωση σεμιναρίων. β) Η προσπάθεια επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου. γ) Η έκδοση ενημερωτικών και διαφημιστικών φυλλαδίων και η υποβολή επενδυτικών σχεδίων.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: γ). Ελέγχουμε μία-μία τις επιλογές με βάση τη διάκριση §12.3 (άμεσης) / §12.4 (μακροχρόνιας):

 α) Η οργάνωση σεμιναρίων  → §12.4, ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑΣ απόδοσης («Διοργάνωση
    Σεμιναρίων σε θέματα τουριστικής ανάπτυξης και προβολής», σελ. 247)
 β) Η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου → §12.4, ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑΣ απόδοσης
    («Υποβολή προτάσεων για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου», σελ. 248)
 γ) Η έκδοση ενημερωτικών και διαφημιστικών φυλλαδίων → §12.3, ΑΜΕΣΗΣ
    απόδοσης (σελ. 245) ✔

Προσοχή στη διατύπωση της επιλογής γ): το βιβλίο τη διατυπώνει ως «η έκδοση ενημερωτικών και διαφημιστικών φυλλαδίων και η υποβολή επενδυτικών σχεδίων». Το δεύτερο σκέλος (υποβολή επενδυτικών σχεδίων) ανήκει στην πραγματικότητα στις δραστηριότητες μακροχρόνιας απόδοσης (§12.4, σελ. 247-248). Παρ' όλα αυτά, η γ) παραμένει η μόνη επιλογή που περιέχει πραγματική δραστηριότητα άμεσης απόδοσης, άρα είναι η ζητούμενη απάντηση.

Σύνοψη: γ) Η έκδοση ενημερωτικών και διαφημιστικών φυλλαδίων — είναι η μόνη επιλογή που περιλαμβάνει δραστηριότητα άμεσης (βραχυχρόνιας) απόδοσης, αφού τα σεμινάρια και η επιμήκυνση της περιόδου ανήκουν στις μακροχρόνιας απόδοσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η ερώτηση του βιβλίου δεν έχει επιλογή δ) και η επιλογή γ) αναμειγνύει λανθασμένα την «υποβολή επενδυτικών σχεδίων», που είναι μακροχρόνιας απόδοσης. Στην απάντηση διάλεξε τη γ) και σημείωσε ότι το σωστό σκέλος της είναι η έκδοση φυλλαδίων.

MC 3 — Δραστηριότητα μακροχρόνιας απόδοσης

Ερώτηση: Οι δραστηριότητες «μακροχρόνιας απόδοσης» είναι: α) Η παρέμβαση της επιχείρησης στον προγραμματισμό της τουριστικής εκπαίδευσης. β) Η χρήση του internet. γ) Η αντιμετώπιση της αρνητικής δημοσιότητας. δ) Η καλή συνεργασία με το κράτος.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: α) Η παρέμβαση της επιχείρησης στον προγραμματισμό της τουριστικής εκπαίδευσης. Είναι η πρώτη δραστηριότητα που απαριθμεί η §12.4 «Δραστηριότητες μακροχρόνιας απόδοσης» (σελ. 247), οι οποίες «αποδίδουν σε βάθος χρόνου, σε 5 ή 10 έτη».

Οι υπόλοιπες τρεις ανήκουν όλες στην §12.3 (άμεσης απόδοσης):

 β) Η χρήση του διαδικτύου (Internet)        → §12.3, σελ. 245
 γ) Η αντιμετώπιση αρνητικής δημοσιότητας    → §12.3, σελ. 246
 δ) Η καλή συνεργασία με το κράτος           → §12.3, σελ. 245

Σύνοψη: α) Η παρέμβαση της επιχείρησης στον προγραμματισμό της τουριστικής εκπαίδευσης — είναι η πρώτη δραστηριότητα μακροχρόνιας απόδοσης της §12.4· οι άλλες τρεις επιλογές ανήκουν στις δραστηριότητες άμεσης απόδοσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

MC 4 — Οι συμβολές του θεματικού τουρισμού

Ερώτηση: Ο θεαματικός [θεματικός] τουρισμός μπορεί να συμβάλει: α) Στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. β) Στην προσέλκυση συνεδριακού, θρησκευτικού κ.λπ. τουρισμού. γ) Στη συγκράτηση του τοπικού πληθυσμού. δ) Σε όλα τα παραπάνω.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: δ) Σε όλα τα παραπάνω. Το βιβλίο (σελ. 248) απαριθμεί τέσσερις συμβολές του θεματικού τουρισμού, και οι τρεις πρώτες αντιστοιχούν ακριβώς στις επιλογές α, β, γ:

 ● Στην ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗ της τουριστικής περιόδου και στην καταπολέμηση της
   εποχικής ανεργίας του κλάδου                                    ← α)
 ● Στην προσέλκυση «ποιοτικού τουρισμού» (θρησκευτικός τουρισμός,
   συνεδριακός τουρισμός κ.λπ.)                                    ← β)
 ● Στη ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΗ του τοπικού πληθυσμού και κυρίως των νέων
   στις περιοχές τους                                              ← γ)
 ● Στην προστασία, διαχείριση και βιώσιμη ανάδειξη των φυσικών
   οικοσυστημάτων

Τι είναι ο θεματικός τουρισμός (σελ. 248): θαλάσσιος – θεραπευτικός – συνεδριακός – οικοτουρισμός – χειμερινός – πολιτιστικός κ.λπ. «μπορεί να τονώσει τη ζήτηση για τουριστικά προϊόντα τα οποία δε διαθέτουν άλλες χώρες και να καταπολεμήσει την εποχική ανεργία του κλάδου.»

Σύνοψη: δ) Σε όλα τα παραπάνω — και οι τρεις επιλογές (επιμήκυνση τουριστικής περιόδου, προσέλκυση συνεδριακού/θρησκευτικού τουρισμού, συγκράτηση του τοπικού πληθυσμού) περιλαμβάνονται στις συμβολές του θεματικού τουρισμού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Στην εκφώνηση το βιβλίο γράφει «θεαματικός» — προφανές τυπογραφικό λάθος αντί για «θεματικός» τουρισμός, όπως ονομάζεται στην §12.4.

MC 5 — Τι περιλαμβάνει η ανεξάρτητη οργάνωση

Ερώτηση: Στην ανεξάρτητη οργάνωση των Δημοσίων Σχέσεων περιλαμβάνονται: α) Οι εταιρείες Δημοσίων Σχέσεων. β) Τα γραφεία Δημόσιων Σχέσεων των επιχειρήσεων. γ) Το γραφείο Δημοσίων Σχέσεων της επιχείρησης. δ) Τίποτα από τα παραπάνω.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: α) Οι εταιρείες Δημοσίων Σχέσεων. Το βιβλίο (σελ. 252) ορίζει ρητά: «Οι πιο συνηθισμένες μορφές ανεξάρτητης ή ελεύθερης οργάνωσης δημοσίων σχέσεων είναι οι εξής: ● Οι εταιρείες Δημοσίων Σχέσεων … ● Ο Σύμβουλος Δημοσίων Σχέσεων.»
Γιατί αποκλείονται οι β) και γ): και οι δύο αναφέρονται σε γραφείο Δ.Σ. μέσα στην ίδια την επιχείρηση, δηλαδή στην εξαρτημένη μορφή οργάνωσης, η οποία «είναι αναπόσπαστο κομμάτι της οργανωτικής διάρθρωσης των οικονομικών μονάδων» και διαθέτει Υπηρεσία ή Σύμβουλο Δημοσίων Σχέσεων εντός της μονάδας (σελ. 251). Η δ) αποκλείεται αφού η α) είναι σωστή.

Σύνοψη: α) Οι εταιρείες Δημοσίων Σχέσεων — μαζί με τον ανεξάρτητο Σύμβουλο Δημοσίων Σχέσεων αποτελούν τις μορφές της ανεξάρτητης (ελεύθερης) οργάνωσης· τα γραφεία Δ.Σ. μέσα στην επιχείρηση ανήκουν στην εξαρτημένη μορφή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι επιλογές β) και γ) διαφέρουν μόνο στον ενικό/πληθυντικό και λένε ουσιαστικά το ίδιο πράγμα — και οι δύο περιγράφουν εσωτερικό γραφείο, άρα εξαρτημένη οργάνωση.

MC 6 — Από τι εξαρτάται ο προϋπολογισμός των Δ.Σ.

Ερώτηση: Ο προϋπολογισμός των δημοσίων σχέσεων εξαρτάται: α) Από το μέγεθος του προγράμματος των Δημοσίων Σχέσεων. β) Από το μέγεθος της τουριστικής μονάδος. γ) Από τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν. δ) Από όλα τα παραπάνω.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: δ) Από όλα τα παραπάνω. Και οι τρεις παράγοντες τεκμηριώνονται από την §12.2 (σελ. 242-243):

 α) ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ — «Το μέγεθος του στόχου των Δημοσίων Σχέσεων
    είναι σημαντικός παράγοντας για τον προσδιορισμό των ενεργειών»: άλλο
    κόστος έχει μια τοπική έρευνα, άλλο μια πανευρωπαϊκή
 β) ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΟΣ — καθορίζει αν το έργο το φέρνει σε πέρας
    το ίδιο το τμήμα Δ.Σ. ή αν ανατίθεται σε «εξειδικευμένα μεγάλα γραφεία
    Δημοσίων Σχέσεων»
 γ) ΤΑ ΜΕΣΑ — «Αυτά τα μέσα ή τα διαθέτει το ίδιο το τμήμα ή έχει τη
    δυνατότητα να τα βρίσκει, όταν τα χρειασθεί (π.χ. με μίσθωση, με αγορά)»

Και η γενική αρχή (σελ. 243): «τίποτα δεν γίνεται χωρίς σημαντικό κόστος, παρά το ό,τι αρκετοί νομίζουν ότι οι Δημόσιες Σχέσεις δεν κοστίζουν.»

Σύνοψη: δ) Από όλα τα παραπάνω — ο προϋπολογισμός των Δημοσίων Σχέσεων εξαρτάται από το μέγεθος του προγράμματος, από το μέγεθος της τουριστικής μονάδος και από τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Δραστηριότητα 1 — Δελτίο Τύπου για τουριστικό πακέτο

Ερώτηση: Η τουριστική επιχείρηση «Α» θέλει να προβάλει ένα τουριστικό πακέτο το οποίο θα θέσει στην αγορά σε λίγες ημέρες. Το πακέτο περιλαμβάνει εκδρομή-διαμονή-παρακολούθηση Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Να συνταχτεί ένα δελτίο Τύπου που να προβάλλει το προϊόν.

Απάντηση:

Πρακτική δραστηριότητα — λύνεται με ενδεικτικό δελτίο Τύπου. Το δελτίο Τύπου είναι δραστηριότητα άμεσης απόδοσης (§12.3, σελ. 243-244: «η αποστολή δελτίων Τύπου σε όλα τα Μ.Μ.Ε.») και έννοια-κλειδί του κεφαλαίου.

Ενδεικτική δομή δελτίου Τύπου (με βάση τα πλεονεκτήματα του Τύπου, σελ. 255 — «αποτυπωμένες πληροφορίες, χωρίς να δημιουργεί σύγχυση στη μεταφορά του μηνύματος»):

 1. ΕΠΙΚΕΦΑΛΙΔΑ — σαφής, με το κύριο μήνυμα (νέο πακέτο, Ολυμπιακοί Αγώνες)
 2. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΚΑΙ ΦΟΡΕΑΣ ΕΚΔΟΣΗΣ — τουριστική επιχείρηση «Α»
 3. ΠΡΩΤΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ: τι, πότε, πού — το πακέτο, η περίοδος διεξαγωγής,
    ο προορισμός (Αθήνα)
 4. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ: μεταφορά/εκδρομή, διαμονή, εισιτήρια
    παρακολούθησης αγωνισμάτων, ξεναγήσεις σε αρχαιολογικούς χώρους
 5. ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ: μοναδικότητα του γεγονότος, σύνδεση με την
    πολιτιστική κληρονομιά (πρβλ. §12.11: «ανάδειξη της πλούσιας πολιτιστικής
    κληρονομιάς και του πλήθους των ιστορικών μνημείων»)
 6. ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: ημερομηνία διάθεσης, τρόπος κράτησης (και μέσω
    διαδικτύου, §12.3 σελ. 245), στοιχεία επικοινωνίας

Κανόνας που πρέπει να τηρηθεί: η πληροφορία να είναι αληθής και ειλικρινής (§12.13, σελ. 262) — το δελτίο Τύπου δεν υπόσχεται ό,τι δεν μπορεί να παραδώσει, αφού «ο μεγαλύτερος δυσφημιστής του τουρισμού μας είναι ο ίδιος ο τουρίστας (ο οποίος ίσως δεν απόλαυσε τις υπηρεσίες που αγόρασε δια μέσου του τουριστικού πακέτου που επέλεξε) όταν επιστρέψει στη χώρα του» (σελ. 246).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικό δελτίο Τύπου: επικεφαλίδα με το κύριο μήνυμα, φορέας και ημερομηνία, πρώτη παράγραφος με το τι-πότε-πού, αναλυτικό περιεχόμενο του πακέτου (εκδρομή, διαμονή, εισιτήρια αγώνων, ξεναγήσεις), στοιχεία διαφοροποίησης που συνδέονται με την πολιτιστική κληρονομιά, και πρακτικές πληροφορίες κράτησης — με απόλυτα αληθείς και ειλικρινείς πληροφορίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο αξιολόγησης: το δελτίο να μεταφέρει σαφή, μη διφορούμενη πληροφορία (πλεονέκτημα του Τύπου κατά το βιβλίο) και να μην υπόσχεται υπηρεσίες που δεν θα παραδοθούν.

Δραστηριότητα 2 — Αντιμετώπιση αρνητικής δημοσιότητας για ρύπανση

Ερώτηση: Η τουριστική επιχείρηση «ξενοδοχείο Α» κατηγορείται από την τοπική εφημερίδα ότι ρυπαίνει το περιβάλλον (την πλησιέστερη ακτή). Να αναφέρετε ενέργειες αντιμετώπισης της αρνητικής δημοσιότητας.

Απάντηση:

Η δραστηριότητα αντιστοιχεί σχεδόν αυτολεξεί στο παράδειγμα του βιβλίου (§12.3, σελ. 246): «εάν η επιχείρηση ρυπάνει την περιοχή εξαιτίας τεχνικού προβλήματος, η αντιμετώπιση της αρνητικής δημοσιότητας δεν μπορεί να γίνει αποκρύπτοντας το πρόβλημα, αλλά πρέπει το τμήμα Δημοσίων Σχέσεων να αναφέρει τα πραγματικά γεγονότα και να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της επιχείρησης.»

Ενδεικτικές ενέργειες, με τη σειρά τους:

 1. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ — ο υπεύθυνος Δ.Σ. «πρέπει να
    μεταφέρει στην επιχείρηση την ακριβή εικόνα με όλες της τις παραμέτρους,
    έχοντας να προτείνει λύσεις» (§12.13, σελ. 262)
 2. ΠΑΡΑΔΟΧΗ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ — «η εικόνα που πρέπει να
    μεταφέρουν οι Δημόσιες σχέσεις πρέπει να είναι αληθής και ειλικρινής.
    Είναι μεγάλο λάθος να προσπαθήσει το τμήμα να δώσει ψευδή εικόνα»
 3. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ / ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ προς την τοπική εφημερίδα και τα λοιπά
    Μ.Μ.Ε. — τα Μ.Μ.Ε. είναι «ο καλύτερος συνεργάτης του τμήματος Δ.Σ.» (σελ. 243)
 4. ΑΜΕΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ — επιδιόρθωση της τεχνικής βλάβης και
    καθαρισμός της ακτής, με ανακοίνωση του χρονοδιαγράμματος
 5. ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ — «συμμετοχή στη μελέτη των περιβαλλοντικών
    θεμάτων της περιοχής», χρηματοδότηση σχετικών έργων (σελ. 244)
 6. ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ — «η αποτυχία της επιχείρησης να συμμορφωθεί με
    το νομικό πλαίσιο καταλήγει σε αρνητική δημοσιότητα» (σελ. 245)
 7. ΠΡΟΛΗΨΗ — μέτρα ώστε να μην επαναληφθεί, και ενημέρωση του κοινού γι' αυτά

Το υπόδειγμα ορθής πρακτικής που δίνει το ίδιο το βιβλίο (§12.13, σελ. 262): «Γνωστό είναι το θάρρος της απόφασης γνωστής αυτοκινητοβιομηχανίας που απέσυρε χιλιάδες αυτοκίνητα για να τους βελτιώσει ένα μηχανικό σφάλμα που είχε σχέση με την οδική ασφάλεια των χρηστών.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικές ενέργειες: διαπίστωση των πραγματικών γεγονότων και μεταφορά της ακριβούς εικόνας στη διοίκηση με προτάσεις λύσεων· ενημέρωση με βάση την αλήθεια και ποτέ απόκρυψη του προβλήματος· δελτίο Τύπου ή συνέντευξη Τύπου προς την τοπική εφημερίδα και τα Μ.Μ.Ε.· άμεση αποκατάσταση της βλάβης και καθαρισμός της ακτής· επαφή με την τοπική κοινότητα και συμμετοχή στη μελέτη των περιβαλλοντικών θεμάτων· συμμόρφωση με το νομικό πλαίσιο· και μέτρα πρόληψης με ενημέρωση του κοινού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η μοναδική απαράδεκτη επιλογή είναι η απόκρυψη ή η ψευδής εικόνα — το βιβλίο τη χαρακτηρίζει ρητά «μεγάλο λάθος».

Δραστηριότητα 3 — Επίσκεψη σε επιχειρήσεις και μελέτη των υπηρεσιών Δ.Σ.

Ερώτηση: Οι μαθητές με τον καθηγητή του μαθήματος να επισκεφτούν επιχειρήσεις της περιοχής και να μελετήσουν τη λειτουργία των υπηρεσιών Δημοσίων Σχέσεων.

Απάντηση:

Εκπαιδευτική επίσκεψη — λύνεται με ενδεικτικό οδηγό παρατήρησης, δομημένο πάνω στις έννοιες του κεφαλαίου:

 1. ΜΟΡΦΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ (§12.6): έχει η επιχείρηση ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ υπηρεσία Δ.Σ. μέσα
    στη δομή της, ή χρησιμοποιεί ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ (εταιρεία Δ.Σ. / εξωτερικό Σύμβουλο);
 2. ΘΕΣΗ ΣΤΟ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ (§12.12): πού τοποθετείται — κοντά στη Γενική
    Διεύθυνση; Στις μικρές μονάδες, ασκεί τις Δ.Σ. ο ίδιος ο Διευθυντής;
 3. ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ (§12.7): σπουδές (Δημοσιογραφία, Επικοινωνία,
    Κοινωνιολογία, Μάρκετινγκ, Οικονομία), μετεκπαίδευση
 4. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ (§12.3-12.4): ποιες ΑΜΕΣΗΣ απόδοσης εφαρμόζει (Μ.Μ.Ε.,
    συνδικάτα, τοπική κοινότητα, κράτος, φυλλάδια, διαδίκτυο, tour operators,
    πελάτες, αρνητική δημοσιότητα) και ποιες ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑΣ (εκπαίδευση,
    σεμινάρια, επενδυτικά σχέδια, θεματικός τουρισμός, εκσυγχρονισμός)
 5. ΕΡΓΑΛΕΙΑ (§12.10): ποια ΟΠΤΙΚΑ (Τύπος, έντυπα, βιβλία, εκθέσεις,
    διαδίκτυο), ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ (προφορικός λόγος, ραδιόφωνο, τηλέφωνο) και
    ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΑ μέσα χρησιμοποιεί
 6. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ (§12.8-12.9): υπάρχει γραπτό πρόγραμμα με τα πέντε
    στάδια; Πώς γίνεται η αξιολόγηση;
 7. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ (§12.5): ανεξάρτητες λειτουργίες, με κοινά
    χαρακτηριστικά, ή η μία υπηρετεί την άλλη;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικός οδηγός παρατήρησης με επτά άξονες: μορφή οργάνωσης (εξαρτημένη/ανεξάρτητη), θέση στο οργανόγραμμα, προσόντα προσωπικού, δραστηριότητες άμεσης και μακροχρόνιας απόδοσης, εργαλεία (οπτικά/ακουστικά/οπτικοακουστικά), προγραμματισμός και αξιολόγηση, και σχέση με το Μάρκετινγκ — ώστε κάθε παρατήρηση να συνδέεται με συγκεκριμένη ενότητα του κεφαλαίου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο αξιολόγησης: η αναφορά της επίσκεψης να κατατάσσει ό,τι παρατήρησε ο μαθητής στις κατηγορίες του βιβλίου, όχι απλή περιγραφή της επιχείρησης.

Δραστηριότητα 4 — Στοιχεία μηνιαίου περιοδικού τουριστικού γραφείου

Ερώτηση: Το γραφείο τουρισμού Α που έχει παραρτήματα σε 10 χώρες του εξωτερικού αποφασίζει την έκδοση μηνιαίου περιοδικού με τις δραστηριότητές του. Ποια στοιχεία κατά τη γνώμη σας πρέπει να προβάλει σε αυτό;

Απάντηση:

Ερώτηση γνώμης — απαντάται με ενδεικτική πρόταση, τεκμηριωμένη από την §12.10 (Έντυπα-φυλλάδια, σελ. 256).
Τι λέει το βιβλίο για τα έντυπα που εκδίδει η ίδια η επιχείρηση (σελ. 256, αυτούσια): «κυκλοφορούν στο εσωτερικό και το εξωτερικό κοινό της. Σε αυτά υπάρχουν ειδήσεις για την επιχείρηση, το προσωπικό, κοινωνικά νέα, άρθρα, προβάλλονται δραστηριότητες και μελλοντικοί στόχοι της τουριστικής επιχείρησης κ.λπ. Η κυκλοφορία αυτών των εντύπων αυξάνει το γόητρο και τη φήμη της επιχείρησης και δίνει πλήρη, οργανωμένη και αντικειμενική πληροφόρηση στο κοινό της.»

Ενδεικτική πρόταση περιεχομένου για το συγκεκριμένο γραφείο (με παραρτήματα σε 10 χώρες):

 ● ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ: νέα προϊόντα/πακέτα, νέες συνεργασίες,
   διακρίσεις, στοιχεία ανάπτυξης
 ● ΝΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΝΕΑ — ιδιαίτερα σημαντικά όταν το
   προσωπικό είναι διάσπαρτο σε 10 χώρες: ενισχύουν τη συνοχή του εσωτερικού
   κοινού (πρβλ. και §12.1: σχέσεις με «τους εργαζόμενους στην επιχείρηση
   και τις οικογένειές τους»)
 ● ΑΡΘΡΑ για τους προορισμούς κάθε χώρας-παραρτήματος, με προβολή της
   φυσικής ομορφιάς και της πολιτιστικής κληρονομιάς (§12.11)
 ● ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: συμμετοχή σε Διεθνείς Τουριστικές
   Εκθέσεις, education trips, επενδυτικά σχέδια
 ● ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ κάθε χώρας (χορηγίες, υποτροφίες,
   περιβαλλοντικά — §12.3)
 ● ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: διευθύνσεις παραρτημάτων, site, τρόποι κράτησης

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικά, το περιοδικό πρέπει να προβάλλει ό,τι αναφέρει το βιβλίο για τα εταιρικά έντυπα: ειδήσεις για την επιχείρηση, νέα του προσωπικού, κοινωνικά νέα, άρθρα, καθώς και τις δραστηριότητες και τους μελλοντικούς στόχους της. Ειδικά για γραφείο με 10 παραρτήματα, αξίζει να προστεθούν άρθρα για τους προορισμούς κάθε χώρας, οι δράσεις προς την τοπική κοινότητα κάθε περιοχής και πρακτικές πληροφορίες — ώστε να αυξηθεί το γόητρο και η φήμη της επιχείρησης και να δοθεί πλήρης, οργανωμένη και αντικειμενική πληροφόρηση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η ερώτηση ζητά γνώμη, αλλά η τεκμηρίωση πρέπει να στηρίζεται στη λίστα περιεχομένων που δίνει ρητά το βιβλίο για τα έντυπα που εκδίδει η ίδια η επιχείρηση.

Δραστηριότητα 5 — Βελτίωση και εκσυγχρονισμός τοπικών τουριστικών επιχειρήσεων

Ερώτηση: Οι μαθητές, χωρισμένοι σε ομάδες, να μελετήσουν τις τουριστικές επιχειρήσεις της περιοχής του σχολείου τους και να περιγράψουν τρόπους βελτίωσης και εκσυγχρονισμού αυτών· ακόμη να εξετάσουν αν θεωρούν ότι πρέπει να υπάρξουν νέες τουριστικές επιχειρήσεις και σε ποιον τομέα.

Απάντηση:

Ομαδική δραστηριότητα — λύνεται με ενδεικτικό πλαίσιο μελέτης, με βάση την §12.4 («Προτάσεις για τον εκσυγχρονισμό των τουριστικών μονάδων», σελ. 248-249) και την §12.11 (σελ. 259).

Οι τρεις κατευθύνσεις εκσυγχρονισμού που δίνει ρητά το βιβλίο (σελ. 248-249, αυτούσια): οι τουριστικές επιχειρήσεις, «εάν θέλουν να παραμείνουν στην κούρσα του ανταγωνισμού και να επιβιώσουν, θα πρέπει τουλάχιστον:

 ● Να ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΟΥΝ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΜΟΡΦΗ των επιχειρήσεων,
   ώστε να συμβαδίζουν με τα διεθνή πρότυπα
 ● Να δημιουργήσουν ΑΡΤΙΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΜΕΝΟ ΚΑΙ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ με γνώσεις
   από το σύγχρονο τουριστικό γίγνεσθαι
 ● Να ΑΛΛΑΞΕΙ Η ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ στον τομέα παροχής υπηρεσιών — ο τουρίστας-
   καταναλωτής «έχει πλέον ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο, γνωρίζει την τουριστική
   αγορά και απαιτεί να του πουλούν προϊόντα και υπηρεσίες που καλύπτουν
   απόλυτα τις ανάγκες του, και όχι αυτά που οι ίδιοι νομίζουν ότι πρέπει
   να προσφέρουν»

Για το δεύτερο σκέλος (νέες επιχειρήσεις και σε ποιον τομέα): η τεκμηρίωση αντλείται από τον θεματικό τουρισμό (σελ. 248) — θαλάσσιος, θεραπευτικός, συνεδριακός, οικοτουρισμός, χειμερινός, πολιτιστικός — ο οποίος «μπορεί να τονώσει τη ζήτηση για τουριστικά προϊόντα τα οποία δε διαθέτουν άλλες χώρες», να επιμηκύνει την τουριστική περίοδο, να καταπολεμήσει την εποχική ανεργία και να συγκρατήσει τον τοπικό πληθυσμό. Κάθε ομάδα επιλέγει τη μορφή θεματικού τουρισμού που ταιριάζει στους πόρους της δικής της περιοχής και την τεκμηριώνει.
Συμπληρωματικά κριτήρια βελτίωσης από την §12.11 (σελ. 259): ποιότητα υποδομών, σύγχρονα μέσα (Internet, Η/Υ), άρση της εποχικότητας, προσέλκυση τουριστών υψηλής εισοδηματικής στάθμης, εκπαίδευση προσωπικού, προβολή φυσικής ομορφιάς και πολιτιστικής κληρονομιάς, ασφάλεια και ησυχία, συμμετοχή σε εκθέσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικό πλαίσιο: κάθε ομάδα αξιολογεί τις τοπικές επιχειρήσεις ως προς τις τρεις κατευθύνσεις εκσυγχρονισμού του βιβλίου (αναβάθμιση της φυσικής μορφής στα διεθνή πρότυπα, άρτια καταρτισμένο και εξειδικευμένο προσωπικό, αλλαγή νοοτροπίας ώστε οι υπηρεσίες να καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες του τουρίστα), προσθέτοντας τα κριτήρια της §12.11. Για τις νέες επιχειρήσεις, η πρόταση τεκμηριώνεται με βάση τον θεματικό τουρισμό που ταιριάζει στους πόρους της περιοχής, ώστε να επιμηκυνθεί η τουριστική περίοδος και να καταπολεμηθεί η εποχική ανεργία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο αξιολόγησης: η πρόταση για νέα επιχείρηση να συνδέεται με συγκεκριμένη μορφή θεματικού τουρισμού και με τους πόρους της περιοχής, όχι με γενική ευχή για «περισσότερα ξενοδοχεία».

Δραστηριότητα 6 — Άσκηση Δ.Σ. μέσω internet από μεγάλες επιχειρήσεις

Ερώτηση: Μια ομάδα από μαθητές του τμήματος να ψάξει στο internet και να επισημάνει πώς οι διάφορες μεγάλες τουριστικές επιχειρήσεις ασκούν τις Δημόσιες Σχέσεις μέσω αυτού.

Απάντηση:

Ομαδική έρευνα — λύνεται με ενδεικτικό κατάλογο ελέγχου (checklist) που αντιστοιχεί ένα προς ένα στις δυνατότητες που απαριθμεί το βιβλίο για το διαδίκτυο (§12.10, σελ. 256-257):

 ΤΙ ΝΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΕ ΚΑΘΕ ΕΤΑΙΡΙΚΟ SITE:
 ● ΑΜΕΣΗ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟ με ελάχιστο κόστος: φόρμες επικοινωνίας,
   e-mail επικοινωνίας, ενότητα «Επικοινωνία», κοινωνικά δίκτυα
 ● ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ: ενότητα με ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ και ανακοινώσεις προς τα Μ.Μ.Ε.
   (§12.3) — αντιστοιχεί στην «on line παράδοση του πληροφοριακού υλικού»
 ● ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ: «ελκυστικές και καλά δομημένες παρουσιάσεις των
   τουριστικών προϊόντων και των υπηρεσιών της μονάδας»
 ● ΑΠΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΓΟΡΑ: πολυγλωσσία του site, τοπικές εκδόσεις
   ανά χώρα
 ● ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΡΑΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ online (§12.3, σελ. 245)
 ● ON LINE ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ με άλλες επιχειρήσεις (σύνδεσμοι προς συνεργάτες,
   tour operators) και ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΩΝ
 ● ΕΡΕΥΝΕΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ: ερωτηματολόγια, αξιολογήσεις πελατών, έρευνες για
   «τα επιθυμητά χαρακτηριστικά ενός νέου προϊόντος»
 ● ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΦΗΜΗ: ιστορικό, δραστηριότητες, μελλοντικοί στόχοι,
   κοινωνικές/περιβαλλοντικές δράσεις προς την τοπική κοινότητα
 ● ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ: ανακοινώσεις σε περιστατικά κρίσης

Χρήσιμη αφετηρία που προτείνει το ίδιο το βιβλίο (σελ. 245): το site του Ε.Ο.Τ., από όπου «μπορεί κάποιος ενδιαφερόμενος» να πάρει τις διευθύνσεις αξιόλογων site που προβάλλουν περιοχές της χώρας με τουριστικό ενδιαφέρον.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικός κατάλογος ελέγχου, ένα προς ένα με τις δυνατότητες του βιβλίου: άμεση επαφή με πελάτες/προμηθευτές/Τύπο με ελάχιστο κόστος, ηλεκτρονικό γραφείο Τύπου με δελτία Τύπου, ελκυστικές παρουσιάσεις προϊόντων, πολυγλωσσική απεύθυνση στην παγκόσμια αγορά, on line κρατήσεις και αγορές, on line συνεργασία με άλλες επιχειρήσεις και μελέτη των ανταγωνιστών, έρευνες ικανοποίησης πελατών, προβολή της εταιρικής ταυτότητας και των κοινωνικών δράσεων, και ανακοινώσεις αντιμετώπισης αρνητικής δημοσιότητας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο αξιολόγησης: κάθε εύρημα των μαθητών να αντιστοιχίζεται σε συγκεκριμένη δυνατότητα από τη λίστα της §12.10, ώστε η έρευνα να μην καταλήξει σε απλή περιγραφή ιστοσελίδων.

Δραστηριότητα 7 — Κατασκευή site Δ.Σ. εικονικής τουριστικής επιχείρησης

Ερώτηση: Με τη βοήθεια του καθηγητή της πληροφορικής να κατασκευάσουν site όπου μέσα από αυτό να ασκούνται οι Δημόσιες Σχέσεις μιας εικονικής τουριστικής επιχείρησης.

Απάντηση:

Διαθεματική πρακτική δραστηριότητα — λύνεται με ενδεικτικό σχέδιο δομής του site, όπου κάθε ενότητα υλοποιεί συγκεκριμένη λειτουργία Δημοσίων Σχέσεων του κεφαλαίου:

 ΕΝΟΤΗΤΑ SITE                    ΠΟΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Δ.Σ. ΥΛΟΠΟΙΕΙ
 ─────────────────────────────────────────────────────────────────────────
 Αρχική / Η επιχείρησή μας    →   Προβολή «σωστής εικόνας» του οργανισμού
                                  και του γοήτρου του (§12.1)
 Τα προϊόντα μας              →   «Ελκυστικές και καλά δομημένες
                                  παρουσιάσεις» (§12.10)
 Γραφείο Τύπου                →   Δελτία Τύπου, ανακοινώσεις προς Μ.Μ.Ε.
                                  (§12.3) · on line παράδοση υλικού
 Ενημερωτικά φυλλάδια (PDF)   →   «Ο καλύτερος πρεσβευτής» της επιχείρησης
                                  σε ψηφιακή μορφή (§12.3)
 Κρατήσεις                    →   «Κρατήσεις και αγορές μέσω αυτού» (§12.3)
 Η επιχείρηση και η κοινωνία  →   Τοπική κοινότητα, χορηγίες, υποτροφίες,
                                  περιβάλλον (§12.3)
 Ερωτηματολόγιο ικανοποίησης  →   «Έρευνες για τον βαθμό ικανοποίησης των
                                  πελατών» (§12.10)
 Επικοινωνία                  →   «Άμεση επαφή με πελάτες, προμηθευτές,
                                  τον Τύπο, το κοινό, με ελάχιστο κόστος»
 Επιλογή γλώσσας              →   «Απεύθυνση στην παγκόσμια αγορά»

Απαιτήσεις ποιότητας που θέτει το βιβλίο (σελ. 245): οι ιστοσελίδες πρέπει να είναι «άριστες ποιοτικά». Και ο θεμελιώδης κανόνας του κεφαλαίου (§12.13): το περιεχόμενο να είναι αληθές και ειλικρινές — ακόμη και στην εικονική επιχείρηση, το υλικό δεν πρέπει να υπόσχεται ό,τι δεν θα παραδοθεί.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικό σχέδιο site όπου κάθε ενότητα υλοποιεί λειτουργία Δ.Σ.: αρχική/παρουσίαση της επιχείρησης (εικόνα και γόητρο), παρουσιάσεις προϊόντων, γραφείο Τύπου με δελτία Τύπου, ψηφιακά ενημερωτικά φυλλάδια, σύστημα κρατήσεων, ενότητα κοινωνικής και περιβαλλοντικής δράσης, ερωτηματολόγιο ικανοποίησης πελατών, φόρμα επικοινωνίας και πολυγλωσσική έκδοση — με ποιοτικά άρτια κατασκευή και απολύτως αληθές περιεχόμενο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο αξιολόγησης: για κάθε ενότητα του site οι μαθητές να μπορούν να ονομάσουν ποια λειτουργία Δημοσίων Σχέσεων του κεφαλαίου υλοποιεί — αλλιώς πρόκειται απλώς για διαφημιστική ιστοσελίδα, όχι για άσκηση Δημοσίων Σχέσεων.

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο