Λύσεις — Κεφάλαιο 9: Η Πολιτική των Τιμών (σελ. 209-211) – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 9: Η Πολιτική των Τιμών
Πλήρεις λύσεις των 35 ασκήσεων του κεφαλαίου 9 — οι εσωτερικοί παράγοντες τιμολόγησης (κόστος, ελαστικότητες), οι εξωτερικοί παράγοντες (οικονομικές διακυμάνσεις, μεσάζοντες, μορφή αγοράς), οι μέθοδοι προσδιορισμού τιμών και οι μορφές πολιτικής τιμών, με τρεις αριθμητικές δραστηριότητες (ελαστικότητες, διακριτική τιμολόγηση αεροπορικού εισιτηρίου, οριακό κόστος επέκτασης ξενοδοχείου) επαληθευμένες με κώδικα.
Οι εσωτερικοί παράγοντες τιμολόγησης
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι εσωτερικοί παράγοντες που επιδρούν στην τιμολόγηση του τουριστικού προϊόντος;
Απάντηση:
- Οι εσωτερικοί παράγοντες είναι λογιστικοί και έχουν σχέση με τα λειτουργικά έξοδα, το οριακό κόστος, το μέσο κόστος κ.λπ. Οι πηγές τους αναζητούνται στα οικονομικά στοιχεία της επιχείρησης (σελ. 193). Οι σημαντικότεροι είναι: το Συνολικό Κόστος (σταθερό + μεταβλητό), το Μεταβλητό Κόστος (αύξον ή φθίνον), το Μέσο Συνολικό Κόστος, το Οριακό Κόστος, το σημείο ισορροπίας της αγοράς, η ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή, η εισοδηματική ελαστικότητα και το ύψος εκμετάλλευσης των παγίων στοιχείων της επιχείρησης (Σχήμα 9.1, σελ. 193).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι εσωτερικοί παράγοντες είναι λογιστικοί: συνολικό/μεταβλητό/μέσο συνολικό/οριακό κόστος, σημείο ισορροπίας της αγοράς, ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή, εισοδηματική ελαστικότητα και ύψος εκμετάλλευσης παγίων στοιχείων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το οριακό κόστος και η τιμή
Ερώτηση: Πώς το οριακό κόστος επιδρά στη διαμόρφωση της τιμής του τουριστικού προϊόντος;
Απάντηση:
- «Το οριακό κόστος δείχνει το ρυθμό με τον οποίο μεταβάλλεται το συνολικό κόστος όταν μεταβάλλεται η παραγωγή κατά μία μονάδα» (σελ. 195). Είναι σημαντικό γιατί η απόφαση της επιχείρησης να αυξήσει την παραγωγή κατά μία μονάδα πρέπει να γίνει έπειτα από σύγκριση του οριακού κόστους με το έσοδο από την πώληση αυτής της μονάδας (σελ. 195-196). Στην τιμολόγηση με βάση το οριακό κόστος, η διάθεση του προϊόντος συνεχίζεται όσο το οριακό έσοδο είναι μεγαλύτερο από το οριακό κόστος (σελ. 203). Στις μορφές πλήρους ανταγωνισμού, μονοπωλίου και μονοπωλιακού ανταγωνισμού, η συνθήκη ισορροπίας της επιχείρησης είναι MR=MC (οριακή πρόσοδος = οριακό κόστος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το οριακό κόστος καθορίζει αν συμφέρει η αύξηση της παραγωγής κατά μία μονάδα: η επιχείρηση συνεχίζει να παράγει όσο το οριακό έσοδο υπερβαίνει το οριακό κόστος, και σε πλήρη ανταγωνισμό/μονοπώλιο/μονοπωλιακό ανταγωνισμό η ισορροπία επέρχεται όταν MR=MC.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Εκμετάλλευση παγίων στοιχείων — παράδειγμα
Ερώτηση: Το ύψος της εκμετάλλευσης των παγίων στοιχείων της επιχείρησης επιδρά στην τιμολόγηση του τουριστικού προϊόντος. Να το αναλύσετε αυτό αναφέροντας ένα σχετικό παράδειγμα.
Απάντηση:
- «Το ύψος της εκμετάλλευσης των παγίων στοιχείων της επιχείρησης μπορεί να μειώσει το μέσο κόστος και την τιμή πώλησης του τουριστικού προϊόντος, αυξάνοντας την παραγωγή της ή κάνοντας προσφορές διαφόρων τουριστικών πακέτων στην πελατεία της» (σελ. 199).
- Το παράδειγμα του βιβλίου (σελ. 199): ξενοδοχειακή μονάδα 300 δωματίων, σταθερό κόστος 10.000€/ημέρα, μεταβλητό κόστος 6€/δωμάτιο/ημέρα.
Πληρότητα Σταθερό Μεταβλητό Συνολικό Συνολικά Κέρδος/ κόστος κόστος κόστος έσοδα Ζημία 60% (τιμή 50€) 180 δωμ. 10.000 € 180×6=1.080 € 11.080 € 9.000 € -2.080 € 90% (τιμή 45€) 270 δωμ. 10.000 € 270×6=1.620 € 11.620 € 12.150 € +530 €Χαμηλώνοντας την τιμή από 50€ σε 45€ η πληρότητα ανέβηκε από 60% σε 90%· το μέσο κόστος ανά δωμάτιο μειώθηκε από 61,50€ σε 43€, και η επιχείρηση από ζημία 2.080€ πέρασε σε κέρδος 530€.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αύξηση της πληρότητας (εκμετάλλευση παγίων) μειώνει το μέσο κόστος ανά μονάδα· στο παράδειγμα του βιβλίου, μειώνοντας την τιμή δωματίου από 50€ σε 45€ η πληρότητα ανέβηκε 60%→90%, το μέσο κόστος έπεσε από 61,50€ σε 43€ και η επιχείρηση πέρασε από ζημία 2.080€ σε κέρδος 530€.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η τιμή στην αγορά πλήρους ανταγωνισμού
Ερώτηση: Πως διαμορφώνεται η τιμή του τουριστικού προϊόντος στην αγορά του πλήρους ανταγωνισμού;
Απάντηση:
- Η αγορά είναι πλήρως ανταγωνιστική όταν (σελ. 199-200): υπάρχει μεγάλος αριθμός τουριστικών επιχειρήσεων που παράγουν το προϊόν, το προϊόν όλων των επιχειρήσεων είναι ομοιογενές, υπάρχει ελευθερία εισόδου και εξόδου των επιχειρήσεων στον κλάδο παραγωγής.
- Η ισορροπία (Σχήμα 9.3, σελ. 200): «η ανταγωνιστική τουριστική επιχείρηση ισορροπεί, όταν επιτύχει το μέγιστο κέρδος (ή ελαχιστοποιεί τη ζημιά της)», δηλαδή Κέρδος = συνολική πρόσοδος − συνολικό κόστος στη μέγιστη τιμή του. «Αυτό γίνεται, όταν η οριακή πρόσοδος (η τιμή του τουριστικού προϊόντος) γίνει ίση με το οριακό κόστος, όταν αυτό αυξάνεται» — δηλαδή MR=MC. Επειδή το προϊόν είναι ομοιογενές και υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις, η μεμονωμένη επιχείρηση δέχεται την τιμή που διαμορφώνεται στην αγορά (δεν την καθορίζει η ίδια).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στον πλήρη ανταγωνισμό η τιμή διαμορφώνεται από την αγορά (πολλές επιχειρήσεις, ομοιογενές προϊόν, ελευθερία εισόδου-εξόδου) και η μεμονωμένη επιχείρηση την αποδέχεται· ισορροπεί όταν η οριακή πρόσοδος (η τιμή) γίνει ίση με το οριακό κόστος (MR=MC), πετυχαίνοντας το μέγιστο κέρδος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τιμολόγηση με βάση τον κύκλο ζωής
Ερώτηση: Η τιμολόγηση με βάση τον κύκλο ζωής του προϊόντος.
Απάντηση:
- Στο πρώτο στάδιο ζωής του προϊόντος η τιμή καθορίζεται από την επιχείρηση χωρίς την ύπαρξη ανταγωνιστών στην αγορά — «το γεγονός αυτό παρέχει στη διοίκηση μεγάλη ευχέρεια του καθορισμού τιμής (διακριτική τιμολόγηση)» (σελ. 204). Καθώς το προϊόν αντιγράφεται ή ξεπερνιέται από ανταγωνιστές, παύει να είναι μοναδικό και γίνεται «κοινό εμπόρευμα»· τότε η τιμολόγηση γίνεται σύμφωνα με τον ανταγωνισμό που επικρατεί στην αγορά (σελ. 204-205, Σχήμα 9.7-9.8). Η επιχείρηση προσπαθεί να καθυστερήσει αυτή τη μετάβαση κάνοντας βελτιώσεις/αλλαγές στη μορφή, τη συσκευασία κ.λπ., ώστε να διατηρήσει τη μοναδικότητα του προϊόντος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο πρώτο στάδιο του κύκλου ζωής, χωρίς ανταγωνιστές, η επιχείρηση καθορίζει ελεύθερα την τιμή (διακριτική τιμολόγηση)· όταν το προϊόν γίνει «κοινό εμπόρευμα» λόγω αντιγραφής από ανταγωνιστές, η τιμολόγηση προσαρμόζεται στον επικρατούντα ανταγωνισμό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τιμολόγηση για προώθηση πωλήσεων
Ερώτηση: Η τιμολόγηση με στόχο την προώθηση των πωλήσεων.
Απάντηση:
- Η μέθοδος αυτή σκοπό έχει την γρήγορη αύξηση των πωλήσεων με την παροχή στον αγοραστή περισσοτέρων αγαθών απ' ό,τι πληρώνει, και χρησιμοποιείται σε περιόδους πτώσης των πωλήσεων (σελ. 210). Οι κυριότεροι τρόποι έκφρασής της: η τιμή του τουριστικού προϊόντος να είναι ίση με το κόστος του ή και μικρότερη, και η χρήση άλλων μέσων προώθησης, όπως κουπόνια, δωρεάν δείγματα κ.λπ.
- Το παράδειγμα του βιβλίου (σελ. 210): πωλήσεις 150.000€, μεταβλητό κόστος 70% των πωλήσεων, σταθερό κόστος 14.000€. Με προώθηση (κόστος προσφορών 4% επί πωλήσεων, αύξηση πωλήσεων 20%):
Κανονική Τιμολόγηση Τιμολόγηση Προώθησης Πωλήσεις 150.000 € 180.000 € Μεταβλητό Κόστος (70%) 105.000 € 126.000 € Σταθερά Έξοδα 14.000 € 14.000 € Κόστος Προσφορών (4%) — 7.200 € ΚΑΘΑΡΟ ΚΕΡΔΟΣ 31.000 € 32.800 €Η επιχείρηση κερδίζει επιπλέον 32.800 − 31.000 = 1.800€.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η τιμολόγηση προώθησης πωλήσεων θέτει τιμή ίση ή κάτω του κόστους (ή χρησιμοποιεί κουπόνια/δωρεάν δείγματα) σε περιόδους πτώσης πωλήσεων· στο παράδειγμα του βιβλίου (αύξηση πωλήσεων 20%, κόστος προσφορών 4%) το καθαρό κέρδος αυξήθηκε κατά 1.800€.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τιμολόγηση με βάση τον ανταγωνισμό
Ερώτηση: Η τιμολόγηση του τουριστικού προϊόντος με βάση την τιμή που καθορίζει ο ανταγωνισμός.
Απάντηση:
- «Όταν οι τουριστικές επιχειρήσεις προσφέρουν ένα προϊόν το οποίο δεν είναι σημαντικά διαφοροποιημένο από το προϊόν των ανταγωνιστών τους, τότε μπορούν να τιμολογήσουν το προϊόν τους, με βάση την τιμή με την οποία προσφέρουν το προϊόν οι ανταγωνιστές τους» (σελ. 203). Ειδική περίπτωση: όταν η τουριστική επιχείρηση βρεθεί σε αγορά ολιγοπωλίου και προσφέρει προϊόν με ανελαστική ζήτηση, η τιμή του είναι κοινή με την τιμή των επιχειρήσεων του ολιγοπωλίου ή με την τιμή της ηγετικής επιχείρησης του κλάδου (σελ. 203).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν το προϊόν δεν διαφοροποιείται σημαντικά από τον ανταγωνισμό, η τιμολόγηση ακολουθεί την τιμή των ανταγωνιστών· σε ολιγοπώλιο με ανελαστική ζήτηση, η τιμή ευθυγραμμίζεται με αυτή της ηγετικής επιχείρησης του κλάδου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Σ/Λ 1 — Η τιμή πώλησης του τουριστικού προϊόντος δεν εξαρτ
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Η τιμή πώλησης του τουριστικού προϊόντος δεν εξαρτάται από τα σταθερά και τα μεταβλητά έξοδα της παραγωγής.»
Απάντηση:
- Λάθος. Τα σταθερά και μεταβλητά έξοδα (εσωτερικοί παράγοντες) επηρεάζουν άμεσα την τιμή — «η τιμή στην οποία αποφασίζεται να προσφερθεί ένα τουριστικό προϊόν... από την τιμή του προϊόντος προσδιορίζονται τα έσοδα και τα κέρδη» (σελ. 192), και τα εσωτερικά κόστη είναι βασικός παράγοντας τιμολόγησης (σελ. 193).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 2 — Η τιμή των ομοειδών προϊόντων των ανταγωνιστών της
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Η τιμή των ομοειδών προϊόντων των ανταγωνιστών της τουριστικής επιχείρησης επηρεάζουν την τιμή προσφοράς του τουριστικού προϊόντος.»
Απάντηση:
- Σωστό. «Την τιμή που έχουν τα ομοειδή και ανταγωνιστικά προϊόντα» αναφέρεται ρητά ως στοιχείο που πρέπει να γνωρίζει ο επιχειρηματίας (σελ. 192), και η τιμολόγηση με βάση τον ανταγωνισμό βασίζεται ακριβώς σε αυτό (σελ. 203).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 3 — Η μορφή της αγοράς στην οποία δραστηριοποιείται η
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Η μορφή της αγοράς στην οποία δραστηριοποιείται η τουριστική επιχείρηση ανήκει στους εσωτερικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη διαμόρφωση της τιμής του τουριστικού προϊόντος.»
Απάντηση:
- Λάθος. Η μορφή της αγοράς είναι εξωτερικός παράγοντας (Σχήμα 9.1, σελ. 193) — μαζί με τις οικονομικές διακυμάνσεις και τους μεσάζοντες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 4 — Στους εσωτερικούς παράγοντες που συντελούν στη δια
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Στους εσωτερικούς παράγοντες που συντελούν στη διαμόρφωση της τιμής του τουριστικού προϊόντος ανήκει η ελαστικότητα ζήτησης και η εισοδηματική ελαστικότητα του προϊόντος.»
Απάντηση:
- Σωστό. Το Σχήμα 9.1 (σελ. 193) κατατάσσει «Η Ελαστικότητα ως προς την τιμή» και «Η Εισοδηματική Ελαστικότητα» στους εσωτερικούς παράγοντες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 5 — Το μέσο μεταβλητό κόστος είναι ίσο με το μέσο σταθ
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Το μέσο μεταβλητό κόστος είναι ίσο με το μέσο σταθερό κόστος μείον το μέσο συνολικό κόστος.»
Απάντηση:
- Λάθος. Ο τύπος είναι Μέσο Συνολικό Κόστος = Μέσο Σταθερό Κόστος + Μέσο Μεταβλητό Κόστος (σελ. 194) — άρα Μέσο Μεταβλητό = Μέσο Συνολικό − Μέσο Σταθερό, όχι το αντίστροφο πρόσημο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 6 — Το οριακό κόστος δείχνει ποια είναι η μεταβολή του
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Το οριακό κόστος δείχνει ποια είναι η μεταβολή του συνολικού κόστους όταν η τουριστική επιχείρηση αυξήσει την τιμή του αγαθού κατά μια μονάδα.»
Απάντηση:
- Λάθος. Το οριακό κόστος δείχνει τη μεταβολή του συνολικού κόστους όταν μεταβάλλεται η παραγωγή (όχι η τιμή) κατά μία μονάδα (σελ. 195).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 7 — Η ελαστικότητα ζήτησης ενός προϊόντος ως προς την
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Η ελαστικότητα ζήτησης ενός προϊόντος ως προς την τιμή του είναι πάντα θετικός αριθμός.»
Απάντηση:
- Λάθος. «Η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιμή της είναι πάντα αρνητικός αριθμός» (σελ. 196).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 8 — Τα συνολικά έσοδα είναι το γινόμενο της τιμής πώλη
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Τα συνολικά έσοδα είναι το γινόμενο της τιμής πώλησης επί την ποσότητα του αγαθού.»
Απάντηση:
- Σωστό. «Συνολικά έσοδα = τιμή του αγαθού × ζητούμενη ποσότητα από το αγαθό» (σελ. 196).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 9 — Όταν η ελαστικότητα ζήτησης είναι μεγαλύτερη κατά
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Όταν η ελαστικότητα ζήτησης είναι μεγαλύτερη κατά απόλυτη τιμή από τη μονάδα και η τιμή του τουριστικού προϊόντος αυξηθεί τα συνολικά έσοδα της επιχείρησης αυξάνονται.»
Απάντηση:
- Λάθος. Όταν |Εζ|>1 (ελαστική ζήτηση) και η τιμή αυξηθεί, τα συνολικά έσοδα μειώνονται — η ζητούμενη ποσότητα πέφτει αναλογικά περισσότερο από την αύξηση της τιμής (σελ. 196-197).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 10 — Η εισοδηματική ελαστικότητα ορίζεται ως το πηλίκο
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Η εισοδηματική ελαστικότητα ορίζεται ως το πηλίκο της ποσοστιαίας μεταβολής του εισοδήματος δια την ποσοστιαία μεταβολή της τιμής.»
Απάντηση:
- Λάθος. Η εισοδηματική ελαστικότητα είναι το πηλίκο της ποσοστιαίας μεταβολής της ζητούμενης ποσότητας δια την ποσοστιαία μεταβολή του εισοδήματος — δεν εμπλέκεται η τιμή στον ορισμό της (σελ. 197).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 11 — Σε περίοδο οικονομικής ύφεσης δεν ενδείκνυται να γ
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Σε περίοδο οικονομικής ύφεσης δεν ενδείκνυται να γίνει αύξηση της τιμής ενός τουριστικού προϊόντος.»
Απάντηση:
- Σωστό. «Σε περιόδους οικονομικής ύφεσης... η τουριστική επιχείρηση δεν μπορεί να αυξήσει την τιμή του τουριστικού προϊόντος» — η ζήτηση θα μειωθεί λόγω μεγάλης εισοδηματικής ελαστικότητας (σελ. 198).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 12 — Σε περίοδο οικονομικής ανόδου η επιχείρηση μπορεί
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Σε περίοδο οικονομικής ανόδου η επιχείρηση μπορεί να προβεί σε νέες επενδύσεις.»
Απάντηση:
- Σωστό. «Σε περίοδο οικονομικής ανόδου... η επιχείρηση μπορεί να προγραμματίσει νέες επενδύσεις ή δραστηριότητες» (σελ. 198).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 13 — Οι μεσάζοντες στην αγορά του τουριστικού προϊόντος
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Οι μεσάζοντες στην αγορά του τουριστικού προϊόντος διαμορφώνουν την τελική τιμή αυτού.»
Απάντηση:
- Σωστό. «Οι μεσάζοντες αποτελούν ένα σπουδαίο παράγοντα, ο οποίος επηρεάζει τις αποφάσεις της τιμολόγησης του προϊόντος», ιδίως για μικρές/μεσαίες επιχειρήσεις (σελ. 198-199).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 14 — Σε τουριστική αγορά πλήρους ανταγωνισμού δεν ενδεί
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Σε τουριστική αγορά πλήρους ανταγωνισμού δεν ενδείκνυται να γίνει αύξηση της τιμής ενός τουριστικού προϊόντος.»
Απάντηση:
- Σωστό (πλαίσιο του βιβλίου). Στον πλήρη ανταγωνισμό η μεμονωμένη επιχείρηση αποδέχεται την τιμή αγοράς λόγω ομοιογενούς προϊόντος και ελεύθερης εισόδου ανταγωνιστών — μονομερής αύξηση την αποκόπτει από τους πελάτες (σελ. 199-200).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 15 — Θέση ισορροπίας της τουριστικής επιχείρησης σε αγο
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Θέση ισορροπίας της τουριστικής επιχείρησης σε αγορά πλήρους ανταγωνισμού προσδιορίζεται από το σημείο όπου η καμπύλη οριακής προσόδου τέμνει την καμπύλη οριακού κόστους, όταν αυτό είναι αυξανόμενο.»
Απάντηση:
- Σωστό. «Αυτό γίνεται, όταν η οριακή πρόσοδος γίνει ίση με το οριακό κόστος, όταν αυτό αυξάνεται» (σελ. 201, Σχήμα 9.3).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 16 — Συνθήκη ισορροπίας της μονοπωλιακής αγοράς του προ
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Συνθήκη ισορροπίας της μονοπωλιακής αγοράς του προϊόντος είναι ίδια με αυτή του πλήρους ανταγωνισμού.»
Απάντηση:
- Σωστό. «Η συνθήκη ισορροπίας της μονοπωλιακής τουριστικής επιχείρησης είναι ίδια με της επιχείρησης στον πλήρη ανταγωνισμό δηλαδή: MR=MC» (σελ. 201).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 17 — Ο πόλεμος τιμών εμφανίζεται στην αγορά του μονοπωλ
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Ο πόλεμος τιμών εμφανίζεται στην αγορά του μονοπωλίου.»
Απάντηση:
- Λάθος. Ο πόλεμος τιμών περιγράφεται στο ολιγοπώλιο, λόγω της έντονης αλληλεξάρτησης μεταξύ των λίγων επιχειρήσεων (σελ. 202) — στο μονοπώλιο δεν υπάρχει ανταγωνιστής να προκαλέσει τέτοιο πόλεμο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 18 — Ο καθορισμός της τιμής του τουριστικού προϊόντος μ
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Ο καθορισμός της τιμής του τουριστικού προϊόντος με βάση το κόστος δεν στοχεύει σε ορισμένο τμήμα της αγοράς.»
Απάντηση:
- Σωστό. Ανάμεσα στα μειονεκτήματα της μεθόδου: «δεν λαμβάνει υπ' όψιν του τον ήδη υπάρχοντα ανταγωνισμό, την κατάσταση της αγοράς, δε στοχεύει σε ορισμένο τμήμα της αγοράς» (σελ. 203).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 19 — Διακριτική τιμολόγηση χορηγείται σε ορισμένη ομάδα
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Διακριτική τιμολόγηση χορηγείται σε ορισμένη ομάδα πελατών.»
Απάντηση:
- Σωστό. Μία από τις μορφές διακριτικής τιμολόγησης είναι «ειδική τιμολόγηση σε ορισμένες ομάδες πελατών π.χ. σε μαθητές, φοιτητές, άτομα τρίτης ηλικίας» (σελ. 208).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 20 — Η διακριτική τιμολόγηση προϋποθέτει τα διάφορα τμή
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Η διακριτική τιμολόγηση προϋποθέτει τα διάφορα τμήματα της αγοράς να δείχνουν διαφορετική ένταση ζήτησης.»
Απάντηση:
- Σωστό. Πρώτη προϋπόθεση: «Τα διάφορα τμήματα της αγοράς να δείχνουν διαφορετική ένταση ζήτησης» (σελ. 208).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
Σ/Λ 21 — Με βάση την τιμολόγηση του τουριστικού προϊόντος κ
Ερώτηση: Σημειώστε για κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις με κύκλο το Σωστό το Λάθος: «Με βάση την τιμολόγηση του τουριστικού προϊόντος και με βάση το κόστος παραγωγής μπορεί το προϊόν να προσφερθεί σε τιμή μικρότερη ή ίση με το κόστος.»
Απάντηση:
- Σωστό, αλλά αφορά την τιμολόγηση για προώθηση πωλήσεων, όχι τη μέθοδο κόστους. «Η τιμή του τουριστικού προϊόντος να είναι ίση με το κόστος του ή και μικρότερη» είναι τρόπος έκφρασης της τιμολόγησης με στόχο την προώθηση πωλήσεων (σελ. 210).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής Σ/Λ — αιτιολόγηση με βάση το κείμενο του κεφαλαίου.
MC 1
Ερώτηση: Για τον προσδιορισμό της τιμής του τουριστικού προϊόντος ο επιχειρηματίας πρέπει να γνωρίζει: α) την ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή του προϊόντος β) την εισοδηματική ελαστικότητα του προϊόντος γ) τα συνολικά έξοδα της επιχείρησης δ) όλα τα παραπάνω
Απάντηση:
- Σωστή απάντηση: δ) Όλα τα παραπάνω. Το κεφάλαιο αναφέρει ρητά ότι ο επιχειρηματίας πρέπει να γνωρίζει και να υπολογίζει «την ελαστικότητα της ζήτησης του προϊόντος ως προς την τιμή», «την ελαστικότητα της ζήτησης του προϊόντος ως προς το εισόδημα των πελατών» και «το ύψος των σταθερών και μεταβλητών δαπανών» — δηλαδή και τα τρία (σελ. 192).
Σύνοψη: δ) Όλα τα παραπάνω — ελαστικότητα τιμής, εισοδηματική ελαστικότητα και συνολικά έξοδα είναι όλα απαραίτητα στοιχεία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής με 4 επιλογές — μία σωστή.
MC 2
Ερώτηση: Οι εξωτερικοί παράγοντες που επιδρούν στην τιμολόγηση του τουριστικού προϊόντος είναι: α) τα λειτουργικά έξοδα β) οι μεσάζοντες γ) το οριακό κόστος δ) η παραγωγική δυναμικότητα
Απάντηση:
- Σωστή απάντηση: β) Οι μεσάζοντες. Το Σχήμα 9.1 (σελ. 193) κατατάσσει τους μεσάζοντες στους εξωτερικούς παράγοντες, μαζί με τις οικονομικές διακυμάνσεις και τη μορφή της αγοράς. Τα λειτουργικά έξοδα (α), το οριακό κόστος (γ) και η παραγωγική δυναμικότητα (δ) είναι εσωτερικοί παράγοντες.
Σύνοψη: β) Οι μεσάζοντες — μοναδικός εξωτερικός παράγοντας ανάμεσα στις επιλογές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής με 4 επιλογές — μία σωστή.
MC 3
Ερώτηση: το κόστος ανά προϊόν είναι: α) το μέσο συνολικό κόστος β) το μέσο μεταβλητό κόστος γ) το μέσο σταθερό κόστος δ) το οριακό κόστος
Απάντηση:
- Σωστή απάντηση: α) Το μέσο συνολικό κόστος. Ορίζεται ρητά ως «το κατά μονάδα κόστος» του τουριστικού προϊόντος (σελ. 194) — Μέσο Συνολικό Κόστος = Συνολικό Κόστος / μονάδες παραγωγής. Το μέσο μεταβλητό (β) και το μέσο σταθερό (γ) είναι επιμέρους συνιστώσες του, ενώ το οριακό κόστος (δ) αφορά τη μεταβολή, όχι το κόστος ανά μονάδα.
Σύνοψη: α) Το μέσο συνολικό κόστος — το κόστος ανά μονάδα προϊόντος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής με 4 επιλογές — μία σωστή.
MC 4
Ερώτηση: οι μορφές της τουριστικής αγοράς είναι: α) πλήρης ανταγωνισμός β) μονοπώλιο-μονοπωλιακός ανταγωνισμός γ) ολιγοπώλιο δ) όλα τα παραπάνω
Απάντηση:
- Σωστή απάντηση: δ) Όλα τα παραπάνω. Το βιβλίο διακρίνει ρητά «τέσσερις μορφές αγοράς... η αγορά του πλήρους ανταγωνισμού, του μονοπωλίου, του ολιγοπωλίου και η αγορά του μονοπωλιακού ανταγωνισμού» (σελ. 199).
Σύνοψη: δ) Όλα τα παραπάνω — τέσσερις μορφές αγοράς συνολικά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Πολλαπλής επιλογής με 4 επιλογές — μία σωστή.
Δραστηριότητα 1 — Ελαστικότητες και μεταβολή ζητούμενης ποσότητας
Ερώτηση: Η ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή του τουριστικού προϊόντος είναι –2,5 και η εισοδηματική ελαστικότητα του ιδίου προϊόντος είναι 3, εάν η τιμή του αγαθού αυξηθεί κατά 10% και το εισόδημα των καταναλωτών αυξηθεί κατά 10% ποια είναι η μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας του προϊόντος;
Απάντηση:
- Δεδομένα: ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή Εζ = −2,5 · εισοδηματική ελαστικότητα Εy = 3 · μεταβολή τιμής = +10% · μεταβολή εισοδήματος = +10%.
- Βήμα 1 — επίδραση της μεταβολής τιμής (σελ. 196: Ελαστικότητα ζήτησης = ποσοστιαία μεταβολή ποσότητας / ποσοστιαία μεταβολή τιμής):
%ΔQ(τιμή) = Εζ × %ΔP = −2,5 × 10% = −25% - Βήμα 2 — επίδραση της μεταβολής εισοδήματος (σελ. 197: Εισοδηματική ελαστικότητα = ποσοστιαία μεταβολή ποσότητας / ποσοστιαία μεταβολή εισοδήματος):
%ΔQ(εισόδημα) = Εy × %ΔY = 3 × 10% = +30% - Βήμα 3 — συνολική μεταβολή (αθροίζονται οι δύο επιμέρους επιδράσεις πάνω στην ίδια ζητούμενη ποσότητα):
%ΔQ(συνολικό) = −25% + 30% = +5% - Επαλήθευση με κώδικα:
Ed*dP + Ey*dY = -2.5*0.10 + 3*0.10 = -0.25 + 0.30 = 0.05→ +5%.
Σύνοψη: Η ζητούμενη ποσότητα αυξάνεται κατά 5% — η θετική επίδραση της αύξησης εισοδήματος (+30%) υπερκαλύπτει την αρνητική επίδραση της αύξησης τιμής (−25%).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Παγίδα: οι δύο επιδράσεις προστίθενται αλγεβρικά (με το πρόσημό τους), δεν αφαιρούνται ή πολλαπλασιάζονται.
- Η ελαστικότητα τιμής είναι αρνητική (−2,5) — η αύξηση τιμής μειώνει πάντα τη ζητούμενη ποσότητα, ανεξάρτητα από την εισοδηματική επίδραση.
Δραστηριότητα 2 — Διακριτική τιμολόγηση αεροπορικού εισιτηρίου
Ερώτηση: Μια αεροπορική εταιρεία αποφασίζει τη χορήγηση εισιτηρίων (σε μαθητές για σχολική εκδρομή) με έκπτωση 15%. Η πληρότητα μιας πτήσης με αεροσκάφος μεταφορικής ικανότητας 400 ατόμων είναι 70% με τιμή εισιτηρίου 100€. Εάν κάνει διακριτική τιμολόγηση στους μαθητές ανεβάζει την πληρότητα της πτήσης στο 95% με εισιτήριο 85€, και εάν το σταθερό κόστος της πτήσης είναι 20.000€ και το μεταβλητό κόστος είναι 30€ ανά επιβάτη, να υπολογίσετε το οικονομικό αποτέλεσμα πριν και μετά τη διακριτική τιμολόγηση.
Απάντηση:
- Δεδομένα: χωρητικότητα 400 θέσεις, σταθερό κόστος πτήσης 20.000€, μεταβλητό κόστος 30€/επιβάτη.
- Πριν τη διακριτική τιμολόγηση (πληρότητα 70%, τιμή 100€):
επιβάτες = 400 × 70% = 280 έσοδα = 280 × 100 = 28.000 € μεταβλητό κόστος = 280 × 30 = 8.400 € συνολικό κόστος = 20.000 + 8.400 = 28.400 € αποτέλεσμα = 28.000 − 28.400 = −400 € (ΖΗΜΙΑ) - Μετά τη διακριτική τιμολόγηση (πληρότητα 95%, τιμή 85€):
επιβάτες = 400 × 95% = 380 έσοδα = 380 × 85 = 32.300 € μεταβλητό κόστος = 380 × 30 = 11.400 € συνολικό κόστος = 20.000 + 11.400 = 31.400 € αποτέλεσμα = 32.300 − 31.400 = +900 € (ΚΕΡΔΟΣ) - Επαλήθευση με κώδικα (python3): πριν → επιβάτες=280.0, έσοδα=28000.0, μεταβλητό=8400.0, συνολικό κόστος=28400.0, αποτέλεσμα=−400.0· μετά → επιβάτες=380.0, έσοδα=32300.0, μεταβλητό=11400.0, συνολικό κόστος=31400.0, αποτέλεσμα=900.0.
- Συμπέρασμα: η διακριτική τιμολόγηση στους μαθητές μετατρέπει τη ζημία 400€ σε κέρδος 900€ — βελτίωση 1.300€ — επειδή η αύξηση της πληρότητας (110 επιπλέον επιβάτες) καλύπτει με το παραπάνω τη χαμηλότερη τιμή ανά εισιτήριο, αφού το σταθερό κόστος της πτήσης (20.000€) είναι ήδη δεσμευμένο ανεξάρτητα από την πληρότητα.
Σύνοψη: Πριν: ζημία 400€ (280 επιβάτες × 100€ = 28.000€ έσοδα έναντι 28.400€ κόστους). Μετά τη διακριτική τιμολόγηση: κέρδος 900€ (380 επιβάτες × 85€ = 32.300€ έσοδα έναντι 31.400€ κόστους) — βελτίωση 1.300€.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Παγίδα: το σταθερό κόστος (20.000€) ΔΕΝ μεταβάλλεται με την πληρότητα — μόνο το μεταβλητό κόστος (30€/επιβάτη) πολλαπλασιάζεται με τον νέο αριθμό επιβατών.
- Η έκπτωση 15% αναφέρεται περιγραφικά στην εκφώνηση, αλλά ο υπολογισμός γίνεται απευθείας με τις δοσμένες τιμές 100€/85€ (85€ = 100€ − 15%, επιβεβαιώνεται: 100×0,85=85).
Δραστηριότητα 3 — Οριακό κόστος και επέκταση δυναμικότητας ξενοδοχείου
Ερώτηση: Ξενοδοχειακή μονάδα 200 κλινών έχει σταθερό κόστος 2.000.000 την ημέρα και μεταβλητό 200.000. Αποφασίζει να επεκτείνει τη δυναμικότητα σε 50 κλίνες σε νέα πτέρυγα που έχει τον χώρο. Συμφέρει την επιχείρηση, αυξάνοντας το σταθερό κόστος, μια τιμολόγηση με βάση το οριακό κόστος και να μισθώσει τις κλίνες της νέας πτέρυγας με 15.000 ή με 19.000 και γιατί;
Απάντηση:
- Δεδομένα: 200 κλίνες υπάρχουσας μονάδας, σταθερό κόστος 2.000.000/ημέρα, μεταβλητό κόστος 200.000/ημέρα (για τις 200 κλίνες)· νέα πτέρυγα 50 επιπλέον κλίνες, προτεινόμενη τιμή μίσθωσης 15.000 ή 19.000 ανά κλίνη.
- Βήμα 1 — μέσο μεταβλητό κόστος ανά κλίνη (η μόνη βάση για τιμολόγηση με οριακό κόστος, αφού το σταθερό κόστος της υπάρχουσας μονάδας είναι ήδη δεσμευμένο):
μέσο μεταβλητό κόστος ανά κλίνη = 200.000 / 200 = 1.000 - Βήμα 2 — η λογική της τιμολόγησης με βάση το οριακό κόστος (σελ. 203): η διάθεση συνεχίζεται όσο το οριακό έσοδο (η τιμή μίσθωσης της νέας κλίνης) είναι μεγαλύτερο από το οριακό (μεταβλητό) κόστος της. Εφόσον το σταθερό κόστος της νέας πτέρυγας θεωρείται πρόσθετο και ξεχωριστό (η εκφώνηση το αναφέρει ως «αυξάνοντας το σταθερό κόστος»), η απόφαση εξετάζεται με βάση τη συνεισφορά (τιμή − μεταβλητό κόστος) κάθε νέας κλίνης:
συνεισφορά ανά κλίνη με τιμή 15.000 = 15.000 − 1.000 = 14.000 συνεισφορά ανά κλίνη με τιμή 19.000 = 19.000 − 1.000 = 18.000 συνολική συνεισφορά 50 κλινών στα 15.000 = 50 × 14.000 = 700.000 συνολική συνεισφορά 50 κλινών στα 19.000 = 50 × 18.000 = 900.000 - Επαλήθευση με κώδικα: μέσο μεταβλητό κόστος/κλίνη=1000.0· συνεισφορά@15.000=14000.0 (σύνολο 700000.0)· συνεισφορά@19.000=18000.0 (σύνολο 900000.0).
Σύνοψη: Και οι δύο τιμές (15.000 και 19.000) υπερβαίνουν κατά πολύ το μέσο μεταβλητό κόστος ανά κλίνη (1.000), άρα και οι δύο συμφέρουν την επιχείρηση — η μίσθωση της νέας πτέρυγας αυξάνει το κέρδος ανεξάρτητα από την τιμή που θα επιλεγεί. Η τιμή 19.000 είναι προτιμότερη, αφού αποδίδει μεγαλύτερη συνολική συνεισφορά (900.000 έναντι 700.000).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αμφίβολο σημείο (δηλώνεται ρητά): η εκφώνηση δεν διευκρινίζει αν οι τιμές 15.000/19.000 και τα κόστη 2.000.000/200.000 αφορούν ανά κλίνη, ανά ημέρα συνολικά ή άλλη μονάδα/κλίμακα — τα μεγέθη φαίνονται δυσανάλογα υψηλά για ξενοδοχειακό κόστος ημέρας σε ευρώ σημερινής εποχής. Η λύση ακολουθεί την ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ της τιμολόγησης με οριακό κόστος (η μόνη μεταβλητή που μετράει για τη ΝΕΑ πτέρυγα είναι το μεταβλητό, όχι το ήδη δεσμευμένο σταθερό κόστος της υπάρχουσας μονάδας) με τα δοσμένα νούμερα όπως ακριβώς δίνονται στην εκφώνηση.
- Παγίδα: δεν πρέπει να επιμεριστεί το ΥΠΑΡΧΟΝ σταθερό κόστος (2.000.000) στις νέες 50 κλίνες — αυτό είναι ήδη δεσμευμένο κόστος της αρχικής μονάδας, άσχετο με την απόφαση επέκτασης.
