Πλήρεις λύσεις και των 8 ερωτήσεων του 1ου κεφαλαίου: ο ορισμός της συντήρησης κηποτεχνικού έργου, οι επιπτώσεις της κακής συντήρησης, η εξάρτηση των εργασιών από την εποχή και τη φάση ανάπτυξης των φυτών, οι δύο στόχοι της συντήρησης των φυτών, οι οκτώ βασικές εργασίες συντήρησης, η σημασία του υγιούς φυτικού υλικού, οι επιπλέον εργασίες για τις κατασκευές και τις εγκαταστάσεις και τα τρία μέτρα ατομικής προστασίας του συντηρητή.
Ερώτηση: Τι σημαίνει ο όρος «συντήρηση κηποτεχνικών εφαρμογών»;
Απάντηση:
⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΟΡΟΛΟΓΙΑ: η ερώτηση λέει «κηποτεχνικών εφαρμογών», ενώ το κείμενο του κεφαλαίου ορίζει παντού τον όρο «συντήρηση κηποτεχνικού έργου». Πρόκειται για τον ίδιο όρο — ο τίτλος του βιβλίου χρησιμοποιεί τη μία διατύπωση, το κείμενο την άλλη.
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 23): «Αφού εκπονηθεί η κηποτεχνική μελέτη και γίνει η εφαρμογή της με την εγκατάσταση του φυτικού υλικού και την κατασκευή των δομικών στοιχείων και του εξοπλισμού του κήπου, ολοκληρώνεται η δημιουργία του κηποτεχνικού έργου. Αμέσως μετά ξεκινά ένα σύνολο ανθρώπινων δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην άριστη διατήρηση των χαρακτηριστικών του έργου για το μεγαλύτερο δυνατό χρονικό διάστημα και αναφέρονται συνοπτικά με τον όρο «συντήρηση κηποτεχνικού έργου».»
ΤΑ ΤΡΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΟΡΙΣΜΟΥ
① ΤΙ ΕΙΝΑΙ «ΕΝΑ ΣΥΝΟΛΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ»
② ΤΙ ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ «ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ»
③ ΓΙΑ ΠΟΣΟ «ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΔΥΝΑΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ»
ΠΟΤΕ ΑΡΧΙΖΕΙ: «ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ» την ολοκλήρωση της δημιουργίας του έργου
ΠΟΤΕ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ: ΠΟΤΕ — «πρέπει να ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΤΟ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΟ
ΣΕ ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ»
ΤΙ ΦΥΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΥΤΕΣ: «Οι δραστηριότητες αυτές είναι εφαρμογή της επιστημονικής γνώσης γύρω από το βοτανικό χαρακτήρα και τη φυσιολογία των φυτών με τεχνικές καλλιέργειας που έχουν στόχο την ικανοποίηση των απαιτήσεων ανάπτυξής τους.» ➜ Δηλαδή δεν είναι εμπειρικές φροντίδες, αλλά εφαρμοσμένη επιστήμη.
⚠️ Ο ΟΡΟΣ ΔΕΝ ΑΦΟΡΑ ΜΟΝΟ ΤΑ ΦΥΤΑ: «Στις εργασίες συντήρησης συμπεριλαμβάνεται και η φροντίδα για την καλή λειτουργία των εργαλείων, μηχανημάτων και εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια των φυτών, καθώς και των κατασκευών ή εγκαταστάσεων που αποτελούν μέρος της διακόσμησης ή των λειτουργικών στοιχείων του κήπου.»
ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ
┌───────────────────────────────────────────────────┐
│ ① ΤΑ ΦΥΤΑ — «το ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ του έργου» │
│ ② ΕΡΓΑΛΕΙΑ · ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ · ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ │
│ ③ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ │
└───────────────────────────────────────────────────┘
ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 29) το επιβεβαιώνει: «Οι εργασίες αυτές στοχεύουν στην ικανοποίηση των απαιτήσεων ανάπτυξης των φυτών και την εξασφάλιση της καλής λειτουργίας των εγκαταστάσεων, των κατασκευών και του εξοπλισμού του κηποτεχνικού έργου.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τον όρο συντήρηση κηποτεχνικών εφαρμογών, ή ισοδύναμα συντήρηση κηποτεχνικού έργου όπως τον αποδίδει το κείμενο, εννοούμε το σύνολο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων που ξεκινούν αμέσως μετά την ολοκλήρωση της δημιουργίας του έργου και αποσκοπούν στην άριστη διατήρηση των χαρακτηριστικών του για το μεγαλύτερο δυνατό χρονικό διάστημα. Οι δραστηριότητες αυτές είναι εφαρμογή της επιστημονικής γνώσης γύρω από τον βοτανικό χαρακτήρα και τη φυσιολογία των φυτών, με τεχνικές καλλιέργειας που έχουν στόχο την ικανοποίηση των απαιτήσεων ανάπτυξής τους. Στις εργασίες συντήρησης συμπεριλαμβάνεται και η φροντίδα για την καλή λειτουργία των εργαλείων, των μηχανημάτων και των εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια των φυτών, καθώς και των κατασκευών ή εγκαταστάσεων που αποτελούν μέρος της διακόσμησης ή των λειτουργικών στοιχείων του κήπου. Οι εργασίες αυτές πρέπει να συνοδεύουν το κηποτεχνικό έργο σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες επιπτώσεις έχει στο κηποτεχνικό έργο η κακή συντήρηση;
Απάντηση:
ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 23): «Οι εργασίες συντήρησης πρέπει να συνοδεύουν το κηποτεχνικό έργο σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Η ανυπαρξία ή η πλημμελής εκτέλεσή τους οδηγούν στο μαρασμό και τον τελικό θάνατο των φυτών, τη φθορά του εξοπλισμού και των εγκαταστάσεων και τελικά στην πλήρη καταστροφή του έργου.»
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ — ΚΑΙ Η ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΤΟΥΣ
ΚΑΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ
(«ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ» ή «ΠΛΗΜΜΕΛΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗ»)
│
├──────► ① ΣΤΑ ΦΥΤΑ
│ ΜΑΡΑΣΜΟΣ ──► ΤΕΛΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ
│
├──────► ② ΣΤΟΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
│ ΦΘΟΡΑ
│
└──────► ③ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
«ΤΕΛΙΚΑ ΠΛΗΡΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ»
⚠️ Προσέξτε ότι το βιβλίο εξισώνει την ανυπαρξία με την πλημμελή εκτέλεση: και οι δύο οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα.
ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΥΜΑ: «Το πρωταρχικό στοιχείο ενός κηποτεχνικού έργου είναι τα φυτά. Τα περισσότερα από αυτά βρίσκονται σε ένα περιβάλλον διαφορετικό από το φυσικό τους» (σελ. 24). ➜ Επειδή δεν βρίσκονται στο φυσικό τους περιβάλλον, δεν επιβιώνουν μόνα τους: οι εδαφοκλιματικές συνθήκες, τα θρεπτικά στοιχεία και η προστασία από εχθρούς και ασθένειες εξασφαλίζονται τεχνητά, από τη συντήρηση. Μόλις αυτή σταματήσει, το φυτό μένει εκτεθειμένο.
ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ — «πλημμελής» δεν σημαίνει μόνο «λίγη», αλλά και «σε λάθος χρόνο»: «η τήρηση ενός χρονοδιαγράμματος στην εκτέλεση των εργασιών είναι πολύ σημαντική, γιατί υπάρχουν διακυμάνσεις και ιδιαιτερότητες ανάλογα με την εποχή του χρόνου και τη φάση ανάπτυξης των φυτών» (σελ. 23).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η κακή συντήρηση, δηλαδή τόσο η ανυπαρξία όσο και η πλημμελής εκτέλεση των εργασιών, έχει τρεις επιπτώσεις που κλιμακώνονται. Πρώτον, οδηγεί στον μαρασμό και τον τελικό θάνατο των φυτών. Δεύτερον, οδηγεί στη φθορά του εξοπλισμού και των εγκαταστάσεων. Τρίτον, οδηγεί τελικά στην πλήρη καταστροφή του έργου. Τα φυτά πλήττονται πρώτα, γιατί αποτελούν το πρωταρχικό στοιχείο του κηποτεχνικού έργου και τα περισσότερα από αυτά βρίσκονται σε περιβάλλον διαφορετικό από το φυσικό τους, οπότε οι ανάγκες τους σε εδαφοκλιματικές συνθήκες, θρεπτικά στοιχεία και προστασία από εχθρούς και ασθένειες καλύπτονται μόνο μέσω των εργασιών συντήρησης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Οι εργασίες συντήρησης επηρεάζονται από την εποχή του χρόνου και με ποιον τρόπο;
Απάντηση:
① Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
② Η ΦΑΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ
➜ ΓΙ' ΑΥΤΟ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΑΠΟ ΕΠΟΧΗ / ΦΑΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
─────────────────────────────────────────────────────────────────
§1.1 ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ «γίνεται ΚΥΡΙΩΣ ΠΡΙΝ ΤΗ ΦΥΤΕΥΣΗ»
§1.2 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΠΑΓΕΤΟ κατασκευές «για την προστασία των
ΕΥΑΙΣΘΗΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΑΓΕΤΟΥΣ»
→ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ εργασία
§1.3 ΠΟΤΙΣΜΑ ποσότητα «εξαρτάται από ΤΟ ΕΙΔΟΣ και
ΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ κάθε φυτού»·
επανάληψη «σε ΤΑΚΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ»
§1.4 ΛΙΠΑΝΣΗ συμπληρώνει όσα απορροφούν τα φυτά
«ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥΣ»
§1.6 ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΑΡΑΜΕΝΩΝ «παράταση ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ»
ΑΝΘΕΩΝ → ΕΠΟΧΗ ΑΝΘΗΣΗΣ
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, οι εργασίες συντήρησης επηρεάζονται από την εποχή του χρόνου. Το βιβλίο αναφέρει ότι η τήρηση ενός χρονοδιαγράμματος στην εκτέλεση των εργασιών είναι πολύ σημαντική, γιατί υπάρχουν διακυμάνσεις και ιδιαιτερότητες ανάλογα με την εποχή του χρόνου και τη φάση ανάπτυξης των φυτών. Ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζονται είναι ότι η εποχή καθορίζει ποιες εργασίες εκτελούνται, πότε, πόσο συχνά και με ποια ένταση. Για παράδειγμα, η κατεργασία του εδάφους γίνεται κυρίως πριν από τη φύτευση, η προστασία των ευαίσθητων φυτών με κατάλληλες κατασκευές αφορά την περίοδο των παγετών, η ποσότητα και η συχνότητα του ποτίσματος εξαρτώνται από το είδος και το στάδιο ανάπτυξης του φυτού, η λίπανση συμπληρώνει τα θρεπτικά στοιχεία που απορροφούν τα φυτά κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής τους και η απομάκρυνση των μαραμένων ανθών συνδέεται με την περίοδο της ανθοφορίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε τι αποσκοπεί η συντήρηση των φυτών του κηποτεχνικού έργου;
Απάντηση:
ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 24): «Το πρωταρχικό στοιχείο ενός κηποτεχνικού έργου είναι τα φυτά. Τα περισσότερα από αυτά βρίσκονται σε ένα περιβάλλον διαφορετικό από το φυσικό τους και η συντήρησή τους αποσκοπεί καταρχήν στην ικανοποίηση των απαιτήσεών τους σε εδαφοκλιματικές συνθήκες, θρεπτικά στοιχεία και προστασία από εχθρούς και ασθένειες. Επίσης, με εξειδικευμένες εργασίες συντήρησης τα φυτά αποκτούν ιδιαίτερο σχήμα και ενισχύεται η δημιουργία του χαρακτηριστικού για το οποίο καλλιεργούνται (ανθοφορία, καρποφορία).»
ΟΙ ΔΥΟ ΣΤΟΧΟΙ — ΜΕ ΤΗ ΣΕΙΡΑ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
① «ΚΑΤΑΡΧΗΝ» — Η ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΚΑΙ Η ΥΓΕΙΑ
┌────────────────────────────────────────────────┐
│ · ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ │
│ · ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ │
│ · ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΕΧΘΡΟΥΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ │
└────────────────────────────────────────────────┘
▲ ΓΙΑΤΙ; «βρίσκονται σε ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ
ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΤΟΥΣ»
② «ΕΠΙΣΗΣ» — ΤΟ ΣΧΗΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ
┌────────────────────────────────────────────────┐
│ · ΤΑ ΦΥΤΑ ΑΠΟΚΤΟΥΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΣΧΗΜΑ │
│ · ΕΝΙΣΧΥΕΤΑΙ Η ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ ή Η ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΑ │
└────────────────────────────────────────────────┘
▲ ΜΕ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ»
⚠️ ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΗ ΛΕΞΗ «ΚΑΤΑΡΧΗΝ»: δηλώνει ιεράρχηση, όχι απαρίθμηση. Πρώτα εξασφαλίζεται ότι το φυτό ζει και είναι υγιές· μόνο μετά έχει νόημα να επιδιωχθεί το σχήμα ή η ανθοφορία. Ένα φυτό υπό καταπόνηση δεν ανθίζει και δεν αντέχει το κλάδεμα διαμόρφωσης.
Η ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΟΚΤΩ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ:
ΣΤΟΧΟΣ ① ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ → §1.1 ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ
§1.2 ΦΩΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ
§1.3 ΠΟΤΙΣΜΑ
ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ → §1.4 ΛΙΠΑΝΣΗ
§1.7 ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΖΙΖΑΝΙΩΝ
(στερούν νερό και θρεπτικά)
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ → §1.8 ΕΧΘΡΟΙ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ
ΣΤΟΧΟΣ ② ΣΧΗΜΑ → §1.5 ΚΛΑΔΕΜΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΟΜΗΣ
ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ → §1.6 ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΜΑΡΑΜΕΝΩΝ ΑΝΘΕΩΝ
ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΑ → §1.5 ΚΛΑΔΕΜΑ ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΑΣ
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συντήρηση των φυτών του κηποτεχνικού έργου αποσκοπεί σε δύο πράγματα. Καταρχήν αποσκοπεί στην ικανοποίηση των απαιτήσεών τους σε εδαφοκλιματικές συνθήκες, σε θρεπτικά στοιχεία και σε προστασία από εχθρούς και ασθένειες, επειδή τα περισσότερα φυτά ενός κηποτεχνικού έργου βρίσκονται σε περιβάλλον διαφορετικό από το φυσικό τους. Επιπλέον, με εξειδικευμένες εργασίες συντήρησης τα φυτά αποκτούν ιδιαίτερο σχήμα και ενισχύεται η δημιουργία του χαρακτηριστικού για το οποίο καλλιεργούνται, δηλαδή η ανθοφορία ή η καρποφορία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές εργασίες συντήρησης των φυτών;
Απάντηση:
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ — το βιβλίο τις απαριθμεί ως οκτώ αυτοτελείς υποενότητες (§1.1-1.8, σελ. 24-26): «Οι βασικές εργασίες συντήρησης των φυτών ενός κηποτεχνικού έργου είναι:»
1.1 ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ
1.2 ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΦΩΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ
1.3 ΠΟΤΙΣΜΑ
1.4 ΛΙΠΑΝΣΗ
1.5 ΚΛΑΔΕΜΑ
1.6 ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΜΑΡΑΜΕΝΩΝ ΑΝΘΩΝ
1.7 ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ
1.8 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΠΟ ΕΧΘΡΟΥΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ
⚠️ ΑΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: η Περίληψη (σελ. 29) απαριθμεί επτά εργασίες — «η κατεργασία του εδάφους, η εξασφάλιση του απαιτούμενου φωτισμού και θερμοκρασίας, το πότισμα, η λίπανση, το κλάδεμα, η καταπολέμηση των ζιζανίων και η προστασία από εχθρούς και ασθένειες» — παραλείποντας την §1.6.
ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΘΕ ΕΡΓΑΣΙΑΣ — Α΄ ΜΕΡΟΣ
1.1 ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ
ΠΟΤΕ: «ΚΥΡΙΩΣ ΠΡΙΝ ΤΗ ΦΥΤΕΥΣΗ»
ΣΤΟΧΟΣ: έδαφος ΒΑΘΥ · ΜΕΣΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ · ΠΛΟΥΣΙΟ ΣΕ ΟΡΓΑΝΙΚΗ
ΟΥΣΙΑ · ΜΕ ΚΑΛΗ ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ
ΩΣΤΕ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΕΡΙΣΜΟΣ ΡΙΖΩΝ · ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ·
ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ
ΜΕΣΑ: ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ ή ΜΕ ΣΚΑΠΤΙΚΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ + ΑΜΜΟΣ,
ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΟΥΣΙΑ (σύσταση), ΔΙΟΡΘΩΣΗ pH (αντίδραση)
ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ: ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΔΟΜΗΣ · ΣΚΑΛΙΣΜΑΤΑ ·
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΟΥΣΙΑΣ · ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟΥ
ΣΤΡΩΜΑΤΟΣ ΟΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΑΒΡΩΣΗ
1.2 ΦΩΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ
ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΟ ΒΗΜΑ: «Η ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΣΗΣ ΦΥΤΕΥΣΗΣ»
ΦΩΤΙΣΜΟΣ: ΑΠΟΤΡΟΠΗ ΣΚΙΑΣΗΣ (π.χ. υπερβολική ανάπτυξη γειτονικών)
ή ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗ ΣΕ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΕΡΗ ΘΕΣΗ
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ: ΚΑΤΑΛΛΗΛΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ
ΕΥΑΙΣΘΗΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΑΓΕΤΟΥΣ
1.3 ΠΟΤΙΣΜΑ
ΤΡΟΠΟΙ: ΓΕΜΙΣΜΑ ΛΑΚΚΩΝ · ΑΥΛΑΚΙΩΝ · ΜΕ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ ·
ΜΕ ΣΤΑΓΟΝΕΣ
ΠΟΣΟΤΗΤΑ: από ΤΟ ΕΙΔΟΣ και ΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ κάθε φυτού
ΣΤΟΧΟΣ: ΟΥΤΕ ΜΑΡΑΣΜΟΣ ΟΥΤΕ ΚΟΡΕΣΜΕΝΟ ΕΔΑΦΟΣ
1.4 ΛΙΠΑΝΣΗ
ΣΚΟΠΟΣ: ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΑΠΟΡΡΟΦΟΥΝ ΤΑ ΦΥΤΑ
ΣΤΟΙΧΕΙΑ: ΑΖΩΤΟ (N) · ΦΩΣΦΟΡΟΣ (P) · ΚΑΛΙΟ (K) (+ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ)
ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ: ΧΗΜΙΚΗΣ ή ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ
ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΘΕ ΕΡΓΑΣΙΑΣ — Β΄ ΜΕΡΟΣ
1.5 ΚΛΑΔΕΜΑ
ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΟΜΗΣ: ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑ
ΣΤΑ ΚΑΡΠΟΦΟΡΑ: ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΑΣ
ΕΙΔΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΘΑΜΝΩΝ: ΦΡΑΧΤΕΣ · ΦΥΤΙΚΑ ΓΛΥΠΤΑ
ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ: ΚΟΡΥΦΟΛΟΓΗΜΑ · ΑΡΑΙΩΜΑ ΚΛΑΔΙΩΝ ·
ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΞΕΡΩΝ Ή ΣΠΑΣΜΕΝΩΝ ΚΛΑΔΙΩΝ
1.6 ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΜΑΡΑΜΕΝΩΝ ΑΝΘΩΝ
«ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ» + «ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ»
1.7 ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ
ΓΙΑΤΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ: ΣΤΕΡΟΥΝ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ +
ΖΗΜΙΩΝΟΥΝ ΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ: ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΣΑ (ΣΚΑΛΙΣΜΑ · ΕΔΑΦΟΚΑΛΥΨΗ)
ΕΞΑΙΡΕΣΗ: ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ή ΠΟΛΥΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΑ ΖΙΖΑΝΙΑ →
ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΖΙΖΑΝΙΟΚΤΟΝΩΝ
1.8 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΕΧΘΡΟΥΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ
ΑΙΤΙΑ: ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ (ΕΝΤΟΜΑ, ΑΚΑΡΕΑ, ΣΚΩΛΗΚΕΣ) ·
ΠΑΘΟΓΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (ΜΥΚΗΤΕΣ, ΒΑΚΤΗΡΙΑ, ΙΟΙ) ·
ΔΥΣΜΕΝΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
ΑΠΑΙΤΕΙ: ΕΝΤΟΠΙΣΜΟ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ · ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΙΤΙΟΥ ·
ΜΕΘΟΔΟ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ
ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ (ΓΕΩΠΟΝΩΝ)
⚠️ ΓΙΑΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΝΤΑΙ «ΒΑΣΙΚΕΣ»: γιατί εφαρμόζονται σε όλες τις ομάδες φυτών των κηποτεχνικών έργων — καλλωπιστικά δένδρα και θάμνους, αναρριχώμενα, ετήσια, διετή και πολυετή ποώδη, κακτοειδή και παχύφυτα, φυτά χλοοτάπητα, οπωροφόρα και λαχανοκομικά. Το βιβλίο σημειώνει: «Οι εργασίες συντήρησης που χρειάζονται τα φυτά καθεμιάς από αυτές τις ομάδες είναι παραπλήσιες και θα αναφερθούν αναλυτικά στα κεφάλαια που ακολουθούν» (σελ. 27). ➜ Οι βασικές αυτές εργασίες συμπληρώνονται από εξειδικευμένες, όταν το φυτό έχει ιδιαίτερο μέγεθος (μεγάλα δέντρα), σχήμα (φυτικοί φράχτες ή γλυπτά) ή χώρο (δενδροστοιχία, νησίδα, βραχόκηπος, φυτοδοχείο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βασικές εργασίες συντήρησης των φυτών ενός κηποτεχνικού έργου είναι οκτώ. Πρώτον, η κατεργασία του εδάφους, που γίνεται κυρίως πριν από τη φύτευση και αποσκοπεί στη δημιουργία εδάφους βαθιού, μέσης σύστασης, πλούσιου σε οργανική ουσία και με καλή αποστράγγιση. Δεύτερον, η ικανοποίηση των αναγκών σε φως και κατάλληλη θερμοκρασία, με πρωταρχικό βήμα τη σωστή επιλογή θέσης φύτευσης. Τρίτον, το πότισμα, που γίνεται με γέμισμα λάκκων, αυλάκια, εκτοξευτήρες ή σταγόνες. Τέταρτον, η λίπανση, που συμπληρώνει στο έδαφος τα θρεπτικά στοιχεία που απορροφούν τα φυτά, κυρίως άζωτο, φώσφορο και κάλιο. Πέμπτον, το κλάδεμα, για τη διαμόρφωση της κόμης, την ενίσχυση της καρποφορίας ή τη διαμόρφωση ειδικών σχημάτων. Έκτον, η απομάκρυνση των μαραμένων ανθών, που παρατείνει την περίοδο ανθοφορίας και βελτιώνει την εμφάνιση των φυτών. Έβδομον, η καταπολέμηση των ζιζανίων, που πρέπει να γίνεται συστηματικά και κατά προτίμηση με φυσικά μέσα. Όγδοον, η προστασία των φυτών από εχθρούς και ασθένειες. Σημειώνεται ότι στην Περίληψη του κεφαλαίου απαριθμούνται μόνο επτά από αυτές, καθώς παραλείπεται η απομάκρυνση των μαραμένων ανθών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι η σημασία επιλογής κατάλληλου φυτικού υλικού;
Απάντηση:
ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 27): «Ένας παράγοντας που εξασφαλίζει την επιτυχία στην κατασκευή του κηποτεχνικού έργου και διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό τη μετέπειτα συντήρησή του είναι η χρησιμοποίηση υγιούς φυτικού υλικού.» ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 29): «Η επιλογή κατάλληλου φυτικού υλικού εξασφαλίζει σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία στη συντήρηση του έργου.»
Η ΔΙΠΛΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ
ΥΓΙΕΣ ΦΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
│
├──► ① ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ
│ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
│ (τα φυτά ΠΙΑΝΟΥΝ και ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ)
│
└──► ② ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΕΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΒΑΘΜΟ
ΤΗ ΜΕΤΕΠΕΙΤΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ
(λιγότερες επεμβάσεις, λιγότερες αντικαταστάσεις)
➜ Είναι προληπτικός παράγοντας: ό,τι εξασφαλιστεί στην αρχή, δεν χρειάζεται να διορθωθεί αργότερα.
ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΥΓΙΟΥΣ ΦΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ (σελ. 27):
ΓΙΑ ΤΑ ΦΥΤΑ
① ΚΑΛΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΟΡΜΟΥ
② ΚΑΛΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΛΑΣΤΩΝ
③ ΚΑΛΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΡΙΖΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
④ ΝΑ ΜΗΝ ΕΜΦΑΝΙΖΟΥΝ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΑΠΟ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ
⑤ ΝΑ ΜΗΝ ΕΜΦΑΝΙΖΟΥΝ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥΣ
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΠΟΡΟΥΣ
⑥ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΥΓΙΕΙΣ
⑦ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΜΕΓΑΛΗ ΒΛΑΣΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ
⚠️ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΡΙΣΙΜΟ ΤΟ ΡΙΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: το ίδιο το κεφάλαιο ορίζει ως στόχο της κατεργασίας του εδάφους «την ανάπτυξη και τον αερισμό των ριζών, την πρόσληψη θρεπτικών στοιχείων και τη στήριξη των φυτών» (§1.1). Ένα φυτό με κακό ριζικό σύστημα δεν μπορεί να αξιοποιήσει ούτε το άριστο έδαφος, ούτε το πότισμα, ούτε τη λίπανση — δηλαδή ακυρώνει τις υπόλοιπες εργασίες συντήρησης. ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ: φυτικό υλικό με αφανείς προσβολές εισάγει εχθρούς και ασθένειες μέσα στο έργο, οπότε η §1.8 καλείται να αντιμετωπίσει πρόβλημα που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί εξαρχής. ⚠️ Το θέμα αναπτύσσεται διεξοδικά στο κεφάλαιο 11 («Διαδικασία επιλογής, μεταφοράς και προσωρινής διατήρησης των φυτών»).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η επιλογή κατάλληλου, δηλαδή υγιούς, φυτικού υλικού έχει διπλή σημασία: αποτελεί παράγοντα που εξασφαλίζει την επιτυχία στην κατασκευή του κηποτεχνικού έργου και συγχρόνως διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό τη μετέπειτα συντήρησή του, εξασφαλίζοντας έτσι σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία της. Για να θεωρείται κατάλληλο, το φυτικό υλικό πρέπει τα φυτά να έχουν καλή ανάπτυξη κορμού, βλαστών και ριζικού συστήματος και να μην εμφανίζουν προσβολές από ασθένειες ή ανωμαλίες στην ανάπτυξή τους, ενώ οι σπόροι πρέπει να είναι υγιείς και να έχουν μεγάλη βλαστική ικανότητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες επιπλέον εργασίες συντήρησης είναι απαραίτητες για την εξασφάλιση μεγάλης διάρκειας ζωής του κηποτεχνικού έργου;
Απάντηση:
Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ (σελ. 27): «Αναπόσπαστο κομμάτι της συντήρησης ενός κηποτεχνικού έργου είναι η εξασφάλιση της μεγάλης διάρκειας ζωής των κατασκευών, που εξυπηρετούν τις ανθρώπινες δραστηριότητες μέσα στο χώρο πρασίνου ή αποτελούν μέρος της διακόσμησής του.» ➜ Η ερώτηση ζητά τις εργασίες πέρα από τις οκτώ βασικές εργασίες συντήρησης των φυτών (§1.1-1.8).
① ΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ — «Χρειάζεται επομένως τακτική επιθεώρηση της κατάστασης των…»:
· ΠΕΡΙΦΡΑΞΕΩΝ
· ΚΑΘΙΣΤΙΚΩΝ
· ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΧΑΡΑΣ
· ΧΩΡΩΝ ΠΕΡΙΠΑΤΟΥ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ
➜ ΚΑΙ «ΑΜΕΣΗ ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΗ ΤΩΝ ΦΘΟΡΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ
ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ»
⚠️ Η Περίληψη (σελ. 29) προσθέτει στον κατάλογο και τα σιντριβάνια και τις τεχνητές λίμνες: «Στις εργασίες συντήρησης περιλαμβάνεται η εξασφάλιση μεγάλης διάρκειας ζωής και καλής λειτουργίας των καθιστικών, περιφράξεων, διαδρόμων, οργάνων παιδικής χαράς, σιντριβανιών και τεχνητών λιμνών, των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων και συστημάτων άρδευσης του χώρου πρασίνου.»
② ΤΑΚΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ — «είναι απαραίτητος ο τακτικός έλεγχος στη λειτουργία των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων του κήπου»:
· ΦΩΤΙΣΜΟΣ
· ΑΝΤΛΗΤΙΚΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΑ
· ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ
➜ ΚΑΙ «Η ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΗ ΦΘΟΡΩΝ ΣΕ ΚΑΛΩΔΙΑ ΧΑΜΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ»
⚠️ ΤΟ ΟΡΙΟ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗ
«ΤΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΤΙΘΕΝΤΑΙ
ΣΕ ΕΙΔΙΚΟ ΤΕΧΝΙΤΗ»
➜ Δηλαδή ο συντηρητής αναλαμβάνει τα καλώδια χαμηλής τάσης· ό,τι υπερβαίνει αυτό το όριο πηγαίνει σε ειδικό τεχνίτη.
③ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ (σελ. 27) — έμμεσα συμβάλλει στη διάρκεια ζωής, γιατί ανακυκλώνει υλικό πίσω στο έργο: «Κατά τη συντήρηση… παράγεται ένας όγκος φυτικών υπολειμμάτων (π.χ. από τα κουρέματα του χλοοτάπητα, το κλάδεμα των δέντρων και θάμνων, το ξερίζωμα των ζιζανίων). Με ειδική επεξεργασία αυτών των υλικών μπορεί να γίνει παραγωγή οργανικού λιπάσματος, του οποίου η προσθήκη έχει ευεργετική επίδραση στο έργο.» ④ Η ΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ — η Περίληψη τη θέτει ως όρο για όλες τις παραπάνω εργασίες: «πρέπει να είναι βασικό μέλημα των εργαζομένων».
ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΜΕ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
① ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΙ .......... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14
② ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΗΠΟΥ .... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15
③ ΦΥΤΙΚΑ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ .................. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13
④ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ................ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πέρα από τις βασικές εργασίες συντήρησης των φυτών, για την εξασφάλιση μεγάλης διάρκειας ζωής του κηποτεχνικού έργου απαιτούνται και οι εργασίες που αφορούν τις κατασκευές και τις εγκαταστάσεις του. Συγκεκριμένα, χρειάζεται τακτική επιθεώρηση της κατάστασης των περιφράξεων, των καθιστικών, των οργάνων της παιδικής χαράς και των χώρων περιπάτου του κήπου, με άμεση επιδιόρθωση των φθορών που προκαλούνται από τη χρήση τους. Επίσης, είναι απαραίτητος ο τακτικός έλεγχος στη λειτουργία των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων του κήπου, δηλαδή του φωτισμού, των αντλητικών συγκροτημάτων και του συστήματος αυτόματου ποτίσματος, καθώς και η επιδιόρθωση φθορών σε καλώδια χαμηλής τάσης, ενώ τα μεγαλύτερης κλίμακας προβλήματα πρέπει να ανατίθενται σε ειδικό τεχνίτη. Στην Περίληψη του κεφαλαίου προστίθενται στον κατάλογο και τα σιντριβάνια, οι τεχνητές λίμνες, οι διάδρομοι και τα συστήματα άρδευσης. Τέλος, στη συντήρηση εντάσσεται και η διαχείριση των φυτικών υπολειμμάτων, τα οποία με ειδική επεξεργασία μπορούν να δώσουν οργανικό λίπασμα με ευεργετική επίδραση στο έργο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς εξασφαλίζεται η ατομική προστασία του συντηρητή του έργου;
Απάντηση:
Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ (σελ. 27-28): «Η συντήρηση ενός κηποτεχνικού έργου απαιτεί την εκτέλεση πολυάριθμων και σύνθετων εργασιών. Ο απασχολούμενος με αυτές εργαζόμενος, για να μπορεί να τις ολοκληρώνει με επιτυχία αλλά και για την προσωπική του ασφάλεια, πρέπει να παίρνει όλα τα μέτρα προστασίας της υγείας του από τους κινδύνους που αντιμετωπίζει.» ⚠️ Προσέξτε τη διπλή αιτιολόγηση: η ατομική προστασία δεν υπηρετεί μόνο την ασφάλεια, αλλά και την ίδια την ποιότητα της εργασίας.
ΤΑ ΤΡΙΑ ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΟΝΟΜΑΖΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:
① ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗ
«Κατά τη χρήση ΤΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ πρέπει να
ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝΤΑΙ ΠΙΣΤΑ ΟΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗ»
② ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
«πρέπει να ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΤΟΥ
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ ΣΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΟΥ ΕΚΤΕΛΕΙ»
⚠️ ΟΧΙ «ΕΝΑΣ» ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΟΛΑ — ο εξοπλισμός
ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
③ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ
«επειδή Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΥΠΑΙΘΡΟ και Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΑΦΗ ΜΕ
ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΛΙΚΑ ΕΥΝΟΟΥΝ ΤΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΩΝ, είναι απαραίτητη
Η ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΗ ΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ»
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ Η ΚΑΘΕΜΙΑ
ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΜΕΤΡΟ
─────────────────────────────────────────────────────────────
ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ► ① ΠΙΣΤΗ ΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ
Ή ΜΗΧΑΝΗΜΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗ
ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ► ② ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ
ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΑ ΕΙΔΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ► ③ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ
ΥΠΑΙΘΡΟ ΚΑΙ ΤΑ ΥΛΙΚΑ
ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 29) ανάγει το θέμα σε γενική αρχή: «Η τήρηση των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας κατά την εκτέλεση όλων των παραπάνω εργασιών πρέπει να είναι βασικό μέλημα των εργαζομένων.» ⚠️ Το θέμα αναπτύσσεται διεξοδικά στο κεφάλαιο 16 («Υγιεινή και ασφάλεια εργαζομένων»), το μεγαλύτερο σε ερωτήσεις κεφάλαιο του βιβλίου. ➜ Σημειώστε ότι το κεφάλαιο 1 συνδέει την ατομική προστασία και με το όριο αρμοδιότητας: «τα μεγαλύτερης κλίμακας προβλήματα [στις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις] πρέπει να ανατίθενται σε ειδικό τεχνίτη» — δηλαδή η αναγνώριση των ορίων της δικής του ειδικότητας είναι και αυτή μέτρο προστασίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ατομική προστασία του συντηρητή εξασφαλίζεται με τρία μέτρα. Πρώτον, κατά τη χρήση των εργαλείων και των μηχανημάτων πρέπει να ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες του κατασκευαστή. Δεύτερον, ο εργαζόμενος πρέπει να χρησιμοποιεί τον εξοπλισμό ατομικής προστασίας που αντιστοιχεί στο είδος της εργασίας που εκτελεί. Τρίτον, επειδή η εργασία στο ύπαιθρο και η καθημερινή επαφή με διάφορα υλικά ευνοούν τη μετάδοση μικροβίων, είναι απαραίτητη η σχολαστική τήρηση των κανόνων προσωπικής υγιεινής. Γενικότερα, ο εργαζόμενος πρέπει να παίρνει όλα τα μέτρα προστασίας της υγείας του από τους κινδύνους που αντιμετωπίζει, τόσο για την προσωπική του ασφάλεια όσο και για να μπορεί να ολοκληρώνει με επιτυχία τις πολυάριθμες και σύνθετες εργασίες της συντήρησης.
Κριτήρια αξιολόγησης: