Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 7 (σελ. 196) – ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 7
Αναλυτικές απαντήσεις και στις 10 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 7 «Διαμόρφωση σχημάτων», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου, σχηματικές αποδόσεις σε ASCII και επισήμανση των τυπογραφικών λαθών και των κενών του βιβλίου.
Η χρήση των φυτικών φρακτών
Ερώτηση: Ποια είναι η χρήση των φυτικών φρακτών;
Απάντηση:
- ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ (§7.1, σελ. 185), αυτούσια: «Ένας φράκτης με πυκνό φύλλωμα μπορεί να χρησιμεύσει σαν ανεμοθραύστης, σαν οπτικό εμπόδιο που κρύβει ανεπιθύμητες όψεις ή απομονώνει τμήματα του κήπου. Είναι μια εναλλακτική λύση στη χρήση τοίχων ή τεχνητών φρακτών.»
① ΑΝΕΜΟΘΡΑΥΣΤΗΣ ② ΟΠΤΙΚΟ ΕΜΠΟΔΙΟ — ΚΡΥΒΕΙ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΟΨΕΙΣ ③ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ ➜ ΚΑΙ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΟΥΣ ΤΟΙΧΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΤΕΧΝΗΤΟΥΣ ΦΡΑΚΤΕΣ - ΟΙ ΔΥΟ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ — αυτούσια: «Σαν δευτερεύουσες χρήσεις των φρακτών μπορούν να αναφερθούν η χρήση ειδών ανθεκτικών στα υδροσταγονίδια (π.χ. Μυόπορο, Κυδωνίαστρο κ.λπ.) για την προστασία άλλων πιο ευαίσθητων φυτών σε παραθαλάσσιες περιοχές, καθώς και η χρήση τους σε συγκεκριμένες διατάξεις για τη μείωση του θορύβου ή της ρύπανσης (π.χ. σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας).»
- ΚΑΙ ΟΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑ ΜΕΓΕΘΟΣ (§7.2) — το βιβλίο τις απαριθμεί ξεχωριστά για κάθε κατηγορία:
ΥΨΗΛΟΙ (>1,8 m) ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΚΗΠΟΥ · ΕΙΔΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ · ΟΠΤΙΚΑ ΤΕΧΝΑΣΜΑΤΑ · ΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΕ ΜΙΚΡΟΤΕΡΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ · ΑΠΟΚΡΥΨΗ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΣΑΙΟΙ (0,5-1,8 m) ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΚΑΙ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΜΟΝΟΠΑΤΙΩΝ, ΑΓΑΛΜΑΤΩΝ, ΓΛΥΠΤΩΝ, ΜΝΗΜΕΙΩΝ «ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΜΠΟΔΙΖΟΥΝ ΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ» · ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ - ΦΥΤΙΚΑ ΓΛΥΠΤΑ · ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ ΜΙΚΡΟΙ (0,1-0,5 m) ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ — ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΡΤΕΡΙΩΝ ΜΕ ΑΝΘΟΦΟΡΑ ΦΥΤΑ · ΠΑΡΤΕΡΙΑ ΜΕ ΣΥΝΘΕΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΠΟΥ «ΜΟΙΑΖΟΥΝ ΜΕ «ΚΟΜΒΟΥΣ»» - ⚠️ ΠΑΓΙΔΑ ΤΟΥ DUMP ΣΤΗΝ ΕΚΦΩΝΗΣΗ: η γραμμή του βιβλίου εξάγεται ως «1. Π\x07 οια είναι η χρήση των φυτικών φρακτών;» — ο χαρακτήρας BEL έχει μπει μέσα στη λέξη («Π» + BEL + κενό + «οια»). Το σωστό είναι «Ποια». ⚠️ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ: «Οι φυτικοί φράκτες είναι μια φθηνότερη λύση σε σχέση με τους τεχνητούς φράκτες, όμως απαιτούν κάποιο χρονικό διάστημα για να αναπτυχθούν στην τελική τους μορφή. Επιπλέον, χρειάζονται τακτική συντήρηση του σχήματός τους.» Εξαίρεση αποτελούν «θαμνώδεις ποικιλίες ειδών που απαιτούν ελάχιστη συντήρηση και δημιουργούν πολύ ελκυστικούς φράκτες (όπως η Εσκαλόνια, ο Πυράκανθος και διάφορα αρωματικά φυτά)».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένας φράκτης με πυκνό φύλλωμα μπορεί να χρησιμεύσει ως ανεμοθραύστης, ως οπτικό εμπόδιο που κρύβει ανεπιθύμητες όψεις ή απομονώνει τμήματα του κήπου, και αποτελεί εναλλακτική λύση στη χρήση τοίχων ή τεχνητών φρακτών. Ως δευτερεύουσες χρήσεις αναφέρονται η χρήση ειδών ανθεκτικών στα υδροσταγονίδια, όπως το Μυόπορο και το Κυδωνίαστρο, για την προστασία άλλων πιο ευαίσθητων φυτών σε παραθαλάσσιες περιοχές, καθώς και η χρήση τους σε συγκεκριμένες διατάξεις για τη μείωση του θορύβου ή της ρύπανσης, για παράδειγμα σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας. Οι φυτικοί φράκτες είναι φθηνότερη λύση από τους τεχνητούς, απαιτούν όμως κάποιο χρονικό διάστημα για να αναπτυχθούν στην τελική τους μορφή και χρειάζονται τακτική συντήρηση του σχήματός τους· εξαίρεση αποτελούν θαμνώδεις ποικιλίες ειδών που απαιτούν ελάχιστη συντήρηση και δημιουργούν πολύ ελκυστικούς φράκτες, όπως η Εσκαλόνια, ο Πυράκανθος και διάφορα αρωματικά φυτά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα μεγέθη των φρακτών και οι χρήσεις τους
Ερώτηση: Ποια είναι τα μεγέθη των φρακτών και ποιες οι χρήσεις τους ανά κατηγορία;
Απάντηση:
-
ΥΨΗΛΟΙ ΦΡΑΚΤΕΣ — ΠΑΝΩ ΑΠΟ 1,8 m (§7.2, σελ. 186), αυτούσια: «Ένας υψηλός φράκτης (πάνω από 1,8 m) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να οριοθετήσει έναν κήπο αλλά και για τη δημιουργία ειδικών σχημάτων, οπτικών τεχνασμάτων, το χωρισμό του κήπου σε μικρότερες ενότητες και την απόκρυψη ανεπιθύμητων χαρακτηριστικών.»
-
ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ — 0,5-1,8 m: «Οι μεσαίου μεγέθους φράκτες (0,5-1,8 m) χρησιμοποιούνται για να αναδείξουν και να οριοθετήσουν συγκεκριμένα στοιχεία του κήπου, όπως μονοπάτια, αγάλματα, γλυπτά, μνημεία, χωρίς να εμποδίζουν τη γενική οπτική. Είναι, επίσης, κατάλληλοι για τη δημιουργία ασυνήθιστων σχημάτων, δημιουργώντας κάποια φυτικά γλυπτά. Αποτελούν αισθητικά στοιχεία του κήπου.»
-
ΜΙΚΡΟΙ ΧΑΜΗΛΟΙ — 0,1-0,5 m: «Τέλος, οι μικροί χαμηλοί φράκτες (0,1-0,5 m) χρησιμοποιούνται σαν διακοσμητικό στοιχείο οριοθετώντας παρτέρια υψηλής αισθητικής αξίας που είναι φυτεμένα από ανθοφόρα φυτά (ετήσια, πολυετή κ.ά.). Μια πιο εξεζητημένη χρήση των φρακτών αυτών είναι η δημιουργία παρτεριών με σύνθετα σχήματα και διαφορετικά φυτά-φράκτες, τα οποία εμπλέκονται μεταξύ τους σε διάφορα γεωμετρικά σχήματα, που μοιάζουν με «κόμβους».»
-
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΥΨΟΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ───────────────────────────────────────────────────────────────── ΥΨΗΛΟΙ > 1,8 m · ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ · ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ · ΟΠΤΙΚΑ ΤΕΧΝΑΣΜΑΤΑ · ΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΕ ΜΙΚΡΟΤΕΡΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ · ΑΠΟΚΡΥΨΗ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ───────────────────────────────────────────────────────────────── ΜΕΣΑΙΟΙ 0,5 - 1,8 m · ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΚΑΙ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ · ΑΓΑΛΜΑΤΑ · ΓΛΥΠΤΑ · ΜΝΗΜΕΙΑ) ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΜΠΟΔΙΖΟΥΝ ΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ · ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ - ΦΥΤΙΚΑ ΓΛΥΠΤΑ · ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ ───────────────────────────────────────────────────────────────── ΜΙΚΡΟΙ - 0,1 - 0,5 m · ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ — ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΧΑΜΗΛΟΙ ΠΑΡΤΕΡΙΩΝ ΥΨΗΛΗΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΜΕ ΑΝΘΟΦΟΡΑ ΦΥΤΑ · ΠΑΡΤΕΡΙΑ ΜΕ ΣΥΝΘΕΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΦΥΤΑ-ΦΡΑΚΤΕΣ ΠΟΥ ΜΟΙΑΖΟΥΝ ΜΕ «ΚΟΜΒΟΥΣ»⚠️ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 195) προσθέτει τον συνδετικό κανόνα: «Ανάλογα με το μέγεθός τους είναι και η πυκνότητα φύτευσής τους κατά την εγκατάσταση.» Πράγματι, η §7.3 δίνει 4-5 φυτά/m για τη μπορντούρα λεβαντίνης (χαμηλός), 2-3 φυτά/m για φράκτη λιγούστρου 0,8-1 m (μεσαίος) και πάνω από 1 m απόσταση ανά δέντρο για κωνοφόρο (υψηλός). ⚠️ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΕΙΔΗ ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ (§7.5): χαμηλοί → Λεβάντα, Λεβαντίνη, Σενέκιο, Πυξάρι, Ρείκι· μεσαίοι → Λιγούστρο, Πυράκανθος, Ευώνυμο, Τεύκριο, Ταξός· υψηλοί → Βιβούρνο το αειθαλές, Πιττόσπορο, Δάφνη, Μυόπορο, Τούγια ανατολής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι φράκτες χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με το μέγεθός τους. Οι υψηλοί φράκτες, πάνω από 1,8 μέτρα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να οριοθετήσουν έναν κήπο, αλλά και για τη δημιουργία ειδικών σχημάτων και οπτικών τεχνασμάτων, τον χωρισμό του κήπου σε μικρότερες ενότητες και την απόκρυψη ανεπιθύμητων χαρακτηριστικών. Οι μεσαίου μεγέθους φράκτες, από 0,5 έως 1,8 μέτρα, χρησιμοποιούνται για να αναδείξουν και να οριοθετήσουν συγκεκριμένα στοιχεία του κήπου, όπως μονοπάτια, αγάλματα, γλυπτά και μνημεία, χωρίς να εμποδίζουν τη γενική οπτική· είναι επίσης κατάλληλοι για τη δημιουργία ασυνήθιστων σχημάτων, δημιουργώντας φυτικά γλυπτά, και αποτελούν αισθητικά στοιχεία του κήπου. Τέλος, οι μικροί χαμηλοί φράκτες, από 0,1 έως 0,5 μέτρα, χρησιμοποιούνται ως διακοσμητικό στοιχείο, οριοθετώντας παρτέρια υψηλής αισθητικής αξίας που είναι φυτεμένα από ανθοφόρα φυτά, ετήσια ή πολυετή· μια πιο εξεζητημένη χρήση τους είναι η δημιουργία παρτεριών με σύνθετα σχήματα και διαφορετικά φυτά-φράκτες, τα οποία εμπλέκονται μεταξύ τους σε διάφορα γεωμετρικά σχήματα που μοιάζουν με κόμβους. Σημειώνεται ότι, ανάλογα με το μέγεθός τους, είναι και η πυκνότητα φύτευσής τους κατά την εγκατάσταση, όπως και τα είδη που επιλέγονται για κάθε κατηγορία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η προσοχή κατά την αρχική εγκατάσταση
Ερώτηση: Σε τι πρέπει να δίνεται προσοχή κατά την αρχική εγκατάσταση των φυτών;
Απάντηση:
-
ΠΡΩΤΑ, ΤΙ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ (§7.3, σελ. 187): «Τα μεμονωμένα φυτά που είναι υποψήφια για σχηματοποίηση καθώς και τα ήδη σχηματοποιημένα φυτά δεν απαιτούν κάποια ιδιαίτερη τεχνική κατά την εγκατάστασή τους στον κήπο πέρα από τις τυπικές εργασίες που εφαρμόζονται κατά τη φύτευση οποιουδήποτε θάμνου.» ➜ Η προσοχή αφορά τους υπό διαμόρφωση φυτικούς φράκτες.
-
① Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΦΥΤΕΥΣΗΣ: «θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι φυτεύονται σε αρκετά πυκνή διάταξη ανάλογα φυσικά και με το μέγεθός τους.»
ΤΑ ΤΡΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ ΛΕΒΑΝΤΙΝΗΣ ................... 4-5 ΦΥΤΑ ΑΝΑ ΜΕΤΡΟ ●●●●● ●●●●● ●●●●● ← πολύ πυκνά ΦΡΑΚΤΗΣ ΑΠΟ ΛΙΓΟΥΣΤΡΟ ΥΨΟΥΣ 0,8-1 m ..... 2-3 ΦΥΤΑ ΑΝΑ ΜΕΤΡΟ ● ● ● ● ● ● ← μεσαία πυκνότητα ΦΡΑΚΤΗΣ ΑΠΟ ΚΩΝΟΦΟΡΟ (ΚΥΠΑΡΙΣΣΙ ΛΕΥΛΑΝΤ) ......... ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΠΟΥ «ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1 ΜΕΤΡΟΥ ΑΝΑ ΔΕΝΔΡΟ» ● ● ● ← αραιά ➜ ΟΣΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΤΟ ΦΥΤΟ, ΤΟΣΟ ΑΡΑΙΟΤΕΡΗ Η ΔΙΑΤΑΞΗ -
② Η ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΛΩΡΙΔΑΣ — αυτούσια: «Πριν τη φύτευση ενός φράκτη είναι απαραίτητη η οριοθέτηση και προετοιμασία της λωρίδας εδάφους στην οποία θα φυτευτούν τα φυτά. Το έδαφος θα πρέπει να σκαφτεί σε βάθος περίπου 30 cm, ενώ το πλάτος της λωρίδας κυμαίνεται σε 45-75 cm. Πριν τη φύτευση των φυτών καλό θα είναι να προηγηθεί ενσωμάτωση λιπάσματος στους δημιουργημένους λάκκους.»
◄──────── 45 - 75 cm ────────► ┌──────────────────────────────────┐ │ ● ● ● ● ● │ ← ΤΑ ΦΥΤΑ ΣΕ ΣΤΟΙΧΙΣΗ │▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒│ ▲ │▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒│ │ ΣΚΑΜΜΕΝΟ ~30 cm └──────────────────────────────────┘ ▼ + ΛΙΠΑΣΜΑ ΣΤΟΥΣ ΛΑΚΚΟΥΣ -
③ Η ΣΤΟΙΧΙΣΗ ΚΑΙ Η ΙΣΑΠΟΧΗ — «Σημαντικό ρόλο στη μελλοντική εμφάνιση του διαμορφούμενου φράκτη θα διαδραματίσει η όσο το δυνατόν καλύτερη στοίχιση και ισαποχή των φυτών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη βοήθεια ενός νήματος (ράμα) και μιας μετροταινίας.» ⚠️ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ (ΕΡΓ. 1ο, σελ. 197) το επιβεβαιώνει: «Ανοίγονται μικροί λάκκοι και αφού τοποθετηθεί το λίπασμα, φυτεύονται τα φυτά στην κατάλληλη απόσταση και ποτίζονται»· η πρώτη ερώτηση των «Αποτελεσμάτων - Παρατηρήσεων» είναι ακριβώς «Από τι εξαρτάται η πυκνότητα φύτευσης φυτών για φράκτες;» ⚠️ ΚΑΙ ΜΙΑ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ: «Συνήθως οι νεοφυτεμένοι φράκτες αποτελούνται από φυτά μικρού μεγέθους και θα πρέπει να περάσει κάποιο χρονικό διάστημα, έως ότου αποκτήσουν το τελικό τους μέγεθος… εξαρτάται από τη φυσιολογία κάθε είδους φυτού και είναι ανάλογος των καλλιεργητικών φροντίδων (λίπανση, άρδευση, φυτοπροστασία, κλάδεμα, έλεγχος ζιζανίων).»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα μεμονωμένα φυτά που είναι υποψήφια για σχηματοποίηση, καθώς και τα ήδη σχηματοποιημένα, δεν απαιτούν κάποια ιδιαίτερη τεχνική κατά την εγκατάστασή τους, πέρα από τις τυπικές εργασίες φύτευσης οποιουδήποτε θάμνου. Στην περίπτωση όμως των υπό διαμόρφωση φυτικών φρακτών πρέπει να δίνεται προσοχή σε τρία σημεία. Πρώτον, στην πυκνότητα φύτευσης: τα φυτά φυτεύονται σε αρκετά πυκνή διάταξη, ανάλογα με το μέγεθός τους· για παράδειγμα, μια μπορντούρα λεβαντίνης εγκαθίσταται με πυκνότητα τεσσάρων έως πέντε φυτών ανά μέτρο, ένας φράκτης από λιγούστρο ύψους 0,8 έως 1 μέτρου με δύο έως τρία φυτά ανά μέτρο, ενώ ένας φράκτης από κωνοφόρο, όπως το Κυπαρίσσι Λέυλαντ, με πυκνότητα που μπορεί να ξεπεράσει την απόσταση του ενός μέτρου ανά δέντρο. Δεύτερον, στην οριοθέτηση και προετοιμασία της λωρίδας εδάφους: το έδαφος πρέπει να σκαφτεί σε βάθος περίπου 30 εκατοστών, το πλάτος της λωρίδας κυμαίνεται σε 45 έως 75 εκατοστά, και πριν τη φύτευση καλό είναι να προηγηθεί ενσωμάτωση λιπάσματος στους δημιουργημένους λάκκους. Τρίτον, στη στοίχιση και την ισαποχή των φυτών, που παίζουν σημαντικό ρόλο στη μελλοντική εμφάνιση του φράκτη και επιτυγχάνονται με τη βοήθεια ενός νήματος, δηλαδή ράματος, και μιας μετροταινίας. Τέλος, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι οι νεοφυτεμένοι φράκτες αποτελούνται συνήθως από φυτά μικρού μεγέθους και θα χρειαστεί κάποιο χρονικό διάστημα έως ότου αποκτήσουν το τελικό τους μέγεθος, χρόνος που εξαρτάται από τη φυσιολογία κάθε είδους και είναι ανάλογος των καλλιεργητικών φροντίδων που θα δεχθούν.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τι έχει ιδιαίτερη σημασία κατά τη διαμόρφωση
Ερώτηση: Τι έχει ιδιαίτερη σημασία κατά τη διαμόρφωση;
Απάντηση:
-
Ο ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ (§7.3, σελ. 188), αυτούσια: «Από τη στιγμή που αρχίζει η διαμόρφωση του φράκτη, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι το σχήμα που θα του δοθεί, θα πρέπει να είναι τέτοιο που να μην καταστρέφει τους κύριους βλαστούς του και να μην αφήνει εκτεθειμένο το κάτω μέρος του φυτού» (Εικ. 7.3). ➜ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 195) το επαναλαμβάνει: «Κατά τη διαμόρφωση του φράκτη χρειάζεται προσοχή, ώστε το σχήμα που θα δημιουργηθεί να είναι τέτοιο που να μην καταστρέφει τους κύριους βλαστούς και να μην αφήνει εκτεθειμένο το κάτω μέρος του φυτού.»
-
Η ΣΤΑΔΙΑΚΟΤΗΤΑ: «Η διαμόρφωση φυτικών πλαισίων ελεγχόμενης μορφής γίνεται σταδιακά. Ένα χρόνο μετά από τη φύτευση γίνεται κορυφολόγημα 30 cm περίπου από το έδαφος. Τα επόμενα χρόνια αφαιρείται το μισό περίπου της ετήσιας βλάστησης, ώσπου να φτάσει στο επιθυμητό ύψος.»
ΤΟ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΦΥΤΕΥΣΗ → +1 ΧΡΟΝΟΣ: ΚΟΡΥΦΟΛΟΓΗΜΑ ~30 cm ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ → ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ: ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΜΙΣΟΥ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΗΣ ΕΤΗΣΙΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ, ΩΣΠΟΥ ΝΑ ΦΤΑΣΕΙ ΣΤΟ ΕΠΙΘΥΜΗΤΟ ΥΨΟΣ -
Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΤΟΜΩΝ — ΔΥΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ
ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΗΘΕΙ ΑΝΟΙΚΤΗ Η ΚΟΜΗ, «ώστε να ΑΕΡΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΦΩΤΙΖΕΤΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ» «οι τομές ΑΦΑΙΡΕΣΕΩΣ Ή ΒΡΑΧΥΝΣΕΩΣ των κλαδιών να γίνονται ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΦΘΑΛΜΟΥΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΕΞΩ» ↖ ● ✂ ● = οφθαλμός προς τα ΕΞΩ │ ΑΝ Ο ΘΑΜΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΟΡΘΟΚΛΑΔΟΣ Ή ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ Η ΟΡΘΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ «τότε οι τομές… γίνονται ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΦΘΑΛΜΟΥΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΣΑ» ✂ ● ↗ ● = οφθαλμός προς τα ΜΕΣΑ │ -
ΚΑΙ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ
· ΤΟ ΣΧΗΜΑ: ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΓΡΑΜΜΟ Ή ΤΡΑΠΕΖΟΕΙΔΕΣ — «ΤΟ ΠΛΑΤΟΣ ΤΗΣ ΒΑΣΗΣ ΙΣΟ Ή ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΛΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΟΡΥΦΗΣ» · Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ: «8-10 ΨΑΛΙΔΙΣΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΒΛΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ»· η ΠΕΡΙΛΗΨΗ προσθέτει: «Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΛΑΔΕΜΑΤΩΝ ΠΟΙΚΙΛΛΕΙ ΑΠΟ ΦΥΤΟ ΣΕ ΦΥΤΟ» · ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ: ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΠΡΙΝ ΤΗ ΧΡΗΣΗ · Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ (§7.4): «η εργασία της διαμόρφωσης ΑΠΑΙΤΕΙ ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ… και να ΜΗΝ ΠΡΟΚΛΗΘΟΥΝ ΖΗΜΙΕΣ ΣΤΑ ΦΥΤΑ, ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΔΥΣΚΟΛΟ ΝΑ ΔΙΟΡΘΩΘΟΥΝ» · Η ΥΠΟΜΟΝΗ: «η διαμόρφωση… ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΤΑΔΙΑΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΕΙ ΠΟΛΥ ΧΡΟΝΟ»⚠️ ΑΝ ΠΑΡΑΒΙΑΣΤΕΙ Ο ΚΑΝΟΝΑΣ: όταν «η κόμη απομακρυνθεί από το έδαφος», δηλαδή όταν το κάτω μέρος μείνει εκτεθειμένο, «χρειάζεται αυστηρό κλάδεμα στα 40-50 cm από το έδαφος και δημιουργία του σχήματος από την αρχή» (§7.4) — δηλαδή χάνεται όλη η δουλειά ετών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά τη διαμόρφωση έχει ιδιαίτερη σημασία το σχήμα που θα δοθεί στον φράκτη να είναι τέτοιο που να μην καταστρέφει τους κύριους βλαστούς του και να μην αφήνει εκτεθειμένο το κάτω μέρος του φυτού. Η διαμόρφωση φυτικών πλαισίων ελεγχόμενης μορφής γίνεται σταδιακά: έναν χρόνο μετά τη φύτευση γίνεται κορυφολόγημα περίπου 30 εκατοστά από το έδαφος και τα επόμενα χρόνια αφαιρείται το μισό περίπου της ετήσιας βλάστησης, ώσπου να φτάσει στο επιθυμητό ύψος. Επίσης, για να διατηρηθεί ανοικτή η κόμη του φυτού, ώστε να αερίζεται και να φωτίζεται καλύτερα, οι τομές αφαιρέσεως ή βραχύνσεως των κλαδιών πρέπει να γίνονται πάνω από τους οφθαλμούς που έχουν κατεύθυνση προς τα έξω· αντίθετα, αν ο θάμνος είναι ορθόκλαδος ή επιβάλλεται η όρθια ανάπτυξή του, οι τομές γίνονται πάνω από τους οφθαλμούς που έχουν κατεύθυνση προς τα μέσα. Σημασία έχουν ακόμη η επιλογή σχήματος με πλάτος βάσης ίσο ή μεγαλύτερο από το πλάτος της κορυφής, η συχνότητα των ψαλιδισμάτων, που πρέπει να είναι οκτώ έως δέκα κατά τη βλαστική περίοδο και ποικίλλει από φυτό σε φυτό, η απολύμανση των εργαλείων κοπής και η σχετική εμπειρία του εργαζόμενου, ώστε να μην προκληθούν ζημιές στα φυτά που είναι δύσκολο να διορθωθούν. Αν ο βασικός κανόνας παραβιαστεί και η κόμη απομακρυνθεί από το έδαφος, χρειάζεται αυστηρό κλάδεμα στα 40 με 50 εκατοστά από το έδαφος και δημιουργία του σχήματος από την αρχή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα προτιμότερα σχήματα σχηματοποίησης
Ερώτηση: Ποια είναι τα προτιμότερα σχήματα για σχηματοποίηση ενός φράκτη;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§7.3, σελ. 189): «Γι' αυτό τα προτιμότερα σχήματα για σχηματοποίηση ενός φράκτη είναι αυτά στα οποία το πλάτος της βάσης είναι ίσο ή μεγαλύτερο από το πλάτος της κορυφής (παραλληλόγραμμο και τραπεζοειδές)» (Εικ. 7.4, 7.5). ➜ Το «Γι' αυτό» παραπέμπει στον προηγούμενο κανόνα: το σχήμα «να μην αφήνει εκτεθειμένο το κάτω μέρος του φυτού».
-
ΓΙΑΤΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΓΡΑΜΜΟ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΟΕΙΔΕΣ ΣΩΣΤΟ — ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΓΡΑΜΜΟ ΣΩΣΤΟ — ΤΡΑΠΕΖΟΕΙΔΕΣ ☀ ☀ ↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓ ↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓ ┌──────────┐ ┌────────┐ │▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓│ ╱▓▓▓▓▓▓▓▓▓╲ │▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓│ ╱▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓╲ │▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓│ ╱▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓╲ ═╧══════════╧═ ═╧═════════════╧═ ΒΑΣΗ = ΚΟΡΥΦΗ ΒΑΣΗ > ΚΟΡΥΦΗ ΤΟ ΦΩΣ ΦΤΑΝΕΙ ΩΣ ΚΑΤΩ ΤΟ ΦΩΣ ΦΤΑΝΕΙ ΑΚΟΜΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ➜ ΤΟ ΦΥΛΛΩΜΑ ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΥΨΟΣ ΛΑΘΟΣ — ΑΝΕΣΤΡΑΜΜΕΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙΟ ☀ ↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓ ┌──────────────┐ ╲▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓╱ ← Η ΠΛΑΤΙΑ ΚΟΡΥΦΗ ΣΚΙΑΖΕΙ ΤΗ ΒΑΣΗ ╲▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓╱ ╲░░░░░░░░░░╱ ← ΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΑΠΟΓΥΜΝΩΝΕΤΑΙ ═══╧════════╧═══ ΒΑΣΗ < ΚΟΡΥΦΗ ➜ «ΑΦΗΝΕΙ ΕΚΤΕΘΕΙΜΕΝΟ ΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ»➜ Ο λόγος συνδέεται με όσα λέει το βιβλίο για τους ακλάδευτους θάμνους (§6.2.6.3): «απογυμνώνονται από φύλλωμα στο εσωτερικό τους, αφού δεν αερίζονται και δεν φωτίζονται».
-
Η ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 195): «Προτιμότερα σχήματα για σχηματοποίηση ενός φράκτη είναι αυτά στα οποία το πλάτος της βάσης είναι ίσο ή μεγαλύτερο από το πλάτος της κορυφής (παραλληλόγραμμο και τραπεζοειδές).» ⚠️ Η ίδια ερώτηση επαναλαμβάνεται και στο ΕΡΓ. 1ο («Αποτελέσματα - Παρατηρήσεις», ερώτηση 3): «Ποια είναι τα προτιμότερα σχήματα για σχηματοποίηση ενός φράκτη;»
-
⚠️ ΤΟ ΙΔΙΟ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΙ ΣΤΑ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΑ ΦΥΤΑ: «Οι ίδιες βασικές αρχές εφαρμόζονται και στη σχηματοποίηση μεμονωμένων θάμνων, π.χ. σε σχήμα μπάλας, κώνου, κυλίνδρου κ.ά.» (§7.3). ➜ Τα σχήματα αυτά είναι όλα «ανοικτά προς τον ήλιο»: ο κώνος και ο κύλινδρος έχουν βάση ίση ή μεγαλύτερη από την κορυφή, ακριβώς όπως το τραπεζοειδές και το παραλληλόγραμμο. ⚠️ ΑΝ ΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΑΔΕΙΑΣΕΙ (Εικ. 7.3): «Σε φυτικά πλαίσια που έχει απομακρυνθεί η κόμη από το έδαφος κλαδεύουμε αυστηρά (ανανέωση)» — και, όπως λέει η §7.4, «χρειάζεται αυστηρό κλάδεμα στα 40-50 cm από το έδαφος και δημιουργία του σχήματος από την αρχή».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα προτιμότερα σχήματα για τη σχηματοποίηση ενός φράκτη είναι αυτά στα οποία το πλάτος της βάσης είναι ίσο ή μεγαλύτερο από το πλάτος της κορυφής, δηλαδή το παραλληλόγραμμο και το τραπεζοειδές. Ο λόγος είναι ότι το σχήμα που θα δοθεί στον φράκτη πρέπει να μην καταστρέφει τους κύριους βλαστούς του και να μην αφήνει εκτεθειμένο το κάτω μέρος του φυτού· όταν η κορυφή είναι πλατύτερη από τη βάση, σκιάζει το κάτω μέρος, το οποίο δεν αερίζεται και δεν φωτίζεται και έτσι απογυμνώνεται από φύλλωμα. Οι ίδιες βασικές αρχές εφαρμόζονται και στη σχηματοποίηση μεμονωμένων θάμνων, για παράδειγμα σε σχήμα μπάλας, κώνου ή κυλίνδρου. Αν το κάτω μέρος αδειάσει και η κόμη απομακρυνθεί από το έδαφος, χρειάζεται αυστηρό κλάδεμα ανανέωσης στα 40 με 50 εκατοστά από το έδαφος και δημιουργία του σχήματος από την αρχή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η περιποίηση των εργαλείων
Ερώτηση: Τι δεν πρέπει να ξεχνιέται για την περιποίηση των εργαλείων;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§7.3, σελ. 190): «Το ψαλίδι μπορντούρας ή το πριόνι (ηλεκτροκίνητο - βενζινοκίνητο) πρέπει να απολυμαίνονται πριν χρησιμοποιηθούν για την αποφυγή μετάδοσης ασθενειών.» (Εικ. 7.6: «Το ψαλίδι μπορντούρας πρέπει να απολυμαίνεται».)
-
Η ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 195): «Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί στην απολύμανση των εργαλείων κοπής που χρησιμοποιούνται για την αποφυγή μετάδοσης ασθενειών.» ⚠️ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ (ΕΡΓ. 1ο, «Αποτελέσματα - Παρατηρήσεις», ερώτηση 2): «Τι θα πρέπει να γίνεται πάντοτε στα εργαλεία κλαδέματος για την αποφυγή της μετάδοσης ασθενειών;»
ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΟΥ ΛΥΝΕΙ Η ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΑΡΡΩΣΤΟ ΦΥΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΥΓΙΕΣ ΦΥΤΟ ▓▓▓ ──── ✂ ────► [ΜΟΛΥΣΜΕΝΗ ΛΕΠΙΔΑ] ────► ✂ ░░░ ▲ ΝΕΑ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΜΕ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ: ▓▓▓ ── ✂ ── [ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ] ── ✂ ── ░░░ ΚΑΘΑΡΟ -
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΕΔΩ: η σχηματοποίηση απαιτεί «8-10 ψαλιδίσματα κατά τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου», δηλαδή πολλαπλάσιες τομές από ένα κοινό κλάδεμα, και σε πολλά διαδοχικά φυτά της ίδιας σειράς. Το ίδιο το βιβλίο επισημαίνει (§7.5) ότι μια από τις ιδιότητες που πρέπει να έχουν τα φυτά είναι η «αντοχή σε εχθρούς και ασθένειες που ευνοούνται από τις πολλές και συχνές τομές κλαδέματος».
-
ΤΟ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΟΠΗΣ (κεφ. 6, §6.2.6.1): «Οι τομές του κλαδέματος, όπως και κάθε άλλο τραύμα των φυτών, είναι πύλες εισόδου παθογόνων μικροοργανισμών. Για να μειωθεί λοιπόν η πιθανότητα προσβολής των φυτών από ασθένειες, θα πρέπει να γίνονται τομές κλαδέματος στο σωστό σημείο, αυτές να είναι καθαρές και να γίνονται με κοφτερά εργαλεία που κόβουν άριστα.» Το κλαδευτικό ψαλίδι «πρέπει να έχει πάντα καλά ακονισμένη λεπίδα και να μη «μασάει» τα κλαδιά».
ΣΥΝΟΨΗ — ΤΙ ΘΕΛΕΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΟΠΗΣ ① ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΠΡΙΝ ΤΗ ΧΡΗΣΗ (→ ΑΠΟΦΥΓΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ) ② ΚΑΛΑ ΑΚΟΝΙΣΜΕΝΗ ΛΕΠΙΔΑ (→ ΚΑΘΑΡΕΣ ΤΟΜΕΣ, ΟΧΙ «ΜΑΣΗΜΑ»)⚠️ Τα εργαλεία διαμόρφωσης σχημάτων εικονίζονται στην Εικ. 7.1 («Εργαλεία διαμόρφωσης σχημάτων») και αναφέρονται ονομαστικά στην εισαγωγή: ψαλίδα μπορντούρας, θαμνοκοπτικό βενζινοκίνητο κ.ά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν πρέπει να ξεχνιέται ότι το ψαλίδι μπορντούρας ή το πριόνι, ηλεκτροκίνητο ή βενζινοκίνητο, πρέπει να απολυμαίνονται πριν χρησιμοποιηθούν, για την αποφυγή μετάδοσης ασθενειών. Όπως τονίζει και η περίληψη του κεφαλαίου, ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί στην απολύμανση των εργαλείων κοπής που χρησιμοποιούνται, για την αποφυγή μετάδοσης ασθενειών. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο στη σχηματοποίηση, γιατί απαιτούνται οκτώ έως δέκα ψαλιδίσματα κατά τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου και μάλιστα σε πολλά διαδοχικά φυτά της ίδιας σειράς, ενώ το ίδιο το βιβλίο αναφέρει ότι τα φυτά πρέπει να έχουν αντοχή σε εχθρούς και ασθένειες που ευνοούνται από τις πολλές και συχνές τομές κλαδέματος. Συμπληρωματικά, όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο για τη συντήρηση των θάμνων, οι τομές του κλαδέματος είναι πύλες εισόδου παθογόνων μικροοργανισμών, γι' αυτό πρέπει να γίνονται στο σωστό σημείο, να είναι καθαρές και να γίνονται με κοφτερά εργαλεία που κόβουν άριστα, με πάντα καλά ακονισμένη λεπίδα, ώστε να μη μασάνε τα κλαδιά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η δημιουργία των ειδικών σχημάτων
Ερώτηση: Πώς δημιουργούνται τα ειδικά σχήματα;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§7.4, σελ. 191-192): «Τα πιο πολύπλοκα σχήματα όπως τα φυτικά γλυπτά, δημιουργούνται με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Η συγκεκριμένη τεχνική εφαρμόζεται με τη βοήθεια ειδικών πλεγμάτων τα οποία έχουν το επιθυμητό σχήμα (όπως διάφορων ζώων, επίπλων, γεωμετρικών σχημάτων κ.λπ.). Αυτές οι κατασκευές τοποθετούνται σε συγκεκριμένο σημείο και στη συνέχεια φυτεύεται ο επιθυμητός αριθμός φυτών πολύ κοντά σε αυτές. Οι βλαστοί κατευθύνονται με κατάλληλο δέσιμο πάνω στο πλέγμα, έτσι ώστε κάποια στιγμή να το καλύψουν.»
-
ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ① ΕΙΔΙΚΟ ΠΛΕΓΜΑ ΜΕ ΤΟ ΕΠΙΘΥΜΗΤΟ ΣΧΗΜΑ (ΖΩΑ · ΕΠΙΠΛΑ · ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ κ.λπ.) ╭─────╮ ╱ ╲ │ │ ╲_______╱ ② ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΣΗΜΕΙΟ ────────────────────────────────── ΕΔΑΦΟΣ ③ ΦΥΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΘΥΜΗΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΦΥΤΩΝ ΠΟΛΥ ΚΟΝΤΑ ΣΕ ΑΥΤΕΣ ╭─────╮ ╱ ╲ │ │ ╲_______╱ ● ● ● ───────────────────────────────── ④ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΩΝ ΒΛΑΣΤΩΝ ΜΕ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΔΕΣΙΜΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΠΛΕΓΜΑ ╭─────╮ ╭─────╮ ╱▒▒▒▒▒▒▒╲ ╱▓▓▓▓▓▓▓╲ │▒▒▒▒▒▒▒▒▒│ ───► │▓▓▓▓▓▓▓▓▓│ ╲▒▒▒▒▒▒▒╱ ╲▓▓▓▓▓▓▓╱ ●─┴──┴──┴● ●─┴──┴──┴● ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ «ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΝΑ ΤΟ ΚΑΛΥΨΟΥΝ» -
⚠️ ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ: «Σε κάθε περίπτωση η εργασία της διαμόρφωσης απαιτεί σχετική εμπειρία για να είναι το τελικό αποτέλεσμα αποδεκτό και να μην προκληθούν ζημιές στα φυτά, που είναι δύσκολο να διορθωθούν. Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η διαμόρφωση των φυτικών πλαισίων γενικά πρέπει να γίνεται σταδιακά και διαρκεί πολύ χρόνο.»
Ο ΧΡΟΝΟΣ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΦΥΤΑ ΑΡΓΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Τούγια, Ταξός, Τεύκριο, Πυξός) 5-10 ΧΡΟΝΙΑ ΦΥΤΑ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2-4 ΧΡΟΝΙΑ➜ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 195): «Ιδιαίτερη αισθητική αξία έχει η δημιουργία ειδικών σχημάτων. Σ' αυτή το κλάδεμα γίνεται με τη βοήθεια ειδικών πλεγμάτων που βοηθούν στην ακρίβεια κλαδέματος.»
-
Η ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ: «Μετά από κάποια χρόνια, όταν η κόμη απομακρυνθεί από το έδαφος, χρειάζεται αυστηρό κλάδεμα στα 40-50 cm από το έδαφος και δημιουργία του σχήματος από την αρχή» (§7.4). ⚠️ Το ΕΡΓ. 2ο (σελ. 197-198) περιγράφει την ίδια τεχνική με απλούστερα υλικά: «Πλέγματα ή ξύλα και σχοινί»· η εκτέλεση είναι «Τοποθετούνται τα ξύλα ή τα πλέγματα γύρω από το φυτό που πρόκειται να διαμορφωθεί» και «Γίνεται κλάδεμα, έτσι ώστε να ακολουθηθεί η πορεία του μεταλλικού πλέγματος ή ξύλου, ώστε να σχηματοποιηθεί το ειδικό σχήμα». ➜ Δηλαδή το πλέγμα λειτουργεί και ως οδηγός δεσίματος (νέα φυτά) και ως οδηγός κοπής (υπάρχων ακλάδευτος θάμνος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πιο πολύπλοκα σχήματα, όπως τα φυτικά γλυπτά, δημιουργούνται με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Η τεχνική εφαρμόζεται με τη βοήθεια ειδικών πλεγμάτων τα οποία έχουν το επιθυμητό σχήμα, όπως διάφορων ζώων, επίπλων ή γεωμετρικών σχημάτων. Οι κατασκευές αυτές τοποθετούνται σε συγκεκριμένο σημείο και στη συνέχεια φυτεύεται ο επιθυμητός αριθμός φυτών πολύ κοντά σε αυτές. Οι βλαστοί κατευθύνονται με κατάλληλο δέσιμο πάνω στο πλέγμα, έτσι ώστε κάποια στιγμή να το καλύψουν. Σε κάθε περίπτωση η εργασία της διαμόρφωσης απαιτεί σχετική εμπειρία, για να είναι το τελικό αποτέλεσμα αποδεκτό και να μην προκληθούν ζημιές στα φυτά, που είναι δύσκολο να διορθωθούν, ενώ η διαμόρφωση πρέπει να γίνεται σταδιακά και διαρκεί πολύ χρόνο: πέντε έως δέκα χρόνια για τα φυτά αργής ανάπτυξης και δύο έως τέσσερα για τα γρήγορης ανάπτυξης. Όπως αναφέρει η περίληψη, στα ειδικά σχήματα το κλάδεμα γίνεται με τη βοήθεια ειδικών πλεγμάτων που βοηθούν στην ακρίβεια κλαδέματος. Μετά από κάποια χρόνια, όταν η κόμη απομακρυνθεί από το έδαφος, χρειάζεται αυστηρό κλάδεμα στα 40 με 50 εκατοστά από το έδαφος και δημιουργία του σχήματος από την αρχή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η πορεία δημιουργίας ειδικού σχήματος σε φυτοδοχείο
Ερώτηση: Σχεδιάστε την πορεία δημιουργίας ενός ειδικού σχήματος για ένα φυτό που βρίσκεται σε φυτοδοχείο.
Απάντηση:
-
Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§7.4) εφαρμόζεται αυτούσια και στο φυτοδοχείο: «Η συγκεκριμένη τεχνική εφαρμόζεται με τη βοήθεια ειδικών πλεγμάτων τα οποία έχουν το επιθυμητό σχήμα… Αυτές οι κατασκευές τοποθετούνται σε συγκεκριμένο σημείο και στη συνέχεια φυτεύεται ο επιθυμητός αριθμός φυτών πολύ κοντά σε αυτές. Οι βλαστοί κατευθύνονται με κατάλληλο δέσιμο πάνω στο πλέγμα, έτσι ώστε κάποια στιγμή να το καλύψουν.» ➜ Το ΕΡΓ. 2ο (σελ. 197-198) δίνει και την παραλλαγή με υπάρχον φυτό: υλικά «Ένας ακλάδευτος θάμνος κατάλληλου είδους και μεγέθους, Εργαλεία κλαδέματος, Πλέγματα ή ξύλα και σχοινί»· εκτέλεση: «Τοποθετούνται τα ξύλα ή τα πλέγματα γύρω από το φυτό που πρόκειται να διαμορφωθεί» και «Γίνεται κλάδεμα, έτσι ώστε να ακολουθηθεί η πορεία του μεταλλικού πλέγματος ή ξύλου, ώστε να σχηματοποιηθεί το ειδικό σχήμα».
-
Η ΠΟΡΕΙΑ ΣΕ ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΟ — ΒΗΜΑ 1 ΚΑΙ 2 ΒΗΜΑ 1 — ΕΠΙΛΟΓΗ ΦΥΤΟΥ ΚΑΙ ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΟΥ ΑΕΙΘΑΛΕΣ, ΜΕ ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΣΥΧΝΟ ΚΛΑΔΕΜΑ, ΜΕ ΤΑΧΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΧΘΡΟΥΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ, ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑ (§7.5) ╷╷╷ ╲│╱ ← ακλάδευτο φυτό ┌───┴───┐ │▒▒▒▒▒▒▒│ ← ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΟ └───────┘ ΒΗΜΑ 2 — ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΤΟ (πλέγμα με το ΕΠΙΘΥΜΗΤΟ ΣΧΗΜΑ, ή ΞΥΛΑ ΚΑΙ ΣΧΟΙΝΙ) ╭─────╮ ╱ ╷╷╷ ╲ │ ╲│╱ │ ← το πλέγμα «ντύνει» το φυτό ╲__│____╱ ┌───┴───┐ │▒▒▒▒▒▒▒│ └───────┘ -
ΒΗΜΑ 3 — ΔΕΣΙΜΟ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΩΝ ΒΛΑΣΤΩΝ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΠΛΕΓΜΑ «Οι βλαστοί ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΔΕΣΙΜΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΠΛΕΓΜΑ» ╭─────╮ ╱ ╲│╱ ╲ │ ──┼── │ ← οι βλαστοί ΔΕΝΟΝΤΑΙ στο πλέγμα ╲__│____╱ ┌───┴───┐ │▒▒▒▒▒▒▒│ └───────┘ ΒΗΜΑ 4 — ΔΙΑΔΟΧΙΚΑ ΨΑΛΙΔΙΣΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΜΗΚΟΣ ΤΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ 8-10 ΨΑΛΙΔΙΣΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΒΛΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ — ΤΟ ΠΛΕΓΜΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΔΗΓΟΣ ΠΟΥ «ΒΟΗΘΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΛΑΔΕΜΑΤΟΣ» (ΠΕΡΙΛΗΨΗ) ⚠️ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΑΠΟΛΥΜΑΙΝΕΤΑΙ ΠΡΙΝ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ╭─────╮ ╱▒▒▒▒▒▒▒╲ ✂ │▒▒▒▒▒▒▒▒▒│ ← ΜΕΡΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ╲▒▒▒│▒▒▒╱ ┌───┴───┐ │▒▒▒▒▒▒▒│ └───────┘ ΒΗΜΑ 5 — ΠΛΗΡΗΣ ΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ — ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΣΧΗΜΑ ΧΡΟΝΟΣ: 2-4 ΧΡΟΝΙΑ (γρήγορης ανάπτυξης) ή 5-10 ΧΡΟΝΙΑ (αργής ανάπτυξης) — «ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΤΑΔΙΑΚΑ» ╭─────╮ ╱▓▓▓▓▓▓▓╲ │▓▓▓▓▓▓▓▓▓│ ← ΤΟ ΦΥΤΟ ΕΧΕΙ ΚΑΛΥΨΕΙ ΤΟ ΠΛΕΓΜΑ ╲▓▓▓▓▓▓▓╱ ┌───────┐ │▒▒▒▒▒▒▒│ └───────┘ -
ΒΗΜΑ 6 — ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΗ
ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ: «η δημιουργία σχημάτων ΠΡΟΫΠΟΘΕΤΕΙ ΤΑΚΤΙΚΑ ΚΛΑΔΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗΣ ΜΟΡΦΗΣ» (§7.5) ΤΟ ΣΧΗΜΑ: ΒΑΣΗ ΙΣΗ Ή ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΜΗΝ «ΑΦΗΝΕΙ ΕΚΤΕΘΕΙΜΕΝΟ ΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ» ΑΝ Η ΚΟΜΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΘΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ: «ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΛΑΔΕΜΑ ΣΤΑ 40-50 cm ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ και ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ»⚠️ ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΟ, ισχύουν όσα λέει το βιβλίο για τα φυτά σε περιορισμένο χώρο χώματος (κεφ. 6, §6.1.1): σε «ζαρντινιέρες που δεν υπάρχει πολύ και βαθύ χώμα» ποτίζουμε με μικρή ποσότητα νερού και συχνά. Επιπλέον, οι θάμνοι διαμορφωμένοι σε ειδικά σχήματα με κορμό (π.χ. Δάφνες Απόλλωνος διαμορφωμένες σε μπάλα με κορμό) χρειάζονται στήριξη (§6.2.5). ⚠️ Η Εικ. 7.7 («Ειδικά σχήματα») δείχνει τέτοια φυτικά γλυπτά, ενώ η τελευταία ερώτηση των «Αποτελεσμάτων - Παρατηρήσεων» του ΕΡΓ. 2ου είναι ακριβώς: «Όταν η κόμη σε κάποιο ειδικό σχήμα απομακρυνθεί από το έδαφος τι χρειάζεται να κάνουμε;»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πορεία δημιουργίας ενός ειδικού σχήματος για φυτό σε φυτοδοχείο ακολουθεί την τεχνική των ειδικών πλεγμάτων και περιλαμβάνει τα εξής βήματα. Πρώτον, επιλέγεται κατάλληλο φυτό, δηλαδή ακλάδευτος θάμνος κατάλληλου είδους και μεγέθους, που να αντέχει το συχνό κλάδεμα και να έχει ταχεία ανάπτυξη, αντοχή σε εχθρούς και ασθένειες, αισθητική αξία και προσαρμοστικότητα στις συνθήκες του περιβάλλοντος, ενώ στη συντριπτική τους πλειοψηφία τα φυτά αυτά είναι αειθαλή. Δεύτερον, τοποθετείται γύρω από το φυτό το ειδικό πλέγμα που έχει το επιθυμητό σχήμα, ή εναλλακτικά ξύλα και σχοινί. Τρίτον, οι βλαστοί κατευθύνονται με κατάλληλο δέσιμο πάνω στο πλέγμα, έτσι ώστε κάποια στιγμή να το καλύψουν. Τέταρτον, γίνεται κλάδεμα ακολουθώντας την πορεία του πλέγματος ή του ξύλου, ώστε να σχηματοποιηθεί το ειδικό σχήμα· απαιτούνται οκτώ έως δέκα ψαλιδίσματα κατά τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου, με εργαλεία που απολυμαίνονται πριν χρησιμοποιηθούν. Πέμπτον, με τον καιρό το φυτό καλύπτει πλήρως το πλέγμα και προκύπτει το τελικό σχήμα· η διαδικασία γίνεται σταδιακά και διαρκεί δύο έως τέσσερα χρόνια για τα φυτά γρήγορης ανάπτυξης και πέντε έως δέκα χρόνια για τα φυτά αργής ανάπτυξης. Έκτον, το σχήμα διατηρείται με τακτικά κλαδέματα, με βάση ίση ή μεγαλύτερη από την κορυφή ώστε να μη μένει εκτεθειμένο το κάτω μέρος του φυτού, ενώ αν μετά από κάποια χρόνια η κόμη απομακρυνθεί από το έδαφος, χρειάζεται αυστηρό κλάδεμα στα 40 με 50 εκατοστά από το έδαφος και δημιουργία του σχήματος από την αρχή. Ειδικά για το φυτοδοχείο, επειδή το χώμα είναι λίγο και όχι βαθύ, το πότισμα πρέπει να γίνεται με μικρή ποσότητα νερού και συχνά, ενώ τα σχήματα με κορμό χρειάζονται και στήριξη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα φυτά γρήγορης ανάπτυξης
Ερώτηση: Ποια φυτά είναι γρήγορης ανάπτυξης;
Απάντηση:
-
⚠️⚠️ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΝ ΟΝΟΜΑΖΕΙ ΡΗΤΑ ΦΥΤΑ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Στη μοναδική σχετική πρόταση (§7.4, σελ. 192) δίνει χρονικό κριτήριο και ονομάζει μόνο τα αργής ανάπτυξης: «Χρειάζονται 5-10 χρόνια, ειδικά για τα φυτά αργής ανάπτυξης, π.χ. Τούγια, Ταξός, Τεύκριο, Πυξός και 2-4 χρόνια για τα γρήγορης ανάπτυξης φυτά.»
ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ — ΧΡΟΝΟΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΣΧΗΜΑ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ├────┤ 2-4 ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΓΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ├──────────────┤ 5-10 ΧΡΟΝΙΑ 0 2 4 6 8 10 έτη -
ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΘΕΩΡΕΙ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΑΥΤΗ ΚΡΙΣΙΜΗ (§7.5): η πρώτη από τις ιδιότητες που πρέπει να έχουν τα φυτά για σχηματοποίηση είναι «α) Ταχεία ανάπτυξη, για να καλύπτουν γρήγορα κενά και να δημιουργούν το τελικό τους σχήμα όσο το δυνατόν γρηγορότερα». ➜ Δηλαδή η ταχύτητα ανάπτυξης είναι πλεονέκτημα στη σχηματοποίηση: γρηγορότερο αποτέλεσμα και γρηγορότερη κάλυψη κενών όταν χαθεί κάποιος κλάδος.
-
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ, ΚΑΤ' ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΝ, ΤΑ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ: αφού το βιβλίο ονομάζει αργής ανάπτυξης μόνο τα Τούγια, Ταξός, Τεύκριο, Πυξός, τα υπόλοιπα από τους τρεις καταλόγους της §7.5 ανήκουν στην άλλη κατηγορία:
ΑΡΓΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΟΝΟΜΑΖΟΝΤΑΙ ΡΗΤΑ) ΠΥΞΟΣ / ΠΥΞΑΡΙ (Buxus sempervirens) .......... χαμηλοί φράκτες ΤΕΥΚΡΙΟ (Teucrium fruticans) ................. μεσαίοι φράκτες ΤΑΞΟΣ (Taxus baccata) ........................ μεσαίοι φράκτες ΤΟΥΓΙΑ (Thuja orientalis) .................... υψηλοί φράκτες ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ — ΑΡΑ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΧΑΜΗΛΟΙ ΛΕΒΑΝΤΑ (Levandula sp.) · ΛΕΒΑΝΤΙΝΗ (Santolina chamaecyparissus) · ΣΕΝΕΚΙΟ (Senecia cineraria) · ΡΕΙΚΙ (Erica sp) ΜΕΣΑΙΟΙ ΛΙΓΟΥΣΤΡΟ (Ligustrum japonicum) · ΠΥΡΑΚΑΝΘΟΣ (Pyracantha coccinea) · ΕΥΩΝΥΜΟ (Evonymus japonicus) ΥΨΗΛΟΙ ΒΙΒΟΥΡΝΟ ΤΟ ΑΕΙΘΑΛΕΣ (Viburnum tinus) · ΠΙΤΤΟΣΠΟΡΟ (Pittosporum tobira) · ΔΑΦΝΗ (Laurus nobilis) · ΜΥΟΠΟΡΟ (Myoporum laetum) ΚΑΙ ΑΚΟΜΗ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙ ΛΕΥΛΑΝΤ (§7.3) · ΕΣΚΑΛΟΝΙΑ (§7.1) · ΚΥΔΩΝΙΑΣΤΡΟ (§7.1)⚠️ Η κατάταξη αυτή προκύπτει κατ' αποκλεισμόν από τα δεδομένα του ίδιου του βιβλίου, δεν δίνεται ρητά.
-
ΕΝΑ ΕΜΜΕΣΟ ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΑΠΟ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: η πυκνότητα φύτευσης (§7.3) υποδηλώνει την ταχύτητα κάλυψης:
ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ ΛΕΒΑΝΤΙΝΗΣ .......... 4-5 φυτά/m (πολύ πυκνά) ΦΡΑΚΤΗΣ ΛΙΓΟΥΣΤΡΟΥ 0,8-1 m ..... 2-3 φυτά/m ΚΩΝΟΦΟΡΟ (ΚΥΠΑΡΙΣΣΙ ΛΕΥΛΑΝΤ) ... >1 m απόσταση ανά δέντρο ➜ ΤΟ ΚΩΝΟΦΟΡΟ ΦΥΤΕΥΕΤΑΙ ΑΡΑΙΑ, γιατί ΚΑΛΥΠΤΕΙ ΓΡΗΓΟΡΑ ΤΑ ΚΕΝΑ⚠️ Το ΕΡΓ. 2ο (σελ. 198, «Αποτελέσματα - Παρατηρήσεις», ερώτηση 2) θέτει την ίδια απορία με άλλη διατύπωση: «Όλα τα φυτά είναι το ίδιο γρήγορης ανάπτυξης;» — η απάντηση είναι όχι, και η πρακτική συνέπεια είναι ο διαφορετικός χρόνος ολοκλήρωσης (2-4 έναντι 5-10 ετών) και η διαφορετική συχνότητα κλαδέματος: «Η συχνότητα κλαδεμάτων ποικίλλει από φυτό σε φυτό» (ΠΕΡΙΛΗΨΗ).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βιβλίο δεν ονομάζει ρητά συγκεκριμένα φυτά γρήγορης ανάπτυξης· δίνει μόνο το χρονικό κριτήριο, αναφέροντας ότι για τη διαμόρφωση των φυτικών πλαισίων χρειάζονται πέντε έως δέκα χρόνια, ειδικά για τα φυτά αργής ανάπτυξης, όπως η Τούγια, ο Ταξός, το Τεύκριο και ο Πυξός, και δύο έως τέσσερα χρόνια για τα γρήγορης ανάπτυξης φυτά. Επομένως, γρήγορης ανάπτυξης θεωρούνται όσα φυτά ολοκληρώνουν το τελικό τους σχήμα μέσα σε δύο έως τέσσερα χρόνια. Κατ' αποκλεισμόν, από τους καταλόγους κατάλληλων φυτών που δίνει το ίδιο το βιβλίο, στην κατηγορία αυτή ανήκουν, για χαμηλούς φράκτες, η Λεβάντα, η Λεβαντίνη, το Σενέκιο και το Ρείκι, για μεσαίους φράκτες το Λιγούστρο, ο Πυράκανθος και το Ευώνυμο, και για υψηλούς φράκτες το Βιβούρνο το αειθαλές, το Πιττόσπορο, η Δάφνη και το Μυόπορο, καθώς και το Κυπαρίσσι Λέυλαντ, η Εσκαλόνια και το Κυδωνίαστρο που αναφέρονται αλλού στο κεφάλαιο. Η ταχεία ανάπτυξη είναι μάλιστα η πρώτη από τις ιδιότητες που πρέπει να έχουν τα φυτά που επιλέγονται για σχηματοποίηση, για να καλύπτουν γρήγορα κενά και να δημιουργούν το τελικό τους σχήμα όσο το δυνατόν γρηγορότερα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα φυτά αργής ανάπτυξης
Ερώτηση: Ποια φυτά είναι αργής ανάπτυξης;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§7.4, σελ. 192): «Χρειάζονται 5-10 χρόνια, ειδικά για τα φυτά αργής ανάπτυξης, π.χ. Τούγια, Ταξός, Τεύκριο, Πυξός και 2-4 χρόνια για τα γρήγορης ανάπτυξης φυτά.»
ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΦΥΤΑ ΑΡΓΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΟΥ ΟΝΟΜΑΖΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥΓΙΑ (Thuja orientalis, «Τούγια ανατολής») → ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΥΨΗΛΟΥΣ ΦΡΑΚΤΕΣ (§7.5) ΤΑΞΟΣ (Taxus baccata) → ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΦΡΑΚΤΕΣ ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ (§7.5) ΤΕΥΚΡΙΟ (Teucrium fruticans) → ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΦΡΑΚΤΕΣ ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ (§7.5) ΠΥΞΟΣ (= ΠΥΞΑΡΙ, Buxus sempervirens) → ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΦΡΑΚΤΕΣ ΧΑΜΗΛΟΥ ΥΨΟΥΣ (§7.5)⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΔΙΠΛΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ: στη §7.4 το βιβλίο γράφει «Πυξός», ενώ στον κατάλογο της §7.5 «Πυξάρι (Buxus sempervirens)» — πρόκειται για το ίδιο φυτό.
-
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Η ΑΡΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ · 5-10 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ · ΤΟ ΣΧΗΜΑ ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΑ ΣΧΗΜΑ — «ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ (λιγότερη ετήσια βλάστηση να ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 10 ΧΡΟΝΙΑ» αφαιρεθεί) (ΠΕΡΙΛΗΨΗ, σελ. 195) · ΠΙΟ ΣΥΜΠΑΓΗΣ, ΠΙΟ «ΚΑΘΑΡΗ» · ΑΡΓΗ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΚΕΝΩΝ ΟΤΑΝ ΓΡΑΜΜΗ ΧΑΘΕΙ ΚΛΑΔΟΣ➜ Γι' αυτό ακριβώς η §7.5 βάζει την ταχεία ανάπτυξη ως επιθυμητή ιδιότητα: «για να καλύπτουν γρήγορα κενά και να δημιουργούν το τελικό τους σχήμα όσο το δυνατόν γρηγορότερα».
-
Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΛΑΔΕΜΑΤΟΣ: η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 195) σημειώνει ότι «Η συχνότητα κλαδεμάτων ποικίλλει από φυτό σε φυτό», ενώ ο γενικός κανόνας της §7.3 είναι «8-10 ψαλιδίσματα κατά τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου». ➜ Τα αργής ανάπτυξης φυτά χρειάζονται λιγότερες επεμβάσεις για να διατηρήσουν το σχήμα τους· τα γρήγορης ανάπτυξης περισσότερες. ⚠️ Η ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ: «η διαμόρφωση των φυτικών πλαισίων πρέπει να γίνεται σταδιακά και σε ορισμένες περιπτώσεις που αφορούν φυτά αργής ανάπτυξης μπορεί να ολοκληρωθεί και μετά από 10 χρόνια».
-
⚠️ ΤΑ ΤΡΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΚΩΝΟΦΟΡΑ Ή ΠΥΞΟΕΙΔΗ ΜΕ ΜΙΚΡΟ ΦΥΛΛΩΜΑ, χαρακτηριστικό που τα κάνει ιδανικά για ακριβή σχηματοποίηση:
ΤΟΥΓΙΑ — ΚΩΝΟΦΟΡΟ· στο κεφ. 6 (§6.1.6.4) αναφέρεται και ως ένα από τα ΤΕΣΣΕΡΑ ΕΙΔΗ ΚΩΝΟΦΟΡΩΝ που ΚΛΑΔΕΥΟΝΤΑΙ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ για να διατηρήσουν ΣΥΜΠΑΓΗ ΚΩΝΙΚΗ ΚΟΜΗ ΤΑΞΟΣ — ΚΩΝΟΦΟΡΟ με πολύ ΜΙΚΡΕΣ ΒΕΛΟΝΕΣ ΠΥΞΟΣ / ΠΥΞΑΡΙ — ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟ, ΠΥΚΝΟ ΦΥΛΛΩΜΑ ΤΕΥΚΡΙΟ — ΜΙΚΡΟΦΥΛΛΟΣ ΘΑΜΝΟΣ ➜ ΟΛΑ ΑΕΙΘΑΛΗ, όπως άλλωστε ισχύει για «ΤΗ ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΗ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ» (§7.5)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύμφωνα με το βιβλίο, φυτά αργής ανάπτυξης είναι η Τούγια, ο Ταξός, το Τεύκριο και ο Πυξός. Για τα φυτά αυτά η διαμόρφωση των φυτικών πλαισίων χρειάζεται πέντε έως δέκα χρόνια, ενώ για τα φυτά γρήγορης ανάπτυξης δύο έως τέσσερα χρόνια· όπως σημειώνει και η περίληψη του κεφαλαίου, σε ορισμένες περιπτώσεις που αφορούν φυτά αργής ανάπτυξης η διαμόρφωση μπορεί να ολοκληρωθεί και μετά από δέκα χρόνια. Και τα τέσσερα φυτά περιλαμβάνονται στους καταλόγους κατάλληλων ειδών του βιβλίου: ο Πυξός, δηλαδή το Πυξάρι με λατινική ονομασία Buxus sempervirens, στους φράκτες χαμηλού ύψους, το Τεύκριο, Teucrium fruticans, και ο Ταξός, Taxus baccata, στους φράκτες μεσαίου μεγέθους, και η Τούγια ανατολής, Thuja orientalis, στους υψηλούς φράκτες. Η αργή ανάπτυξη αποτελεί μειονέκτημα ως προς τον χρόνο ολοκλήρωσης του σχήματος και την κάλυψη των κενών, γι' αυτό και η ταχεία ανάπτυξη αναφέρεται ως επιθυμητή ιδιότητα κατά την επιλογή των φυτών· αντίθετα, διευκολύνει τη διατήρηση του σχήματος, αφού η συχνότητα των κλαδεμάτων ποικίλλει από φυτό σε φυτό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
