Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 3 (σελ. 95) – ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 3
Πλήρεις λύσεις και των 21 ερωτήσεων του 3ου κεφαλαίου: η επιλογή θέσης και η προετοιμασία του εδάφους, οι δύο μέθοδοι σποράς με το αραίωμα και τη μεταφύτευση στο σπορείο, η σκληραγώγηση και η οριστική φύτευση στα 6-8 φύλλα, η βασική και η συμπληρωματική λίπανση, η συχνότητα και η ποσότητα των ποτισμάτων με σύγκριση των τριών τρόπων άρδευσης, η καταπολέμηση των ζιζανίων σε όλες τις φάσεις, το κορυφολόγημα, η στήριξη, η αφαίρεση των ξερών ανθών, οι εργασίες μετά την ανθοφορία, καθώς και η φύτευση, το φορτσάρισμα και η συντήρηση των βολβών.
Οι παράγοντες που καθορίζουν τη θέση φύτευσης
Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη θέση φύτευσης των ετήσιων και διετών φυτών;
Απάντηση:
-
⚠️ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ: στο dump η ερώτηση εμφανίζεται ως «1. Π [BEL] οιοι παράγοντες…» — το αρχικό Π τυπώνεται ως πρωτόγραμμα (drop cap) και χωρίζεται από το «οιοι». Η σωστή ανάγνωση είναι «Ποιοι».
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§3.1, σελ. 79): «Οι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν τη θέση φύτευσης είναι οι ιδιαίτερες απαιτήσεις κάθε είδους φυτού σε ηλιακό φως και θερμοκρασία και η γενική επιθυμητή εμφάνιση του κήπου σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα φυτά.»
ΟΙ ΔΥΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ — ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ① ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ — ΟΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ · ΗΛΙΑΚΟ ΦΩΣ · ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ➜ Καθορίζει ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ να ζήσει το φυτό ② ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΣ — Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ · Η ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΘΥΜΗΤΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ · Ο ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΜΕ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΦΥΤΑ ➜ Καθορίζει ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ να μπει το φυτό -
ΠΟΤΕ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΕΠΙΛΟΓΗ: «Αυτή συνήθως γίνεται κατά το σχεδιασμό του κηποτεχνικού έργου. Ωστόσο, είναι δυνατόν να δημιουργηθούν παρτέρια για ετήσια και διετή φυτά σε έναν ήδη διαμορφωμένο κήπο.» ➜ Δηλαδή η θέση φύτευσης δεν είναι πάντοτε δεδομένη από τη μελέτη: ο συντηρητής μπορεί να κληθεί να την επιλέξει εκ των υστέρων, οπότε οι δύο παράγοντες γίνονται δικό του κριτήριο.
-
Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93) το διατυπώνει συνοπτικά: «Η θέση φύτευσης των ετήσιων και διετών φυτών καθορίζεται από τις απαιτήσεις τους σε φως και θερμοκρασία και από την επιθυμητή εικόνα του κηποτεχνικού έργου.» ⚠️ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΚΡΙΣΙΜΗ Η ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΔΩ: η εισαγωγή του κεφαλαίου (σελ. 79) την κατατάσσει πρώτη στους πέντε όρους της αποτελεσματικής συντήρησης — «Η αποτελεσματική συντήρηση εξαρτάται από τη σωστή επιλογή της θέσης όπου θα φυτευτούν, τη χρησιμοποίηση υγιών φυτών, την κατάλληλη προετοιμασία του εδάφους, την προγραμματισμένη παροχή της απαιτούμενης υγρασίας και θρεπτικών στοιχείων και την προστασία από εχθρούς και ασθένειες» — και τονίζει ότι, λόγω του σύντομου κύκλου ζωής, «η αποτυχία σημαίνει πάντοτε αντικατάσταση των φυτών».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν τη θέση φύτευσης των ετήσιων και διετών φυτών είναι δύο. Πρώτον, οι ιδιαίτερες απαιτήσεις κάθε είδους φυτού σε ηλιακό φως και θερμοκρασία, δηλαδή ένα βιολογικό κριτήριο που ορίζει πού μπορεί να αναπτυχθεί το φυτό. Δεύτερον, η γενική επιθυμητή εμφάνιση του κήπου σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα φυτά, δηλαδή ένα αισθητικό κριτήριο. Η επιλογή της θέσης γίνεται συνήθως κατά τον σχεδιασμό του κηποτεχνικού έργου, είναι όμως δυνατόν να δημιουργηθούν παρτέρια για ετήσια και διετή φυτά και σε έναν ήδη διαμορφωμένο κήπο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η προετοιμασία του εδάφους
Ερώτηση: Περιγράψατε την προετοιμασία του εδάφους για τη σπορά ή τη φύτευση των ετήσιων και διετών φυτών.
Απάντηση:
-
ΓΙΑΤΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΤΟ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ (§3.2, σελ. 79): «Τα ετήσια και διετή φυτά έχουν μικρό ριζικό σύστημα που αναπτύσσεται στο επιφανειακό στρώμα του εδάφους (σε βάθος 20-30 cm). Αυτό το στρώμα πρέπει να έχει χαλαρή δομή και πολλή οργανική ουσία.»
-
ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ① ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ (ΣΚΑΨΙΜΟ) ΠΟΤΕ: «όταν το χώμα βρίσκεται ΣΤΟ «ΡΟΓΟ», δηλαδή ΕΙΝΑΙ ΥΓΡΟ, ΑΛΛΑ ΟΙ ΒΩΛΟΙ ΘΡΥΜΜΑΤΙΖΟΝΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ» ΜΕ ΤΙ: ΜΙΚΡΟΙ ΧΩΡΟΙ → ΤΣΑΠΑ ΚΑΙ ΑΞΙΝΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΙ → ΦΡΕΖΑ ② ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ «Μετά το πρώτο σκάψιμο αφαιρούνται από το έδαφος ΟΛΑ ΤΑ ΦΥΤΙΚΑ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ (ΝΕΚΡΕΣ ΡΙΖΕΣ κ.λπ.) και ΤΑ ΞΕΝΑ ΥΛΙΚΑ (ΠΕΤΡΕΣ, ΜΠΑΖΑ)» ③ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΜΟΡΦΗ: «ΚΑΛΑ ΧΩΝΕΜΕΝΗΣ ΚΟΠΡΙΑΣ, ΤΥΡΦΗΣ Ή ΚΟΜΠΟΣΤΑΣ» ΠΑΧΟΣ: «σε ΕΝΑ ΣΤΡΩΜΑ ΠΑΧΟΥΣ 5-10 cm» ④ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΜΕ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΚΑΨΙΜΟ «και η ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΜΕ ΕΝΑ ΑΚΟΜΑ ΣΚΑΨΙΜΟ» ⑤ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΛΗΡΟΥΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ «Σε αυτό το στάδιο ενσωματώνεται στο καλλιεργημένο έδαφος ΕΝΑ ΠΛΗΡΕΣ ΛΙΠΑΣΜΑ» -
⚠️ Ο ΧΡΟΝΙΣΜΟΣ — ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΟΥ ΣΥΧΝΑ ΠΑΡΑΛΕΙΠΕΤΑΙ: «Η προετοιμασία του εδάφους καλύτερα να γίνεται ένα μήνα πριν τη σπορά ή τη μεταφύτευση, για να δίνεται χρόνος στα εδαφοβελτιωτικά υλικά και το λίπασμα να αποκτήσουν μορφή άμεσα διαθέσιμη στα φυτά.»
ΓΡΑΜΜΗ ΧΡΟΝΟΥ -1 ΜΗΝΑΣ ΗΜΕΡΑ 0 │ │ ▼ ▼ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ──── ένας μήνας ──── ΣΠΟΡΑ ή (σκάψιμο · καθαρισμός · ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗ οργανική ουσία · λίπασμα) -
⚠️ Η ΙΔΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΦΥΤΕΥΣΗ: η §3.4 (σελ. 84) το λέει ρητά — «Η προετοιμασία του εδάφους για την οριστική φύτευση είναι ίδια με αυτήν που αναφέρθηκε στη σπορά στη μόνιμη θέση.» ΚΑΙ Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΖΙΖΑΝΙΑ (§3.7.1, σελ. 86): «Η πρώτη επέμβαση απαλλαγής του χώρου από ζιζάνια γίνεται κατά την προετοιμασία του εδάφους πριν τη σπορά ή την οριστική φύτευση. Με το όργωμα ή το σκάλισμα που γίνεται τότε, καταστρέφονται τα φυτικά μέρη των ζιζανίων και απομακρύνονται από το χώμα.» Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93): «Το έδαφος πρέπει να έχει χαλαρή δομή, πολλή οργανική ουσία και να είναι απαλλαγμένο από φυτικά υπολείμματα και ξένα υλικά.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επειδή τα ετήσια και διετή φυτά έχουν μικρό ριζικό σύστημα, που αναπτύσσεται στο επιφανειακό στρώμα του εδάφους σε βάθος 20-30 cm, το στρώμα αυτό πρέπει να έχει χαλαρή δομή και πολλή οργανική ουσία. Η κατεργασία του εδάφους, δηλαδή το σκάψιμο, γίνεται όταν το χώμα βρίσκεται στο ρόγο, δηλαδή είναι υγρό αλλά οι βώλοι θρυμματίζονται εύκολα· σε μικρούς χώρους φύτευσης γίνεται με τσάπα και αξίνα, ενώ σε μεγαλύτερους χρησιμοποιείται φρέζα. Μετά το πρώτο σκάψιμο αφαιρούνται από το έδαφος όλα τα φυτικά υπολείμματα, όπως νεκρές ρίζες, και τα ξένα υλικά, όπως πέτρες και μπάζα. Ακολουθεί η προσθήκη οργανικής ουσίας με τη μορφή καλά χωνεμένης κοπριάς, τύρφης ή κομπόστας, σε στρώμα πάχους 5-10 cm, και η ενσωμάτωσή της στο έδαφος με ένα ακόμα σκάψιμο. Σε αυτό το στάδιο ενσωματώνεται στο καλλιεργημένο έδαφος ένα πλήρες λίπασμα. Η προετοιμασία του εδάφους είναι καλύτερα να γίνεται έναν μήνα πριν από τη σπορά ή τη μεταφύτευση, για να δίνεται χρόνος στα εδαφοβελτιωτικά υλικά και το λίπασμα να αποκτήσουν μορφή άμεσα διαθέσιμη στα φυτά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ποια φυτά σπέρνονται στη μόνιμη θέση
Ερώτηση: Ποια φυτά σπέρνονται κατευθείαν στη μόνιμη θέση;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§3.3.1 Επί τόπου σπορά, σελ. 80): «Αυτή η μέθοδος εφαρμόζεται κυρίως στα είδη που έχουν εύθραυστο ή πολύ βαθύ ριζικό σύστημα και δεν μεταφυτεύονται με επιτυχία.»
-
ΓΙΑΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΑΥΤΑ ΤΑ ΔΥΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΥΘΡΑΥΣΤΟ ΡΙΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφύτευση απαιτεί ΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΜΙΓΜΑ — «ΧΑΛΑΡΩΝΕΤΑΙ ΤΟ ΜΙΓΜΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΚΑΙ ΤΡΑΒΙΕΤΑΙ ΤΟ ΦΥΤΟ» ➜ σε εύθραυστες ρίζες η κίνηση αυτή ΤΙΣ ΣΠΑΖΕΙ ΠΟΛΥ ΒΑΘΥ ΡΙΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η ρίζα ΞΕΠΕΡΝΑ ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟΥ ΔΟΧΕΙΟΥ του σπορείου ➜ ή ΚΟΒΕΤΑΙ κατά την εξαγωγή ή ΣΥΣΤΡΕΦΕΤΑΙ μέσα στο δοχείο ───────────────────────────────────────────────────────── ΚΟΙΝΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ: «ΔΕΝ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ» ➜ Η ΜΟΝΗ ΛΥΣΗ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΜΗ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΘΟΥΝ ΠΟΤΕ: ΣΠΟΡΑ ΚΑΤΕΥΘΕΙΑΝ ΣΤΗ ΜΟΝΙΜΗ ΘΕΣΗ -
ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΜΑ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ: η επί τόπου σπορά απαιτεί αραίωμα — «Όταν βλαστήσουν οι σπόροι, συνήθως χρειάζεται να αραιωθούν τα φυτά» — ενώ η σπορά σε σπορείο δίνει εξαρχής ελεγχόμενες αποστάσεις.
ΟΙ ΔΥΟ ΔΡΟΜΟΙ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (Περίληψη, σελ. 93) «Τα ετήσια και διετή φυτά ΣΠΕΡΝΟΝΤΑΙ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΑΡΑΙΩΝΟΝΤΑΙ ή ΣΠΕΡΝΟΝΤΑΙ ΣΕ ΣΠΟΡΕΙΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΤΟΥΣ ΘΕΣΗ» ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΣΠΟΡΑ ──▶ ΑΡΑΙΩΜΑ ──▶ ΤΕΛΙΚΑ ΦΥΤΑ ΣΠΟΡΕΙΟ ──▶ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗ ΣΤΟ ΣΠΟΡΕΙΟ ──▶ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΦΥΤΕΥΣΗ -
⚠️ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΝ ΔΙΝΕΙ ΟΝΟΜΑΤΑ ΕΙΔΩΝ στη συγκεκριμένη ενότητα — ορίζει την κατηγορία λειτουργικά, με βάση τη συμπεριφορά του ριζικού συστήματος, όχι με κατάλογο φυτών. Η απάντηση πρέπει επομένως να δοθεί με το κριτήριο και όχι με παραδείγματα. ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΠΟΡΟ (§3.3, σελ. 80): σε κάθε περίπτωση «ο σπόρος που θα χρησιμοποιηθεί πρέπει να έχει μεγάλη βλαστική ικανότητα και να παράγει την επιθυμητή ποικιλία»· επειδή «είναι λίγα τα είδη φυτών που, όταν πολλαπλασιάζονται με τους δικούς τους σπόρους, παράγουν φυτά όμοια με τα μητρικά», είναι «προτιμότερο να χρησιμοποιούνται οι σπόροι του εμπορίου» με ημερομηνία λήξης στη συσκευασία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατευθείαν στη μόνιμη θέση σπέρνονται κυρίως τα είδη που έχουν εύθραυστο ή πολύ βαθύ ριζικό σύστημα και δεν μεταφυτεύονται με επιτυχία. Στα είδη με εύθραυστες ρίζες η εξαγωγή από το σπορείο θα τις έσπαζε, ενώ στα είδη με πολύ βαθύ ριζικό σύστημα η ρίζα ξεπερνά το βάθος του δοχείου και είτε κόβεται είτε συστρέφεται. Επειδή και στις δύο περιπτώσεις η μεταφύτευση αποτυγχάνει, η μόνη λύση είναι τα φυτά αυτά να μη μεταφυτευθούν ποτέ, δηλαδή να σπαρθούν απευθείας εκεί όπου θα παραμείνουν. Το τίμημα της μεθόδου είναι ότι, όταν βλαστήσουν οι σπόροι, χρειάζεται αραίωμα των φυτών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι τρόποι σποράς στη μόνιμη θέση
Ερώτηση: Με ποιους τρόπους γίνεται η σπορά στη μόνιμη θέση;
Απάντηση:
-
Η ΧΑΡΑΞΗ ΠΟΥ ΠΡΟΗΓΕΙΤΑΙ (§3.3.1, σελ. 80): «Με τη βοήθεια νήματος και πασσάλων χαράζεται στο ήδη προετοιμασμένο έδαφος ο χώρος που θα σπαρθεί κάθε είδος φυτού.»
-
ΤΡΟΠΟΣ α) ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ «Οι σπόροι ΚΑΤΑΝΕΜΟΝΤΑΙ ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΤΕΡΙΟΥ, η οποία μετά τη σπορά ΠΕΡΝΙΕΤΑΙ ΠΟΛΥ ΕΛΑΦΡΑ ΜΕ ΠΙΡΟΥΝΑ Ή ΤΣΟΥΓΚΡΑΝΑ, για να ΕΡΘΟΥΝ ΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΟ ΧΩΜΑ» • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • ← σπόροι ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΑ • • • • • • • • • • σε ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ═══════════════════ ▲ ελαφρό πέρασμα με πιρούνα / τσουγκράνα ΤΡΟΠΟΣ β) ΣΕ ΓΡΑΜΜΕΣ «Χρησιμοποιώντας ΝΗΜΑ ΚΑΙ ΠΑΣΣΑΛΟΥΣ χαράζονται στο χώμα ΜΕ ΕΝΑ ΣΚΑΛΙΣΤΗΡΙ ΡΗΧΑ ΑΥΛΑΚΙΑ (ΒΑΘΟΣ ΠΕΡΙΠΟΥ 3 cm) που έχουν ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΑΝΑΛΟΓΗ ΜΕ ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ (15-40 cm). Ο σπόρος τοποθετείται στα αυλάκια ΟΣΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΑ και ΣΚΕΠΑΖΕΤΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΜΑ ΠΟΥ ΑΝΑΣΗΚΩΘΗΚΕ κατά το άνοιγμα των αυλακιών» (Εικ. 3.1, α-β) ═══╲•••╱═══╲•••╱═══╲•••╱═══ 3cm ←15-40 cm→ α. χάραξη αυλακιών β. σπορά -
ΤΟ ΠΟΤΙΣΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ — ΚΟΙΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΔΥΟ ΤΡΟΠΟΥΣ: «Μετά τη σπορά ακολουθεί το πότισμα που πρέπει να γίνεται με τη μορφή βροχής, με λάστιχο ποτίσματος που στην άκρη του έχει ειδικό ακροφύσιο (μπεκ) για να διασπάται η δέσμη του νερού. Η ποσότητα του νερού πρέπει να είναι τόση όση μπορεί να απορροφηθεί από το έδαφος.» ⚠️ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ: «Το υπερβολικό πότισμα θα δημιουργήσει, με την απορροή του περίσσιου νερού, αυλάκια στο χώμα και θα παρασύρει το σπόρο.»
-
ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΥΟ ΤΡΟΠΩΝ ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ ΣΕ ΓΡΑΜΜΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ πιρούνα / τσουγκράνα νήμα · πάσσαλοι · σκαλιστήρι ΚΑΛΥΨΗ ΣΠΟΡΟΥ ΕΛΑΦΡΟ ΠΕΡΑΣΜΑ της ΣΚΕΠΑΣΜΑ με το χώμα επιφάνειας ΠΟΥ ΑΝΑΣΗΚΩΘΗΚΕ ΔΙΑΤΑΞΗ ΦΥΤΩΝ ΤΥΧΑΙΑ, φυσική ΓΡΑΜΜΙΚΗ, ελεγχόμενη ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ καθορίζονται ΜΟΝΟ ΠΡΟΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΕΣ (15-40 cm) με το ΑΡΑΙΩΜΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΓΙΑ φυσική εμφάνιση, σχηματικές φυτεύσεις, μεγάλες μάζες ευκολότερο σκάλισμαΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93): «Η σπορά στη μόνιμη θέση γίνεται στα πεταχτά ή σε γραμμές. Ακολουθεί τακτικό πότισμα που γίνεται με μορφή βροχής και σε ποσότητα όση μπορεί να απορροφήσει το έδαφος.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σπορά στη μόνιμη θέση γίνεται με δύο τρόπους, αφού πρώτα χαραχθεί με νήμα και πασσάλους, στο ήδη προετοιμασμένο έδαφος, ο χώρος που θα σπαρθεί κάθε είδος φυτού. Ο πρώτος τρόπος είναι στα πεταχτά: οι σπόροι κατανέμονται ομοιόμορφα στην επιφάνεια του παρτεριού, η οποία μετά τη σπορά περνιέται πολύ ελαφρά με πιρούνα ή τσουγκράνα, για να έρθουν οι σπόροι σε επαφή με το χώμα. Ο δεύτερος τρόπος είναι σε γραμμές: με νήμα και πασσάλους χαράζονται στο χώμα με ένα σκαλιστήρι ρηχά αυλάκια, βάθους περίπου 3 cm, που έχουν απόσταση μεταξύ τους ανάλογη με το τελικό μέγεθος των φυτών, δηλαδή 15-40 cm· ο σπόρος τοποθετείται στα αυλάκια όσο γίνεται ομοιόμορφα και σκεπάζεται με προσοχή από το χώμα που ανασηκώθηκε κατά το άνοιγμα των αυλακιών. Και στις δύο περιπτώσεις ακολουθεί πότισμα με τη μορφή βροχής, με λάστιχο που στην άκρη του έχει ειδικό ακροφύσιο για να διασπάται η δέσμη του νερού, σε ποσότητα όση μπορεί να απορροφηθεί από το έδαφος, γιατί το υπερβολικό πότισμα δημιουργεί αυλάκια στο χώμα και παρασύρει τον σπόρο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το αραίωμα των σπορόφυτων
Ερώτηση: Πώς γίνεται το αραίωμα των σπορόφυτων;
Απάντηση:
-
ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ (§3.3.1, σελ. 81): «Όταν βλαστήσουν οι σπόροι, συνήθως χρειάζεται να αραιωθούν τα φυτά. Αφαιρούνται τα λιγότερο ανεπτυγμένα ή καχεκτικά και αυτά που παραμένουν αποκτούν κανονικές μεταξύ τους αποστάσεις» (Εικ. 3.2).
-
ΟΙ ΔΥΟ ΤΕΧΝΙΚΕΣ — ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ Α) ΕΝΑ - ΕΝΑ ΤΑ ΦΥΤΑ «ΠΙΕΖΕΤΕ ΜΕ ΤΑ ΔΑΧΤΥΛΑ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΤΟ ΠΟΥ ΘΑ ΞΕΡΙΖΩΘΕΙ, ώστε ΤΡΑΒΩΝΤΑΣ ΤΟ ΝΑ ΜΗΝ ΠΑΡΑΣΥΡΘΟΥΝ ΚΑΙ ΤΑ ΓΕΙΤΟΝΙΚΑ» ✋ πιέζει ↑ τραβά ▼▼ ▼▼ ● ● [●] ● ● ← το χώμα ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΤΟ ΣΥΓΚΡΑΤΕΙΤΑΙ ═══════════════ ώστε να ΜΗ ΒΓΟΥΝ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΠΛΑΝΑ Β) ΟΤΑΝ ΤΑ ΦΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΠΥΚΝΑ «είναι καλύτερα να ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΤΑΙ ΜΕ ΣΚΑΛΙΣΤΗΡΙ ΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΑ ΦΥΤΑ» ●●●●●●●●●● ●●● ╱ ╲ ●●● ════════════ ──▶ ══════ ══════ ▲ ολόκληρο ΤΜΗΜΑ ΧΩΜΑΤΟΣ με τα φυτά μαζί -
⚠️ ΓΙΑΤΙ ΣΕ ΔΥΟ Ή ΤΡΕΙΣ ΦΑΣΕΙΣ: «Είναι πιθανόν μερικά από τα φυτά που έμειναν στο παρτέρι, αργότερα να έχουν αποτυχία (ξήρανση, σάπισμα, σπάσιμο). Επομένως, καλύτερα το αραίωμα να γίνεται σε δύο ή τρεις φάσεις, για να είναι σίγουρο ότι θα μείνει ο επιθυμητός αριθμός φυτών.»
Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΩΝ ΦΑΣΕΩΝ ΦΑΣΗ 1 ●●●●●●●●●●●● → ●●● ●●● ●●● αφαιρούνται τα πολύ πυκνά ακόμη ΠΕΡΙΣΣΕΥΜΑ χειρότερα ΦΑΣΗ 2 ●●● ●●● ●●● → ●● ●● ●● ΦΑΣΗ 3 ●● ●● ●● → ● ● ● ΤΕΛΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ (μόνο όταν είναι σίγουρο ότι τα φυτά επιβίωσαν) -
Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93) το συνοψίζει: «Τα φυτά αραιώνονται σε δύο ή τρεις φάσεις, σε ποσοστό ανάλογο των τελικών τους διαστάσεων.» ⚠️ ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ: όπως και στη σπορά σε γραμμές, το μέτρο είναι το τελικό μέγεθος του φυτού — οι ίδιες αποστάσεις 15-40 cm που δίνει η §3.4 για την οριστική φύτευση. ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΑΙΩΜΑ ΤΩΝ ΒΛΑΣΤΩΝ (κεφ. 4, §4.5): εκεί αφαιρούνται βλαστοί του ίδιου φυτού· εδώ αφαιρούνται ολόκληρα φυτά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το αραίωμα γίνεται όταν βλαστήσουν οι σπόροι. Αφαιρούνται τα λιγότερο ανεπτυγμένα ή καχεκτικά φυτά, ώστε αυτά που παραμένουν να αποκτήσουν κανονικές μεταξύ τους αποστάσεις. Αν το αραίωμα γίνεται αφαιρώντας ένα ένα τα φυτά, πιέζεται με τα δάχτυλα το έδαφος γύρω από το φυτό που θα ξεριζωθεί, ώστε τραβώντας το να μην παρασυρθούν και τα γειτονικά. Εάν τα φυτά είναι πολύ πυκνά, είναι καλύτερα να απομακρύνεται με σκαλιστήρι ένα τμήμα του χώματος μαζί με τα φυτά. Επειδή είναι πιθανόν μερικά από τα φυτά που έμειναν στο παρτέρι να έχουν αργότερα αποτυχία, δηλαδή ξήρανση, σάπισμα ή σπάσιμο, είναι καλύτερα το αραίωμα να γίνεται σε δύο ή τρεις φάσεις, για να είναι σίγουρο ότι θα μείνει ο επιθυμητός αριθμός φυτών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η διαδικασία σποράς σε σπορείο
Ερώτηση: Περιγράψατε τη διαδικασία σποράς σε σπορείο.
Απάντηση:
-
① ΤΑ ΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΔΑΦΙΚΟ ΜΙΓΜΑ (§3.3.2, σελ. 82) «Σαν χώρος σποράς μπορούν να χρησιμοποιηθούν ΕΙΔΙΚΑ ΚΙΒΩΤΙΑ, ΔΙΣΚΟΙ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΑ. Το εδαφικό μίγμα που χρησιμοποιείται είναι ΕΙΔΙΚΟ ΦΥΤΟΧΩΜΑ ΣΠΟΡΕΙΩΝ» ⚠️ «Αφού γεμίσουν με αυτό τα δοχεία, ΣΥΜΠΙΕΖΕΤΑΙ ΕΛΑΦΡΑ για να ΜΗ ΜΕΙΝΟΥΝ ΚΕΝΑ που μετά το πότισμα θα δημιουργήσουν ΑΝΩΜΑΛΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ» ② Η ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΡΩΝ ΜΙΚΡΟΙ ΣΠΟΡΟΙ: «ΣΚΟΡΠΙΖΟΝΤΑΙ ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΑ στην επιφάνεια του μίγματος και μετά ΣΚΕΠΑΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΝΑ ΛΕΠΤΟ ΣΤΡΩΜΑ ΚΟΣΚΙΝΙΣΜΕΝΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ, ΠΑΧΟΥΣ ΙΣΟΥ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΩΝ ΣΠΟΡΩΝ» (Εικ. 3.3, α-β) ΜΕΓΑΛΟΙ ΣΠΟΡΟΙ: «μπορούν να φυτευτούν ΕΝΑΣ - ΕΝΑΣ ΣΕ ΔΙΣΚΟΥΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΧΩΡΙΣΜΑΤΑ» ③ ΤΟ ΠΟΤΙΣΜΑ «προσεκτικό ώστε ΝΑ ΜΗΝ ΠΑΡΑΣΥΡΘΟΥΝ ΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΒΑΘΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΜΙΓΜΑ» ⚠️ «Οι ΠΟΛΥ ΛΕΠΤΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΔΕΝ ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ και το πότισμά τους είναι καλύτερο να γίνεται ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΥΘΜΕΝΑ ΤΟΥ ΔΟΧΕΙΟΥ» -
④ Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Η ΥΓΡΑΣΙΑ «Μετά τη σπορά τα δοχεία μεταφέρονται σε μέρος ΦΩΤΕΙΝΟ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΜΕΣΑ ΗΛΙΑΖΟΜΕΝΟ» ⚠️ Η ΛΕΠΤΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ: «Μεγάλη προσοχή χρειάζεται στη ΔΙΑΡΚΗ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ για το φύτρωμα των σπόρων, η οποία όμως ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ, γιατί έτσι ΕΥΝΟΕΙΤΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΥΚΗΤΩΝ ΣΗΨΗΣ ΤΩΝ ΣΠΟΡΩΝ Ή ΤΩΝ ΝΕΑΡΩΝ ΣΠΟΡΟΦΥΤΩΝ» ⑤ ΤΟ ΚΑΛΥΜΜΑ «Καλό είναι να καλύπτονται τα σπορεία με ΕΝΑ ΚΟΜΜΑΤΙ ΓΥΑΛΙ Ή ΔΙΑΦΑΝΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟ, ΠΟΥ ΔΕ ΘΑ ΑΚΟΥΜΠΑ ΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΤΟΥ ΜΙΓΜΑΤΟΣ. ΜΟΛΙΣ ΑΡΧΙΣΟΥΝ ΝΑ ΦΥΤΡΩΝΟΥΝ ΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΤΟ ΚΑΛΥΜΜΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΦΑΙΡΕΙΤΑΙ» ┌───── γυαλί / διαφανές πλαστικό ─────┐ │ (ΔΕΝ ακουμπά) │ ══╧═════════════════════════════════════╧══ ░░░░░░ φυτόχωμα σπορείων ░░░░░░ -
⑥ Η ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΠΟΡΕΙΟ (σελ. 82-83) ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ: «Ο αριθμός των φυτών που θα φυτρώσουν μέσα στα σπορεία είναι συνήθως ΜΕΓΑΛΟΣ. Η ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΥ ΧΩΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΦΩΤΙΣΜΟΥ κάνει τα σπορόφυτα ΑΔΥΝΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΑ ΑΝΕΠΤΥΓΜΕΝΑ ΣΕ ΥΨΟΣ» ΠΟΥ: «ΔΙΣΚΟΙ ΦΥΤΩΡΙΩΝ ΜΕ ΧΩΡΙΣΜΑΤΑ, ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΔΟΧΕΙΑ ΔΙΑΜΕΤΡΟΥ 4-5 cm, ΕΙΔΙΚΑ ΒΙΟΔΙΑΣΠΩΜΕΝΑ ΔΟΧΕΙΑ» ΠΩΣ: · «αποκολλάται ΜΕ ΕΝΑ ΕΛΑΦΡΥ ΚΤΥΠΗΜΑ ΤΩΝ ΤΟΙΧΩΜΑΤΩΝ όλο το εδαφικό μίγμα και ΒΓΑΙΝΕΙ ΑΔΙΑΤΑΡΑΚΤΟ από το δοχείο» · «Κάθε φυτό ΠΙΑΝΕΤΑΙ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΦΥΛΛΑ και μετά με το χέρι ή κάποια μικρή λεπίδα ΧΑΛΑΡΩΝΕΤΑΙ ΤΟ ΜΙΓΜΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ και ΤΡΑΒΙΕΤΑΙ ΤΟ ΦΥΤΟ» · «Καλό είναι να ΔΙΑΤΗΡΗΘΕΙ ΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΧΩΜΑΤΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ για να ΜΗΝ ΕΠΗΡΕΑΣΘΕΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ» · «Με ΤΟ ΦΥΤΕΥΤΗΡΙ ανοίγονται στο νέο εδαφικό μίγμα ΤΡΥΠΕΣ ΑΝΑΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΥ ΤΟΥ ΡΙΖΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ» · «Με ΕΛΑΦΡΑ ΣΥΜΠΙΕΣΗ του μίγματος γύρω από το φυτό, ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΟ ΧΩΜΑ και Ο ΒΛΑΣΤΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝΕΤΑΙ ΟΡΘΙΟΣ» (Εικ. 3.4, α-γ) ΜΕΤΑ: «η επιφάνεια του χώματος ΙΣΟΠΕΔΩΝΕΤΑΙ και ακολουθεί ΑΦΘΟΝΟ ΠΟΤΙΣΜΑ ΜΕ ΝΕΡΟ ΧΑΜΗΛΗΣ ΡΟΗΣ (ΜΕ ΜΙΚΡΗ ΠΙΕΣΗ), ώστε να ΜΗΝ ΑΠΟΓΥΜΝΩΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΜΑ ΟΙ ΡΙΖΕΣ» -
⚠️ ΤΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΣΥΧΝΑ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
① Η ΕΛΑΦΡΑ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΜΙΓΜΑΤΟΣ ΠΡΙΝ ΤΗ ΣΠΟΡΑ — ώστε να ΜΗ ΜΕΙΝΟΥΝ ΚΕΝΑ που θα δώσουν ΑΝΩΜΑΛΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ② ΟΙ ΠΟΛΥ ΛΕΠΤΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΔΕΝ ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΚΑΘΟΛΟΥ — και ποτίζονται ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΥΘΜΕΝΑ ③ ΤΟ ΚΑΛΥΜΜΑ ΑΦΑΙΡΕΙΤΑΙ ΜΟΛΙΣ ΑΡΧΙΣΕΙ ΤΟ ΦΥΤΡΩΜΑ — αν μείνει, η υπερβολική υγρασία ΕΥΝΟΕΙ ΤΟΥΣ ΜΥΚΗΤΕΣ ΣΗΨΗΣΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93): «Η σπορά στο σπορείο γίνεται σε κατάλληλα φυτοδοχεία που κατόπιν τοποθετούνται σε χώρο φωτεινό και προστατευμένο και ποτίζονται τακτικά. Τα σπορόφυτα αραιώνονται και μεταφέρονται σε άλλα δοχεία μέχρι την τελική φύτευση.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως χώρος σποράς χρησιμοποιούνται ειδικά κιβώτια, δίσκοι και πλαστικά φυτοδοχεία, με εδαφικό μίγμα ειδικό φυτόχωμα σπορείων. Αφού γεμίσουν τα δοχεία, το μίγμα συμπιέζεται ελαφρά, για να μη μείνουν κενά που μετά το πότισμα θα δημιουργήσουν ανώμαλη επιφάνεια. Οι σπόροι σκορπίζονται ομοιόμορφα στην επιφάνεια και σκεπάζονται με λεπτό στρώμα κοσκινισμένου χώματος, πάχους ίσου με τη διάμετρο των σπόρων, ενώ οι μεγαλύτεροι σπόροι μπορούν να φυτευτούν ένας ένας σε δίσκους με χωρίσματα. Ακολουθεί προσεκτικό πότισμα, ώστε να μην παρασυρθούν οι σπόροι βαθιά μέσα στο μίγμα· οι πολύ λεπτοί σπόροι δεν καλύπτονται και ποτίζονται καλύτερα από τον πυθμένα του δοχείου. Μετά τη σπορά τα δοχεία μεταφέρονται σε μέρος φωτεινό αλλά όχι άμεσα ηλιαζόμενο, με διαρκή εξασφάλιση της απαραίτητης υγρασίας, η οποία όμως δεν πρέπει να είναι υπερβολική, γιατί ευνοείται η ανάπτυξη μυκήτων σήψης των σπόρων ή των νεαρών σπορόφυτων. Καλό είναι τα σπορεία να καλύπτονται με ένα κομμάτι γυαλί ή διαφανές πλαστικό που δεν ακουμπά την επιφάνεια του μίγματος, και το κάλυμμα αφαιρείται μόλις αρχίσουν να φυτρώνουν οι σπόροι. Επειδή ο αριθμός των φυτών είναι συνήθως μεγάλος και η ανεπάρκεια χώρου και φωτισμού τα κάνει αδύνατα και υπερβολικά ανεπτυγμένα σε ύψος, τα σπορόφυτα μεταφυτεύονται σε μεγαλύτερες μεταξύ τους αποστάσεις σε άλλα δοχεία, όπως δίσκους φυτωρίων με χωρίσματα, πλαστικά δοχεία διαμέτρου 4-5 cm ή ειδικά βιοδιασπώμενα δοχεία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το στάδιο μεταφύτευσης στην οριστική θέση
Ερώτηση: Σε ποιο στάδιο ανάπτυξης μεταφυτεύονται τα σπορόφυτα από το σπορείο στην οριστική θέση;
Απάντηση:
-
Η ΓΕΝΙΚΗ ΑΡΧΗ (§3.4, σελ. 83): «Το στάδιο ανάπτυξης των φυτών που θα μεταφυτευθούν στην οριστική θέση ποικίλλει ανάλογα με το επιδιωκόμενο οπτικό αποτέλεσμα και το χρονικό διάστημα που ο χώρος φύτευσης μπορεί να διατεθεί στην καλλιέργεια των συγκεκριμένων φυτών.»
-
ΟΙ ΔΥΟ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Α) ΓΙΑ ΑΜΕΣΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ «τα φυτά μεταφυτεύονται ΟΤΑΝ ΕΧΟΥΝ ΗΔΗ ΣΧΗΜΑΤΙΣΘΕΙ ΤΑ ΜΠΟΥΜΠΟΥΚΙΑ ή ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΕΧΕΙ ΑΡΧΙΣΕΙ Η ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ» ⚠️ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ: «Πάντως, αυτός ο τρόπος ΠΡΟΫΠΟΘΕΤΕΙ ΣΥΧΝΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΩΝ ΦΥΤΕΥΣΕΩΝ» ➜ γιατί το φυτό μπαίνει στο παρτέρι έχοντας ήδη ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΕΙ ΜΕΓΑΛΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΜΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ Β) Ο ΣΥΝΗΘΗΣ ΚΑΝΟΝΑΣ «Συνήθως τα φυτά μεταφυτεύονται στην οριστική τους θέση ΟΤΑΝ ΕΧΟΥΝ ΑΝΑΠΤΥΞΕΙ 6-8 ΦΥΛΛΑ» -
ΓΙΑΤΙ ΤΑ «6-8 ΦΥΛΛΑ» ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΒΕΛΤΙΣΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΟΛΥ ΝΩΡΙΣ (2-4 φύλλα) 6-8 ΦΥΛΛΑ ΠΟΛΥ ΑΡΓΑ (άνθηση) ───────────────────── ──────────── ────────────────── · ΑΔΥΝΑΜΟ ριζικό · ΕΠΑΡΚΗΣ ρίζα · ΜΕΓΑΛΟ φύλλωμα σύστημα · ΜΙΚΡΟ φύλλωμα ➜ έντονη ΔΙΑΠΝΟΗ · ΕΥΠΑΘΕΣ στη ➜ ΜΙΚΡΗ ΔΙΑΠΝΟΗ · ΜΕΓΑΛΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ μεταφύτευση · ΟΛΟΣ ο κύκλος ΚΥΚΛΟΥ ΞΟΔΕΜΕΝΟ ΜΠΡΟΣΤΑ ΤΟΥ · ΣΥΧΝΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ φυτεύσεων -
⚠️ ΤΟ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟ ΒΗΜΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ — Η ΣΚΛΗΡΑΓΩΓΗΣΗ: «Όταν τα φυτά έχουν καλλιεργηθεί σε ελεγχόμενες συνθήκες περιβάλλοντος (θερμοκήπια, σπορεία υπό κάλυψη), χρειάζεται να περάσουν μία περίοδο προσαρμογής» πριν τη μεταφύτευση. ΤΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ (§3.4, σελ. 84): «Τα φυτά αποσπώνται από το μέρος όπου είναι φυτεμένα με προσοχή για να μη ζημιωθεί το ριζικό τους σύστημα και να συγκρατηθεί γύρω από αυτό όσο γίνεται περισσότερο εδαφικό μίγμα.» Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93): «Η μεταφύτευση στην τελική θέση γίνεται συνήθως όταν τα σπορόφυτα αποκτήσουν 6-8 φύλλα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το στάδιο ανάπτυξης κατά το οποίο γίνεται η μεταφύτευση ποικίλλει, ανάλογα με το επιδιωκόμενο οπτικό αποτέλεσμα και το χρονικό διάστημα που ο χώρος φύτευσης μπορεί να διατεθεί στην καλλιέργεια των συγκεκριμένων φυτών. Συνήθως τα φυτά μεταφυτεύονται στην οριστική τους θέση όταν έχουν αναπτύξει 6-8 φύλλα. Για άμεσο αποτέλεσμα, τα φυτά μεταφυτεύονται όταν έχουν ήδη σχηματισθεί τα μπουμπούκια ή ακόμα και όταν έχει αρχίσει η ανθοφορία· ο τρόπος αυτός όμως προϋποθέτει συχνή επανάληψη των φυτεύσεων, αφού το φυτό έχει ήδη καταναλώσει μεγάλο μέρος του σύντομου βιολογικού του κύκλου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η σκληραγώγηση των φυτών
Ερώτηση: Τι είναι η σκληραγώγηση των φυτών και πώς γίνεται;
Απάντηση:
-
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (§3.4, σελ. 84): «Όταν τα φυτά έχουν καλλιεργηθεί σε ελεγχόμενες συνθήκες περιβάλλοντος (θερμοκήπια, σπορεία υπό κάλυψη), χρειάζεται να περάσουν μία περίοδο προσαρμογής στις νέες συνθήκες που θα αντιμετωπίσουν. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται σκληραγώγηση.»
-
ΠΟΣΟ ΔΙΑΡΚΕΙ: «4-6 ΒΔΟΜΑΔΕΣ» ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ — ΣΕ ΔΥΟ ΔΙΑΔΟΧΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟ ΨΥΧΡΟΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΣΤΕΓΑΣΜΕΝΟΣ (θερμό, σκιερό) ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΥΠΑΙΘΡΙΟΣ ΧΩΡΟΣ │ │ │ └──────── ① ──────────┘──────── ② ───────────┘ «γίνεται με τη ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΠΡΩΤΑ ΣΕ ΨΥΧΡΟΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ και ΚΑΤΟΠΙΝ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΜΕΝΟ ΥΠΑΙΘΡΙΟ ΧΩΡΟ, στον οποίο ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑΔΙΑΚΑ ΑΥΞΑΝΟΜΕΝΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΗΛΙΑΚΟΥ ΦΩΤΟΣ ΚΑΙ ΧΑΜΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ» -
ΟΙ ΔΥΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑΔΙΑΚΑ ΗΛΙΑΚΟ ΦΩΣ ▁▂▃▄▅▆▇█ από ΣΚΙΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ σε ΠΛΗΡΗ ΗΛΙΟ ΧΑΜΗΛΕΣ από ΣΤΑΘΕΡΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ σε ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΕΣ ▁▂▃▄▅▆▇█ ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΨΥΧΡΑ ΤΟΥ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΑ Το φυτό του θερμοκηπίου έχει αναπτύξει ΤΡΥΦΕΡΟΥΣ ΙΣΤΟΥΣ, ΛΕΠΤΗ ΕΦΥΜΕΝΙΔΑ και ΜΕΓΑΛΗ ΦΥΛΛΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ, επειδή δεν χρειάστηκε ποτέ να αντέξει ΗΛΙΟ, ΑΝΕΜΟ και ΨΥΧΟΣ. Αν μεταφερθεί ΑΠΟΤΟΜΑ στο ύπαιθρο, παθαίνει ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ, ΑΦΥΔΑΤΩΣΗ και ΖΗΜΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΨΥΧΟΣ. -
⚠️ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ: η σκληραγώγηση αφορά μόνο τα φυτά που καλλιεργήθηκαν σε ελεγχόμενες συνθήκες. Τα φυτά που σπάρθηκαν επί τόπου ή σε υπαίθριο σπορείο βρίσκονται ήδη στις συνθήκες που θα αντιμετωπίσουν και δεν σκληραγωγούνται. Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93): «Εάν οι συνθήκες περιβάλλοντος του σπορείου είναι τεχνητές (π.χ. θερμοκήπιο) χρειάζεται να σκληραγωγηθούν για ένα διάστημα.»
ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΣΚΛΗΡΑΓΩΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΣΕΙΡΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΠΟΡΑ → ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗ ΣΤΟ ΣΠΟΡΕΙΟ → [ΣΚΛΗΡΑΓΩΓΗΣΗ 4-6 ΕΒΔ.] → ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΦΥΤΕΥΣΗ (στα 6-8 φύλλα)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σκληραγώγηση ονομάζεται η περίοδος προσαρμογής που χρειάζεται να περάσουν τα φυτά όταν έχουν καλλιεργηθεί σε ελεγχόμενες συνθήκες περιβάλλοντος, όπως θερμοκήπια και σπορεία υπό κάλυψη, ώστε να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες που θα αντιμετωπίσουν στην οριστική τους θέση. Διαρκεί τέσσερις έως έξι βδομάδες και γίνεται με τη μεταφορά των φυτών πρώτα σε ψυχρότερο μέρος του θερμοκηπίου και κατόπιν σε στεγασμένο υπαίθριο χώρο, στον οποίο δέχονται σταδιακά αυξανόμενες ποσότητες ηλιακού φωτός και χαμηλών θερμοκρασιών. Με τον τρόπο αυτό τα φυτά συνηθίζουν βαθμιαία στον ήλιο και στο ψύχος και δεν παθαίνουν εγκαύματα, αφυδάτωση ή ζημιά από το ψύχος, όπως θα συνέβαινε αν μεταφέρονταν απότομα στο ύπαιθρο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το βάθος και οι αποστάσεις φύτευσης
Ερώτηση: Ποιο είναι το βάθος και οι αποστάσεις φύτευσης των ετήσιων και διετών φυτών;
Απάντηση:
-
ΤΟ ΒΑΘΟΣ (§3.4, σελ. 84): «Το βάθος φύτευσης πρέπει να είναι τόσο, ώστε ο λαιμός των φυτών να είναι στο ίδιο ύψος που βρισκόταν μέσα στο σπορείο.» ΟΙ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ: «Οι αποστάσεις φύτευσης ποικίλλουν από 15 έως 40 cm και εξαρτώνται από το τελικό μέγεθος του φυτού.»
-
ΤΟ ΒΑΘΟΣ — ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΙΝΑΙ Ο ΛΑΙΜΟΣ ΣΩΣΤΑ ΠΟΛΥ ΒΑΘΙΑ ΠΟΛΥ ΡΗΧΑ ▌▌ ▌▌ ▌▌ ▌▌▌▌ ▌▌▌▌ ▌▌▌▌ ════●═══ ══╤════ ════════ ╱│╲ │ ● ← ο λαιμός ╱●╲ ← ο λαιμός ╱ │ ╲ │╱│╲ ΘΑΜΜΕΝΟΣ ╱ │ ╲ ΕΚΤΕΘΕΙΜΕΝΟΣ ➜ ΣΗΨΗ ➜ ΞΗΡΑΝΣΗ ● Ο ΛΑΙΜΟΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΩΝ ΡΙΖΩΝ ΣΤΑΘΜΗ ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΣΤΟ ΣΠΟΡΕΙΟ➜ Το βιβλίο δεν δίνει αριθμό σε εκατοστά για το βάθος: το μέτρο είναι η στάθμη του λαιμού, δηλαδή ο όγκος της μπάλας του φυτού.
-
ΟΙ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ — 15 ΕΩΣ 40 cm, ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΙΚΡΟΣΩΜΑ ΕΙΔΗ ΜΕΓΑΛΟΣΩΜΑ ΕΙΔΗ ● ● ● ● ● ● ● ● ● ← 15 cm → ← 40 cm → ⚠️ Η ΙΔΙΑ ΤΙΜΗ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΣΤΗ ΣΠΟΡΑ ΣΕ ΓΡΑΜΜΕΣ (§3.3.1): τα αυλάκια «έχουν ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΑΝΑΛΟΓΗ ΜΕ ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ (15-40 cm)» ➜ Ο ΙΔΙΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ισχύει και για τη σπορά και για τη φύτευση -
ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΤΕΥΣΗ (§3.4, σελ. 84):
ΠΡΙΝ «Τα φυτά ΑΠΟΣΠΩΝΤΑΙ από το μέρος όπου είναι φυτεμένα ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ για να ΜΗ ΖΗΜΙΩΘΕΙ ΤΟ ΡΙΖΙΚΟ ΤΟΥΣ ΣΥΣΤΗΜΑ και να ΣΥΓΚΡΑΤΗΘΕΙ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΟΣΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΕΔΑΦΙΚΟ ΜΙΓΜΑ» ΤΡΥΠΕΣ «Με ΤΟ ΦΥΤΕΥΤΗΡΙ ανοίγονται στο έδαφος τρύπες ΜΕ ΟΓΚΟ ΤΟΣΟ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΧΩΡΑΕΙ Η ΜΠΑΛΑ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ» ΜΕΤΑ «ΣΤΡΩΣΙΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΤΣΟΥΓΚΡΑΝΑ της επιφάνειας του χώματος και ΑΦΘΟΝΟ ΠΟΤΙΣΜΑ» (Εικ. 3.5, α-γ)Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93): «Οι αποστάσεις φύτευσης εξαρτώνται από το τελικό μέγεθος των φυτών.» ⚠️ ΜΗΝ ΣΥΓΧΕΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΟΛΒΟΥΣ (§3.8.2): εκεί το βάθος είναι διπλάσιο ή τριπλάσιο του ύψους του βολβού και η απόσταση τριπλάσια του πλάτους του — τελείως διαφορετικός κανόνας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βάθος φύτευσης πρέπει να είναι τόσο, ώστε ο λαιμός των φυτών να βρίσκεται στο ίδιο ύψος που βρισκόταν μέσα στο σπορείο. Για τον σκοπό αυτό, με το φυτευτήρι ανοίγονται στο έδαφος τρύπες με όγκο τόσο ώστε να χωράει η μπάλα του φυτού. Οι αποστάσεις φύτευσης ποικίλλουν από 15 έως 40 cm και εξαρτώνται από το τελικό μέγεθος του φυτού. Μετά τη φύτευση ακολουθεί στρώσιμο της επιφάνειας του χώματος με την τσουγκράνα και άφθονο πότισμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η βασική λίπανση των ετήσιων φυτών
Ερώτηση: Πότε και σε ποια ποσότητα εφαρμόζεται η βασική λίπανση των ετήσιων φυτών;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§3.5, σελ. 85): «Τα ετήσια και διετή φυτά έχουν μικρό βιολογικό κύκλο. Συνήθως, η ενσωμάτωση ενός πλήρους λιπάσματος αργής διάσπασης στο χώμα όπου θα φυτευτούν οριστικά αρκεί να καλύψει τις θρεπτικές τους ανάγκες. Μια μέση συνιστώμενη δόση είναι 70 gr/m2.»
-
ΠΟΤΕ — ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟ ΛΕΕΙ ΣΕ ΔΥΟ ΣΗΜΕΙΑ §3.2 (Προετοιμασία εδάφους, σελ. 80) «Σε αυτό το στάδιο ΕΝΣΩΜΑΤΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΜΕΝΟ ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΑ ΠΛΗΡΕΣ ΛΙΠΑΣΜΑ» — δηλαδή ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΟΥΣΙΑ, ΕΝΑ ΜΗΝΑ ΠΡΙΝ τη σπορά ή τη μεταφύτευση §3.5 (Λίπανση, σελ. 85) «ΣΤΟ ΧΩΜΑ ΟΠΟΥ ΘΑ ΦΥΤΕΥΤΟΥΝ ΟΡΙΣΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93) «Η λίπανση γίνεται ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΠΡΙΝ ΤΗ ΦΥΤΕΥΣΗ με ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΕΝΟΣ ΠΛΗΡΟΥΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ (ΜΕΣΗ ΔΟΣΗ 70 gr/m2)» ──────────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η ΒΑΣΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΗ, ΠΡΙΝ ΤΗ ΦΥΤΕΥΣΗ -
ΠΟΙΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΠΛΗΡΕΣ ......... περιέχει και τα τρία κύρια θρεπτικά στοιχεία ΑΡΓΗΣ ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ ελευθερώνει σταδιακά τα θρεπτικά στοιχεία ➜ καλύπτει ΟΛΟΝ τον βιολογικό κύκλο ΧΩΡΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΟ ... μέσα στο καλλιεργημένο έδαφος, ΟΧΙ επιφανειακά ΓΙΑΤΙ ΑΡΚΕΙ ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗ «Τα ετήσια και διετή φυτά έχουν ΜΙΚΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΚΥΚΛΟ» ➜ όλος ο κύκλος τους τελειώνει πριν εξαντληθεί το λίπασμα ΔΟΣΗ: 70 gr/m2 ⚠️ ΣΥΓΚΡΙΣΗ: ο βραχόκηπος (κεφ. 4, §4.3) παίρνει 50 gr/m2 λιπάσματος ΒΡΑΔΕΙΑΣ ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ — ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ δόση, γιατί εκεί τα φυτά έχουν ΑΡΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και ΠΟΛΥΕΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ -
⚠️ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ ΔΟΣΗΣ — αναπόσπαστο μέρος της απάντησης: «Η υπερβολική λίπανση, εκτός από την φυτοτοξικότητα που μπορεί να προκαλέσει, ευνοεί την υπερβολική βλάστηση σε βάρος της ανθοφορίας.» ➜ Σε ανθόφυτα αυτό είναι διπλά ζημιογόνο: το φυτό δίνει φύλλα αντί για άνθη, δηλαδή χάνεται ακριβώς η διακοσμητική του αξία. ⚠️ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΗΣ: η ερώτηση αναφέρεται στη βασική λίπανση «των ετήσιων φυτών», ενώ το βιβλίο δίνει τη δόση και για τα ετήσια και για τα διετή («Τα ετήσια και διετή φυτά έχουν μικρό βιολογικό κύκλο»).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η βασική λίπανση εφαρμόζεται κατά την προετοιμασία του εδάφους, πριν από τη φύτευση, με ενσωμάτωση ενός πλήρους λιπάσματος αργής διάσπασης στο χώμα όπου τα φυτά θα φυτευτούν οριστικά. Επειδή τα ετήσια και διετή φυτά έχουν μικρό βιολογικό κύκλο, η μία αυτή εφαρμογή συνήθως αρκεί να καλύψει τις θρεπτικές τους ανάγκες. Η μέση συνιστώμενη δόση είναι 70 gr/m2. Πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική λίπανση, γιατί, εκτός από τη φυτοτοξικότητα που μπορεί να προκαλέσει, ευνοεί την υπερβολική βλάστηση σε βάρος της ανθοφορίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι περιπτώσεις συμπληρωματικής λίπανσης
Ερώτηση: Σε ποιες περιπτώσεις γίνεται συμπληρωματική λίπανση;
Απάντηση:
-
ΔΥΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ (§3.5, σελ. 85) ① ΠΟΛΥ ΦΤΩΧΑ ΕΔΑΦΗ «Σε ΠΟΛΥ ΦΤΩΧΑ ΕΔΑΦΗ μπορεί να δοθεί μια συμπληρωματική λίπανση (ΚΥΡΙΩΣ ΦΩΣΦΟΡΟΥΧΟΣ) ΜΟΛΙΣ ΑΡΧΙΣΟΥΝ ΝΑ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΝΘΗ» ΤΙ: ΚΥΡΙΩΣ ΦΩΣΦΟΡΟΥΧΟ λίπασμα ΠΟΤΕ: ΜΟΛΙΣ ΑΡΧΙΣΟΥΝ ΝΑ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΝΘΗ ② ΑΜΕΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΟΦΟΠΕΝΙΩΝ «Σε ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ που χρειάζεται ΑΜΕΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΟΦΟΠΕΝΙΩΝ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ» ΜΕ ΔΥΟ ΟΔΟΥΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ: · ΑΠΟ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ, ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΟΥ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ · ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΛΛΩΜΑ, ΜΕ ΨΕΚΑΣΜΟ -
ΓΙΑΤΙ ΦΩΣΦΟΡΟΥΧΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Ο ΦΩΣΦΟΡΟΣ συνδέεται με την ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ και την ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΑ, ενώ το ΑΖΩΤΟ με τη ΒΛΑΣΤΗΣΗ (φύλλα, βλαστοί). Αφού η επέμβαση γίνεται ΑΚΡΙΒΩΣ ΟΤΑΝ ΑΡΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΝΘΗ, το ζητούμενο είναι η ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ. ⚠️ Αν δινόταν αζωτούχο λίπασμα σε αυτή τη φάση, θα ίσχυε ο κανόνας της §3.5: «ΕΥΝΟΕΙ ΤΗΝ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΣΕ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ» -
ΓΙΑΤΙ ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Η ΛΕΞΗ-ΚΛΕΙΔΙ ΕΙΝΑΙ «ΑΜΕΣΗ» ΚΟΚΚΩΔΕΣ ΑΡΓΗΣ ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΟ ───────────────────────── ──────────────────────────── ελευθερώνεται ΣΤΑΔΙΑΚΑ ΑΜΕΣΑ ΑΦΟΜΟΙΩΣΙΜΟ σε ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ / ΜΗΝΕΣ σε ΩΡΕΣ / ΗΜΕΡΕΣ ➜ ΒΑΣΙΚΗ ΘΡΕΨΗ ➜ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ Η ΔΙΑΦΥΛΛΙΚΗ ΟΔΟΣ (ΨΕΚΑΣΜΟΣ) είναι Η ΤΑΧΥΤΕΡΗ ΑΠΟ ΟΛΕΣ, γιατί ΠΑΡΑΚΑΜΠΤΕΙ ΤΕΛΕΙΩΣ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ -
⚠️ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ:
ΒΑΣΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΠΟΤΕ ΠΡΙΝ τη φύτευση ΚΑΤΑ ΤΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ (στην αρχή της ανθοφορίας) ή ΟΠΟΤΕ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΤΡΟΦΟΠΕΝΙΑ ΤΙ ΠΛΗΡΕΣ ΑΡΓΗΣ ΦΩΣΦΟΡΟΥΧΟ ή ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΟ ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ ΠΟΣΟ 70 gr/m2 (δεν ορίζεται) ΠΟΤΕ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΤΕ ΜΟΝΟ ΚΑΤ' ΕΞΑΙΡΕΣΗ➜ Η συμπληρωματική λίπανση είναι διορθωτική: δίνεται όταν η βασική δεν επαρκεί (πολύ φτωχό έδαφος) ή όταν εμφανιστεί συγκεκριμένη έλλειψη (τροφοπενία).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Συμπληρωματική λίπανση γίνεται σε δύο περιπτώσεις. Πρώτον, σε πολύ φτωχά εδάφη, όπου μπορεί να δοθεί μια συμπληρωματική λίπανση, κυρίως φωσφορούχος, μόλις αρχίσουν να αναπτύσσονται τα άνθη. Δεύτερον, σε ειδικές περιπτώσεις που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση τροφοπενιών, οπότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν υδατοδιαλυτά λιπάσματα, τα οποία δίνονται στα φυτά είτε από τις ρίζες με το νερό του ποτίσματος είτε από το φύλλωμα με ψεκασμό. Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για διορθωτική επέμβαση, που συμπληρώνει τη βασική λίπανση όταν εκείνη δεν επαρκεί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι παράγοντες της συχνότητας και της ποσότητας των ποτισμάτων
Ερώτηση: Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η συχνότητα και η ποσότητα των ποτισμάτων;
Απάντηση:
-
Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ (§3.6, σελ. 85): «Για να αποκτήσουν ζωηρή ανάπτυξη και πλούσια ανθοφορία, τα ετήσια και διετή φυτά απαιτούν σε όλη τη διάρκεια του βιολογικού κύκλου τους τόση εδαφική υγρασία, ώστε ποτέ να μη διψούν, αλλά ταυτόχρονα να μη βρίσκονται σε έδαφος συνεχώς κορεσμένο από νερό.»
-
Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ — ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ (§3.6.1, σελ. 85) ① ΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ② Η ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΟΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΥΤΕΜΕΝΑ ③ ΟΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΩΣ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Ο ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ① ΝΕΟΦΥΤΕΜΕΝΑ: «ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΕΙ ΤΟ ΡΙΖΙΚΟ ΤΟΥΣ ΣΥΣΤΗΜΑ και χρειάζονται ΠΟΤΙΣΜΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ» ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΑ: «το πότισμα πρέπει να γίνεται ΜΟΛΙΣ ΤΟ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ (ΒΑΘΟΣ 5-10 cm) ΕΙΝΑΙ ΑΦΥΔΑΤΩΜΕΝΟ» -
Η ΠΟΣΟΤΗΤΑ (§3.6.2, σελ. 85-86) ΚΡΙΤΗΡΙΟ: «τόση ώστε να ΥΓΡΑΙΝΕΤΑΙ ΟΛΗ Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΡΙΖΟΣΤΡΩΜΑΤΟΣ» ΤΟ ΡΙΖΟΣΤΡΩΜΑ: «για τα περισσότερα ετήσια και διετή, είναι 25-40 cm» ┌─────────────────────────────────┐ ← επιφάνεια │ ░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░ │ 5-10 cm: ΔΕΙΚΤΗΣ │ ░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░ │ ΑΝΑΓΚΗΣ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ │ ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ │ │ ~~~~~~ ΡΙΖΟΣΤΡΩΜΑ ~~~~~~~~~~~ │ 25-40 cm: ΤΟΣΟ ΠΡΕΠΕΙ │ ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ │ ΝΑ ΦΤΑΝΕΙ ΤΟ ΝΕΡΟ └─────────────────────────────────┘ ⚠️ ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΝΑ ΦΤΑΝΕΙ ΤΟ ΝΕΡΟ ΩΣ ΕΚΕΙ «γιατί έτσι ΕΥΝΟΕΙΤΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΘΙΟΥ ΡΙΖΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Ποτίζοντας ΣΥΧΝΑ ΑΛΛΑ ΜΕ ΜΙΚΡΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΝΕΡΟΥ, τα φυτά θα διαμορφώσουν ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΡΙΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Έτσι, θα είναι ΠΙΟ ΕΥΑΙΣΘΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ και ΘΑ ΠΛΑΓΙΑΖΟΥΝ ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΑ» -
ΠΩΣ ΕΠΙΔΡΑ ΚΑΘΕ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΣΤΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ νεοφυτεμένο → ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ εγκατεστημένο → ΟΤΑΝ ΣΤΕΓΝΩΣΟΥΝ ΤΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ 5-10 cm ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΜΜΩΔΕΣ → στραγγίζει γρήγορα → ΠΙΟ ΣΥΧΝΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΑ ΑΡΓΙΛΩΔΕΣ → συγκρατεί νερό → ΑΡΑΙΟΤΕΡΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΘΕΡΜΟΣ / ΞΗΡΟΣ / ΑΝΕΜΩΔΗΣ ΚΑΙΡΟΣ → ΠΙΟ ΣΥΧΝΑ ΔΡΟΣΕΡΟΣ / ΥΓΡΟΣ / ΒΡΟΧΕΡΟΣ → ΑΡΑΙΟΤΕΡΑΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93): «Τα νεοφυτεμένα ανθόφυτα ποτίζονται καθημερινά. Αργότερα το πότισμα γίνεται όταν αφυδατωθεί η επιφάνεια (σε βάθος 5 cm) του εδάφους.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συχνότητα των ποτισμάτων εξαρτάται από τρεις παράγοντες: από το στάδιο ανάπτυξης των φυτών, από τη σύσταση του εδάφους όπου είναι φυτεμένα και από τις κλιματικές συνθήκες. Πρακτικά, τα νεοφυτεμένα ανθόφυτα, που δεν έχουν αναπτύξει ακόμη το ριζικό τους σύστημα, χρειάζονται πότισμα καθημερινά, ενώ όταν εγκατασταθούν το πότισμα γίνεται μόλις το επιφανειακό στρώμα του χώματος, σε βάθος 5-10 cm, είναι αφυδατωμένο. Η ποσότητα του νερού πρέπει να είναι τόση ώστε να υγραίνεται όλη η περιοχή του ριζοστρώματος, η οποία για τα περισσότερα ετήσια και διετή φτάνει τα 25-40 cm. Έχει σημασία το νερό να φθάνει μέχρι αυτό το βάθος, γιατί έτσι ευνοείται η ανάπτυξη βαθιού ριζικού συστήματος· αντίθετα, ποτίζοντας συχνά αλλά με μικρές ποσότητες νερού, τα φυτά διαμορφώνουν επιφανειακό ριζικό σύστημα, γίνονται πιο ευαίσθητα στις διακυμάνσεις της υγρασίας και πλαγιάζουν ευκολότερα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των τρόπων ποτίσματος
Ερώτηση: Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των τρόπων ποτίσματος των ετήσιων και διετών φυτών.
Απάντηση:
-
⚠️ ΤΙ ΔΙΝΕΙ ΚΑΙ ΤΙ ΔΕΝ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: η §3.6.3 αναφέρει ρητά μόνο μειονεκτήματα για τα αυλάκια και τον καταιονισμό και μόνο πλεονεκτήματα για τη στάγδην άρδευση· τα υπόλοιπα συνάγονται από την περιγραφή κάθε μεθόδου.
-
3.6.3.1 ΜΕ ΑΥΛΑΚΙΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΠΩΣ: «Στην ΠΕΡΙΜΕΤΡΟ του χώρου φύτευσης και ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ (ανάλογα με το πλάτος του παρτεριού) ανοίγονται αυλάκια ΒΑΘΟΥΣ 10-20 cm και ΜΕ ΤΟ ΛΑΣΤΙΧΟ ΓΕΜΙΖΟΥΝ ΜΕ ΝΕΡΟ» ⊖ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (αυτολεξεί) «τα αυλάκια ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΣΥΝΕΧΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ» «πρέπει να ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΜΙΚΡΗ ΚΛΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ ΑΚΡΗ ΣΤΗΝ ΑΛΛΗ, ώστε να ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΕΤΑΙ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ» ⊕ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (από την περιγραφή) ΤΟ ΝΕΡΟ ΔΕΝ ΒΡΕΧΕΙ ΦΥΛΛΑ ΚΑΙ ΑΝΘΗ ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΕΙ ΕΙΔΙΚΟ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ — μόνο λάστιχο και σκαλιστήρι -
3.6.3.2 ΜΕ ΚΑΤΑΙΟΝΙΣΜΟ (ΤΕΧΝΗΤΗ ΒΡΟΧΗ) ΠΩΣ: «με ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ ή με ΛΑΣΤΙΧΟ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ που στο άκρο του έχει ΑΚΡΟΦΥΣΙΟ ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ ΤΗΣ ΔΕΣΜΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ» ⊖ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ (αυτολεξεί) «Αυτός ο τρόπος μπορεί να ΕΥΝΟΗΣΕΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΥΚΗΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ, καθώς ΤΑ ΑΝΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΜΕΝΟΥΝ ΑΡΚΕΤΟ ΧΡΟΝΟ ΥΓΡΑ» ⊕ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (από την περιγραφή) ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΚΑΛΥΨΗ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΗΠΙΑ ΜΟΡΦΗ ΒΡΟΧΗΣ — ΤΟ ΙΔΙΟ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ Η §3.3.1 ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΠΟΡΑ, «για να ΔΙΑΣΠΑΤΑΙ Η ΔΕΣΜΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ» και να ΜΗΝ ΠΑΡΑΣΥΡΕΤΑΙ Ο ΣΠΟΡΟΣ 3.6.3.3 ΜΕ ΣΤΑΓΟΝΕΣ (ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ) ΠΩΣ: «με ΣΤΑΛΛΑΚΤΟΦΟΡΟΥΣ ΣΩΛΗΝΕΣ που ΑΠΛΩΝΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΜΗΚΟΣ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΦΥΤΕΥΣΗΣ» ⊕ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (αυτολεξεί — ΤΕΣΣΕΡΑ) ① «το νερό δίνεται στα φυτά ΑΚΡΙΒΩΣ ΟΠΟΥ ΤΟ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ» ② «και ΣΤΗΝ ΕΠΙΘΥΜΗΤΗ ΠΟΣΟΤΗΤΑ» ③ «ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΖΗΜΙΕΣ ΣΤΑ ΦΥΛΛΑ Ή ΤΑ ΑΝΘΗ» ④ «και ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΠΑΤΑΛΗ ΝΕΡΟΥ» ⊖ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (από την περιγραφή) ΑΠΑΙΤΕΙ ΜΟΝΙΜΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΩΛΗΝΩΝ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΣΕ ΦΥΤΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΓΡΑΜΜΕΣ — οι σωλήνες απλώνονται «ΚΑΤΑ ΜΗΚΟΣ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΦΥΤΕΥΣΗΣ», άρα σε σπορά ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ δεν εφαρμόζεται το ίδιο εύκολα -
ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΥΛΑΚΙΑ ΚΑΤΑΙΟΝΙΣΜΟΣ ΣΤΑΓΔΗΝ ΒΡΕΧΕΙ ΦΥΛΛΩΜΑ ΟΧΙ ΝΑΙ ⊖ ΟΧΙ ⊕ ΜΥΚΗΤΟΛΟΓΙΚΕΣ — ΕΥΝΟΟΥΝΤΑΙ ⊖ ΑΠΟΦΕΥΓΟΝΤΑΙ ⊕ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΔΟΣΗΣ ΜΙΚΡΗ ΜΕΤΡΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ⊕ ΣΠΑΤΑΛΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕΓΑΛΗ ΜΕΤΡΙΑ ΚΑΜΙΑ ⊕ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΣΥΝΕΧΗΣ ⊖ μικρή δικτύου ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ελάχιστος εκτοξευτήρες ΣΤΑΛΛΑΚΤΟΦΟΡΟΙ ΣΩΛΗΝΕΣ ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΙΑ μέτρια ΜΕΓΑΛΗ ⊕ στις γραμμές➜ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: η στάγδην άρδευση είναι η μόνη μέθοδο για την οποία το βιβλίο δεν αναφέρει κανένα μειονέκτημα — αντίθετα, απαριθμεί τέσσερα πλεονεκτήματα.
-
⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ: ο καταιονισμός που εδώ έχει μειονέκτημα, στη φάση της σποράς είναι επιβεβλημένος — «Μετά τη σπορά ακολουθεί το πότισμα που πρέπει να γίνεται με τη μορφή βροχής» (§3.3.1), γιατί τότε το ζητούμενο είναι να μην παρασυρθεί ο σπόρος, ενώ δεν υπάρχουν ακόμη άνθη και φύλλα που να μείνουν υγρά. ΚΑΙ ΜΙΑ ΑΚΟΜΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: το ίδιο μειονέκτημα του καταιονισμού επισημαίνεται και στο κεφ. 4 (§4.2) για τον βραχόκηπο, με διαφορετική όμως αιτιολόγηση — εκεί το πρόβλημα είναι τα εγκαύματα, γι' αυτό «πρέπει να γίνεται τις βραδινές ή τις πρώτες πρωινές ώρες».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πότισμα με αυλάκια γίνεται ανοίγοντας στην περίμετρο του χώρου φύτευσης και ενδιάμεσα αυλάκια βάθους 10-20 cm, που γεμίζουν με νερό με το λάστιχο. Βασικά του μειονεκτήματα είναι ότι τα αυλάκια χρειάζονται συνεχή συντήρηση και πρέπει να διαμορφώνονται με μικρή κλίση από τη μία άκρη στην άλλη, ώστε να διευκολύνεται η ροή του νερού· πλεονέκτημά του είναι ότι δεν βρέχει τα φύλλα και τα άνθη και δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό. Το πότισμα με καταιονισμό, δηλαδή με τεχνητή βροχή, γίνεται με εκτοξευτήρες ή με λάστιχο που έχει ακροφύσιο διάσπασης της δέσμης του νερού· έχει το πλεονέκτημα της ομοιόμορφης και ήπιας κάλυψης όλης της επιφάνειας, αλλά το μειονέκτημα ότι μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη μυκητολογικών ασθενειών, καθώς τα άνθη και τα φύλλα μένουν αρκετό χρόνο υγρά. Το πότισμα με σταγόνες, δηλαδή η στάγδην άρδευση, γίνεται με σταλλακτοφόρους σωλήνες που απλώνονται κατά μήκος των γραμμών φύτευσης· έτσι το νερό δίνεται στα φυτά ακριβώς όπου το χρειάζονται και στην επιθυμητή ποσότητα, χωρίς να προκαλούνται ζημιές στα φύλλα ή τα άνθη και χωρίς να γίνεται σπατάλη νερού. Μειονέκτημά της είναι ότι απαιτεί μόνιμο δίκτυο σωλήνων και ταιριάζει κυρίως σε φυτεύσεις σε γραμμές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πότε και πώς καταπολεμούνται τα ζιζάνια
Ερώτηση: Πότε και με ποιους τρόπους γίνεται η καταπολέμηση των ζιζανίων;
Απάντηση:
-
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΑ (§3.7.1, σελ. 86): «Τα ζιζάνια που φυτρώνουν μέσα σε ένα παρτέρι με ανθόφυτα, εκτός του ότι καταστρέφουν τη γενική εμφάνιση του χώρου, ανταγωνίζονται τα φυτά σε φως, νερό και θρεπτικά στοιχεία.»
-
ΦΑΣΗ ① ΠΡΙΝ ΤΗ ΣΠΟΡΑ Ή ΤΗΝ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΦΥΤΕΥΣΗ «Η ΠΡΩΤΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ απαλλαγής του χώρου από ζιζάνια γίνεται ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ πριν τη σπορά ή την οριστική φύτευση των φυτών. Με ΤΟ ΟΡΓΩΜΑ Ή ΤΟ ΣΚΑΛΙΣΜΑ που γίνεται τότε, ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΝΤΑΙ ΤΑ ΦΥΤΙΚΑ ΜΕΡΗ ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΜΑ» ΚΑΙ, ΚΑΤ' ΕΞΑΙΡΕΣΗ, ΠΡΟΦΥΤΡΩΤΙΚΟ ΖΙΖΑΝΙΟΚΤΟΝΟ «Σε αυτό το στάδιο, εάν ΟΙ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΕΣ και ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΑΠΟ ΤΑ ΖΙΖΑΝΙΑ ΕΝΤΟΝΟ, μπορεί να εφαρμόζεται ΕΝΑ ΠΡΟΦΥΤΡΩΤΙΚΟ ΖΙΖΑΝΙΟΚΤΟΝΟ» ⚠️ ΜΕ ΑΝΑΜΟΝΗ: «η σπορά ή η φύτευση γίνεται ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΠΟΥ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΟΥ ΖΙΖΑΝΙΟΚΤΟΝΟΥ, για να ΜΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΕΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΑ ΦΥΤΑ που θα καλλιεργηθούν εκεί» -
ΦΑΣΗ ② ΟΤΑΝ ΕΧΟΥΝ ΗΔΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΘΕΙ ΤΑ ΦΥΤΑ «τα ζιζάνια πρέπει να ΞΕΡΙΖΩΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΧΕΡΙ ή να ΣΚΑΛΙΖΟΝΤΑΙ ΟΤΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΚΟΜΑ ΜΙΚΡΑ» ➜ ΟΧΙ ζιζανιοκτόνο σε αυτή τη φάση: θα έβλαπτε τα ανθόφυτα ΦΑΣΗ ③ ΔΙΑΡΚΩΣ — ΜΕ ΕΔΑΦΟΚΑΛΥΨΗ «Η καταπολέμηση των ζιζανίων μπορεί να γίνεται και με ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ» ΜΕ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ: ΤΥΡΦΗ · ΘΡΥΜΜΑΤΙΣΜΕΝΑ ΚΛΑΔΙΑ ΜΕ ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ: ΦΥΛΛΑ ΠΛΑΣΤΙΚΟΥ · ΧΑΛΙΚΙ ΦΑΣΗ ④ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ (§3.7.5) «Το έδαφος του παρτεριού ΣΚΑΛΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕΤΑΙ ΣΕ ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ… Όπου είναι δυνατόν, μπορεί να ΚΑΛΥΦΘΕΙ ΜΕ ΜΑΥΡΟ ΠΛΑΣΤΙΚΟ για όσο διάστημα δεν καλλιεργείται ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΕΙ Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΖΙΖΑΝΙΩΝ» -
ΣΥΝΟΨΗ — Η ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΣΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΠΡΙΝ ΤΗ ΣΠΟΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ ───────────── ─────────────────── ────────────────── όργωμα / ξερίζωμα με το χέρι σκάλισμα και σκάλισμα σκάλισμα ΟΣΟ ΕΙΝΑΙ αναχώματα (+ προφυτρωτικό ΜΙΚΡΑ κάλυψη με ΜΑΥΡΟ ζιζανιοκτόνο εδαφοκάλυψη με ΠΛΑΣΤΙΚΟ κατ' εξαίρεση) οργανικά / αδρανή υλικάΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93): «Η καταπολέμηση των ζιζανίων ξεκινά από την προετοιμασία του εδάφους πριν τη σπορά ή την τελική φύτευση και συνεχίζεται με συστηματικό ξερίζωμά τους, σκάλισμα ή εδαφοκάλυψη με οργανικά ή αδρανή υλικά, σε όλη τη διάρκεια της καλλιέργειας.» ⚠️ ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟ (κεφ. 4): εκεί δεν γίνεται όργωμα, γιατί «το έδαφος του βραχόκηπου δεν μπορεί να καλλιεργηθεί σε βάθος», και το ζιζανιοκτόνο είναι διασυστηματικό, όχι προφυτρωτικό.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η καταπολέμηση των ζιζανίων ξεκινά πριν από τη σπορά ή την οριστική φύτευση και συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια της καλλιέργειας. Η πρώτη επέμβαση γίνεται κατά την προετοιμασία του εδάφους: με το όργωμα ή το σκάλισμα καταστρέφονται τα φυτικά μέρη των ζιζανίων και απομακρύνονται από το χώμα. Σε αυτό το στάδιο, εάν οι εκτάσεις καλλιέργειας είναι μεγάλες και το πρόβλημα από τα ζιζάνια έντονο, μπορεί να εφαρμόζεται ένα προφυτρωτικό ζιζανιοκτόνο· τότε η σπορά ή η φύτευση γίνεται μετά από ένα χρονικό διάστημα που εξαρτάται από το είδος του ζιζανιοκτόνου, για να μη δημιουργηθεί πρόβλημα στα φυτά που θα καλλιεργηθούν εκεί. Όταν έχουν ήδη εγκατασταθεί τα φυτά, τα ζιζάνια πρέπει να ξεριζώνονται με το χέρι ή να σκαλίζονται όταν είναι ακόμα μικρά. Η καταπολέμηση μπορεί επίσης να γίνεται με την κάλυψη του εδάφους μεταξύ των φυτών με οργανικά υλικά, όπως τύρφη και θρυμματισμένα κλαδιά, ή με αδρανή υλικά, όπως φύλλα πλαστικού και χαλίκι. Τέλος, μετά την ανθοφορία το έδαφος σκαλίζεται, διαμορφώνεται σε αναχώματα και, όπου είναι δυνατόν, καλύπτεται με μαύρο πλαστικό για όσο διάστημα δεν καλλιεργείται, ώστε να περιοριστεί η εμφάνιση ζιζανίων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο λόγος και ο τρόπος του κορυφολογήματος
Ερώτηση: Για ποιο λόγο και με ποιον τρόπο γίνεται το κορυφολόγημα των φυτών;
Απάντηση:
-
Ο ΛΟΓΟΣ (§3.7.2, σελ. 87): «Τα περισσότερα ετήσια και διετή φυτά αποκτούν από μόνα τους ένα σκελετό συμπαγή και καλά διακλαδισμένο. Όμως, μερικά από αυτά χρειάζονται κορυφολόγημα (τσίμπημα), που θα τα βοηθήσει να αναπτύξουν πλευρικές διακλαδώσεις και πιο «γεμάτο» σχήμα.»
-
Ο ΤΡΟΠΟΣ «Το κορυφολόγημα γίνεται ΜΕ ΚΟΨΙΜΟ ΤΗΣ ΤΡΥΦΕΡΗΣ ΚΟΡΥΦΗΣ ΤΟΥ ΒΛΑΣΤΟΥ όταν τα φυτά βρίσκονται ΑΚΟΜΑ ΣΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΛΑΣΤΩΝ» (Εικ. 3.6) ΠΡΙΝ ΤΟΜΗ ΜΕΤΑ ▲ ✂ │ ──┼── ╱│╲ │ │ ╱ │ ╲ │ │ ╱ │ ╲ ══╧══ ══╧══ ══╧══ ΕΝΑΣ ΒΛΑΣΤΟΣ κόβεται η ΠΟΛΛΕΣ ΠΛΕΥΡΙΚΕΣ ΤΡΥΦΕΡΗ ΔΙΑΚΛΑΔΩΣΕΙΣ — ΚΟΡΥΦΗ «ΓΕΜΑΤΟ» ΣΧΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗ ΜΟΡΦΗ: «Σε μερικά φυτά (ΜΑΡΓΑΡΙΤΕΣ, ΖΙΝΙΕΣ) γίνεται ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΠΟΥΜΠΟΥΚΙΩΝ για να ΕΥΝΟΗΘΕΙ Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ» ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΛΟΓΟΣ — Η ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΤΕΡΙΟΥ (σελ. 88) «όταν είναι επιθυμητή η ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ σε ένα παρτέρι, εκείνα που ΕΧΟΥΝ ΨΗΛΩΣΕΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΚΟΡΥΦΟΛΟΓΟΥΝΤΑΙ ΕΩΣ ΤΟ ΕΠΙΘΥΜΗΤΟ ΥΨΟΣ» -
⚠️ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ (σελ. 88): «Δεν πρέπει να γίνεται κορυφολόγημα σε φυτά που σχηματίζουν ισχυρό κεντρικό βλαστό, ο οποίος φέρει τον κύριο όγκο της ανθοφορίας (π.χ. Αντίρρινο, Βιολέτα).»
ΓΙΑΤΙ ΦΥΤΟ ΜΕ ΠΛΕΥΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΥΤΟ ΜΕ ΙΣΧΥΡΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΒΛΑΣΤΟ (κορυφολογείται) (ΔΕΝ κορυφολογείται) ❀ ❀ ❀ ❀ ❀ ╱ │ │ ╲ ❀ ← ΟΛΗ Η ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ ╱ │ │ ╲ ❀ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ══════════ ❀ ΒΛΑΣΤΟ τα άνθη είναι ΣΤΟΥΣ │ ΠΛΕΥΡΙΚΟΥΣ ΒΛΑΣΤΟΥΣ ════ ✂ = ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ➜ όσο περισσότεροι, ΤΗΣ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ τόσο περισσότερα άνθη -
⚠️ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΠΑΝΤΑ ΝΑ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ: «Σε κάθε περίπτωση πρέπει να παίρνεται υπόψη το γεγονός ότι το κορυφολόγημα καθυστερεί την ανθοφορία.» ➜ Το φυτό πρέπει πρώτα να αναπτύξει τους νέους πλευρικούς βλαστούς και μετά να ανθίσει. Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 93): «Για να αναπτύξουν πλευρικές διακλαδώσεις και να ευνοηθεί η ανθοφορία γίνεται κορυφολόγημα των φυτών, με κόψιμο της κορυφής των νεαρών βλαστών.» ΤΟ ΙΔΙΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟ (κεφ. 4, §4.5): εκεί το κορυφολόγημα γίνεται «όταν το φυτό φθάσει περίπου το 1/3 του τελικού του ύψους», ώστε «να αναγκαστούν οι πλευρικοί οφθαλμοί κάτω από το σημείο τομής να βλαστήσουν» — η ίδια φυσιολογική αρχή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κορυφολόγημα, που λέγεται και τσίμπημα, γίνεται γιατί, ενώ τα περισσότερα ετήσια και διετή φυτά αποκτούν από μόνα τους έναν σκελετό συμπαγή και καλά διακλαδισμένο, μερικά από αυτά χρειάζονται βοήθεια για να αναπτύξουν πλευρικές διακλαδώσεις και πιο γεμάτο σχήμα. Γίνεται με κόψιμο της τρυφερής κορυφής του βλαστού, όταν τα φυτά βρίσκονται ακόμα στο στάδιο ανάπτυξης βλαστών. Σε μερικά φυτά, όπως οι Μαργαρίτες και οι Ζίνιες, γίνεται αφαίρεση των πρώτων μπουμπουκιών, για να ευνοηθεί η συνολική ανθοφορία. Επίσης, όταν είναι επιθυμητή η απολύτως ομοιόμορφη εμφάνιση των φυτών σε ένα παρτέρι, εκείνα που έχουν ψηλώσει περισσότερο κορυφολογούνται έως το επιθυμητό ύψος. Δεν πρέπει να γίνεται κορυφολόγημα σε φυτά που σχηματίζουν ισχυρό κεντρικό βλαστό, ο οποίος φέρει τον κύριο όγκο της ανθοφορίας, όπως το Αντίρρινο και η Βιολέτα. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι το κορυφολόγημα καθυστερεί την ανθοφορία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η στήριξη των ετήσιων και διετών φυτών
Ερώτηση: Πώς γίνεται η στήριξη των ετήσιων και διετών φυτών;
Απάντηση:
-
ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ (§3.7.3, σελ. 88): «Οι βλαστοί των ετήσιων και διετών φυτών είναι τρυφεροί και εύκαμπτοι. Όταν αποκτούν μεγάλο ύψος χρειάζονται στήριξη για να μην πλαγιάζουν.»
-
ΤΡΟΠΟΣ Α — ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ (Ο ΚΑΝΟΝΑΣ) «Αυτή γίνεται χρησιμοποιώντας ΛΕΠΤΑ ΞΥΛΑ Ή ΚΑΛΑΜΙΑ ΚΑΙ ΝΗΜΑ ΠΡΟΣΔΕΣΗΣ, με τα οποία ΠΕΡΙΤΥΛΙΓΟΝΤΑΙ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ ΤΑ ΦΥΤΑ» │ │ │ ├───────┼───────┤ ← νήμα πρόσδεσης │ ❀ ❀ ❀ ❀ ❀ ❀ │ ΠΕΡΙΤΥΛΙΓΕΙ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ │ ▌ ▌ ▌ ▌ ▌ ▌ │ ══╧═══════╧═══════╧══ ▲ λεπτά ξύλα ή καλάμια ΤΡΟΠΟΣ Β — ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΗ ΣΤΗΡΙΞΗ (Η ΕΞΑΙΡΕΣΗ) «Τα ΠΟΛΥ ΨΗΛΑ ΦΥΤΑ (π.χ. ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΑ, ΜΟΛΟΧΕΣ) καθώς και ΤΑ ΑΝΑΡΡΙΧΩΜΕΝΑ στηρίζονται ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΑ ΜΕ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΑ» ❀ ΓΙΑΤΙ ΞΕΧΩΡΙΣΤΑ: ╱│ · ΤΟ ΒΑΡΟΣ ενός ψηλού φυτού είναι ╱ │ ← ατομικό ΜΕΓΑΛΟ για ομαδική πρόσδεση ▌ │ στήριγμα · ΤΑ ΑΝΑΡΡΙΧΩΜΕΝΑ πρέπει να ΕΧΟΥΝ ════╧════ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΟΔΗΓΟ για να ανέβουν -
⚠️ Ο ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΣ ΟΡΟΣ: «Για να είναι η εμφάνιση των φυτών καλαίσθητη, πρέπει να επιδιώκεται η κάλυψη των στηριγμάτων από την ανάπτυξη της βλάστησης των φυτών.» ➜ Το στήριγμα είναι λειτουργικό, όχι διακοσμητικό στοιχείο: πρέπει να εξαφανίζεται μέσα στη βλάστηση. Η ΙΔΙΑ ΑΡΧΗ ΣΤΟ ΚΕΦ. 4 (§4.6, για τα ποώδη πολυετή): «Σε κάθε περίπτωση πρέπει η στήριξη να είναι τέτοια που να μη φαίνεται όταν το φυτό αναπτυχθεί.»
-
ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΥΕΤΩΝ ΠΟΩΔΩΝ (κεφ. 4, §4.6) ΕΤΗΣΙΑ / ΔΙΕΤΗ ΠΟΛΥΕΤΗ ΠΟΩΔΗ ΠΟΙΑ όσα αποκτούν όσα έχουν ΕΥΘΡΑΥΣΤΟΥΣ ΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕΓΑΛΟ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΨΗΛΟΥΣ ΒΛΑΣΤΟΥΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ, με ΚΥΚΛΙΚΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΤΟ, ΤΡΟΠΟΣ περιτύλιγμα με σπάγκο που ΑΓΚΑΛΙΑΖΕΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΑ ΕΝΑ ΚΑΛΑΜΙ για φυτά με ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ για πολύ ψηλά και ΕΝΑΝ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΒΛΑΣΤΟ αναρριχώμενα ΠΟΤΕ — ΤΗΝ ΑΝΟΙΞΗ, με την έναρξη της νέας βλάστησης ΚΟΙΝΟΣ ΟΡΟΣ ΝΑ ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΙ ΤΑ ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 94): «Τα φυτά με εύκαμπτους ή πολύ ψηλούς βλαστούς χρειάζεται να στηρίζονται με κατάλληλα στηρίγματα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βλαστοί των ετήσιων και διετών φυτών είναι τρυφεροί και εύκαμπτοι, και όταν αποκτούν μεγάλο ύψος χρειάζονται στήριξη για να μην πλαγιάζουν. Η στήριξη γίνεται χρησιμοποιώντας λεπτά ξύλα ή καλάμια και νήμα πρόσδεσης, με τα οποία περιτυλίγονται ανά ομάδες τα φυτά. Τα πολύ ψηλά φυτά, όπως τα Ηλιοτρόπια και οι Μολόχες, καθώς και τα αναρριχώμενα, στηρίζονται μεμονωμένα με ατομικά στηρίγματα. Για να είναι η εμφάνιση των φυτών καλαίσθητη, πρέπει να επιδιώκεται η κάλυψη των στηριγμάτων από την ανάπτυξη της βλάστησης των φυτών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι λόγοι αφαίρεσης των ξερών ανθών
Ερώτηση: Για ποιους λόγους γίνεται η αφαίρεση των ξερών ανθών;
Απάντηση:
-
Ο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ (§3.7.4, σελ. 88): «Όταν το άνθος αρχίσει να μαραίνεται, η ενέργεια του φυτού συγκεντρώνεται στη δημιουργία σπόρων για την αναπαραγωγή του. Η αφαίρεση των ανθών που έχουν μαραθεί βοηθά τα φυτά να παρατείνουν την περίοδο ανθοφορίας τους.»
-
ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΦΥΤΟ ΧΩΡΙΣ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ────────────── ──────────── ❀ μαραίνεται ❀ μαραίνεται ↓ ↓ ✂ ΚΟΒΕΤΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΠΟΡΩΝ ΔΕΝ ΣΧΗΜΑΤΙΖΟΝΤΑΙ ΣΠΟΡΟΙ ↓ ↓ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΣΠΟΡΟΥΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ ΓΙΑ ΝΕΑ ΑΝΘΗ ↓ ↓ Η ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ ΣΤΑΜΑΤΑ Η ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ ΠΑΡΑΤΕΙΝΕΤΑΙ ΓΙΑΤΙ: για το φυτό, ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ του άνθους είναι Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Μόλις τον πετύχει, ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΛΟΓΟ ΝΑ ΞΑΝΑΝΘΙΣΕΙ. -
Ο ΤΡΟΠΟΣ: «Αυτή η επέμβαση γίνεται με το χέρι ή με το κλαδευτήρι, προσέχοντας να μην τραυματιστούν οι βλαστοί» (Εικ. 3.7). ⚠️ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ: η αφαίρεση εντάσσεται στην §3.7 «Περιποίηση», που εισάγεται με τη φράση «για να είναι ολοκληρωμένο το αισθητικό αποτέλεσμα, χρειάζονται μερικές επιπλέον εργασίες συντήρησης» — τα μαραμένα άνθη χαλούν την εμφάνιση του παρτεριού.
-
⚠️ ΟΙ ΔΥΟ ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ (σελ. 89): «Είναι αυτονόητο ότι δεν αφαιρούνται τα άνθη:
① όταν ΟΙ ΣΠΟΡΟΙ Ή ΟΙ ΚΑΡΠΟΙ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΑΞΙΑΣ ② όταν ΕΠΙΔΙΩΚΕΤΑΙ Η ΣΠΟΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ»➜ Και στις δύο περιπτώσεις ο σχηματισμός σπόρων είναι το ζητούμενο, όχι το πρόβλημα. Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 94): «Η αφαίρεση των μαραμένων ανθών παρατείνει την περίοδο ανθοφορίας.» ΤΟ ΙΔΙΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΒΟΛΒΩΔΗ (§3.8.3): «Μόλις μαραθεί το άνθος αφαιρείται όλο το ανθικό στέλεχος (εκτός εάν είναι επιθυμητή η σποροπαραγωγή)» — εκεί όμως ο σκοπός είναι η αποθήκευση θρεπτικών στον βολβό, όχι η παράταση της ανθοφορίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αφαίρεση των ξερών ανθών γίνεται γιατί, όταν το άνθος αρχίσει να μαραίνεται, η ενέργεια του φυτού συγκεντρώνεται στη δημιουργία σπόρων για την αναπαραγωγή του· η αφαίρεση των μαραμένων ανθών βοηθά έτσι τα φυτά να παρατείνουν την περίοδο ανθοφορίας τους. Επιπλέον, εξυπηρετεί και αισθητικό σκοπό, αφού τα μαραμένα άνθη χαλούν την εμφάνιση του παρτεριού. Η επέμβαση γίνεται με το χέρι ή με το κλαδευτήρι, προσέχοντας να μην τραυματιστούν οι βλαστοί. Δεν αφαιρούνται όμως τα άνθη όταν οι σπόροι ή οι καρποί του φυτού αποτελούν μέρος της διακοσμητικής του αξίας και όταν επιδιώκεται η σποροπαραγωγή για τον πολλαπλασιασμό των φυτών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι εργασίες μετά το τέλος της ανθοφορίας
Ερώτηση: Ποιες εργασίες γίνονται αφού τελειώσει η ανθοφορία των ετήσιων και διετών φυτών;
Απάντηση:
-
Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ (§3.7.5, σελ. 89): «Στο τέλος της περιόδου ανθοφορίας τα φυτά αρχίζουν να ξεραίνονται.»
-
ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ① ΤΑ ΔΙΕΤΗ — ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «Τα διετή μπορούν να ΚΟΠΟΥΝ ΛΙΓΟ ΕΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ για να ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΝ ΜΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» ⚠️ «αν και αυτή ΣΠΑΝΙΑ ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΣΤΙΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ» ② ΤΑ ΑΣΘΕΝΗ — ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ «Τα φυτά που έχουν ΠΡΟΣΒΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΝΤΑΙ» ➜ ΟΧΙ στην κομπόστα, για να ΜΗ ΔΙΑΤΗΡΗΘΕΙ ΤΟ ΜΟΛΥΣΜΑ ③ ΤΑ ΥΓΙΗ — ΚΟΜΠΟΣΤΑ «Τα υπόλοιπα αφού ΞΕΡΙΖΩΘΟΥΝ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΟΜΠΟΣΤΑΣ» ④ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ — ΣΚΑΛΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ «Το έδαφος του παρτεριού ΣΚΑΛΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕΤΑΙ ΣΕ ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ, μένοντας έτσι ΩΣ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΦΥΤΕΥΣΗ Ή ΣΠΟΡΑ» ΚΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ: «Όπου είναι δυνατόν, μπορεί να ΚΑΛΥΦΘΕΙ ΜΕ ΜΑΥΡΟ ΠΛΑΣΤΙΚΟ για όσο διάστημα δεν καλλιεργείται, ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΕΙ Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΖΙΖΑΝΙΩΝ» -
ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΧΩΜΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΜΕΝΟ ΣΕ ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ ═══════════════ ╱╲ ╱╲ ╱╲ ╱╲ ╱ ╲╱ ╲╱ ╲╱ ╲ μικρή επιφάνεια ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ επαφής με τον αέρα στον ΑΕΡΑ, τον ΗΛΙΟ και τον ΠΑΓΕΤΟ ➜ ΑΕΡΙΣΜΟΣ και ΨΥΧΡΗ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ του εδάφους ως την επόμενη σπορά➜ Η εργασία αυτή προετοιμάζει ήδη το έδαφος για την επόμενη καλλιέργεια και αποτελεί μέρος της καταπολέμησης των ζιζανίων (§3.7.1).
-
ΣΥΝΟΨΗ — ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΚΑΘΕ ΥΛΙΚΟ ΔΙΕΤΗ ΥΓΙΗ ......... ΚΟΠΗ ΛΙΓΟ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ (δεύτερη περίοδος ανάπτυξης) ΑΣΘΕΝΗ ............. ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΥΓΙΗ ...... ΞΕΡΙΖΩΜΑ → ΚΟΜΠΟΣΤΑ ΤΟ ΠΑΡΤΕΡΙ ......... ΣΚΑΛΙΣΜΑ → ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ (+ μαύρο πλαστικό)Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 94): «Αφού τελειώσει η ανθοφορία, καθαρίζεται ο χώρος από τα ξερά φυτά και το χώμα διαμορφώνεται σε σωρούς ως την επόμενη φύτευση. Τα διετή κόβονται λίγο πάνω από το έδαφος για να συνεχίσουν τη δεύτερη περίοδο ανάπτυξης.» ⚠️ Η Περίληψη γράφει «σωρούς» ενώ το κείμενο «αναχώματα» — πρόκειται για το ίδιο πράγμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο τέλος της περιόδου ανθοφορίας τα φυτά αρχίζουν να ξεραίνονται και γίνονται οι εξής εργασίες. Τα διετή μπορούν να κοπούν λίγο επάνω από το έδαφος, για να συνεχίσουν μια δεύτερη περίοδο ανάπτυξης, αν και αυτή σπάνια έχει την ευρωστία της πρώτης χρονιάς. Τα φυτά που έχουν προσβληθεί από ασθένειες απομακρύνονται και καταστρέφονται, ενώ τα υπόλοιπα, αφού ξεριζωθούν, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για παραγωγή κομπόστας. Το έδαφος του παρτεριού σκαλίζεται και διαμορφώνεται σε αναχώματα, μένοντας έτσι ως την επόμενη φύτευση ή σπορά· όπου είναι δυνατόν, μπορεί να καλυφθεί με μαύρο πλαστικό για όσο διάστημα δεν καλλιεργείται, ώστε να περιοριστεί η εμφάνιση ζιζανίων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το βάθος και οι αποστάσεις φύτευσης των βολβών
Ερώτηση: Σε τι βάθος και με ποιες αποστάσεις φυτεύονται οι βολβοί;
Απάντηση:
-
Ο ΚΑΝΟΝΑΣ (§3.8.2, σελ. 90): «Οι βολβοί φυτεύονται σε βάθος διπλάσιο ή τριπλάσιο του ύψους τους και σε απόσταση μεταξύ τους τριπλάσια του πλάτους τους.»
-
Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΣΕ ΣΧΗΜΑ ← 3 × πλάτος → ═══════════════════════════════ επιφάνεια εδάφους ▲ ΒΑΘΟΣ: │ 2 ή 3 × ΤΟ ΥΨΟΣ 2-3×h ΤΟΥ ΒΟΛΒΟΥ │ ╭─╮ ← ΚΟΡΥΦΗ ▼ ╱ ╲ ΠΡΟΣ ΤΑ ΕΠΑΝΩ ΑΠΟΣΤΑΣΗ: │ h │ 3 × ΤΟ ΠΛΑΤΟΣ ╲___╱ ΤΟΥ ΒΟΛΒΟΥ ←w→ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: βολβός ύψους 5 cm και πλάτους 4 cm ΒΑΘΟΣ: 2 × 5 = 10 cm έως 3 × 5 = 15 cm ΑΠΟΣΤΑΣΗ: 3 × 4 = 12 cm -
ΟΙ ΔΥΟ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ① Η ΦΟΡΑ ΤΟΥ ΒΟΛΒΟΥ «Χρειάζεται προσοχή να φυτεύονται ΟΡΘΙΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΕΠΑΝΩ. Συνήθως είναι εύκολο να αναγνωρισθεί η κορυφή του βολβού» ⚠️ ΑΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΦΑΝΕΡΗ: «εάν ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ, είναι ΠΡΟΤΙΜΟΤΕΡΟ ΟΙ ΒΟΛΒΟΙ ΝΑ ΦΥΤΕΥΟΝΤΑΙ ΠΛΑΓΙΑΣΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ» ② Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ «Σε ΕΛΑΦΡΟΤΕΡΑ ΕΔΑΦΗ το βάθος φύτευσης είναι ΛΙΓΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΚΟΥ και σε ΒΑΡΙΑ, ΑΡΓΙΛΩΔΗ ΛΙΓΟ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ» ΑΜΜΩΔΕΣ (ελαφρό) ΑΡΓΙΛΩΔΕΣ (βαρύ) ═════════════ ═════════════ │ │ │ ΠΙΟ ΒΑΘΙΑ ○ ΠΙΟ ΡΗΧΑ ○ στραγγίζει και συγκρατεί νερό — ξηραίνεται γρήγορα κίνδυνος ΣΗΨΗΣ -
Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟ ΑΡΙΘΜΟ ΒΟΛΒΩΝ: «Εάν φυτεύεται μεγάλος αριθμός βολβών σε ένα παρτέρι, είναι προτιμότερο να γίνεται εκσκαφή του χώματος στο επιθυμητό βάθος, να τοποθετούνται οι βολβοί στις κανονικές αποστάσεις και τέλος, να σκεπάζονται όλοι μαζί με χώμα» (Εικ. 3.8, α-β). ⚠️ ΣΤΗ ΣΥΓΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ: «η φύτευσή τους πρέπει να γίνεται μετά τη φύτευση των άλλων φυτών ή να σημαδεύεται (με πασσάλους, καλάμια) το μέρος όπου βρίσκονται οι βολβοί, ώστε να μη συμπίπτουν οι θέσεις φύτευσης.» Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 94): «Οι βολβοί φυτεύονται όρθιοι σε βάθος διπλάσιο ή τριπλάσιο του ύψους τους και με απόσταση μεταξύ τους τριπλάσια του πλάτους τους.» ⚠️ Η ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ (§3.8.1): «Ιδιαίτερα σημαντική είναι η εξασφάλιση καλής αποστράγγισης, επειδή οι βολβοί μένουν στο έδαφος για μεγάλο χρονικό διάστημα· εάν το έδαφος είναι υγρό και δεν αερίζεται καλά σαπίζουν εύκολα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βολβοί φυτεύονται σε βάθος διπλάσιο ή τριπλάσιο του ύψους τους και σε απόσταση μεταξύ τους τριπλάσια του πλάτους τους. Χρειάζεται προσοχή να φυτεύονται όρθιοι, με την κορυφή τους προς τα επάνω· εάν υπάρχει αμφιβολία για το ποια είναι η κορυφή, είναι προτιμότερο οι βολβοί να φυτεύονται πλαγιασμένοι στο έδαφος. Σε ελαφρότερα εδάφη το βάθος φύτευσης είναι λίγο μεγαλύτερο του κανονικού, ενώ σε βαριά, αργιλώδη εδάφη λίγο μικρότερο. Εάν φυτεύεται μεγάλος αριθμός βολβών σε ένα παρτέρι, είναι προτιμότερο να γίνεται εκσκαφή του χώματος στο επιθυμητό βάθος, να τοποθετούνται οι βολβοί στις κανονικές αποστάσεις και τέλος να σκεπάζονται όλοι μαζί με χώμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το «φορτσάρισμα» των βολβών
Ερώτηση: Πώς γίνεται το «φορτσάρισμα» των βολβών;
Απάντηση:
-
ΤΙ ΕΙΝΑΙ (§3.8.2, σελ. 90): «Πολύ διαδεδομένη είναι και η καλλιέργεια σε φυτοδοχεία. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να γίνει «φορτσάρισμα» των βολβών, δηλαδή να αναγκασθούν να ανθίσουν νωρίτερα από την κανονική τους εποχή.»
-
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ — ΔΥΟ ΦΑΣΕΙΣ ΦΑΣΗ ① ΔΡΟΣΕΡΟ ΚΑΙ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΜΕΡΟΣ — 4 ΕΩΣ 6 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ «τοποθετώντας τα ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΑ σε μέρος ΔΡΟΣΕΡΟ ΚΑΙ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΓΙΑ 4-6 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ» ΤΟ ΣΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ «ΜΟΛΙΣ ΑΡΧΙΣΟΥΝ ΝΑ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΜΠΟΥΜΠΟΥΚΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΦΥΛΛΑ» ΦΑΣΗ ② ΦΩΤΕΙΝΟ ΜΕΡΟΣ «μεταφέρονται σε ΦΩΤΕΙΝΟ ΜΕΡΟΣ (ΟΧΙ ΑΜΕΣΑ ΗΛΙΑΖΟΜΕΝΟ) για να ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ Η ΑΝΘΗΣΗ» ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΟ ΜΕ ΒΟΛΒΟΥΣ │ ▼ ╔═══════════════╗ ╔═══════════════╗ ║ ΔΡΟΣΕΡΟ & ║ 4-6 εβδ. ║ ΦΩΤΕΙΝΟ ║ ║ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ║ ───────────▶ ║ (όχι άμεσα ║ ║ ║ μόλις ║ ηλιαζόμενο) ║ ║ ριζοβολία + ║ φανούν τα ║ ║ ║ έναρξη ║ μπουμπούκια║ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ║ ║ βλάστησης ║ ║ ΤΗΣ ΑΝΘΗΣΗΣ ║ ╚═══════════════╝ ╚═══════════════╝ -
ΓΙΑΤΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ Ο βολβός χρειάζεται ΜΙΑ ΨΥΧΡΗ ΠΕΡΙΟΔΟ πριν ανθίσει — στη φύση αυτή είναι Ο ΧΕΙΜΩΝΑΣ. Το ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΚΑΙ ΔΡΟΣΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΥΠΟΚΑΘΙΣΤΑ ΤΟΝ ΧΕΙΜΩΝΑ ΣΕ ΣΥΝΤΟΜΟΤΕΡΟ ΧΡΟΝΟ (4-6 εβδομάδες). Έτσι ο βολβός «νομίζει» ότι ο χειμώνας πέρασε και ανθίζει ΝΩΡΙΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΕΠΟΧΗ. ⚠️ ΓΙΑΤΙ ΟΧΙ ΑΜΕΣΑ ΗΛΙΑΖΟΜΕΝΟ ΜΕΡΟΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΑΣΗ Η βλάστηση αναπτύχθηκε ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ και είναι ΤΡΥΦΕΡΗ και ΩΧΡΗ· ο άμεσος ήλιος θα την ΕΚΑΙΓΕ. Η ίδια λογική με τη ΣΚΛΗΡΑΓΩΓΗΣΗ (§3.4) και με τα σπορεία (§3.3.2), όπου επίσης ζητείται μέρος «ΦΩΤΕΙΝΟ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΜΕΣΑ ΗΛΙΑΖΟΜΕΝΟ». -
⚠️ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ: το φορτσάρισμα γίνεται μόνο σε φυτοδοχεία, όχι στο παρτέρι — γιατί απαιτεί μετακίνηση των φυτών από το ένα περιβάλλον στο άλλο. Το βιβλίο σημειώνει ότι τα βολβώδη «μπορούν, επίσης, πολύ εύκολα να καλλιεργηθούν σε φυτοδοχεία έξω ή μέσα στην κατοικία» (§3.8). Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 94): «Με την καλλιέργειά τους σε φυτοδοχεία μπορεί να γίνει το «φορτσάρισμά» τους, δηλαδή να ανθίσουν πρώιμα.» ⚠️ Το βιβλίο γράφει τη λέξη σε εισαγωγικά και δύο φορές με διαφορετική κατάληξη — «φορτσάρισμα» στο κείμενο, «φορτσάρισμά τους» στην Περίληψη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το φορτσάρισμα των βολβών είναι η διαδικασία με την οποία οι βολβοί αναγκάζονται να ανθίσουν νωρίτερα από την κανονική τους εποχή, και γίνεται μόνο όταν καλλιεργούνται σε φυτοδοχεία. Τα φυτοδοχεία τοποθετούνται σε μέρος δροσερό και σκοτεινό για τέσσερις έως έξι εβδομάδες, και μόλις αρχίσουν να φαίνονται τα μπουμπούκια ανάμεσα στα φύλλα μεταφέρονται σε φωτεινό μέρος, όχι όμως άμεσα ηλιαζόμενο, για να ολοκληρωθεί η άνθηση. Η ψυχρή και σκοτεινή περίοδος υποκαθιστά σε συντομότερο χρόνο τον χειμώνα που ο βολβός χρειάζεται πριν ανθίσει, ενώ το φωτεινό αλλά όχι άμεσα ηλιαζόμενο μέρος προστατεύει την τρυφερή βλάστηση, που αναπτύχθηκε στο σκοτάδι, από τα εγκαύματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η συντήρηση των βολβών μετά την άνθηση
Ερώτηση: Ποιες είναι οι εργασίες συντήρησης των βολβών αφού τελειώσει η άνθηση;
Απάντηση:
-
Α) ΦΡΟΝΤΙΔΕΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΘΗΣΗ (§3.8.3, σελ. 91) ① ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΙΚΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ «Μόλις μαραθεί το άνθος ΑΦΑΙΡΕΙΤΑΙ ΟΛΟ ΤΟ ΑΝΘΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ (ΕΚΤΟΣ ΕΑΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΘΥΜΗΤΗ Η ΣΠΟΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ)» ⚠️ ② ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΔΕΝ ΚΟΒΟΝΤΑΙ — ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟΤΕΡΟ ΣΗΜΕΙΟ «ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΟΒΟΝΤΑΙ ΠΡΙΝ ΝΑ ΞΕΡΑΘΟΥΝ ΤΕΛΕΙΩΣ, γιατί ΤΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΟΥΝ ΣΤΟΥΣ ΒΟΛΒΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ» ③ ΤΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ «Τα ποτίσματα πρέπει να ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ ΚΑΝΟΝΙΚΑ» ④ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ «Για να ΜΗ ΧΑΛΑΕΙ Η ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ, τα φύλλα μπορούν να ΔΕΘΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ και να φυτευτούν ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΑΥΤΑ ΕΤΗΣΙΑ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΘΑ ΤΑ ΚΑΛΥΨΟΥΝ» ⑤ ΑΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ Ο ΧΩΡΟΣ «οι βολβοί ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΞΕΧΩΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΜΙΑ ΠΙΡΟΥΝΑ και απομακρύνονται από το παρτέρι, για να ΠΑΡΑΧΩΘΟΥΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΣΕ ΑΛΛΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΟΥΣ» -
Β) ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ (§3.8.4, σελ. 91-92) ΤΟ ΣΗΜΑ: «Όταν ΞΕΡΑΘΟΥΝ ΕΝΤΕΛΩΣ ΤΑ ΦΥΛΛΑ, ΕΧΕΙ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ» ① ΕΞΑΓΩΓΗ: «οι βολβοί ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ» ② ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ: «ΚΑΘΑΡΙΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΜΑ» ③ ΣΤΕΓΝΩΜΑ: «τοποθετούνται σε ΕΝΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟ, ΚΑΛΑ ΑΕΡΙΖΟΜΕΝΟ ΜΕΡΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΣΤΕΓΝΩΣΟΥΝ» ④ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ: «Κατόπιν ΡΑΝΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΝΑ ΜΥΚΗΤΟΚΤΟΝΟ για να ΑΠΟΦΕΥΧΘΟΥΝ ΠΙΘΑΝΕΣ ΣΗΨΕΙΣ» ⑤ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ: «τοποθετούνται ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΑΚΟΥΜΠΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΣΕ ΚΙΒΩΤΙΑ ΣΤΡΩΜΕΝΑ ΜΕ ΞΕΡΗ ΤΥΡΦΗ Ή ΑΧΥΡΟ, όπου και ΦΥΛΑΣΣΟΝΤΑΙ ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΞΑΝΑΦΥΤΕΥΤΟΥΝ» ╔═══════════════════════════╗ ║ ξερή τύρφη / άχυρο ║ ║ ○ ○ ○ ○ ○ ║ ← ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΑΚΟΥΜΠΟΥΝ ║ ○ ○ ○ ○ ○ ║ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ╚═══════════════════════════╝ ΓΙΑΤΙ: μια σήψη σε έναν βολβό ΔΕΝ ΜΕΤΑΔΙΔΕΤΑΙ στους γειτονικούς ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ: «Εάν για διάφορους λόγους ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΗ Η ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥΣ, μπορούν να ΠΑΡΑΜΕΙΝΟΥΝ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΕΡΙΟΔΟ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ» -
ΓΙΑΤΙ Ο ΚΑΝΟΝΑΣ «ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΔΕΝ ΚΟΒΟΝΤΑΙ» ΕΙΝΑΙ Ο ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟΣ Ο βολβός είναι «ΕΝΑ ΔΙΟΓΚΩΜΕΝΟ ΟΡΓΑΝΟ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΤΡΕΦΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΛΗΘΑΡΓΟΥ» (§3.8). Αν τα φύλλα κοπούν πριν ξεραθούν: ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΞΕΡΑΙΝΟΝΤΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΚΟΒΟΝΤΑΙ ΧΛΩΡΑ ───────────────────────────────── ───────────────────────── τα θρεπτικά ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ στον τα θρεπτικά ΧΑΝΟΝΤΑΙ βολβό μαζί με τα φύλλα ↓ ↓ ΒΟΛΒΟΣ ΓΕΜΑΤΟΣ ΒΟΛΒΟΣ ΑΔΕΙΟΣ ↓ ↓ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΔΥΝΑΜΗ Ή ΚΑΘΟΛΟΥ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ➜ Γι' αυτό ακριβώς «τα ποτίσματα πρέπει να συνεχίζονται κανονικά»: τα φύλλα δουλεύουν ακόμη και χρειάζονται νερό για να γεμίσουν τον βολβό.
-
Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 94) συνοψίζει και τις δύο φάσεις: «Αφού μαραθούν τα άνθη, αφαιρούνται τα ανθικά στελέχη και συνεχίζονται κανονικά τα ποτίσματα. Μόλις ξεραθούν τα φύλλα, οι βολβοί έχουν ωριμάσει. Τότε βγαίνουν από το έδαφος, καθαρίζονται, ραντίζονται με μυκητοκτόνο και αποθηκεύονται σε μέρος σκοτεινό και καλά αεριζόμενο μέχρι να ξαναφυτευτούν.»
ΓΡΑΜΜΗ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΡΑΝΣΗ ΦΥΛΛΑ ΑΚΟΜΗ ΠΡΑΣΙΝΑ ΦΥΛΛΑ ΞΕΡΑ ΑΝΘΟΥΣ ───────────────────── ───────────────── │ │ │ ▼ ▼ ▼ αφαίρεση ΠΟΤΙΣΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΚΑ ΕΞΑΓΩΓΗ · ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ανθικού (τα φύλλα γεμίζουν ΣΤΕΓΝΩΜΑ · ΜΥΚΗΤΟΚΤΟΝΟ στελέχους τον βολβό) ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ σε κιβώτια
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μόλις μαραθεί το άνθος αφαιρείται όλο το ανθικό στέλεχος, εκτός εάν είναι επιθυμητή η σποροπαραγωγή. Τα φύλλα όμως δεν πρέπει να κόβονται πριν να ξεραθούν τελείως, γιατί τα θρεπτικά συστατικά τους πρέπει να αποθηκευτούν στους βολβούς για την ανάπτυξη της επόμενης βλάστησης και ανθοφορίας, ενώ τα ποτίσματα πρέπει να συνεχίζονται κανονικά. Για να μη χαλάει η γενική εικόνα του κήπου, τα φύλλα μπορούν να δεθούν μεταξύ τους και να φυτευτούν μπροστά από αυτά ετήσια φυτά που θα τα καλύψουν· εάν ο χώρος χρειάζεται οπωσδήποτε για άλλη φύτευση, οι βολβοί μαζί με τα φύλλα ξεχώνονται με μια πιρούνα και παραχώνονται προσωρινά σε άλλο μέρος του κήπου μέχρι να ολοκληρωθεί η ωρίμανσή τους. Όταν ξεραθούν εντελώς τα φύλλα, η ωρίμανση έχει τελειώσει. Τότε οι βολβοί βγαίνουν από το έδαφος, καθαρίζονται από το χώμα και τοποθετούνται σε ένα σκοτεινό, καλά αεριζόμενο μέρος για να στεγνώσουν· κατόπιν ραντίζονται με ένα μυκητοκτόνο για να αποφευχθούν πιθανές σήψεις και τοποθετούνται, χωρίς να ακουμπούν μεταξύ τους, σε κιβώτια στρωμένα με ξερή τύρφη ή άχυρο, όπου και φυλάσσονται μέχρι να ξαναφυτευτούν. Εάν για διάφορους λόγους δεν είναι δυνατή η αποθήκευσή τους, μπορούν να παραμείνουν στο έδαφος για μια νέα περίοδο ανθοφορίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
