Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 15 (σελ. 369) – ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 15

Αναλυτικές απαντήσεις και στις 10 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 15 «Έλεγχος λειτουργίας και εξοπλισμού κήπου», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου, σχηματικές αποδόσεις σε ASCII και επισήμανση των τυπογραφικών λαθών και των εσωτερικών ασυνεπειών του κεφαλαίου.

Γιατί απαιτείται στεγανότητα στους εξωτερικούς αγωγούς

Ερώτηση: Γιατί πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη στεγανότητα των αγωγών ηλεκτρικού ρεύματος σε εξωτερικούς χώρους;

Απάντηση:

• Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 355), αυτούσια: «Ο μεγαλύτερος εχθρός των εγκαταστάσεων που βρίσκονται σε εξωτερικούς χώρους, όπως είναι ο κήπος και οι βεράντες, είναι η υγρασία. Γι' αυτόν το λόγο πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη στεγανότητα των αγωγών ηλεκτρικού ρεύματος και στη γείωση των ηλεκτρικών συσκευών.»

•   ΓΙΑΤΙ Η ΥΓΡΑΣΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ
  
       ΤΟ ΝΕΡΟ ΕΙΝΑΙ ΑΓΩΓΟΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ
                         ↓
       ΑΝ ΠΕΡΑΣΕΙ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ Ή ΤΟΥ ΦΩΤΙΣΤΙΚΟΥ
                         ↓
       ΔΙΑΡΡΟΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ → ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΠΛΗΞΙΑΣ
       ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΑ → ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΠΥΡΚΑΪΑΣ ΚΑΙ ΒΛΑΒΗΣ
  
    ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ Η ΥΓΡΑΣΙΑ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΙΜΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΗ:
       ΒΡΟΧΗ · ΠΟΤΙΣΜΑ · ΔΡΟΣΙΑ · ΥΓΡΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ·
       ΣΙΝΤΡΙΒΑΝΙΑ ΚΑΙ ΛΙΜΝΕΣ

• ΠΩΣ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΤΑΙ Η ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑ — ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

    ΣΤΑ ΚΑΛΩΔΙΑ (§15.1)
       «Σε ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ πρέπει να χρησιμοποιούνται ΚΑΛΩΔΙΑ ΑΝΘΥΓΡΑ,
        με ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΜΟΝΩΣΗ για να μην υπάρχει ο κίνδυνος να ΠΕΡΑΣΕΙ
        ΥΓΡΑΣΙΑ (ΝΥΥ)»
       ΥΠΟΓΕΙΑ: μέσα σε ΜΕΤΑΛΛΙΚΟ Ή PVC ΣΩΛΗΝΑ, με ΑΜΜΟ γύρω τους
  
    ΣΤΙΣ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ (§15.2)
       ΥΠΟΓΕΙΑ: «ΣΥΝΗΘΩΣ ΑΠΟΦΕΥΓΟΝΤΑΙ ΟΙ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ, για να μην υπάρχει
        ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΓΩΓΟΥΣ» → ΜΟΝΟΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΛΩΔΙΑ
  
    ΣΤΟΥΣ ΔΙΑΚΟΠΤΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΙΖΕΣ (§15.3)
       ΣΤΕΓΑΝΟΥ ΤΥΠΟΥ, «από ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΤΑΛΛΟ ΚΕΡΑΜΙΚΟ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΙΚΟ που
        εξασφαλίζουν ΑΠΟΛΥΤΗ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑ»
       + ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΕΓΑΝΩΤΙΚΟΣ ΔΑΚΤΥΛΙΟΣ στο σημείο εισαγωγής του καλωδίου
  
    ΣΤΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ 220V (§15.4)
       ΣΤΕΓΑΝΕΣ ΛΥΧΝΙΟΛΑΒΕΣ + ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΛΗΜΑ + ΕΙΔΙΚΟ ΛΑΣΤΙΧΕΝΙΟ
       ΚΟΛΑΡΟ «το οποίο ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΕΛΕΙΑΣ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ
       ΤΗΝ ΥΓΡΑΣΙΑ και ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΤΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΔΙΑΡΡΟΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ
       ΡΕΥΜΑΤΟΣ»

• ⚠️ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΚΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ — Η ΓΕΙΩΣΗ: το βιβλίο δεν ζητά μόνο στεγανότητα αλλά και «γείωση των ηλεκτρικών συσκευών». Συμπληρωματικά (§15.3): «καλό είναι οι πρίζες να είναι γειωμένες και να υπάρχει ειδικό ρελέ ασφαλείας στον κεντρικό ηλεκτρολογικό πίνακα που να απομονώνει την παροχή σε περίπτωση διαρροής ηλεκτρικού ρεύματος». ➜ Δηλαδή δύο γραμμές άμυνας: η στεγανότητα εμποδίζει τη διαρροή, η γείωση με ρελέ την εξουδετερώνει αν παρ' όλα αυτά συμβεί. ⚠️ Το κεφ. 16 (§16.2.2) το επαναλαμβάνει: «Ιδιαίτερα επικίνδυνες είναι οι υπαίθριες εγκαταστάσεις σε κήπους και βεράντες, κυρίως όταν βρέχονται και έχει παραμεληθεί η συντήρησή τους.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη στεγανότητα, γιατί ο μεγαλύτερος εχθρός των εγκαταστάσεων που βρίσκονται σε εξωτερικούς χώρους, όπως είναι ο κήπος και οι βεράντες, είναι η υγρασία. Η υγρασία, αν περάσει στο εσωτερικό των αγωγών, των φωτιστικών ή των πριζών, προκαλεί διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος, με κίνδυνο ηλεκτροπληξίας, καθώς και βραχυκυκλώματα με κίνδυνο πυρκαγιάς και βλαβών. Γι' αυτόν τον λόγο το βιβλίο ζητά, μαζί με τη στεγανότητα των αγωγών, και τη γείωση των ηλεκτρικών συσκευών. Πρακτικά αυτό σημαίνει ανθυγρά καλώδια με πολύ καλή μόνωση, τύπου ΝΥΥ, υπόγεια όδευση μέσα σε μεταλλικό ή PVC σωλήνα, αποφυγή συνδέσεων στα υπόγεια καλώδια και χρήση μονοκόμματων, διακόπτες και πρίζες στεγανού τύπου με ειδικό στεγανωτικό δακτύλιο στο σημείο εισαγωγής του καλωδίου, φωτιστικά με στεγανές λυχνιολαβές και ειδικό λαστιχένιο κολάρο, καθώς και γειωμένες πρίζες με ειδικό ρελέ ασφαλείας στον κεντρικό ηλεκτρολογικό πίνακα, που απομονώνει την παροχή σε περίπτωση διαρροής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τι περιλαμβάνουν οι εξωτερικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις

Ερώτηση: Τι περιλαμβάνουν οι εξωτερικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις ενός κήπου;

Απάντηση:

• Η ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 355), αυτούσια: «Οι ηλεκτρικές εξωτερικές εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν, κυρίως, τα φωτιστικά εξωτερικών χώρων, τα ειδικά φωτιστικά κήπου (Εικ. 15.1), τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις για το αυτόματο πότισμα του κήπου και τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις που υποστηρίζουν τους μηχανισμούς στα σιντριβάνια.»

• ① ΤΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ (σελ. 356): «είναι διαφόρων ειδών και τύπων, με τα πιο συνηθισμένα τους προβολείς, τους φανοστάτες και τα κρεμαστά φωτιστικά. Για τη λειτουργία τους απαιτούν τάση 220V ή μετασχηματισμένη τάση 220V -48 - 24 - 12 V.» ② ΤΑ ΕΙΔΙΚΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΚΗΠΟΥ (σελ. 357): «είναι συνήθως χαμηλά φωτιστικά, τοποθετούνται μέσα στο χώρο του κήπου και απαιτούν μετασχηματισμένη τάση 220V - 12V και χρησιμοποιούνται συνήθως για να εξασφαλίζουν εντυπωσιακά αποτελέσματα, σε συνδυασμό με την τέχνη της κηποτεχνίας» (Εικ. 15.2).

• ③ ΟΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ (σελ. 357): «απαιτείται η μεταφορά ηλεκτρικού ρεύματος 24V, για τη λειτουργία των ηλεκτροβανών, από τον κεντρικό προγραμματιστή που το ελέγχει και λειτουργεί με τάση σε 24V.» ④ ΟΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΙΝΤΡΙΒΑΝΙΩΝ: οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις «που υποστηρίζουν τους μηχανισμούς στα σιντριβάνια».

•   ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ — ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΟΜΑΔΕΣ, ΤΡΕΙΣ ΤΑΣΕΙΣ
  
    ΟΜΑΔΑ                              ΤΑΣΗ
    ① ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ      220V ή 48 / 24 / 12 V
       (προβολείς, φανοστάτες,          μετασχηματισμένη
        κρεμαστά)
    ② ΕΙΔΙΚΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΚΗΠΟΥ          220V → 12V
       (χαμηλά, μέσα στον κήπο)
    ③ ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΠΟΤΙΣΜΑ                24V (ηλεκτροβάνες +
                                        προγραμματιστής)
    ④ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΣΙΝΤΡΙΒΑΝΙΩΝ

  ⚠️ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 367) επαναλαμβάνει τον ίδιο κατάλογο με τις ίδιες τέσσερις ομάδες. Το «κυρίως» της διατύπωσης δείχνει ότι ο κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ηλεκτρικές εξωτερικές εγκαταστάσεις ενός κήπου περιλαμβάνουν κυρίως τέσσερις ομάδες. Πρώτον, τα φωτιστικά εξωτερικών χώρων, που είναι διαφόρων ειδών και τύπων, με πιο συνηθισμένα τους προβολείς, τους φανοστάτες και τα κρεμαστά φωτιστικά, και τα οποία απαιτούν για τη λειτουργία τους τάση 220V ή μετασχηματισμένη τάση 48, 24 ή 12 βολτ. Δεύτερον, τα ειδικά φωτιστικά κήπου, που είναι συνήθως χαμηλά φωτιστικά, τοποθετούνται μέσα στον χώρο του κήπου, απαιτούν μετασχηματισμένη τάση από 220V σε 12V και χρησιμοποιούνται για να εξασφαλίζουν εντυπωσιακά αποτελέσματα, σε συνδυασμό με την τέχνη της κηποτεχνίας. Τρίτον, τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις για το αυτόματο πότισμα του κήπου, όπου απαιτείται η μεταφορά ηλεκτρικού ρεύματος 24 βολτ για τη λειτουργία των ηλεκτροβανών από τον κεντρικό προγραμματιστή, ο οποίος τις ελέγχει και λειτουργεί επίσης με τάση 24 βολτ. Τέταρτον, τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις που υποστηρίζουν τους μηχανισμούς στα σιντριβάνια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα κριτήρια επιλογής και ο τρόπος ασφάλισης των καλωδίων

Ερώτηση: Με ποια κριτήρια διαλέγουμε τα καλώδια και με ποιον τρόπο τα ασφαλίζουμε;

Απάντηση:

• Α. ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ (§15.1, σελ. 358): «Τα καλώδια που πρέπει να χρησιμοποιηθούν πρέπει να είναι τα κατάλληλα ως προς τον τύπο και τη διατομή για κάθε περίπτωση, όχι μόνο για λόγους ασφαλείας αλλά και για λόγους οικονομίας.»

    Η ΔΙΑΤΟΜΗ
       «Για την κάθε περίπτωση η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΔΙΑΤΟΜΗ πρέπει να είναι
        ΣΥΜΦΩΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΙΣΧΥ ΤΩΝ ΦΩΤΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ καθώς και
        ΤΗΝ ΤΑΣΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ που χρησιμοποιείται»
       «Επίσης, ΤΟ ΜΗΚΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ που διανύουν τα καλώδια καθώς
        και Η ΙΣΧΥΣ ΤΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΟΜΗΣ ΤΟΥΣ»
       ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: «για εγκατάσταση που εκτείνεται ΜΕΧΡΙ ΕΙΚΟΣΙ ΜΕΤΡΑ,
        χρησιμοποιείται ΑΓΩΓΟΣ ΔΙΑΤΟΜΗΣ 1,5 - 2,5 mm²»
       ⚠️ ΚΑΙ ΣΤΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΧΑΜΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ (§15.4): μειονέκτημα είναι ότι
        «ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ ΚΑΛΩΔΙΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗΣ ΔΙΑΤΟΜΗΣ»· η διατομή εξαρτάται
        από ΤΗΝ ΕΝΤΑΣΗ ΤΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ, ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΦΩΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ
        και ΤΟ ΜΗΚΟΣ ΤΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ
  
    Ο ΤΥΠΟΣ
       «Σε ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ πρέπει να χρησιμοποιούνται ΚΑΛΩΔΙΑ ΑΝΘΥΓΡΑ,
        με ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΜΟΝΩΣΗ για να μην υπάρχει ο κίνδυνος να ΠΕΡΑΣΕΙ
        ΥΓΡΑΣΙΑ (ΝΥΥ)» (Εικ. 15.4)
       ΙΣΤΟΡΙΚΟ: «Τα εξωτερικά καλώδια είχαν τα ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ
        ΕΠΕΝΔΥΣΗ ΜΟΛΥΒΔΟΥ… Όμως ΛΟΓΩ ΜΕΓΑΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ… έχει
        ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΘΕΙ ΑΠΟ ΕΙΔΙΚΗ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΥΛΗ που ΑΝΤΕΧΕΙ ΣΤΗΝ ΥΓΡΑΣΙΑ
        και είναι ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΣΤΙΣ ΦΘΟΡΕΣ»

• Β. Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ — αυτούσια: «Όταν πρόκειται να περάσουν υπόγεια καλώδια μέσα από τον κήπο, πρέπει να τοποθετούνται μέσα σε μεταλλικό ή PVC σωλήνα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Πρέπει να τοποθετούνται σε αρκετό βάθος μέσα στο έδαφος, έτσι ώστε να μην κινδυνεύουν από τις καλλιεργητικές εργασίες, με μηχανήματα και εργαλεία. Το ενδεδειγμένο βάθος είναι 0,40 m έως 0,60 m.»

    ΤΟ ΧΑΝΤΑΚΙ ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΒΗΜΑ (Εικ. 15.3)
  
    ① ΣΤΡΩΜΑ ΑΜΜΟΥ ΠΡΩΤΑ στον πυθμένα
    ② ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ (μέσα στον σωλήνα)
    ③ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΛΙ ΜΕ ΑΜΜΟ
       ΓΙΑΤΙ: «αποφεύγεται η ΕΠΑΦΗ ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ ΜΕ ΑΙΧΜΗΡΕΣ ΠΕΤΡΕΣ που
       τυχόν υπάρχουν μέσα στο έδαφος και θα μπορούσαν να ΠΡΟΚΑΛΕΣΟΥΝ
       ΦΘΟΡΕΣ ΣΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ»
    ④ ΚΑΛΥΨΗ ΜΕ ΤΟ ΧΩΜΑ ΤΗΣ ΕΚΣΚΑΦΗΣ
    ⑤ ΠΛΑΚΕΣ Ή ΤΟΥΒΛΑ ΣΕ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΒΑΘΟΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ
       ΓΙΑΤΙ: «έτσι ώστε να ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΕΤΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ και να
       ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΥΧΟΝ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΚΣΚΑΦΩΝ, ΣΚΑΛΙΣΜΑΤΩΝ κ.λπ.»
  
       ═══════════════════════════  ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ
       ▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒  χώμα εκσκαφής
       ███████████████████████████  ← ΠΛΑΚΕΣ / ΤΟΥΒΛΑ
       ▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒  χώμα εκσκαφής
       ░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░  ← ΑΜΜΟΣ
       ░░░(══ ΚΑΛΩΔΙΟ ΣΕ ΣΩΛΗΝΑ ══)  0,40 - 0,60 m
       ░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░  ← ΑΜΜΟΣ

• Γ. Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΟΥΣ ΤΟΙΧΟΥΣ: «θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη στήριξη των καλωδίων στους τοίχους με ειδικά στηρίγματα (ρόκα) ή με ειδική συγκολλητική ουσία (Σιλικόνη).»

•   ΣΥΝΟΨΗ
  
    ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ            ΤΡΟΠΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
    · ΤΥΠΟΣ: ΑΝΘΥΓΡΑ (ΝΥΥ)       · ΣΩΛΗΝΑΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΣ Ή PVC
    · ΔΙΑΤΟΜΗ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ:        · ΒΑΘΟΣ 0,40 - 0,60 m
        ΙΣΧΥ ΦΩΤΙΣΤΙΚΩΝ/ΣΥΣΚΕΥΩΝ · ΑΜΜΟΣ ΚΑΤΩ ΚΑΙ ΠΑΝΩ
        ΤΑΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΣ            · ΠΛΑΚΕΣ Ή ΤΟΥΒΛΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ
        ΜΗΚΟΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ          · ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΑ (ΡΟΚΑ) Ή ΣΙΛΙΚΟΝΗ
        ΙΣΧΥ ΦΟΡΤΙΩΝ               ΣΤΟΥΣ ΤΟΙΧΟΥΣ
    · ΛΟΓΟΙ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ + ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

  ⚠️ Το ΕΡΓ. 1ο (σελ. 370) δίνει συγκεκριμένο παράδειγμα υλικού: «Καλώδιο (ΝΥΥ 3X1,5 mm) ανθυγρό χαμηλής τάσης μήκους 5 m».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα καλώδια πρέπει να είναι τα κατάλληλα ως προς τον τύπο και τη διατομή για κάθε περίπτωση, όχι μόνο για λόγους ασφαλείας αλλά και για λόγους οικονομίας. Η κατάλληλη διατομή πρέπει να είναι σύμφωνη με την ισχύ των φωτιστικών και των συσκευών, καθώς και με την τάση του ηλεκτρικού ρεύματος που χρησιμοποιείται, ενώ το μέγεθός της καθορίζεται και από το μήκος της διαδρομής που διανύουν τα καλώδια και την ισχύ των φορτίων· για παράδειγμα, για εγκατάσταση που εκτείνεται μέχρι είκοσι μέτρα χρησιμοποιείται αγωγός διατομής 1,5 έως 2,5 τετραγωνικών χιλιοστών. Ως προς τον τύπο, σε κάθε περίπτωση πρέπει να χρησιμοποιούνται καλώδια ανθυγρά, με πολύ καλή μόνωση, ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος να περάσει υγρασία, δηλαδή καλώδια ΝΥΥ. Ως προς την ασφάλιση, όταν τα καλώδια περνούν υπόγεια μέσα από τον κήπο, τοποθετούνται μέσα σε μεταλλικό ή PVC σωλήνα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και σε αρκετό βάθος, με ενδεδειγμένο βάθος 0,40 έως 0,60 μέτρα, ώστε να μην κινδυνεύουν από τις καλλιεργητικές εργασίες με μηχανήματα και εργαλεία. Στο χαντάκι τοποθετείται πρώτα ένα στρώμα άμμου και, μετά την τοποθέτηση, το καλώδιο καλύπτεται πάλι με άμμο, ώστε να αποφεύγεται η επαφή του με αιχμηρές πέτρες που θα μπορούσαν να του προκαλέσουν φθορές. Στη συνέχεια το στρώμα άμμου καλύπτεται με το χώμα της εκσκαφής και, σε μικρότερο βάθος πάνω από το καλώδιο, τοποθετούνται πλάκες ή τούβλα, ώστε να επισημαίνεται η θέση του και να προστατεύεται από τυχόν εργασίες εκσκαφών και σκαλισμάτων. Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη στήριξη των καλωδίων στους τοίχους, με ειδικά στηρίγματα, τα ρόκα, ή με ειδική συγκολλητική ουσία, τη σιλικόνη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η σύνδεση του καλωδίου και η καλή λειτουργία της

Ερώτηση: Με ποιον τρόπο γίνεται η σύνδεση του καλωδίου και πώς εξασφαλίζεται η καλή λειτουργία της σύνδεσης;

Απάντηση:

• ⚠️ Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ (§15.2, σελ. 360): «Οι ελαττωματικές συνδέσεις των ηλεκτρικών αγωγών είναι πάντα αιτία βλαβών και ατυχημάτων.» ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ — αυτούσια: «Για να συνδέσουμε καλώδια χρησιμοποιούμε μια λεπίδα ή κόφτη. Κόβουμε προσεχτικά το εξωτερικό περίβλημα του καλωδίου και με μια ειδική πένσα γυμνώνουμε τους διάφορους αγωγούς από τη μόνωσή τους. Ο αγωγός πρέπει να γυμνωθεί από το μονωτικό του μόνο σε ένα μικρό μήκος στην άκρη (2-3 cm).»

• ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΤΟΣΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΟ ΓΥΜΝΩΜΑ: «Γενικά όταν γυμνώνεται ο αγωγός από το μονωτικό του περίβλημα, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή, έτσι ώστε να υπάρχει η όσο το δυνατόν μικρότερη ζημιά.»

    Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ
  
    «Αν σε ένα ΠΟΛΥΚΛΩΝΟ ΧΑΛΚΙΝΟ ΑΓΩΓΟ ΚΟΠΟΥΝ ΑΠΟ ΑΠΡΟΣΕΞΙΑ
     ΜΕΡΙΚΟΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΛΩΝΟΥΣ ΤΟΥ»
          ↓
    «τότε θα ΜΙΚΡΥΝΕΙ Η ΔΙΑΤΟΜΗ ΤΟΥ»
          ↓
    «και ΔΕ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΘΕΣΗ ΝΑ ΑΝΤΕΞΕΙ ΤΟ ΡΕΥΜΑ ΠΟΥ ΠΕΡΝΑΕΙ
     για το οποίο είναι κατασκευασμένος»
          ↓
    «Το αποτέλεσμα θα είναι να ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΘΕΙ και ιδιαίτερα ΣΤΟ ΠΙΟ
     ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΣΗΜΕΙΟ, ΣΤΗ ΣΥΝΔΕΣΗ, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που
     ΟΙ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΧΑΛΑΡΕΣ»
  
       ΠΛΗΡΗΣ ΑΓΩΓΟΣ              ΚΟΜΜΕΝΟΙ ΚΛΩΝΟΙ
       ●●●●●●●●●                      ●●●●●
       ●●●●●●●●●   ← μεγάλη           ●●●●●   ← ΜΙΚΡΗ ΔΙΑΤΟΜΗ
       ●●●●●●●●●     διατομή          ●●●●●     → ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗ

• ΠΩΣ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΤΑΙ Η ΚΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ — ο βασικός κανόνας: «Στις ενώσεις προτιμώνται τα ασφαλή κιβώτια συνδέσεων που κυκλοφορούν στο εμπόριο και αποφεύγονται οι ενώσεις με συστροφή των άκρων των συρμάτων και τύλιγμα με μονωτική ταινία, γιατί είναι πολύ επικίνδυνο να προκληθεί βραχυκύκλωμα.»

       ΣΩΣΤΟ                          ΛΑΘΟΣ
    ┌───────────┐
    │ ΚΙΒΩΤΙΟ   │              ═══╳╳╳╳╳═══  ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΑΚΡΩΝ
    │ ΣΥΝΔΕΣΕΩΝ │═══              ▓▓▓▓▓▓    + ΜΟΝΩΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΑ
    │   ═══     │                → ΧΑΛΑΡΩΝΕΙ → ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗ
    └───────────┘                → ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ

  ⚠️ ΣΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΚΑΛΩΔΙΑ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΔΕΣΗ: «Σε περιπτώσεις εξωτερικών υπόγειων καλωδίων μέσα στο έδαφος, συνήθως αποφεύγονται οι συνδέσεις, για να μην υπάρχει πρόβλημα υγρασίας στους αγωγούς, και χρησιμοποιούνται μονοκόμματα καλώδια.»

• ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ (ΕΡΓ. 1ο, σελ. 371) — η ακολουθία για αποκατάσταση φθοράς σε καλώδιο χαμηλής τάσης:

    α) «ΚΟΒΟΥΝ ΜΕ ΤΟΝ ΚΟΠΤΗ ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ ΣΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΦΘΟΡΑ»
    β) «ΑΠΟΓΥΜΝΩΝΟΥΝ ΤΑ ΚΑΛΩΔΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΟΠΤΗ και κάνουν ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΩΝ
        ΚΑΛΩΔΙΩΝ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΧΡΩΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΙΒΩΤΙΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ»
    γ) «ΜΟΝΩΝΟΥΝ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΑΥΤΟ, ΤΥΛΙΓΟΝΤΑΣ ΜΕ ΜΟΝΩΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΑ»
    δ) «ΕΠΑΝΑΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝ ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΚΗ ΤΟΥ ΘΕΣΗ»
    ⚠️ Προσοχή: εδώ η μονωτική ταινία μπαίνει ΜΕΤΑ ΤΟ ΚΙΒΩΤΙΟ, ως
       ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ προστασία — ΟΧΙ ως αντικαταστάτης του.
    ⚠️ Και πάντα: «ΔΙΑΚΟΠΤΕΤΑΙ Η ΠΑΡΟΧΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟ
       ΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΙΝΑΚΑ» πριν από κάθε εργασία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να συνδέσουμε καλώδια χρησιμοποιούμε μια λεπίδα ή κόφτη, κόβουμε προσεχτικά το εξωτερικό περίβλημα του καλωδίου και με μια ειδική πένσα γυμνώνουμε τους διάφορους αγωγούς από τη μόνωσή τους. Ο αγωγός πρέπει να γυμνωθεί από το μονωτικό του μόνο σε ένα μικρό μήκος στην άκρη, δύο με τρία εκατοστά. Κατά το γύμνωμα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να υπάρχει η όσο το δυνατόν μικρότερη ζημιά, γιατί αν σε έναν πολύκλωνο χάλκινο αγωγό κοπούν από απροσεξία μερικοί από τους κλώνους του, θα μικρύνει η διατομή του και δεν θα είναι σε θέση να αντέξει το ρεύμα για το οποίο είναι κατασκευασμένος, με αποτέλεσμα να υπερθερμανθεί, ιδιαίτερα στο πιο επικίνδυνο σημείο, δηλαδή στη σύνδεση, και κυρίως όταν οι συνδέσεις είναι χαλαρές. Η καλή λειτουργία της σύνδεσης εξασφαλίζεται με τη χρήση ασφαλών κιβωτίων συνδέσεων που κυκλοφορούν στο εμπόριο, ενώ αποφεύγονται οι ενώσεις με συστροφή των άκρων των συρμάτων και τύλιγμα με μονωτική ταινία, γιατί είναι πολύ επικίνδυνο να προκληθεί βραχυκύκλωμα. Τέλος, σε περιπτώσεις εξωτερικών υπόγειων καλωδίων μέσα στο έδαφος συνήθως αποφεύγονται εντελώς οι συνδέσεις, για να μην υπάρχει πρόβλημα υγρασίας στους αγωγούς, και χρησιμοποιούνται μονοκόμματα καλώδια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η προστασία της εξωτερικής ηλεκτρολογικής εγκατάστασης

Ερώτηση: Πώς εξασφαλίζεται καλύτερα η προστασία της εξωτερικής ηλεκτρολογικής εγκατάστασης;

Απάντηση:

• Η ΑΜΕΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§15.3, σελ. 361), αυτούσια: «Για καλύτερη προστασία όλης της εξωτερικής ηλεκτρολογικής εγκατάστασης, καλό είναι οι πρίζες να είναι γειωμένες και να υπάρχει ειδικό ρελέ ασφαλείας στον κεντρικό ηλεκτρολογικό πίνακα που να απομονώνει την παροχή σε περίπτωση διαρροής ηλεκτρικού ρεύματος.»

    ΤΟ ΡΕΛΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ — ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΕΙ
  
       ΔΙΑΡΡΟΗ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (π.χ. μέσω υγρασίας ή ανθρώπου)
                       ↓
       ΤΟ ΡΕΛΕ ΤΟ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ
                       ↓
       ΑΠΟΜΟΝΩΝΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΜΕΣΩΣ
  
       ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ          ΚΗΠΟΣ
       ┌──────────────┐
       │ [ΡΕΛΕ] ──────┼──────► γειωμένες ΠΡΙΖΕΣ ΣΤΕΓΑΝΟΥ ΤΥΠΟΥ
       └──────────────┘         ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ · ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΕΣ

• Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (§15.3): «Σε εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε εξωτερικούς χώρους, πρέπει να χρησιμοποιούνται ειδικοί διακόπτες και πρίζες στεγανού τύπου. Πρόκειται για κατασκευές από ειδικό μέταλλο κεραμικό και πλαστικό που εξασφαλίζουν απόλυτη στεγανότητα.»

    ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΣΗΜΕΙΟ
       «ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ δίνεται ΣΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ
        ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ ηλεκτρικού ρεύματος ΣΤΗΝ ΠΡΙΖΑ Ή ΣΤΟ ΔΙΑΚΟΠΤΗ»
       Η ΛΥΣΗ: «ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΕΓΑΝΩΤΙΚΟΣ ΔΑΚΤΥΛΙΟΣ από ΕΙΔΙΚΟ ΕΛΑΣΤΙΚΟ ή
        ΛΑΣΤΙΧΟ ΣΙΛΙΚΟΝΗΣ που θα ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΣΤΗ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΟΠΗΣ ΚΑΙ
        ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ»
  
    ΟΙ ΠΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΠΡΙΖΕΣ
       «Περισσότερη ασφάλεια παρέχουν οι πρίζες που έχουν ΕΙΔΙΚΗ
        ΘΩΡΑΚΙΣΗ και στις οποίες ΤΟ ΦΙΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΠΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΒΓΕΙ,
        ΜΟΝΟ ΟΤΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΤΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ και ΜΟΝΟ
        ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ»

• Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΑΛΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

    ΣΤΑ ΚΑΛΩΔΙΑ (§15.1)
       ΑΝΘΥΓΡΑ (ΝΥΥ) με ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΜΟΝΩΣΗ · ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΟΜΗ ·
       ΣΩΛΗΝΑΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΣ Ή PVC · ΒΑΘΟΣ 0,40-0,60 m · ΑΜΜΟΣ ·
       ΠΛΑΚΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ · ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΙΧΟΥΣ
    ΣΤΙΣ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ (§15.2)
       ΑΣΦΑΛΗ ΚΙΒΩΤΙΑ ΣΥΝΔΕΣΕΩΝ · ΓΥΜΝΩΜΑ ΜΟΝΟ 2-3 cm ·
       ΜΟΝΟΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΛΩΔΙΑ ΣΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ
    ΣΤΑ ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ (§15.4)
       ΣΤΕΓΑΝΕΣ ΛΥΧΝΙΟΛΑΒΕΣ · ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΛΗΜΑ · ΛΑΣΤΙΧΕΝΙΟ ΚΟΛΑΡΟ
       ΧΑΜΗΛΗ ΤΑΣΗ «σε εξωτερικούς χώρους ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ»
    ΣΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (§15.5, §15.6)
       ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟ · ΑΛΛΑΓΗ ΛΑΜΠΤΗΡΩΝ ΠΑΝΤΟΤΕ ΧΩΡΙΣ ΠΑΡΟΧΗ

• ⚠️ ΤΟ ΚΕΦ. 16 ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΙ (§16.1.9.1 και §16.2.2): «Οι ηλεκτρολογικές εργασίες να γίνονται αποκλειστικά από εξειδικευμένα συνεργεία διπλωματούχων Ηλεκτρολόγων», «Τοποθέτηση στον ηλεκτρολογικό πίνακα ρελέ ασφαλείας», «να γίνεται τακτικός έλεγχος της μόνωσης των καλωδίων». Και προειδοποιεί: «Ιδιαίτερα επικίνδυνες είναι οι υπαίθριες εγκαταστάσεις σε κήπους και βεράντες, κυρίως όταν βρέχονται και έχει παραμεληθεί η συντήρησή τους.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για καλύτερη προστασία όλης της εξωτερικής ηλεκτρολογικής εγκατάστασης, το βιβλίο αναφέρει ότι καλό είναι οι πρίζες να είναι γειωμένες και να υπάρχει ειδικό ρελέ ασφαλείας στον κεντρικό ηλεκτρολογικό πίνακα, που να απομονώνει την παροχή σε περίπτωση διαρροής ηλεκτρικού ρεύματος. Συμπληρωματικά, σε εξωτερικούς χώρους χρησιμοποιούνται ειδικοί διακόπτες και πρίζες στεγανού τύπου, κατασκευασμένοι από ειδικό μέταλλο κεραμικό και πλαστικό, που εξασφαλίζουν απόλυτη στεγανότητα. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στο σημείο εισαγωγής του καλωδίου τροφοδοσίας στην πρίζα ή στον διακόπτη, όπου για απόλυτη στεγανότητα χρειάζεται ειδικός στεγανωτικός δακτύλιος από ειδικό ελαστικό ή λάστιχο σιλικόνης, που να ταιριάζει στη διάμετρο της οπής και του καλωδίου. Περισσότερη ασφάλεια παρέχουν οι πρίζες με ειδική θωράκιση, στις οποίες το φις μπορεί να μπει και να βγει μόνο όταν υπάρχει διακοπή της παροχής του ρεύματος και μόνο από το κάτω μέρος. Σε όλα αυτά προστίθενται η χρήση ανθυγρών καλωδίων με πολύ καλή μόνωση και σωστή διατομή, η ασφαλής υπόγεια όδευσή τους, η αποφυγή συνδέσεων στα υπόγεια καλώδια, η χρήση ασφαλών κιβωτίων συνδέσεων και η στεγανότητα των ίδιων των φωτιστικών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πώς διαπιστώνεται η φθορά ενός καλωδίου

Ερώτηση: Με ποιον τρόπο διαπιστώνεται ότι ένα καλώδιο είναι φθαρμένο;

Απάντηση:

• Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§15.5.1 «Πώς διαπιστώνουμε ότι το καλώδιο είναι φθαρμένο», σελ. 362), αυτούσια:

    1) «ΔΙΑΚΟΠΤΕΤΑΙ Η ΠΑΡΟΧΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ και ΔΕΝ ΔΟΥΛΕΥΕΙ
        Η ΣΥΣΚΕΥΗ Ή ΤΟ ΦΩΤΙΣΤΙΚΟ»
    2) «Χρησιμοποιείται ΕΙΔΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ, το οποίο ΑΝΙΧΝΕΥΕΙ ΤΗ ΦΘΟΡΑ
        ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ και ονομάζεται MEGGER»

•   ΟΙ ΔΥΟ ΤΡΟΠΟΙ — ΤΙ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ
  
    ① ΕΜΜΕΣΗ ΕΝΔΕΙΞΗ — ΑΠΟ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ
       Η συσκευή ή το φωτιστικό ΔΕΝ ΔΟΥΛΕΥΕΙ
       ➜ ΜΑΣ ΛΕΕΙ ΟΤΙ ΚΑΤΙ ΔΕΝ ΠΑΕΙ ΚΑΛΑ
       ➜ ΔΕΝ ΜΑΣ ΛΕΕΙ ΟΜΩΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΦΘΟΡΑ, ούτε αν το πρόβλημα
          είναι πράγματι στο καλώδιο (μπορεί να είναι ο λαμπτήρας,
          η ασφάλεια, η ηλεκτροβάνα…)
  
    ② ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΜΕΤΡΗΣΗ — ΜΕ ΤΟ MEGGER
       ΕΙΔΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ που «ΑΝΙΧΝΕΥΕΙ ΤΗ ΦΘΟΡΑ ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ»
       ➜ ΒΕΒΑΙΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ, ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΠΡΙΝ ΔΙΑΚΟΠΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
       ➜ ΧΡΗΣΙΜΟ ΚΥΡΙΩΣ ΣΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΚΑΛΩΔΙΑ, που δεν ελέγχονται οπτικά

• ⚠️ ΓΙΑΤΙ Ο ΟΠΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ: τα καλώδια είναι θαμμένα σε βάθος 0,40-0,60 m, μέσα σε σωλήνα, κάτω από άμμο, χώμα και πλάκες (§15.1). Ο μόνος τρόπος να εντοπιστεί η φθορά χωρίς εκσκαφή είναι η όργανική μέτρηση. ➜ Γι' αυτό και το βιβλίο συνιστά στη §15.5 ότι στα χαμηλής τάσης καλώδια «προτιμάμε να γίνει αλλαγή σε όλο το καλώδιο» — αφού ο εντοπισμός του ακριβούς σημείου είναι δύσκολος.

• ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΡΟΣΘΕΤΕΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΑΣΗΣ (ΕΡΓ. 1ο, σελ. 370): στα απαιτούμενα μέσα αναφέρεται «κατσαβίδι με δοκιμαστικό λαμπάκι» και στην εκτέλεση «Γίνεται έλεγχος του φωτιστικού με δοκιμαστικό κατσαβίδι, εάν πράγματι είναι εκτός ρεύματος». ⚠️ Προσοχή στη διάκριση:

    ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ ΚΑΤΣΑΒΙΔΙ → ΕΛΕΓΧΕΙ ΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΑΣΗ (ασφάλεια εργασίας)
    MEGGER                → ΑΝΙΧΝΕΥΕΙ ΤΗ ΦΘΟΡΑ ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ (διάγνωση)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύμφωνα με το βιβλίο, η φθορά ενός καλωδίου διαπιστώνεται με δύο τρόπους. Πρώτον, έμμεσα, από το ότι διακόπτεται η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και δεν δουλεύει η συσκευή ή το φωτιστικό. Δεύτερον, με ειδικό όργανο, το οποίο ανιχνεύει τη φθορά του καλωδίου και ονομάζεται MEGGER. Ο πρώτος τρόπος δείχνει απλώς ότι υπάρχει πρόβλημα, χωρίς να προσδιορίζει πού βρίσκεται η φθορά ούτε αν αυτή είναι πράγματι στο καλώδιο, ενώ ο δεύτερος δίνει βέβαιη διάγνωση. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στον κήπο, όπου τα καλώδια είναι θαμμένα σε βάθος σαράντα έως εξήντα εκατοστά, μέσα σε σωλήνα και κάτω από άμμο, χώμα και πλάκες, οπότε ο οπτικός έλεγχος είναι αδύνατος χωρίς εκσκαφή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η αντικατάσταση φθαρμένου καλωδίου μέχρι 48V

Ερώτηση: Πώς γίνεται η αντικατάσταση φθαρμένου καλωδίου μέχρι 48V;

Απάντηση:

• Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ (§15.5, σελ. 361-362), αυτούσια: «Σε περιπτώσεις όπου το φθαρμένο ηλεκτρικό καλώδιο είναι χαμηλής τάσεως, μέχρι 48V, διακόπτουμε την παροχή και προτιμάμε να γίνει αλλαγή σε όλο το καλώδιο. Εάν αυτό είναι αντιοικονομικό, φροντίζουμε να γίνει η σύνδεση με τις προδιαγραφές που αναφέραμε σε προηγούμενη ενότητα για τις συνδέσεις καλωδίων.»

•   ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ
  
    ① ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ — ΠΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟ
    ② ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ: ΑΛΛΑΓΗ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ
    ③ ΜΟΝΟ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΙΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ: ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ
       ΤΗΣ §15.2:
          · ΛΕΠΙΔΑ Ή ΚΟΦΤΗΣ για το εξωτερικό περίβλημα
          · ΕΙΔΙΚΗ ΠΕΝΣΑ για τη μόνωση των αγωγών
          · ΓΥΜΝΩΜΑ ΜΟΝΟ 2-3 cm ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ
          · ΑΣΦΑΛΕΣ ΚΙΒΩΤΙΟ ΣΥΝΔΕΣΕΩΝ — ΟΧΙ ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΜΕ ΜΟΝΩΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΑ

• ⚠️ ΓΙΑΤΙ ΠΡΟΤΙΜΑΤΑΙ Η ΟΛΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: το κεφ. 16 (§16.2.2.2) το εξηγεί ρητά: «Σε περιπτώσεις όπου διαπιστωθεί φθαρμένο καλώδιο να γίνεται αντικατάσταση σε ολόκληρο το καλώδιο, για να μην υπάρχει ο κίνδυνος διαρροής ηλεκτρικού ρεύματος από κακή επισκευή (π.χ. με μονωτική ταινία).» ➜ Ειδικά στον κήπο, όπου το καλώδιο είναι υπόγειο, μια πρόχειρη ένωση θα βρεθεί μέσα στο υγρό χώμα — και η §15.2 έχει ήδη προειδοποιήσει ότι στα υπόγεια «συνήθως αποφεύγονται οι συνδέσεις».

• ΠΟΙΟΣ ΤΗΝ ΚΑΝΕΙ: «Ο Ηλεκτρολόγος είναι ο κατ' εξοχήν αρμόδιος για να εκτελεί όλες τις ηλεκτρολογικές εργασίες και είναι υποχρεωμένος από το νόμο να γνωρίζει τα ειδικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνει για την προστασία του εαυτού του, αλλά και των συνανθρώπων του» (§15.5). Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 367) το διατυπώνει ακόμη αυστηρότερα: «Η αντικατάσταση φθαρμένου καλωδίου πρέπει να γίνεται από Διπλωματούχο Ηλεκτρολόγο.» ⚠️ Το ΕΡΓ. 1ο (σελ. 371) το τονίζει στους μαθητές: «Ο καθηγητής επισημαίνει… ότι ο κατ' εξοχήν αρμόδιος για να εκτελεί ηλεκτρολογικές εργασίες είναι ο διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος» και «είναι προτιμότερο να γίνει αλλαγή ολόκληρου του καλωδίου».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε περιπτώσεις όπου το φθαρμένο ηλεκτρικό καλώδιο είναι χαμηλής τάσεως, μέχρι 48 βολτ, διακόπτουμε πρώτα την παροχή και προτιμάμε να γίνει αλλαγή σε όλο το καλώδιο. Εάν αυτό είναι αντιοικονομικό, φροντίζουμε να γίνει η σύνδεση με τις προδιαγραφές που ισχύουν για τις συνδέσεις καλωδίων, δηλαδή να κοπεί προσεχτικά το εξωτερικό περίβλημα με λεπίδα ή κόφτη, να γυμνωθούν οι αγωγοί με ειδική πένσα μόνο δύο με τρία εκατοστά στην άκρη και η ένωση να γίνει σε ασφαλές κιβώτιο συνδέσεων και όχι με συστροφή των άκρων και τύλιγμα με μονωτική ταινία. Η ολική αντικατάσταση προτιμάται για να μην υπάρχει κίνδυνος διαρροής ηλεκτρικού ρεύματος από κακή επισκευή, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό στα υπόγεια καλώδια του κήπου, όπου συνήθως αποφεύγονται εντελώς οι συνδέσεις λόγω της υγρασίας. Αρμόδιος για την εργασία είναι ο ηλεκτρολόγος, που είναι υποχρεωμένος από τον νόμο να γνωρίζει τα ειδικά μέτρα προστασίας του εαυτού του και των συνανθρώπων του, ενώ η περίληψη του κεφαλαίου αναφέρει ρητά ότι η αντικατάσταση πρέπει να γίνεται από διπλωματούχο ηλεκτρολόγο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι προϋποθέσεις καλής χρήσης των ηλεκτρονικών συσκευών ποτίσματος

Ερώτηση: Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να υπάρξει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα στη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών για το αυτόματο πότισμα;

Απάντηση:

• ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (§15.7, σελ. 363): «Για την υποστήριξη του αυτομάτου ποτίσματος χρησιμοποιούνται διάφορες ηλεκτρονικές συσκευές οι οποίες βρίσκονται στο εμπόριο σε μεγάλη ποικιλία.» ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ — αυτούσια:

    ① «Η όσο το δυνατόν ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΗΣ ΠΛΕΟΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ
        για την υποστήριξη ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΡΔΕΥΣΗΣ»
    ② «Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ που παρέχουν οι συσκευές,
        ΜΕ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ»
    ③ «Η ΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ»
    ④ «Η ΣΩΣΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ
        ΚΑΤΑΛΟΓΟΥΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΦΥΛΛΑΔΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΩΝ, που
        περιέχουν ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ»
    ⑤ «Σε ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ, οι ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΝΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΕΧΝΙΚΟΥΣ
        ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΜΕΝΟΙ»

•   ΠΩΣ ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ
  
    ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ   ① ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΥΣΚΕΥΗΣ
                        «για την υποστήριξη ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ
                         ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΡΔΕΥΣΗΣ» — π.χ. πόσες στάσεις,
                         αν υπάρχει ρεύμα, επαγγελματική ή ερασιτεχνική χρήση
    ΓΝΩΣΗ            ③ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
                     ④ ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΑ ΦΥΛΛΑΔΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗ
    ΧΡΗΣΗ            ② ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ
                        (στάσεις, προγράμματα, WATER BUDGET, ON/OFF…)
    ΟΡΙΟ             ⑤ ΔΥΣΚΟΛΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ → ΕΙΔΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΜΕΝΟΙ ΤΕΧΝΙΚΟΙ

• ⚠️ Η ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ④ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΣ ΜΠΑΤΑΡΙΑΣ (§15.7.1.2): «Ρυθμίζονται σύμφωνα με τις οδηγίες που περιέχονται στο ειδικό βιβλιαράκι που παρέχει ο κατασκευαστής μαζί με τη συσκευή.» ➜ Το ίδιο ζητά και το ΕΡΓ. 2ο (σελ. 372): «Προγραμματίζουν τον προγραμματιστή σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή που δίνονται στο φυλλάδιο που το συνοδεύει» και «Προγραμματίζουν βήμα-βήμα τον προγραμματιστή σύμφωνα με τις οδηγίες του φυλλαδίου».

• ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ Η ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ① — το βιβλίο παρουσιάζει δύο εντελώς διαφορετικές κατηγορίες συσκευών:

                     220V ΜΕ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗ    ΜΠΑΤΑΡΙΑΣ 9V
    ΧΡΗΣΗ            ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ             ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΗ
    ΣΤΑΣΕΙΣ          ΟΣΕΣ ΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΕΣ      ΣΥΝΗΘΩΣ ΜΙΑ
    ΒΑΛΒΙΔΑ          ΞΕΧΩΡΙΣΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΕΣ   ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΗ
    ΠΟΥ              ΚΗΠΟΙ ΜΕ ΔΙΚΤΥΟ           ΜΠΑΛΚΟΝΙΑ, ΜΙΚΡΟΙ ΚΗΠΟΙ,
                                               ΜΕΡΗ ΧΩΡΙΣ ΡΕΥΜΑ

  ➜ Η επιλογή λάθος κατηγορίας καθιστά αδύνατη κάθε άλλη προσπάθεια σωστής ρύθμισης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύμφωνα με το βιβλίο, οι προϋποθέσεις για να υπάρξει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα είναι πέντε. Πρώτον, η όσο το δυνατόν σωστή επιλογή της πλέον κατάλληλης συσκευής για την υποστήριξη των συγκεκριμένων απαιτήσεων του δικτύου άρδευσης. Δεύτερον, η καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχουν οι συσκευές, με τη σωστή χρήση τους. Τρίτον, η γνώση των βασικών αρχών λειτουργίας. Τέταρτον, η σωστή εφαρμογή της λειτουργίας των συσκευών από τους καταλόγους και τα τεχνικά φυλλάδια των κατασκευαστών, που περιέχουν λεπτομερείς οδηγίες για τις ρυθμίσεις. Πέμπτον, σε δύσκολες περιπτώσεις οι επεμβάσεις να γίνονται από τεχνικούς που είναι ειδικά εκπαιδευμένοι. Η πρώτη προϋπόθεση είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί το βιβλίο διακρίνει δύο εντελώς διαφορετικές κατηγορίες συσκευών: τους προγραμματιστές 220V με μετασχηματιστή, για επαγγελματική χρήση σε δίκτυα με πολλές ηλεκτροβάνες, και τους προγραμματιστές μπαταρίας 9V με ενσωματωμένη βαλβίδα, συνήθως μιας στάσης, για ερασιτεχνική χρήση σε μπαλκόνια, μικρούς κήπους και μέρη όπου δεν υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα βασικά χαρακτηριστικά των προγραμματιστών 220V

Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά προγραμματισμού των Προγραμματιστών αυτομάτου ποτίσματος 220V;

Απάντηση:

• Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§15.7.1.1, σελ. 364), αυτούσια:

    ① ΣΤΑΣΕΙΣ: «Έλεγχος κάθε μίας ηλεκτροβάνας. Ο αριθμός τους
       εξαρτάται από τον αριθμό ηλεκτροβανών του αρδευτικού συστήματος.»
    ② ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ: «Σετ συνολικών εντολών ποτίσματος.»
    ③ ΩΡΕΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΑΝΑ ΣΤΑΣΗ ΑΝΑ ΗΜΕΡΑ
    ④ ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΤΙΣΜΑΤΩΝ κατά τη διάρκεια της εβδομάδας σε
       συγκεκριμένες ημέρες
    ⑤ ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΟΣ ΔΙΑΚΟΠΤΗΣ ΕΛΕΓΧΟΥ
    ⑥ ΔΙΑΚΟΠΤΗΣ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΕΙ ΚΑΙ ΚΛΕΙΝΕΙ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
    ⑦ ΚΥΚΛΩΜΑ ΑΝΤΛΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΥΡΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΛΒΙΔΑΣ (master valve)

  ⚠️ Το βιβλίο γράφει «ηλεκτροβαλβίβας» — τυπογραφικό αντί για «ηλεκτροβαλβίδας»· το ίδιο λάθος επαναλαμβάνεται και στην ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 368).

• ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ — αυτούσιο: «Προγραμματιστής που έχει δυνατότητα προγραμματισμού δύο προγραμμάτων, δίνει εντολή να ποτίζει τις στάσεις του χλοοτάπητα, 3 φορές την ημέρα, κάθε δεύτερη ημέρα, με διάρκεια ποτίσματος 5 min, σε κάθε στάση, και το άλλο πρόγραμμα ποτίζει μόνο τις στάσεις που ελέγχουν τους θάμνους και τα δένδρα μία φορά την εβδομάδα, με συγκεκριμένη ώρα έναρξης, με διάρκεια ποτίσματος 10 min.»

    ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΞΕΧΩΡΙΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
  
    ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΑΣ     ΡΗΧΟ ΡΙΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ → ΣΥΧΝΑ ΚΑΙ ΛΙΓΟ
                    3 φορές/ημέρα · κάθε 2η ημέρα · 5 min
    ΘΑΜΝΟΙ-ΔΕΝΔΡΑ   ΒΑΘΥ ΡΙΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ → ΑΡΑΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΥ
                    1 φορά/εβδομάδα · 10 min

• Η ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑ ΚΑΙ Η ΜΝΗΜΗ (σελ. 365): «Απαιτούν ρεύμα 220V και χρησιμοποιούν επαναφορτιζόμενη μπαταρία 9V (Νικελίου - Καδμίου) ή μπαταρία αλκαλική 9V για την περίπτωση που γίνει διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος, για να μη χαθεί ο προγραμματισμός που έχει γίνει.» (Εικ. 15.5) Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗΣ: «Όταν για οποιοδήποτε λόγο επιθυμούμε διακοπή του προγράμματος (π.χ. βροχερός καιρός), υπάρχει ειδικό κουμπί ΟΝ/OFF που πατιέται και κλείνει τον προγραμματιστή. Κατά τη διάρκεια αυτής της διακοπής ποτίσματος ο προγραμματιστής κρατάει στη μνήμη του το πρόγραμμα χωρίς να το εκτελεί.»

• ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ (σελ. 365-366): «Οι διάφορες λειτουργίες που εκτελεί ο προγραμματιστής, εμφανίζονται με αντίστοιχα σύμβολα. Αυτά τα σύμβολα επιτρέπουν να επαληθεύεται αμέσως η λειτουργία στην οποία βρίσκεται ο χειριστής.»

    ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΩΡΑΣ ............... ΡΟΛΟΙ
    ΕΠΙΛΟΓΗ ΗΜΕΡΩΝ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ .... ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
    ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ .......... ΚΛΕΨΥΔΡΑ
    WATER BUDGET ................. %
    ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΗ ΕΝΑΡΞΗ ........... ΠΑΛΑΜΗ ΧΕΡΙΟΥ
    ΑΝΟΙΓΜΑ ...................... ΟΝ
    ΚΛΕΙΣΙΜΟ ..................... OFF

  ⚠️ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 368) επαναλαμβάνει τον κατάλογο των επτά βασικών χαρακτηριστικών με τα ίδια ακριβώς στοιχεία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα βασικά χαρακτηριστικά των προγραμματιστών αυτομάτου ποτίσματος 220V είναι επτά. Πρώτον, οι στάσεις, δηλαδή ο έλεγχος κάθε μίας ηλεκτροβάνας, με τον αριθμό τους να εξαρτάται από τον αριθμό των ηλεκτροβανών του αρδευτικού συστήματος. Δεύτερον, τα προγράμματα, δηλαδή σετ συνολικών εντολών ποτίσματος· για παράδειγμα, ένας προγραμματιστής με δυνατότητα δύο προγραμμάτων μπορεί να ποτίζει τις στάσεις του χλοοτάπητα τρεις φορές την ημέρα, κάθε δεύτερη ημέρα, με διάρκεια πέντε λεπτών σε κάθε στάση, ενώ το άλλο πρόγραμμα να ποτίζει μόνο τις στάσεις που ελέγχουν τους θάμνους και τα δέντρα μία φορά την εβδομάδα, με συγκεκριμένη ώρα έναρξης και διάρκεια δέκα λεπτών. Τρίτον, οι ώρες έναρξης ανά στάση ανά ημέρα. Τέταρτον, ο κύκλος ποτισμάτων κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, σε συγκεκριμένες ημέρες. Πέμπτον, ο χειροκίνητος διακόπτης ελέγχου. Έκτον, ο διακόπτης που ανοίγει και κλείνει το σύστημα. Έβδομον, το κύκλωμα αντλίας και ελέγχου της κύριας ηλεκτροβαλβίδας. Επιπλέον, οι συσκευές αυτές απαιτούν ρεύμα 220V και χρησιμοποιούν επαναφορτιζόμενη μπαταρία 9V νικελίου-καδμίου ή αλκαλική 9V, ώστε να μη χαθεί ο προγραμματισμός σε περίπτωση διακοπής του ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ οι λειτουργίες τους εμφανίζονται με αντίστοιχα σύμβολα, που επιτρέπουν να επαληθεύεται αμέσως η λειτουργία στην οποία βρίσκεται ο χειριστής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα κυριότερα βήματα του προγραμματισμού

Ερώτηση: Αναφέρατε τα κυριότερα βήματα του προγραμματισμού.

Απάντηση:

• ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ — ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ (§15.7.1.1, σελ. 364), αυτούσια:

    α) ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΩΡΑΣ. «Σύμβολο ρολόι»
    β) ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΗΜΕΡΑΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
    γ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΤΑΣΕΩΝ
         · «Καθορισμός ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΘΕ ΣΤΑΣΗΣ
            (από 1 min έως 12 h)»
         · «Καθορισμός ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Η ΣΤΑΣΗ»
    δ) ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
         «Τέσσερα προγράμματα A. Β. C. D. (καθορισμός έναρξης και
          ημέρες ποτίσματος για κάθε πρόγραμμα)»
    ε) ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΗΜΕΡΩΝ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ
         «Με πλήκτρο ΟΝ - OFF ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΕΝΕΡΓΗ Ή ΟΧΙ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΠΟΤΙΣΜΑ»
    στ) ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΗ ΕΝΑΡΞΗ ΚΥΚΛΟΥ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ
    ζ) ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ (WATER BUDGET)

  ⚠️ Στο κείμενο τα βήματα αριθμούνται α) έως ζ), ενώ στην ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 368) 1) έως 7) — πρόκειται για τα ίδια επτά βήματα.

•   Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ
  
    ΠΡΩΤΑ Ο ΧΡΟΝΟΣ        α) ΩΡΑ  →  β) ΗΜΕΡΑ
                          (ο προγραμματιστής πρέπει να «ξέρει πότε είναι»
                           πριν του πούμε «πότε να ποτίσει»)
             ↓
    ΜΕΤΑ ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ       γ) ΠΟΣΗ ΩΡΑ ποτίζει η καθεμία (1 min - 12 h)
                             ΣΕ ΠΟΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ανήκει
             ↓
    ΜΕΤΑ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ   δ) ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ + ΗΜΕΡΕΣ ανά πρόγραμμα
                             (A, B, C, D)
             ↓
    ΜΕΤΑ ΟΙ ΗΜΕΡΕΣ        ε) ΟΝ/OFF ανά ημέρα
             ↓
    ΤΕΛΟΣ: ΟΙ ΕΞΤΡΑ       στ) ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΗ ΕΝΑΡΞΗ
    ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ           ζ) WATER BUDGET

• ΤΟ ΒΗΜΑ ζ) — WATER BUDGET ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ (σελ. 364-365): «Όταν οι απαιτήσεις άρδευσης είναι ελαττωμένες (ή αυξημένες αντίστοιχα), δεν είναι ανάγκη να επέμβουμε στη διάρκεια ποτίσματος κάθε στάσης ξεχωριστά. Με τη χρήση του WATER BUDGET μπορούμε να μειώσουμε (ή να αυξήσουμε αντίστοιχα) τη διάρκεια ποτίσματος σε όλες τις στάσεις ενός προγράμματος με ποσοστό %. Η αυξομείωση αυτή γίνεται με βήμα 10% από 0% έως 200%.»

    ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: ΣΤΑΣΗ ΜΕ ΔΙΑΡΚΕΙΑ 10 min
       WATER BUDGET  50%  →   5 min
       WATER BUDGET 100%  →  10 min  (κανονικό)
       WATER BUDGET 150%  →  15 min
       WATER BUDGET 200%  →  20 min
    ➜ ΜΕ ΜΙΑ ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΟΛΕΣ ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

• ⚠️ ΚΑΙ Η ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «Όταν για οποιοδήποτε λόγο επιθυμούμε διακοπή του προγράμματος (π.χ. βροχερός καιρός), υπάρχει ειδικό κουμπί ΟΝ/OFF που πατιέται και κλείνει τον προγραμματιστή· ο προγραμματιστής κρατάει στη μνήμη του το πρόγραμμα χωρίς να το εκτελεί.» ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ (σελ. 366): ρολόι για την ώρα, ημερολόγιο για τις ημέρες, κλεψύδρα για τη διάρκεια, % για το WATER BUDGET, παλάμη χεριού για τη χειροκίνητη έναρξη, ΟΝ/OFF για άνοιγμα-κλείσιμο. ⚠️ Στους προγραμματιστές μπαταρίας (§15.7.1.2) η ρύθμιση γίνεται «σύμφωνα με τις οδηγίες που περιέχονται στο ειδικό βιβλιαράκι που παρέχει ο κατασκευαστής μαζί με τη συσκευή».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κυριότερα βήματα του προγραμματισμού είναι επτά. Πρώτον, ο καθορισμός της τρέχουσας ώρας, με σύμβολο το ρολόι. Δεύτερον, ο καθορισμός της τρέχουσας ημέρας της εβδομάδας. Τρίτον, ο προγραμματισμός των στάσεων, που περιλαμβάνει τον καθορισμό της διάρκειας ποτίσματος κάθε στάσης, από ένα λεπτό έως δώδεκα ώρες, και τον καθορισμό του προγράμματος στο οποίο βρίσκεται η στάση. Τέταρτον, ο καθορισμός προγράμματος, με τέσσερα προγράμματα, το A, το B, το C και το D, όπου ορίζονται η έναρξη και οι ημέρες ποτίσματος για κάθε πρόγραμμα. Πέμπτον, ο καθορισμός των ημερών ποτίσματος, όπου με το πλήκτρο ΟΝ-OFF διατηρείται ενεργή ή όχι μια ημέρα για πότισμα. Έκτον, η χειροκίνητη έναρξη κύκλου ποτίσματος. Έβδομον, η λειτουργία εξοικονόμησης νερού, το WATER BUDGET, με την οποία, όταν οι απαιτήσεις άρδευσης είναι ελαττωμένες ή αυξημένες, δεν χρειάζεται να επέμβουμε στη διάρκεια ποτίσματος κάθε στάσης ξεχωριστά, αλλά μειώνουμε ή αυξάνουμε ποσοστιαία τη διάρκεια σε όλες τις στάσεις ενός προγράμματος, με βήμα δέκα τοις εκατό, από μηδέν έως διακόσια τοις εκατό.

Κριτήρια αξιολόγησης: