Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 4 (σελ. 115) – ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 4
Πλήρεις λύσεις και των 15 ερωτήσεων του 4ου κεφαλαίου: τα κοινά χαρακτηριστικά των φυτών του βραχόκηπου, η καταπολέμηση των ζιζανίων και το πρόβλημα του όμορου χλοοτάπητα με τους στόλωνες, η λίπανση και η συμπλήρωση του επιφανειακού χώματος την άνοιξη, τα υλικά εδαφοκάλυψης, οι εννέα κλαδευτικές επεμβάσεις με τον σκοπό της καθεμιάς, οι δύο τρόποι στήριξης, οι δύο διαδικασίες μεταφύτευσης στον λήθαργο και στην ενεργό βλάστηση, καθώς και το πότισμα, η λίπανση, η μεταφύτευση και τα προβλήματα των κακτοειδών και των παχύφυτων.
Τα κοινά χαρακτηριστικά των φυτών του βραχόκηπου
Ερώτηση: Ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά των φυτών που καλλιεργούνται στο βραχόκηπο;
Απάντηση:
- ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 103): «Στους βραχόκηπους συνυπάρχουν με άλλα είδη που ανήκουν σε ένα μεγάλο φάσμα φυτικών ομάδων. Τα είδη αυτά μπορεί να είναι δένδρα και θάμνοι με μικρή ανάπτυξη (ή και νάνοι), φυτά εδαφοκάλυψης, αλπικά φυτά, ετήσια και διετή ανθόφυτα, βολβώδη φυτά, παχύφυτα και κάκτοι. Το κοινό τους χαρακτηριστικό είναι η αργή ανάπτυξη και το σχετικά χαμηλό ύψος, που τα κάνει κατάλληλα για καλλιέργεια στους βραχόκηπους.»
-
ΟΙ ΕΠΤΑ ΦΥΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΥ ① ΔΕΝΔΡΑ ΚΑΙ ΘΑΜΝΟΙ ΜΕ ΜΙΚΡΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (ή και ΝΑΝΟΙ) ② ΦΥΤΑ ΕΔΑΦΟΚΑΛΥΨΗΣ ③ ΑΛΠΙΚΑ ΦΥΤΑ ④ ΕΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΕΤΗ ΑΝΘΟΦΥΤΑ ⑤ ΒΟΛΒΩΔΗ ΦΥΤΑ ⑥ ΠΑΧΥΦΥΤΑ ⑦ ΚΑΚΤΟΙ ══════════════════════════════════════════════════════ ΔΕΝ ΤΑ ΕΝΩΝΕΙ Η ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ, ΑΛΛΑ ΔΥΟ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ: ● Η ΑΡΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ● ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΧΑΜΗΛΟ ΥΨΟΣ - ΓΙΑΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΑΥΤΑ ΤΑ ΔΥΟ:
ΑΡΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ➜ το φυτό ΔΕΝ ΞΕΠΕΡΝΑ ΓΡΗΓΟΡΑ τον χώρο που του δόθηκε· δεν σκιάζει και δεν κρύβει τα γειτονικά, άρα η σύνθεση ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ⚠️ Το βιβλίο το επιβεβαιώνει και αρνητικά (§4.7): όταν «η ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» δημιουργεί πρόβλημα «ΣΚΙΑΖΟΝΤΑΣ ΤΑ Ή ΚΡΥΒΟΝΤΑΣ ΤΑ», το φυτό ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΘΕΙ ΧΑΜΗΛΟ ΥΨΟΣ ➜ ΔΕΝ ΚΡΥΒΕΙ ΤΟΝ ΒΡΑΧΩΔΗ ΣΚΕΛΕΤΟ, που είναι το κύριο αισθητικό στοιχείο του βραχόκηπου, και δεν χρειάζεται βαθύ έδαφος — το οποίο άλλωστε ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ («το έδαφος ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΘΕΙ ΣΕ ΒΑΘΟΣ», §4.1)Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 113) το επαναλαμβάνει: «Τα ποώδη πολυετή φυτά που καλλιεργούνται στους βραχόκηπους μαζί με φυτά άλλων ομάδων, έχουν κοινό χαρακτηριστικό την αργή ανάπτυξη και το χαμηλό ύψος.»
- ⚠️ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΤΡΙΤΟΣ, ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ ΟΡΟΣ για τα κακτοειδή και τα παχύφυτα (§4.9, σελ. 110): «όταν καλλιεργούνται στους βραχόκηπους πρέπει να έχουν παρόμοιες απαιτήσεις σε τύπο εδάφους, φως και νερό με τα υπόλοιπα φυτά ή να διαμορφώνουν μια ξεχωριστή ενότητα». ➜ Δηλαδή, πέρα από τη μορφολογία, τα φυτά ενός βραχόκηπου πρέπει να είναι και καλλιεργητικά συμβατά μεταξύ τους, αλλιώς χωρίζονται σε ενότητες. ⚠️ Το βιβλίο γράφει «δένδρα» στη σελ. 103 και «δέντρα» σε άλλα σημεία — διπλογραφία που διατηρείται στα αυτούσια χωρία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα φυτά που καλλιεργούνται στον βραχόκηπο ανήκουν σε ένα μεγάλο φάσμα φυτικών ομάδων: μπορεί να είναι δένδρα και θάμνοι με μικρή ανάπτυξη ή και νάνοι, φυτά εδαφοκάλυψης, αλπικά φυτά, ετήσια και διετή ανθόφυτα, βολβώδη φυτά, παχύφυτα και κάκτοι. Το κοινό τους χαρακτηριστικό είναι η αργή ανάπτυξη και το σχετικά χαμηλό ύψος, που τα κάνει κατάλληλα για καλλιέργεια στους βραχόκηπους. Η αργή ανάπτυξη εξασφαλίζει ότι τα φυτά δεν ξεπερνούν γρήγορα τον χώρο που τους έχει δοθεί και δεν σκιάζουν ή κρύβουν τα γειτονικά τους, ενώ το χαμηλό ύψος επιτρέπει να αναδεικνύεται ο βραχώδης σκελετός του βραχόκηπου και δεν απαιτεί βαθύ έδαφος, το οποίο άλλωστε δεν υπάρχει, αφού το έδαφος του βραχόκηπου δεν μπορεί να καλλιεργηθεί σε βάθος. Επιπλέον, τα κακτοειδή και τα παχύφυτα, όταν καλλιεργούνται σε βραχόκηπο, πρέπει να έχουν παρόμοιες απαιτήσεις σε τύπο εδάφους, φως και νερό με τα υπόλοιπα φυτά ή να διαμορφώνουν μια ξεχωριστή ενότητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η καταπολέμηση των ζιζανίων στον βραχόκηπο
Ερώτηση: Πώς γίνεται η καταπολέμηση των ζιζανίων στο βραχόκηπο;
Απάντηση:
-
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ (§4.1, σελ. 103): «Η ύπαρξη ζιζανίων καταστρέφει την εμφάνιση ακόμα και ενός τέλεια κατασκευασμένου και φυτεμένου βραχόκηπου. Η καταπολέμησή τους πρέπει να είναι η πρωταρχική φροντίδα του συντηρητή.»
-
ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΤΡΟΠΟΙ — ΜΕ ΤΗ ΣΕΙΡΑ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ① ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ «Η χρησιμοποίηση, κατά την κατασκευή του βραχόκηπου, ΧΩΜΑΤΟΣ ΑΠΑΛΛΑΓΜΕΝΟΥ ΑΠΟ ΦΥΤΑ Ή ΣΠΟΡΟΥΣ ΖΙΖΑΝΙΩΝ, θα περιορίσει το πρόβλημα ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ» ⚠️ ΟΡΙΟ: «Πάντως ΑΡΓΑ Ή ΓΡΗΓΟΡΑ, επειδή ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΘΕΙ ΣΕ ΒΑΘΟΣ, τα ζιζάνια θα εμφανιστούν» ② ΞΕΡΙΖΩΜΑ — «Ο ΠΙΟ ΣΙΓΟΥΡΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΟΥΣ» «να ΞΕΡΙΖΩΝΟΝΤΑΙ ΑΜΕΣΩΣ ΜΟΛΙΣ ΕΜΦΑΝΙΣΘΟΥΝ, με ΤΟ ΧΕΡΙ ή ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΣΚΑΛΙΣΤΗΡΙ» ③ ΔΙΑΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΖΙΖΑΝΙΟΚΤΟΝΟ — ΜΟΝΟ για τα ΠΟΛΥΕΤΗ ζιζάνια «Τα ΠΟΛΥΕΤΗ ΖΙΖΑΝΙΑ που ίσως εγκατασταθούν, εάν η καταπολέμησή τους ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ ΣΩΣΤΑ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ, μπορούν να ψεκασθούν με ένα ΔΙΑΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΖΙΖΑΝΙΟΚΤΟΝΟ, προσέχοντας να ΜΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΟΥΝ ΤΑ ΓΕΙΤΟΝΙΚΑ ΦΥΤΑ» ④ ΕΔΑΦΟΚΑΛΥΨΗ «Η εδαφοκάλυψη, που στο βραχόκηπο γίνεται ΚΑΙ ΓΙΑ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ, ΣΥΝΤΕΛΕΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ» -
ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΟΜΟΡΟΥ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΑ — αναπόσπαστο μέρος της απάντησης: «Μεγάλη προσοχή χρειάζεται όταν ο βραχόκηπος συνορεύει με το χλοοτάπητα του κήπου και ειδικά όταν αυτός αποτελείται από θερμόφιλα είδη, που με τους στόλωνες που δημιουργούν, εισβάλλουν στο χώρο του βραχόκηπου. Οι ριζοτομές αυτής της πλευράς του χλοοτάπητα πρέπει να είναι συστηματικές (βλ. και κεφάλαιο 2).»
-
⚠️ Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ §4.4: τα υλικά επιφανειακής κάλυψης δεν επιλέγονται μόνο για τα ζιζάνια —
ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΟΥΣΙΑ (5 cm) ➜ ΛΙΠΑΝΣΗ + ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ ➜ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΖΙΖΑΝΙΩΝ + ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ (χαλίκι, χονδρή άμμος) + ΩΡΑΙΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ: σε αντίθεση με τα παρτέρια των ετήσιων (κεφ. 3), όπου η πρώτη απαλλαγή γίνεται «με το όργωμα ή το σκάλισμα», στον βραχόκηπο το έδαφος είναι λεπτό, φερτό και ανάμεσα σε πέτρες — γι' αυτό η καταπολέμηση είναι κατ' ανάγκη χειρωνακτική και διαρκής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η καταπολέμηση των ζιζανίων πρέπει να είναι η πρωταρχική φροντίδα του συντηρητή, γιατί η ύπαρξή τους καταστρέφει την εμφάνιση ακόμα και ενός τέλεια κατασκευασμένου και φυτεμένου βραχόκηπου. Γίνεται με τέσσερις τρόπους. Πρώτον, με πρόληψη κατά την κατασκευή, δηλαδή με τη χρησιμοποίηση χώματος απαλλαγμένου από φυτά ή σπόρους ζιζανίων, που περιορίζει το πρόβλημα τουλάχιστον για τα πρώτα χρόνια· αργά ή γρήγορα όμως τα ζιζάνια θα εμφανιστούν, επειδή το έδαφος του βραχόκηπου δεν μπορεί να καλλιεργηθεί σε βάθος. Δεύτερον, με ξερίζωμα, που είναι ο πιο σίγουρος τρόπος: τα ζιζάνια ξεριζώνονται αμέσως μόλις εμφανισθούν, με το χέρι ή ένα μικρό σκαλιστήρι. Τρίτον, με ψεκασμό διασυστηματικού ζιζανιοκτόνου, μόνο για τα πολυετή ζιζάνια που εγκαταστάθηκαν όταν η καταπολέμησή τους δεν έγινε σωστά τα πρώτα χρόνια, με προσοχή να μην καταστραφούν τα γειτονικά φυτά. Τέταρτον, με εδαφοκάλυψη, η οποία στον βραχόκηπο γίνεται και για διακοσμητικούς λόγους και συντελεί στην καταπολέμηση των ζιζανίων. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ο βραχόκηπος συνορεύει με τον χλοοτάπητα του κήπου, ειδικά αν αυτός αποτελείται από θερμόφιλα είδη, που με τους στόλωνες τους εισβάλλουν στον χώρο του βραχόκηπου· γι' αυτό οι ριζοτομές αυτής της πλευράς του χλοοτάπητα πρέπει να είναι συστηματικές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο βραχόκηπος δίπλα στον χλοοτάπητα
Ερώτηση: Τι πρόβλημα εμφανίζεται όταν ο βραχόκηπος συνορεύει με το χλοοτάπητα του κήπου και πώς αντιμετωπίζεται;
Απάντηση:
-
ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§4.1, σελ. 103-104): «Μεγάλη προσοχή χρειάζεται όταν ο βραχόκηπος συνορεύει με το χλοοτάπητα του κήπου και ειδικά όταν αυτός αποτελείται από θερμόφιλα είδη, που με τους στόλωνες που δημιουργούν, εισβάλλουν στο χώρο του βραχόκηπου. (Εικ. 4.1). Οι ριζοτομές αυτής της πλευράς του χλοοτάπητα πρέπει να είναι συστηματικές (βλ. και κεφάλαιο 2).»
-
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΤΟΛΩΝΑΣ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Ο ΣΤΟΛΩΝΑΣ είναι ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟΣ ΕΡΠΩΝ ΒΛΑΣΤΟΣ που ριζοβολεί σε κάθε γόνατο και δίνει ΝΕΟ ΦΥΤΟ. Τα ΘΕΡΜΟΦΙΛΑ είδη χλοοτάπητα (αγρωστώδη θερμής εποχής) εξαπλώνονται ακριβώς έτσι. ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΑΣ ΟΡΙΟ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΣ ▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓ ──στόλωνας──▶ │ ▶▶▶ ● ● ▲ ● ▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓ ──στόλωνας──▶ │ ▶▶▶ ▲ ● ● ▲ ΕΔΩ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΟΒΑΡΟ ΣΤΟΝ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟ · Μέσα στον βραχόκηπο ο χλοοτάπητας γίνεται ΖΙΖΑΝΙΟ · Φυτρώνει ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΠΕΤΡΕΣ και ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΦΥΤΑ, όπου ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΞΕΡΙΖΩΘΕΙ ΕΥΚΟΛΑ · Είναι ΠΟΛΥΕΤΕΣ και ΕΡΠΟΝ — ΞΑΝΑΒΛΑΣΤΑΝΕΙ από κάθε τμήμα στόλωνα που μένει στο έδαφος -
Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ — Η ΡΙΖΟΤΟΜΗ:
ΤΙ ΕΙΝΑΙ: ΚΑΘΕΤΗ ΤΟΜΗ στο έδαφος κατά μήκος του ορίου, που ΚΟΒΕΙ τους στόλωνες και τα ριζώματα που το διασχίζουν ΠΟΥ: «ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΠΛΕΥΡΑΣ ΤΟΥ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΑ» — δηλαδή ΜΟΝΟ στο όριο που εφάπτεται στον βραχόκηπο ΠΩΣ: «πρέπει να είναι ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΕΣ» — δηλαδή ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΕΣ σε τακτά διαστήματα, ΟΧΙ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΠΡΙΝ ΜΕΤΑ ΤΗ ΡΙΖΟΤΟΜΗ ▓▓▓▓▓╲╲╲╲╲ ▓▓▓▓▓│ ▓▓▓▓▓─╲──╲──▶ ● ● ▓▓▓▓▓│ ✂ ● ● ▓▓▓▓▓╱╱╱╱╱ ▓▓▓▓▓│ ▲ κάθετη τομή⚠️ Το βιβλίο παραπέμπει ρητά στο κεφάλαιο 2 (Συντήρηση χλοοτάπητα), όπου περιγράφονται οι ριζοτομές — δηλαδή η λύση ανήκει στη συντήρηση του χλοοτάπητα, όχι του βραχόκηπου.
-
Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (Εικ. 4.1) τιτλοφορείται «Περιορισμός διείσδυσης αγρωστωδών στο βραχόκηπο» — δείχνει δηλαδή φυσικό εμπόδιο / οριοθέτηση ανάμεσα στις δύο επιφάνειες. ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΤΟΝΟΤΕΡΟ ΣΤΑ ΘΕΡΜΟΦΙΛΑ ΕΙΔΗ: τα ψυχρόφιλα αγρωστώδη σχηματίζουν κυρίως θύσανους και εξαπλώνονται αργά, ενώ τα θερμόφιλα σχηματίζουν στόλωνες και ριζώματα και εξαπλώνονται οριζόντια και επιθετικά — γι' αυτό το βιβλίο λέει «ειδικά όταν αυτός αποτελείται από θερμόφιλα είδη».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πρόβλημα είναι ότι ο χλοοτάπητας εισβάλλει στον χώρο του βραχόκηπου. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα όταν ο χλοοτάπητας αποτελείται από θερμόφιλα είδη, τα οποία δημιουργούν στόλωνες, δηλαδή επιφανειακούς έρποντες βλαστούς, και με αυτούς εξαπλώνονται οριζόντια, περνούν το όριο και εγκαθίστανται ανάμεσα στις πέτρες και στα φυτά του βραχόκηπου, όπου λειτουργούν ως πολυετή ζιζάνια και δεν μπορούν να ξεριζωθούν εύκολα. Η αντιμετώπιση γίνεται με συστηματικές ριζοτομές σε αυτή την πλευρά του χλοοτάπητα, δηλαδή με επαναλαμβανόμενες κάθετες τομές στο έδαφος κατά μήκος του ορίου, οι οποίες κόβουν τους στόλωνες και τα ριζώματα που το διασχίζουν και περιορίζουν έτσι τη διείσδυση των αγρωστωδών στον βραχόκηπο. Το βιβλίο παραπέμπει για τις ριζοτομές στο κεφάλαιο 2, που αφορά τη συντήρηση του χλοοτάπητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η λίπανση των φυτών του βραχόκηπου
Ερώτηση: Πότε γίνεται λίπανση των φυτών του βραχόκηπου και με ποιους τρόπους;
Απάντηση:
-
Η ΒΑΣΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ (§4.3, σελ. 105): «Κατά την προετοιμασία του εδάφους πριν τη φύτευση του βραχόκηπου εφαρμόζεται ένα βασικό λίπασμα, βραδείας διάσπασης, σε μέση ποσότητα 50 gr/m2. Αυτό συνήθως είναι αρκετό για να καλύψει τις ανάγκες των φυτών κατά τον πρώτο χρόνο της εγκατάστασής τους.»
-
ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ — ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΣΕ ΠΟΙΑ ΦΥΤΑ: «Τα επόμενα χρόνια η λίπανση πρέπει να εφαρμόζεται στα φυτά που η ανάπτυξή τους καθυστερεί χωρίς να υπάρχει προσβολή από ασθένεια και σε εκείνα όπου επιδιώκεται συγκεκριμένη εμφάνιση (π.χ. πλούσιο φύλλωμα).» ⚠️ Η Περίληψη (σελ. 113) προσθέτει τον χρόνο: «Τα επόμενα χρόνια η λίπανση γίνεται με την έναρξη της νέας βλάστησης την άνοιξη.»
ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΤΗΣΙΑ (κεφ. 3) ΕΤΗΣΙΑ-ΔΙΕΤΗ → πλήρες λίπασμα 70 gr/m2, ΣΕ ΚΑΘΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΣ → λίπασμα ΒΡΑΔΕΙΑΣ ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ 50 gr/m2, ΜΙΑ ΦΟΡΑ στην εγκατάσταση και μετά ΜΟΝΟ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΑ ΓΙΑΤΙ: τα φυτά του βραχόκηπου έχουν ΑΡΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και ΠΟΛΥΕΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ — η υπερλίπανση θα ανέτρεπε ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά που τα κάνουν κατάλληλα -
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΤΡΟΠΟΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ① ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΚΟΚΚΩΔΟΥΣ ΠΛΗΡΟΥΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ (στερεό, στη ζώνη των ριζών) ② ΡΙΖΟΠΟΤΙΣΜΑ ΜΕ ΥΓΡΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΔΙΑΛΥΜΕΝΟ ΣΤΟ ΝΕΡΟ (υγρό, άμεσα αφομοιώσιμο) ⚠️ «Και στις δύο περιπτώσεις χρειάζεται προσοχή να ΜΗΝ ΠΡΟΚΛΗΘΟΥΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ ΣΤΑ ΦΥΛΛΑ Ή ΤΟΥΣ ΧΑΜΗΛΟΥΣ ΒΛΑΣΤΟΥΣ» ➜ γιατί τα φυτά του βραχόκηπου είναι ΧΑΜΗΛΑ, άρα το φύλλωμα βρίσκεται ΑΚΡΙΒΩΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ όπου πέφτει το λίπασμα ③ ΕΜΜΕΣΑ — ΜΕ ΕΔΑΦΟΚΑΛΥΨΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΟΥΣΙΑΣ «Η κάλυψη της επιφάνειας του χώματος μεταξύ των φυτών με ένα στρώμα 3-5 cm ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΟΥΣΙΑΣ (ΚΑΛΑ ΧΩΝΕΜΕΝΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΑΣ, ΤΥΡΦΗΣ, ΘΡΥΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΒΛΑΣΤΩΝ) που μπορεί να γίνεται ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΤΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ, συνήθως ΑΡΚΕΙ για να καλυφθούν οι θρεπτικές ανάγκες των φυτών ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΒΛΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ» -
⚠️ Ο ΤΡΙΤΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΤΕΡΟΣ: συνδυάζει σε μία εργασία της άνοιξης τρεις σκοπούς —
ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ που παρασύρθηκε (§4.4) + ΛΙΠΑΝΣΗ των φυτών για την επόμενη βλαστική περίοδο (§4.3) + ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ (§4.1) ─────────────────────────────────────────────────────────────── «Είναι καλό η κάλυψη των επιφανειακών 5 cm εδάφους να γίνεται ΜΕ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΟΥΣΙΑ για να ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΤΑΙ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΚΑΙ Η ΛΙΠΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ, ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ» (§4.4)⚠️ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: η §4.3 δίνει το στρώμα οργανικής ουσίας ως 3-5 cm, ενώ η §4.4 και η Περίληψη μιλούν για 5 cm — η δεύτερη τιμή είναι το άνω όριο της πρώτης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η βασική λίπανση γίνεται κατά την προετοιμασία του εδάφους πριν τη φύτευση του βραχόκηπου, με ένα λίπασμα βραδείας διάσπασης σε μέση ποσότητα 50 gr/m2, ποσότητα που συνήθως αρκεί για να καλύψει τις ανάγκες των φυτών κατά τον πρώτο χρόνο της εγκατάστασής τους. Τα επόμενα χρόνια η λίπανση γίνεται με την έναρξη της νέας βλάστησης την άνοιξη και εφαρμόζεται επιλεκτικά, μόνο στα φυτά που η ανάπτυξή τους καθυστερεί χωρίς να υπάρχει προσβολή από ασθένεια, καθώς και σε εκείνα όπου επιδιώκεται συγκεκριμένη εμφάνιση, όπως πλούσιο φύλλωμα. Οι τρόποι είναι τρεις: με ενσωμάτωση στο έδαφος ενός κοκκώδους πλήρους λιπάσματος, με ριζοπότισμα με υγρό λίπασμα διαλυμένο στο νερό, και έμμεσα με την κάλυψη της επιφάνειας του χώματος μεταξύ των φυτών με στρώμα 3-5 cm οργανικής ουσίας, όπως καλά χωνεμένη κομπόστα, τύρφη ή θρυμματισμένοι βλαστοί, που μπορεί να γίνεται ταυτόχρονα με το συμπλήρωμα του επιφανειακού χώματος και συνήθως αρκεί για να καλυφθούν οι θρεπτικές ανάγκες των φυτών για την επόμενη βλαστική περίοδο. Και στις δύο πρώτες περιπτώσεις χρειάζεται προσοχή να μην προκληθούν εγκαύματα στα φύλλα ή τους χαμηλούς βλαστούς.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η συμπλήρωση του επιφανειακού χώματος
Ερώτηση: Για ποιον λόγο και ποια εποχή γίνεται η συμπλήρωση του επιφανειακού χώματος του βραχόκηπου;
Απάντηση:
-
Ο ΛΟΓΟΣ (§4.4, σελ. 105-106): «Ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια μετά την κατασκευή του βραχόκηπου, το επιφανειακό χώμα διαβρώνεται εύκολα από τα νερά των βροχών και του ποτίσματος και παρασύρεται αφήνοντας κενά (ιδίως ανάμεσα στις πέτρες). Συνέπεια αυτού είναι να γυμνώνονται οι ρίζες των φυτεμένων στα ψηλότερα σημεία φυτών και ταυτόχρονα να παραχώνονται ή και να σκεπάζονται τα χαμηλότερα φυτά.»
-
ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟ ΜΕ ΤΗ ΒΡΟΧΗ ΠΡΙΝ ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΒΡΟΧΕΣ ╷ ╷ ╷ ╷ (βροχή) ●▒▒▒▓▓▒▒ ● ░░▓▓░░ ▒▒▒▒▓▓▒▒▒▒ ╲╲░░▓▓░░╲╲ ▒▒▒▒▒▓▓▒▒▒▒▒ ▲ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΓΥΜΝΩΝΟΝΤΑΙ ▒▒▒▒▒▒▓▓▒▒▒▒▒▒ ░░░░▓▓░░░░ ← κενά ανάμεσα ▒▒▒●▒▒▓▓▒▒●▒▒▒▒ ▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒ στις πέτρες ════════════════ ▒▒●▒▒▒▒●▒▒▒▒▒▒ ▲ ΤΑ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΑ ΦΥΤΑ ΠΑΡΑΧΩΝΟΝΤΑΙ / ΣΚΕΠΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΑΙΤΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ① το έδαφος είναι «ΦΕΡΤΟ» (από ΕΠΙΧΩΜΑΤΩΣΗ) — ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΕΚΤΙΚΟ, φυσικό έδαφος ② «ΕΧΕΙ ΣΥΝΗΘΩΣ ΚΛΙΣΗ» — άρα ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΑΠΟΡΡΟΗ ③ «τα φυτά ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΤΕΛΕΙΩΣ ΑΝΑΠΤΥΞΕΙ ΤΟ ΡΙΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΥΛΛΩΜΑ ΤΟΥΣ, ώστε να ΣΥΓΚΡΑΤΟΥΝ ΤΟ ΧΩΜΑ και να ΜΕΤΡΙΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΝΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ» ➜ γι' αυτό ακριβώς το πρόβλημα είναι οξύτερο ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ και ΥΠΟΧΩΡΕΙ καθώς τα φυτά εγκαθίστανται -
Η ΕΠΟΧΗ: «Η συμπλήρωση του επιφανειακού στρώματος γίνεται την άνοιξη και συνδυάζεται με τις υπόλοιπες καλλιεργητικές εργασίες της εποχής.»
ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ — ΜΕ ΤΗ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ① «Πρώτα γίνεται Ο ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΑΠΟ ΖΙΖΑΝΙΑ» ② «ΚΑΘΑΡΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΡΑΧΩΘΕΙ» ③ «Κατόπιν ΓΕΜΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΥΛΑΚΙΑ που έχουν δημιουργηθεί ή ΤΑ ΚΕΝΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΠΕΤΡΕΣ με χώμα που ΣΥΜΠΙΕΖΕΤΑΙ ΕΛΑΦΡΑ» ④ «Ακολουθεί ΤΟ ΑΠΛΩΜΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟΥ ΣΤΡΩΜΑΤΟΣ από χώμα ΚΑΛΑ ΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΟ» -
⚠️ ΓΙΑΤΙ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΛΛΗ ΕΠΟΧΗ — τρεις λόγοι που προκύπτουν από το κείμενο:
① ΕΧΟΥΝ ΠΕΡΑΣΕΙ ΟΙ ΧΕΙΜΕΡΙΝΕΣ ΒΡΟΧΕΣ που προκάλεσαν τη διάβρωση — η ζημιά είναι ΟΡΑΤΗ και ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ② ΣΥΜΠΙΠΤΕΙ ΜΕ ΤΙΣ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ — καθαρισμό ζιζανίων, λίπανση «με ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ», αραίωμα και κορυφολόγημα, τοποθέτηση στηριγμάτων ③ ΠΡΟΗΓΕΙΤΑΙ ΤΗΣ ΒΛΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ — η οργανική ουσία που απλώνεται θα θρέψει τα φυτά «ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΒΛΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ»Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 113) το συνοψίζει: «Ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια μετά την κατασκευή του βραχόκηπου, πρέπει την άνοιξη να συμπληρώνεται το επιφανειακό χώμα που παρασύρεται από τα νερά των ποτισμάτων και των βροχών.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συμπλήρωση του επιφανειακού χώματος γίνεται γιατί, ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια μετά την κατασκευή του βραχόκηπου, το επιφανειακό χώμα διαβρώνεται εύκολα από τα νερά των βροχών και του ποτίσματος και παρασύρεται, αφήνοντας κενά ιδίως ανάμεσα στις πέτρες. Συνέπεια αυτού είναι να γυμνώνονται οι ρίζες των φυτών που είναι φυτεμένα στα ψηλότερα σημεία και ταυτόχρονα να παραχώνονται ή και να σκεπάζονται τα χαμηλότερα φυτά. Αυτό συμβαίνει επειδή το έδαφος είναι φερτό, από επιχωμάτωση, έχει συνήθως κλίση και επιπλέον τα φυτά δεν έχουν αναπτύξει τελείως το ριζικό σύστημα και το φύλλωμά τους, ώστε να συγκρατούν το χώμα και να μετριάζουν την ένταση της βροχής. Η εργασία γίνεται την άνοιξη και συνδυάζεται με τις υπόλοιπες καλλιεργητικές εργασίες της εποχής: πρώτα γίνεται ο καθαρισμός του χώρου από ζιζάνια, καθαρίζονται τα φυτά που έχουν παραχωθεί, κατόπιν γεμίζονται τα αυλάκια που έχουν δημιουργηθεί ή τα κενά ανάμεσα στις πέτρες με χώμα που συμπιέζεται ελαφρά, και ακολουθεί το άπλωμα επιφανειακού στρώματος από χώμα καλά κατεργασμένο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα υλικά επιφανειακής κάλυψης του βραχόκηπου
Ερώτηση: Ποια υλικά χρησιμοποιούνται για επιφανειακή κάλυψη του εδάφους του βραχόκηπου;
Απάντηση:
-
ΔΥΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΥΛΙΚΩΝ (§4.3-4.4, σελ. 105-106):
Α) ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΟΥΣΙΑ — στρώμα 3-5 cm · ΚΑΛΑ ΧΩΝΕΜΕΝΗ ΚΟΜΠΟΣΤΑ · ΤΥΡΦΗ · ΘΡΥΜΜΑΤΙΣΜΕΝΟΙ ΒΛΑΣΤΟΙ ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ: «για να ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΤΑΙ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΚΑΙ Η ΛΙΠΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ, ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ» ➜ «συνήθως ΑΡΚΕΙ για να καλυφθούν οι θρεπτικές ανάγκες των φυτών ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΒΛΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ» Β) ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ · ΧΑΛΙΚΙ · ΧΟΝΔΡΗ ΑΜΜΟΣ ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ — ΤΡΕΙΣ ΩΦΕΛΕΙΕΣ: ① ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ② «ΣΥΜΒΑΛΛΕΙ ΣΤΗΝ ΚΑΛΗ ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ» ③ «ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΩΡΑΙΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΥ» -
⚠️ Ο ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΣ ΟΡΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΔΡΑΝΗ: «Για να συμβεί αυτό, πρέπει το υλικό που θα χρησιμοποιηθεί να έχει την ίδια ή παρόμοια μορφή με αυτή του σκελετού του βραχόκηπου (πέτρες, βράχια).» ➜ Δηλαδή χαλίκι από το ίδιο πέτρωμα με τα βράχια της σύνθεσης· αλλιώς η επιφανειακή κάλυψη διασπά την ενότητα αντί να την ενισχύει (Εικ. 4.2 «Εδαφοκάλυψη βραχόκηπου με αδρανή υλικά»).
-
ΠΩΣ ΕΠΙΛΕΓΕΤΑΙ ΤΟ ΥΛΙΚΟ — ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΟΥΣΙΑ ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ναι ναι ΛΙΠΑΝΣΗ ΝΑΙ όχι ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ — ΝΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ — ΝΑΙ (με τον όρο της ομοιομορφίας) ΔΙΑΡΚΕΙΑ αναλώνεται — ΜΟΝΙΜΟ χρειάζεται ανανέωση ⚠️ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΚΤΟΕΙΔΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΦΥΤΑ το βιβλίο ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ τα αδρανή (§4.9.1): «Μια ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΣΤΡΩΣΗ ΑΔΡΑΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (ΧΑΛΙΚΙΟΥ, ΧΟΝΔΡΗΣ ΑΜΜΟΥ) ΒΟΗΘΑ ΤΟ ΣΤΕΓΝΩΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ και έτσι αποφεύγονται ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΒΛΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΩΤΕΡΩΝ ΦΥΛΛΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΓΡΑΣΙΑ» -
Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 113) τα βάζει και τα δύο δίπλα δίπλα: «Ταυτόχρονα, μπορεί να γίνεται εδαφοκάλυψη με ένα λεπτό (5 cm) στρώμα οργανικής ουσίας ή αδρανών υλικών για τον περιορισμό των ζιζανίων.» ⚠️ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΠΑΧΟΥΣ: η §4.3 γράφει «στρώμα 3-5 cm», η §4.4 «τα επιφανειακά 5 cm», η Περίληψη «ένα λεπτό (5 cm) στρώμα».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για την επιφανειακή κάλυψη του εδάφους του βραχόκηπου χρησιμοποιούνται δύο κατηγορίες υλικών. Πρώτον, οργανική ουσία, σε στρώμα 3-5 cm, δηλαδή καλά χωνεμένη κομπόστα, τύρφη ή θρυμματισμένοι βλαστοί· η κάλυψη με οργανική ουσία εξασφαλίζει ταυτόχρονα και τη λίπανση των φυτών, σε συνδυασμό με τον περιορισμό των ζιζανίων, και συνήθως αρκεί για να καλυφθούν οι θρεπτικές ανάγκες των φυτών για την επόμενη βλαστική περίοδο. Δεύτερον, αδρανή υλικά, δηλαδή χαλίκι ή χονδρή άμμος, τα οποία, εκτός από τον περιορισμό των ζιζανίων, συμβάλλουν και στην καλή αποστράγγιση της επιφάνειας του χώματος και στην ωραία εμφάνιση του βραχόκηπου. Για να επιτευχθεί το αισθητικό αποτέλεσμα, πρέπει το αδρανές υλικό που θα χρησιμοποιηθεί να έχει την ίδια ή παρόμοια μορφή με αυτή του σκελετού του βραχόκηπου, δηλαδή με τις πέτρες και τα βράχια του. Στην περίπτωση των κακτοειδών και των παχύφυτων τα αδρανή υλικά είναι ιδιαίτερα χρήσιμα, γιατί βοηθούν το στέγνωμα της επιφάνειας του εδάφους και έτσι αποφεύγονται παραμορφώσεις και σήψεις των βλαστών και των κατώτερων φύλλων από την υγρασία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι επεμβάσεις στη βλάστηση και ο σκοπός τους
Ερώτηση: Ποιες επεμβάσεις γίνονται στη βλάστηση των φυτών και πού αποσκοπεί καθεμιά από αυτές;
Απάντηση:
-
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΚΛΑΔΕΜΑΤΟΣ (§4.5, σελ. 107): «Το κλάδεμα των πολυετών ποωδών και φυτών βραχόκηπων στοχεύει στη διατήρηση του φυσικού, συμπαγούς σχήματός τους, στην παράταση της περιόδου ανθοφορίας τους και τον περιορισμό τους στον προβλεπόμενο για αυτά χώρο του βραχόκηπου.» «Οι κλαδευτικές επεμβάσεις ξεκινούν την άνοιξη με τη νέα βλάστηση και ολοκληρώνονται κατά το τέλος του φθινοπώρου με το τέλος της εποχής ανθοφορίας και την έναρξη του λήθαργου των φυτών.»
-
ΕΠΕΜΒΑΣΗ ① ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΑΝΘΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ (ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ) ΑΠΟΣΚΟΠΕΙ: στην ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ και στον ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ πριν τον λήθαργο ΕΠΕΜΒΑΣΗ ② ΚΟΨΙΜΟ ΜΑΡΑΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΞΕΡΩΝ ΒΛΑΣΤΩΝ (ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ) ΠΩΣ: «κόβονται ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ή ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ» ΑΠΟΣΚΟΠΕΙ: στην ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΝΕΚΡΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ και στην ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ③ ΑΡΑΙΩΜΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΒΛΑΣΤΩΝ (ΑΝΟΙΞΗ) ΠΟΤΕ: «όταν έχουν φθάσει περίπου ΤΟ ΕΝΑ ΤΡΙΤΟ (1/3) ΤΟΥ ΤΕΛΙΚΟΥ ΤΟΥΣ ΥΨΟΥΣ» ΠΩΣ: «Αφαιρούνται ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΣΗ ΤΟΥΣ οι ΠΙΟ ΛΕΠΤΟΙ ΚΑΙ ΑΔΥΝΑΜΟΙ» ΑΠΟΣΚΟΠΕΙ: «ώστε αυτοί που θα μείνουν να γίνουν ΕΥΡΩΣΤΟΙ και με ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΗ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑ» ΕΠΕΜΒΑΣΗ ④ ΚΟΡΥΦΟΛΟΓΗΜΑ (ΑΝΟΙΞΗ) ΣΕ ΠΟΙΑ: «ιδιαίτερα των φυτών ΜΕ ΠΛΕΥΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΟΤΕ: «Όταν το φυτό φθάσει περίπου ΤΟ 1/3 ΤΟΥ ΤΕΛΙΚΟΥ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ» ΠΩΣ: «κόβεται Η ΚΟΡΥΦΗ ΚΑΘΕ ΒΛΑΣΤΟΥ με το χέρι ή το κλαδευτήρι» ΑΠΟΣΚΟΠΕΙ: «ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ» — «Έτσι, ΑΝΑΓΚΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΛΕΥΡΙΚΟΙ ΟΦΘΑΛΜΟΙ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΟΜΗΣ ΝΑ ΒΛΑΣΤΗΣΟΥΝ» -
ΕΠΕΜΒΑΣΗ ⑤ ΚΟΨΙΜΟ ΜΑΡΑΜΕΝΩΝ ΑΝΘΕΩΝ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΑΝΘΟΦΟΡΗΣΑΝ (ΟΛΗ ΤΗ ΒΛΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ) ΑΠΟΣΚΟΠΕΙ: «για να ΕΥΝΟΗΘΕΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΝΕΑΣ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ» ΕΠΕΜΒΑΣΗ ⑥ ΚΟΨΙΜΟ ΞΕΡΩΝ ΒΛΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΞΕΡΩΝ ΦΥΛΛΩΝ (ΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ) «πρέπει να είναι ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ» ΕΠΕΜΒΑΣΗ ⑦ ΚΛΑΔΕΜΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ (ΝΩΡΙΣ ΤΗΝ ΑΝΟΙΞΗ) ΣΕ ΠΟΙΑ: «Τα φυτά που έχουν ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΑ ΣΕ ΒΑΡΟΣ ΤΩΝ ΓΕΙΤΟΝΙΚΩΝ ΤΟΥΣ» ΑΠΟΣΚΟΠΕΙ: «για να ΕΠΑΝΕΛΘΟΥΝ ΣΤΟ ΕΠΙΘΥΜΗΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ» ΕΠΕΜΒΑΣΗ ⑧ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ Ή ΑΡΑΙΩΜΑ ΦΥΤΩΝ (ΙΔΙΑ ΕΠΟΧΗ) ΣΕ ΠΟΙΑ: «τα φυτά που έχουν ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΕΙ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΦΥΤΕΥΣΗΣ ΤΟΥΣ» ΕΠΕΜΒΑΣΗ ⑨ ΚΛΑΔΕΜΑ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΣΤΑ ΞΥΛΩΔΗ ΦΥΤΑ «αφαιρούνται τα κλαδιά που είναι ΞΕΡΑ, ΣΠΑΣΜΕΝΑ ή έχουν ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΑΠΟ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ» ⚠️ «Τα περισσότερα από αυτά ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ ΠΟΛΥ ΑΡΓΑ, επομένως ΔΕ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΚΛΑΔΕΜΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ» -
ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ → ΣΤΟΧΟΥ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΣΥΜΠΑΓΟΥΣ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ← αραίωμα βλαστών · κορυφολόγημα · κλάδεμα υγιεινής ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΝΘΟΦΟΡΙΑΣ ← κοπή μαραμένων ανθέων και ανθοφορησάντων τμημάτων · κορυφολόγημα · αραίωμα βλαστών ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΟ ΧΩΡΟ ← κλάδεμα περιορισμού · αραίωμα πολλαπλασιασμένων φυτών⚠️ ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ «1/3» επαναλαμβάνεται δύο φορές (αραίωμα και κορυφολόγημα) — είναι το σημείο όπου ο βλαστός έχει ήδη φανερώσει την ευρωστία του, αλλά δεν έχει ακόμη επενδύσει ενέργεια σε ύψος και άνθη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κλαδευτικές επεμβάσεις ξεκινούν την άνοιξη με τη νέα βλάστηση και ολοκληρώνονται στο τέλος του φθινοπώρου. Το φθινόπωρο αφαιρούνται τα άνθη και τα ανθικά στελέχη και κόβονται οι βλαστοί που έχουν μαραθεί ή είναι ξεροί, μέχρι το έδαφος ή μέχρι το ύψος της νέας βλάστησης· αυτό αποσκοπεί στην απομάκρυνση της νεκρής βλάστησης και στην προετοιμασία του φυτού για τη νέα βλαστική περίοδο. Την άνοιξη, όταν αναπτυχθεί η νέα βλάστηση, γίνεται αραίωμα των βλαστών, μόλις φθάσουν περίπου το ένα τρίτο του τελικού τους ύψους, με αφαίρεση από τη βάση τους των πιο λεπτών και αδύναμων, ώστε αυτοί που θα μείνουν να γίνουν εύρωστοι και με πλουσιότερη ανθοφορία. Επίσης γίνεται κορυφολόγημα, ιδιαίτερα στα φυτά με πλευρική ανάπτυξη, όταν το φυτό φθάσει το ένα τρίτο του τελικού του ύψους, με κόψιμο της κορυφής κάθε βλαστού, ώστε να αναγκαστούν οι πλευρικοί οφθαλμοί κάτω από το σημείο τομής να βλαστήσουν και να αυξηθεί η ανθοφορία. Σε όλη τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου κόβονται τα μαραμένα άνθη και τα τμήματα των βλαστών που ανθοφόρησαν, για να ευνοηθεί η παραγωγή νέας ανθοφορίας, ενώ το κόψιμο των ξερών βλαστών και η απομάκρυνση των ξερών φύλλων αποτελούν μέρος της τακτικής συντήρησης. Νωρίς την άνοιξη κλαδεύονται τα φυτά που έχουν μεγαλώσει υπερβολικά σε βάρος των γειτονικών τους, για να επανέλθουν στο επιθυμητό μέγεθος, και περιορίζονται ή αραιώνονται όσα έχουν πολλαπλασιαστεί μέσα στον χώρο φύτευσής τους. Τέλος, από τα ξυλώδη φυτά του βραχόκηπου αφαιρούνται τα κλαδιά που είναι ξερά, σπασμένα ή έχουν προσβολές από ασθένειες, ενώ ιδιαίτερο κλάδεμα διαμόρφωσης δεν χρειάζονται, γιατί τα περισσότερα αναπτύσσονται πολύ αργά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η στήριξη των ποωδών πολυετών φυτών
Ερώτηση: Πώς γίνεται η στήριξη των ποωδών πολυετών φυτών;
Απάντηση:
-
ΠΟΤΕ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ (§4.6, σελ. 108): «Τα ποώδη πολυετή φυτά με εύθραυστους και ψηλούς βλαστούς μπορεί να χρειασθούν στήριξη για να μην πλαγιάσουν από το βάρος της βλάστησης και τα ρεύματα του αέρα.» ⚠️ ΠΟΤΕ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΤΑ ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΑ: «Η τοποθέτηση στηριγμάτων σε ένα ήδη ανεπτυγμένο φυτό μπορεί να προκαλέσει ζημιές στους βλαστούς, γι' αυτό πρέπει να γίνεται την άνοιξη με την έναρξη της νέας βλάστησης.»
-
ΤΡΟΠΟΣ Α — ΦΥΤΑ ΜΕ ΕΝΑΝ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΒΛΑΣΤΟ «στηρίζονται ΣΕ ΕΝΑ ΚΑΛΑΜΙ Ή ΛΕΠΤΟ ΞΥΛΟ με μήκος ΛΙΓΟ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ, που ΜΠΗΓΕΤΑΙ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΛΙΓΑ ΕΚΑΤΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ» ❀ ← το άνθος ΞΕΠΕΡΝΑ το στήριγμα ╱│ ╱ │ ← καλάμι: μήκος ΛΙΓΟ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ από το τελικό ύψος ╱ │ ▌ │ ══╧═══╧══ ▲ ▲ φυτό λίγα cm από τη βάση (ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΤΟΥΝ ΟΙ ΡΙΖΕΣ) ΓΙΑΤΙ «ΛΙΓΟ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ»: ώστε το στήριγμα να ΜΗΝ ΠΡΟΕΞΕΧΕΙ πάνω από το φυτό και να ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΤΕΛΙΚΑ από τη βλάστηση -
ΤΡΟΠΟΣ Β — ΦΥΤΑ ΜΕ ΠΟΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΟΥΣ ΒΛΑΣΤΟΥΣ «στερεώνονται στο έδαφος ΚΥΚΛΙΚΑ ΓΥΡΩ ΤΟΥΣ ΚΑΛΑΜΙΑ Ή ΛΕΠΤΑ ΞΥΛΑ ΣΕ ΚΑΝΟΝΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ και γύρω από αυτά ΤΥΛΙΓΕΤΑΙ ΣΠΑΓΚΟΣ Ή ΝΗΜΑ ΠΡΟΣΔΕΣΗΣ ΠΟΥ ΑΓΚΑΛΙΑΖΕΙ ΤΟ ΦΥΤΟ» ΚΑΤΟΨΗ ΟΨΗ │ │ │ │ │ │ ├───────┼───────┤ ← σπάγκος ●●● → │ ❀ ❀ ❀ ❀ ❀ │ γύρω-γύρω │ ●●● │ │ ▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌▌ │ │ ══╧═══════╧═══════╧══ ▲ καλάμια σε ΚΑΝΟΝΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ κυκλικά Το νήμα ΑΓΚΑΛΙΑΖΕΙ τη συστάδα των βλαστών χωρίς να τους δένει έναν-ένανΗ Εικ. 4.4 του βιβλίου τιτλοφορείται «Τρόποι στήριξης ποωδών φυτών με μεγάλη πλευρική βλάστηση».
-
⚠️ Ο ΚΟΙΝΟΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΣ ΟΡΟΣ: «Σε κάθε περίπτωση πρέπει η στήριξη να είναι τέτοια που να μη φαίνεται όταν το φυτό αναπτυχθεί.» ➜ Αυτός ο όρος εξηγεί και τους δύο κανόνες του βιβλίου:
· το καλάμι «ΛΙΓΟ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ» από το τελικό ύψος → κρύβεται · η τοποθέτηση ΤΗΝ ΑΝΟΙΞΗ, ΠΡΙΝ αναπτυχθεί το φυτό → η βλάστηση μεγαλώνει ΓΥΡΩ ΚΑΙ ΠΑΝΩ από το στήριγμα και το καλύπτειΗ ΙΔΙΑ ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΤΗΣΙΑ (κεφ. 3, §3.7.3): «Για να είναι η εμφάνιση των φυτών καλαίσθητη, πρέπει να επιδιώκεται η κάλυψη των στηριγμάτων από την ανάπτυξη της βλάστησης των φυτών.» Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 113): «Τα εύθραυστα ή ψηλά φυτά στηρίζονται με κατάλληλα στηρίγματα που πρέπει να καλύπτονται από τη βλάστηση των φυτών.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στήριξη χρειάζονται τα ποώδη πολυετή φυτά με εύθραυστους και ψηλούς βλαστούς, για να μην πλαγιάσουν από το βάρος της βλάστησης και τα ρεύματα του αέρα. Τα στηρίγματα πρέπει να τοποθετούνται την άνοιξη, με την έναρξη της νέας βλάστησης, γιατί η τοποθέτησή τους σε ένα ήδη ανεπτυγμένο φυτό μπορεί να προκαλέσει ζημιές στους βλαστούς. Υπάρχουν δύο τρόποι, ανάλογα με το σχήμα του φυτού. Τα φυτά που έχουν έναν κεντρικό βλαστό στηρίζονται σε ένα καλάμι ή λεπτό ξύλο με μήκος λίγο μικρότερο από το τελικό ύψος του φυτού, που μπήγεται στο έδαφος λίγα εκατοστά από τη βάση του φυτού. Τα φυτά που έχουν πολλούς παράπλευρους βλαστούς στηρίζονται στερεώνοντας στο έδαφος κυκλικά γύρω τους καλάμια ή λεπτά ξύλα σε κανονικές αποστάσεις και τυλίγοντας γύρω από αυτά σπάγκο ή νήμα πρόσδεσης που αγκαλιάζει το φυτό. Σε κάθε περίπτωση η στήριξη πρέπει να είναι τέτοια που να μη φαίνεται όταν το φυτό αναπτυχθεί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η μεταφύτευση κατά τον λήθαργο
Ερώτηση: Περιγράψατε τη διαδικασία μεταφύτευσης κατά την εποχή του λήθαργου των φυτών.
Απάντηση:
-
ΓΙΑΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗ (§4.7, σελ. 109): «Είναι πιθανόν κάποιο φυτό του βραχόκηπου να μην τοποθετήθηκε κατά την αρχική φύτευση στη σωστή θέση, με αποτέλεσμα να μην αναπτύσσεται κανονικά ή αντίθετα, η υπερβολική του ανάπτυξη να δημιουργεί πρόβλημα στα γειτονικά φυτά σκιάζοντάς τα ή κρύβοντάς τα. Αυτό μπορεί να διορθωθεί με τη μεταφύτευση του φυτού σε άλλο χώρο του βραχόκηπου.» Η ΕΠΟΧΗ: «Η μεταφύτευση είναι καλύτερο να γίνεται την εποχή που τα φυτά είναι σε λήθαργο (τέλος φθινοπώρου έως αρχές άνοιξης).»
-
ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΒΗΜΑΤΑ — ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ① ΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ «Με ΤΟ ΣΚΑΛΙΣΤΗΡΙ Ή ΤΟ ΦΤΥΑΡΑΚΙ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΕΩΝ απομακρύνεται το φυτό από το έδαφος φροντίζοντας ΝΑ ΜΗ ΣΠΑΣΕΙ Η ΜΠΑΛΑ ΧΩΜΑΤΟΣ - ΡΙΖΩΝ» ② ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΘΕΣΗΣ «Προετοιμάζεται ΤΟ ΧΩΜΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΣΗΜΕΙΟ ΦΥΤΕΥΣΗΣ και ανοίγεται ΛΑΚΚΟΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ» ③ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣ «Απομακρύνονται ΤΑ ΖΙΖΑΝΙΑ που ίσως υπάρχουν ΣΤΗΝ ΜΠΑΛΑ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ» ④ ΦΥΤΕΥΣΗ ⑤ ΠΟΤΙΣΜΑ -
ΓΙΑΤΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΗΘΑΡΓΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ:
ΣΤΟΝ ΛΗΘΑΡΓΟ ΣΕ ΕΝΕΡΓΟ ΒΛΑΣΤΗΣΗ · Το φυτό ΔΕΝ ΔΙΑΠΝΕΕΙ έντονα · ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΑΠΝΟΗ από το φύλλωμα · ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΡΥΦΕΡΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ · ΤΡΥΦΕΡΟΙ ΒΛΑΣΤΟΙ ΣΠΑΝΕ ΕΥΚΟΛΑ που να σπάσει · Το φυτό ΔΕΝ ΠΡΟΛΑΒΑΙΝΕΙ να · Ο χρόνος ως την άνοιξη αρκεί αναπληρώσει τις κομμένες ρίζες για ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΡΙΖΩΝ ➜ «ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΤΙΚΟ ΣΟΚ» ─────────────────────────────────────────────────────────────── ΓΙ' ΑΥΤΟ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΛΗΘΑΡΓΟ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΗ (5 ΒΗΜΑΤΑ), ΕΝΩ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΟ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΑΠΑΙΤΕΙ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΓΛΑΣΤΡΑ (§4.7)⚠️ ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΣΗΜΕΙΟ ΕΙΝΑΙ Η ΜΠΑΛΑ: όσο μένει ακέραιη η μπάλα χώματος - ριζών, οι λεπτές απορροφητικές ρίζες δεν εκτίθενται και το φυτό δεν αντιλαμβάνεται τη μετακίνηση. Γι' αυτό το βιβλίο ονομάζει ρητά τα εργαλεία: σκαλιστήρι ή φτυαράκι μεταφυτεύσεων — μικρά εργαλεία που δουλεύουν γύρω από την μπάλα.
-
⚠️ Η ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΥ ισχύει και εδώ: «Κατά την εκτέλεση όλων των παραπάνω εργασιών χρειάζεται μεγάλη προσοχή να μην προκαλούνται ζημιές στο δομικό σκελετό του βραχόκηπου (βράχια, πέτρες) καθώς και στα γειτονικά φυτά (να μην πατηθούν, να μη σπάσουν βλαστοί).» Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 113): «Η μεταφύτευση γίνεται όταν τα φυτά είναι σε λήθαργο με προσοχή να μη σπάσει η μπάλα του φυτού.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η μεταφύτευση γίνεται όταν κάποιο φυτό δεν τοποθετήθηκε κατά την αρχική φύτευση στη σωστή θέση, με αποτέλεσμα να μην αναπτύσσεται κανονικά ή, αντίθετα, η υπερβολική του ανάπτυξη να δημιουργεί πρόβλημα στα γειτονικά φυτά, σκιάζοντάς τα ή κρύβοντάς τα. Είναι καλύτερο να γίνεται την εποχή που τα φυτά είναι σε λήθαργο, δηλαδή από το τέλος του φθινοπώρου έως τις αρχές της άνοιξης. Η διαδικασία έχει τα εξής βήματα: με το σκαλιστήρι ή το φτυαράκι μεταφυτεύσεων απομακρύνεται το φυτό από το έδαφος, φροντίζοντας να μη σπάσει η μπάλα χώματος και ριζών· προετοιμάζεται το χώμα στο νέο σημείο φύτευσης και ανοίγεται λάκκος κατάλληλου μεγέθους· απομακρύνονται τα ζιζάνια που ίσως υπάρχουν στην μπάλα του φυτού· ακολουθεί η φύτευση και τέλος το πότισμα. Κατά την εκτέλεση της εργασίας χρειάζεται μεγάλη προσοχή ώστε να μην προκληθούν ζημιές στον δομικό σκελετό του βραχόκηπου, δηλαδή στα βράχια και τις πέτρες, καθώς και στα γειτονικά φυτά, να μην πατηθούν και να μη σπάσουν βλαστοί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η μεταφύτευση σε περίοδο ενεργού βλάστησης
Ερώτηση: Περιγράψατε τη διαδικασία μεταφύτευσης κατά την περίοδο της ενεργούς βλάστησης των φυτών.
Απάντηση:
-
⚠️ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΕΞΑΙΡΕΣΗ (§4.7, σελ. 109): «Εάν είναι απολύτως απαραίτητο να γίνει μεταφύτευση κατά την περίοδο ενεργού βλάστησης…» ➜ Ο κανόνας παραμένει η μεταφύτευση στον λήθαργο· η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται μόνο κατ' ανάγκη.
-
ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΒΗΜΑΤΑ — ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ① ΜΟΥΣΚΕΜΑ ΤΩΝ ΡΙΖΩΝ «αφού βγει το φυτό από το έδαφος, ΜΟΥΣΚΕΥΕΤΑΙ ΤΟ ΡΙΖΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΛΙΓΕΣ ΩΡΕΣ ΣΕ ΝΕΡΟ» ΓΙΑΤΙ: το φυτό ΔΙΑΠΝΕΕΙ ΕΝΤΟΝΑ — πρέπει να ΕΝΥΔΑΤΩΘΕΙ ΠΛΗΡΩΣ ② ΚΟΡΥΦΟΛΟΓΗΜΑ ΤΩΝ ΒΛΑΣΤΩΝ «Κατόπιν, ΚΟΡΥΦΟΛΟΓΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΒΛΑΣΤΟΙ» ΓΙΑΤΙ: ΜΕΙΩΝΕΤΑΙ Η ΦΥΛΛΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ, άρα και η ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΡΟΥ, ώστε να ΙΣΟΡΡΟΠΗΣΕΙ με το τραυματισμένο ριζικό σύστημα ③ ΦΥΤΕΥΣΗ ΣΕ ΓΛΑΣΤΡΑ — ΟΧΙ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΘΕΣΗ «το φυτό φυτεύεται ΣΕ ΓΛΑΣΤΡΑ με ΠΛΟΥΣΙΟ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΤΟΧΩΜΑ» ④ ΑΝΑΡΡΩΣΗ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ «Μεταφέρεται σε ΕΝΑ ΔΡΟΣΕΡΟ ΣΚΙΑΣΜΕΝΟ ΜΕΡΟΣ όπου ΠΟΤΙΖΕΤΑΙ ΤΑΚΤΙΚΑ, έως ότου Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΝΕΑΣ ΥΓΙΟΥΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ δείξει ότι ΠΕΡΑΣΕ ΤΟ «ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΤΙΚΟ ΣΟΚ»» ⑤ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΦΥΤΕΥΣΗ «ΤΟΤΕ φυτεύεται ΣΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΤΟΥ ΘΕΣΗ» -
ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΥΟ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΣΤΟΝ ΛΗΘΑΡΓΟ ΣΕ ΕΝΕΡΓΟ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΕΠΟΧΗ τέλος φθινοπώρου - οποτεδήποτε, ΜΟΝΟ ΑΝ ΕΙΝΑΙ αρχές άνοιξης ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ Η ΜΠΑΛΑ ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΑΚΕΡΑΙΗ ΔΙΑΛΥΕΤΑΙ — οι ρίζες μουσκεύονται γυμνές ΒΛΑΣΤΟΙ ΔΕΝ ΠΕΙΡΑΖΟΝΤΑΙ ΚΟΡΥΦΟΛΟΓΟΥΝΤΑΙ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΤΕΥΘΕΙΑΝ στη νέα ΠΡΩΤΑ ΣΕ ΓΛΑΣΤΡΑ, μετά θέση του βραχόκηπου στην τελική θέση ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ στη θέση του ΔΡΟΣΕΡΟ ΣΚΙΑΣΜΕΝΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ μία εργασία έως ότου εμφανιστεί ΝΕΑ ΥΓΙΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΚΡΙΤΗΡΙΟ — Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΝΕΑΣ ΥΓΙΟΥΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ -
⚠️ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ «ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΤΙΚΟ ΣΟΚ»: η κατάσταση στην οποία περιέρχεται ένα φυτό όταν οι απορροφητικές του ρίζες καταστρέφονται κατά την εξαγωγή, ενώ το φύλλωμα συνεχίζει να διαπνέει — το φυτό χάνει περισσότερο νερό απ' όσο μπορεί να απορροφήσει και μαραίνεται.
ΤΑ ΤΡΙΑ ΜΕΤΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΑΚΡΙΒΩΣ ΑΥΤΟ: ΜΟΥΣΚΕΜΑ ΡΙΖΩΝ → γεμίζει τα αποθέματα νερού ΚΟΡΥΦΟΛΟΓΗΜΑ → μειώνει την ΑΠΩΛΕΙΑ ΣΚΙΑ + ΔΡΟΣΙΑ → μειώνει τη ΔΙΑΠΝΟΗ ΓΛΑΣΤΡΑ → ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΟ πότισμα και θρέψηΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 113): «Εάν είναι ανάγκη να γίνει η μεταφύτευση κατά την περίοδο ενεργούς βλάστησης, τα φυτά μεταφέρονται πρώτα σε ένα φυτοδοχείο, έως ότου συνέλθουν από το μεταφυτευτικό σοκ.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η μεταφύτευση κατά την περίοδο της ενεργού βλάστησης γίνεται μόνο εάν είναι απολύτως απαραίτητο. Αφού βγει το φυτό από το έδαφος, μουσκεύεται το ριζικό του σύστημα για λίγες ώρες σε νερό. Κατόπιν κορυφολογούνται οι βλαστοί, ώστε να μειωθεί η φυλλική επιφάνεια και η απώλεια νερού, και το φυτό φυτεύεται σε γλάστρα με πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία φυτόχωμα. Στη συνέχεια μεταφέρεται σε ένα δροσερό σκιασμένο μέρος, όπου ποτίζεται τακτικά, έως ότου η εμφάνιση νέας υγιούς βλάστησης δείξει ότι πέρασε το μεταφυτευτικό σοκ. Τότε μόνο φυτεύεται στην τελική του θέση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η αιτία των προβλημάτων των ποωδών φυτών
Ερώτηση: Πού οφείλονται τα πιο συνηθισμένα προβλήματα των ποωδών φυτών στο βραχόκηπο;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§4.8 Φυτοπροστασία, σελ. 110): «Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα δημιουργούνται στα φυτά από λάθη στο πότισμα.» ⚠️ ΟΧΙ ΑΠΟ ΕΧΘΡΟΥΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ — το βιβλίο είναι κατηγορηματικό: «Οι προσβολές από μύκητες, βακτήρια και ιούς δεν είναι συνηθισμένα φαινόμενα και αν εμφανισθούν αντιμετωπίζονται κατά περίπτωση.»
-
ΤΑ ΔΥΟ ΛΑΘΗ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥΣ ① ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΟ ΠΟΤΙΣΜΑ ➜ ΣΑΠΙΣΜΑ «Τα φυτά ΣΑΠΙΖΟΥΝ ΑΠΟ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΟ ΠΟΤΙΣΜΑ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΑΝ Η ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΗ» ② ΠΟΤΙΣΜΑ ΤΙΣ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΕΣ ΩΡΕΣ ➜ ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ «το πότισμα κατά ΤΙΣ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΕΣ ΩΡΕΣ δημιουργεί ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ ΣΤΟΥΣ ΒΛΑΣΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΛΛΑ, καθώς τα φυτά στους βραχόκηπους είναι ΑΜΕΣΑ ΕΚΤΕΘΕΙΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ»➜ Προσέξτε ότι το βιβλίο αιτιολογεί τα εγκαύματα με το ίδιο το χαρακτηριστικό του βραχόκηπου: τα φυτά είναι χαμηλά και σε ανοιχτό, πετρώδη, ανακλαστικό χώρο, χωρίς σκίαση από ψηλή βλάστηση.
-
ΟΙ ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ — ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΑ ΑΙΤΙΑ:
· ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΑ — «μπορεί να προκαλέσουν ζημιά ΣΤΗ ΝΕΑ ΤΡΥΦΕΡΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ» · ΑΦΙΔΕΣ (ΜΕΛΙΓΚΡΕΣ) · ΘΡΙΠΕΣΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 113) επιβεβαιώνει και τα δύο σκέλη: «Οι πιο κοινοί εχθροί των πολυετών ποωδών και φυτών βραχοκήπων είναι τα σαλιγκάρια, οι αφίδες και ο τετράνυχος. Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα προέρχονται από κακό πότισμα.» ⚠️ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: το κείμενο της §4.8 αναφέρει «σαλιγκάρια, αφίδες και θρίπες», ενώ η Περίληψη γράφει «σαλιγκάρια, αφίδες και ο τετράνυχος» — ο τετράνυχος στο κείμενο αναφέρεται μόνο για τα κακτοειδή (§4.9.4).
-
ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΤΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ① ΛΑΘΗ ΣΤΟ ΠΟΤΙΣΜΑ ................. ΤΑ ΠΙΟ ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΑ · υπερβολικό πότισμα → σάπισμα · πότισμα το μεσημέρι → εγκαύματα ② ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ .................... ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΟΙ · σαλιγκάρια · αφίδες · θρίπες ③ ΜΥΚΗΤΕΣ - ΒΑΚΤΗΡΙΑ - ΙΟΙ ......... ΟΧΙ ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΑ «αντιμετωπίζονται ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ»⚠️ ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ Η ΔΙΑΚΡΙΣΗ: αν τα προβλήματα οφείλονται κυρίως σε σφάλματα του συντηρητή και όχι σε παθογόνα, η λύση δεν είναι φάρμακα αλλά σωστή πρακτική — καλή αποστράγγιση, μετρημένο πότισμα και σωστή ώρα, δηλαδή «τις βραδινές ή τις πρώτες πρωινές ώρες» (§4.2).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα των ποωδών φυτών στον βραχόκηπο οφείλονται σε λάθη στο πότισμα. Συγκεκριμένα, τα φυτά σαπίζουν από υπερβολικό πότισμα, ιδιαίτερα εάν η αποστράγγιση του χώματος δεν είναι καλή, ενώ το πότισμα κατά τις μεσημβρινές ώρες δημιουργεί εγκαύματα στους βλαστούς και τα φύλλα, καθώς τα φυτά στους βραχόκηπους είναι άμεσα εκτεθειμένα στην ηλιακή ακτινοβολία. Οι πιο συνηθισμένοι φυσικοί εχθροί είναι τα σαλιγκάρια, που μπορεί να προκαλέσουν ζημιά στη νέα τρυφερή βλάστηση, οι αφίδες, δηλαδή οι μελίγκρες, και οι θρίπες, ενώ οι προσβολές από μύκητες, βακτήρια και ιούς δεν είναι συνηθισμένα φαινόμενα και, αν εμφανισθούν, αντιμετωπίζονται κατά περίπτωση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το πότισμα των κακτοειδών και των παχύφυτων
Ερώτηση: Ποια περίοδο και πώς γίνεται το πότισμα των κακτοειδών και παχύφυτων;
Απάντηση:
-
Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΟΤΙΖΟΝΤΑΙ (§4.9.1, σελ. 110-111): «Οι κάκτοι και τα παχύφυτα έχουν μια περίοδο λήθαργου κατά την οποία δεν πρέπει να ποτίζονται. Για τα περισσότερα από αυτά η περίοδος λήθαργου είναι από το φθινόπωρο έως το τέλος του χειμώνα.» ⚠️ Η ΕΞΑΙΡΕΣΗ: «Υπάρχουν, όμως, φυτά που ακριβώς αυτό το διάστημα ανθοφορούν (κυρίως τα επίφυτα και αυτά που προέρχονται από τροπικά δάση). Είναι λοιπόν απαραίτητο να γνωρίζει κανείς τον ακριβή βιολογικό κύκλο κάθε είδους που συντηρεί.»
-
ΤΟ ΠΟΤΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΟ ΠΕΡΙΟΔΟ — ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ① ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ «ΕΑΝ ΕΧΕΙ ΠΡΟΒΛΕΦΘΕΙ Η ΑΡΙΣΤΗ ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ στο οποίο είναι φυτεμένα…» ② ΡΥΘΜΟΣ «…τα φυτά ποτίζονται ΣΕ ΑΡΑΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΦΘΟΝΟ ΝΕΡΟ» ➜ ΟΧΙ λίγο και συχνά — ΠΟΛΥ και ΑΡΑΙΑ ③ ΠΟΤΕ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ «όταν το έδαφος ΕΧΕΙ ΣΧΕΔΟΝ ΤΕΛΕΙΩΣ ΣΤΕΓΝΩΣΕΙ» ④ ΩΡΑ «ΠΑΝΤΟΤΕ ΝΩΡΙΣ ΤΟ ΠΡΩΙ Ή ΤΟ ΒΡΑΔΥ, για να ΜΗΝ ΠΡΟΚΛΗΘΟΥΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ ΣΤΑ ΦΥΤΑ» -
ΤΟ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ: «Μια επιφανειακή στρώση αδρανών υλικών (χαλικιού, χονδρής άμμου) βοηθά το στέγνωμα της επιφάνειας του εδάφους και έτσι αποφεύγονται παραμορφώσεις και σήψεις των βλαστών και των κατώτερων φύλλων από την υγρασία.»
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΡΙΣΙΜΟ ΧΩΡΙΣ ΑΔΡΑΝΗ ΜΕ ΑΔΡΑΝΗ ▓▓▓ σαρκώδης βλαστός ▓▓▓ σαρκώδης βλαστός ~~~~~~~~~~~~ υγρό χώμα ∘∘∘∘∘∘∘∘∘∘∘ χαλίκι — ΣΤΕΓΝΩΝΕΙ ▲ ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΥΓΡΑΣΙΑ ~~~~~~~~~~~ υγρό χώμα ΠΙΟ ΚΑΤΩ → ΣΗΨΗ στον λαιμό ▲ Ο ΛΑΙΜΟΣ ΜΕΝΕΙ ΣΤΕΓΝΟΣ -
⚠️ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΗΣ: η ερώτηση ρωτά «ποια περίοδο» γίνεται το πότισμα, ενώ το βιβλίο ορίζει κυρίως την περίοδο κατά την οποία ΔΕΝ γίνεται (τον λήθαργο). Η απάντηση προκύπτει εξ αντιδιαστολής: το πότισμα γίνεται κατά την περίοδο της ενεργού βλάστησης, η οποία για τα περισσότερα είδη είναι άνοιξη - καλοκαίρι, αλλά για τα επίφυτα και τα τροπικά είναι φθινόπωρο - χειμώνας. Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 113-114) συνοψίζει: «Τα περισσότερα από αυτά έχουν περίοδο λήθαργου από το φθινόπωρο έως το τέλος του χειμώνα, κατά τη διάρκεια της οποίας δεν πρέπει να ποτίζονται ούτε να λιπαίνονται. Την περίοδο της ενεργούς βλάστησης ποτίζονται σε αραιά διαστήματα με άφθονο νερό.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κακτοειδή και τα παχύφυτα έχουν μια περίοδο λήθαργου κατά την οποία δεν πρέπει να ποτίζονται· για τα περισσότερα από αυτά η περίοδος αυτή είναι από το φθινόπωρο έως το τέλος του χειμώνα. Υπάρχουν όμως φυτά που ακριβώς αυτό το διάστημα ανθοφορούν, κυρίως τα επίφυτα και όσα προέρχονται από τροπικά δάση, και γι' αυτό είναι απαραίτητο να γνωρίζει κανείς τον ακριβή βιολογικό κύκλο κάθε είδους που συντηρεί. Το πότισμα γίνεται επομένως κατά την περίοδο της ενεργού βλάστησης. Εφόσον έχει προβλεφθεί η άριστη αποστράγγιση του εδάφους στο οποίο είναι φυτεμένα, τα φυτά ποτίζονται σε αραιά διαστήματα με άφθονο νερό, και το πότισμα επαναλαμβάνεται όταν το έδαφος έχει σχεδόν τελείως στεγνώσει και πάντοτε νωρίς το πρωί ή το βράδυ, για να μην προκληθούν εγκαύματα στα φυτά. Βοηθητικά, μια επιφανειακή στρώση αδρανών υλικών, δηλαδή χαλικιού ή χονδρής άμμου, βοηθά το στέγνωμα της επιφάνειας του εδάφους, ώστε να αποφεύγονται παραμορφώσεις και σήψεις των βλαστών και των κατώτερων φύλλων από την υγρασία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η λίπανση των κακτοειδών και των παχύφυτων
Ερώτηση: Ποια περίοδο και πώς γίνεται η λίπανσή τους;
Απάντηση:
-
⚠️ ΤΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ: η εκφώνηση λέει μόνο «η λίπανσή τους» — εννοεί τα κακτοειδή και τα παχύφυτα της προηγούμενης ερώτησης (§4.9.2, σελ. 111).
-
Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ: «Η λίπανση γίνεται κατά την περίοδο της ενεργούς βλάστησης για να διατηρηθούν τα φυτά εύρωστα και να ευνοηθεί η ανθοφορία.» ➜ Δηλαδή ΟΧΙ κατά τον λήθαργο — όπως ακριβώς και το πότισμα. Η Περίληψη (σελ. 113-114) το λέει ρητά: κατά τον λήθαργο «δεν πρέπει να ποτίζονται ούτε να λιπαίνονται».
-
ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ — ΤΑ ΤΡΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΙ ΛΙΠΑΣΜΑ «Στο εμπόριο υπάρχουν ΕΙΔΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΚΑΚΤΟΕΙΔΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΦΥΤΑ, αν και ένα ΚΟΙΝΟ ΠΛΗΡΕΣ ΥΓΡΟ ΛΙΠΑΣΜΑ μπορεί να δώσει ΚΑΛΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ» ΠΟΣΕΣ ΦΟΡΕΣ «Η εφαρμογή λίπανσης ΤΡΕΙΣ Ή ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΦΟΡΕΣ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗ ΒΛΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΕΙΝΑΙ ΑΡΚΕΤΗ» ⚠️ ΥΠΟ ΠΟΙΑ ΣΥΝΘΗΚΗ «και γίνεται ΠΑΝΤΟΤΕ ΟΤΑΝ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΕΙΝΑΙ ΥΓΡΟ» ΓΙΑΤΙ: σε ΣΤΕΓΝΟ έδαφος το πυκνό διάλυμα λιπάσματος ΚΑΙΕΙ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ — το ίδιο που προειδοποιεί και η §4.3 για τα υπόλοιπα φυτά του βραχόκηπου («να μην προκληθούν ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ») -
ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΥ (§4.3) ΦΥΤΑ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΥ ΚΑΚΤΟΕΙΔΗ / ΠΑΧΥΦΥΤΑ ΒΑΣΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ 50 gr/m2 ΒΡΑΔΕΙΑΣ — πριν τη φύτευση ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΑ, με την 3-4 ΦΟΡΕΣ σε όλη τη έναρξη της νέας βλαστική περίοδο βλάστησης ΜΟΡΦΗ ΚΟΚΚΩΔΕΣ ενσωματωμένο ΕΙΔΙΚΟ για κακτοειδή ή ή ΥΓΡΟ ριζοπότισμα ΚΟΙΝΟ ΠΛΗΡΕΣ ΥΓΡΟ ΟΡΟΣ ΟΧΙ εγκαύματα σε ΠΑΝΤΟΤΕ σε ΥΓΡΟ ΕΔΑΦΟΣ φύλλα / χαμηλούς βλαστούς⚠️ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΥΠΕΡΛΙΠΑΝΣΗΣ: η §4.9.4 προειδοποιεί ότι «η περίσσεια νερού και αζώτου στο έδαφος ευνοούν την ανάπτυξη σήψεων» — γι' αυτό ακριβώς το βιβλίο ορίζει μόνο τρεις ή τέσσερις εφαρμογές.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η λίπανση των κακτοειδών και των παχύφυτων γίνεται κατά την περίοδο της ενεργού βλάστησης, για να διατηρηθούν τα φυτά εύρωστα και να ευνοηθεί η ανθοφορία· κατά την περίοδο του λήθαργου δεν λιπαίνονται. Στο εμπόριο υπάρχουν ειδικά λιπάσματα για κακτοειδή και παχύφυτα, αν και ένα κοινό πλήρες υγρό λίπασμα μπορεί να δώσει καλά αποτελέσματα. Η εφαρμογή λίπανσης τρεις ή τέσσερις φορές σε όλη τη βλαστική περίοδο είναι αρκετή και γίνεται πάντοτε όταν το έδαφος είναι υγρό, ώστε να μην καούν οι ρίζες. Πρέπει να αποφεύγεται η υπερλίπανση, γιατί η περίσσεια νερού και αζώτου στο έδαφος ευνοεί την ανάπτυξη σήψεων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο χειρισμός των κακτοειδών κατά τη μεταφύτευση
Ερώτηση: Πώς γίνεται ο χειρισμός των κακτοειδών φυτών κατά τη μεταφύτευσή τους;
Απάντηση:
-
ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΕΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ (§4.9.3, σελ. 111): «Αυτός ο χειρισμός πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, γιατί τα κακτοειδή συνήθως φέρουν αγκάθια, που είναι εύκολο να προκαλέσουν τραύματα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τις μυτερές απολήξεις των φύλλων μερικών παχύφυτων.» ΠΟΤΕ ΓΙΝΕΤΑΙ: «Εάν κατά την αρχική φύτευση του βραχόκηπου ένας κάκτος ή παχύφυτο τοποθετήθηκε σε χώρο όπου δεν ευδοκιμεί ή επιδιώκεται η αλλαγή του σχεδίου φύτευσης, το φυτό πρέπει να μεταφυτευθεί.»
-
ΤΑ ΕΞΙ ΒΗΜΑΤΑ — ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ① ΠΟΤΙΣΜΑ ΠΡΙΝ «Για να μεταφυτευτεί ένα φυτό ΚΑΤΑΡΧΗΝ ΠΟΤΙΖΕΤΑΙ, ώστε να ΜΗΝ ΣΤΕΓΝΩΣΟΥΝ ΟΙ ΡΙΖΕΣ» ② ΣΚΑΨΙΜΟ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΡΙΖΑ «Στη συνέχεια ΣΚΑΒΕΤΑΙ ΤΟ ΧΩΜΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΡΙΖΑ» ③ ΠΕΡΙΤΥΛΙΓΜΑ — ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΒΗΜΑ «το φυτό ΤΥΛΙΓΕΤΑΙ ΜΕ ΜΙΑ ΛΩΡΙΔΑ ΥΦΑΣΜΑΤΟΣ Ή ΧΟΝΔΡΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ και ΤΡΑΒΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΕΚΕΙ ΒΓΑΙΝΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ» (Εικ. 4.5) λωρίδα υφάσματος / χονδρού χαρτιού ╭──────────╮ │ ▲ ▲ ▲ ▲ │ ← τα αγκάθια ΜΕΝΟΥΝ ΜΕΣΑ ✋ ──▶ │ ▓▓▓▓▓▓ │ ◀── ✋ στο περιτύλιγμα │ ▲ ▲ ▲ ▲ │ ╰────┬─────╯ ~~~│~~~ ← ρίζες ④ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΝΕΑΣ ΘΕΣΗΣ «Προετοιμάζεται η νέα θέση φύτευσης στο βραχόκηπο εξασφαλίζοντας ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΑΡΙΣΤΗ ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ» ⑤ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΡΙΖΩΝ «Καθαρίζονται οι ρίζες από ΤΑ ΠΙΘΑΝΑ ΞΕΡΑ Ή ΣΑΠΙΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΟΥΣ» ⑥ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ «και το φυτό ΚΡΑΤΗΜΕΝΟ ΠΑΝΤΟΤΕ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΤΥΛΙΓΜΑ τοποθετείται ΣΤΗ ΝΕΑ ΘΕΣΗ» -
Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΚΑΤΑΛΗΞΗ — μεταφύτευση σε φυτοδοχείο: «Εάν δεν είναι επιθυμητή η επανατοποθέτηση του κάκτου ή του παχύφυτου στο βραχόκηπο, το φυτό μπορεί να μεταφυτευθεί σε φυτοδοχείο κατάλληλου μεγέθους. Στον πυθμένα του φυτοδοχείου τοποθετείται απαραίτητα ένα στρώμα 2-3 cm χαλικιού, για να μη συγκρατείται νερό.»
╔═══════════════╗ ║ ▓▓▓ κάκτος ║ ║ ║ ║ ░░░ φυτόχωμα ░║ ║ ∘∘∘∘∘∘∘∘∘∘∘∘∘ ║ ← 2-3 cm ΧΑΛΙΚΙ ╚═══════╤═══════╝ ● οπή αποστράγγισης -
⚠️ ΤΟ ΝΗΜΑ ΠΟΥ ΔΙΑΤΡΕΧΕΙ ΟΛΗ ΤΗΝ §4.9: Η ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ
§4.9.1 «ΕΑΝ ΕΧΕΙ ΠΡΟΒΛΕΦΘΕΙ Η ΑΡΙΣΤΗ ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ… ποτίζονται σε αραιά διαστήματα με άφθονο νερό» §4.9.3 «εξασφαλίζοντας ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΑΡΙΣΤΗ ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ» §4.9.3 «στον πυθμένα… ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ένα στρώμα 2-3 cm ΧΑΛΙΚΙΟΥ για να ΜΗ ΣΥΓΚΡΑΤΕΙΤΑΙ ΝΕΡΟ» §4.9.4 «Η ΠΕΡΙΣΣΕΙΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΑΖΩΤΟΥ στο έδαφος ΕΥΝΟΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΗΨΕΩΝ»➜ Η μεταφύτευση είναι η ευκαιρία να διορθωθεί ακριβώς αυτό που συνήθως ήταν το αρχικό λάθος: η κακή αποστράγγιση της θέσης. ⚠️ Προσέξτε ότι το βιβλίο δεν αναφέρει γάντια — η προστασία που ορίζει είναι το ίδιο το περιτύλιγμα, το οποίο χρησιμεύει και ως λαβή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο χειρισμός των κακτοειδών κατά τη μεταφύτευση πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, γιατί τα κακτοειδή συνήθως φέρουν αγκάθια που είναι εύκολο να προκαλέσουν τραύματα, το ίδιο δε μπορεί να συμβεί και με τις μυτερές απολήξεις των φύλλων μερικών παχύφυτων. Η διαδικασία είναι η εξής: καταρχήν το φυτό ποτίζεται, ώστε να μην στεγνώσουν οι ρίζες· στη συνέχεια σκάβεται το χώμα γύρω από τη ρίζα· το φυτό τυλίγεται με μια λωρίδα υφάσματος ή χονδρού χαρτιού και, τραβώντας από εκεί, βγαίνει από το έδαφος· προετοιμάζεται η νέα θέση φύτευσης στον βραχόκηπο, εξασφαλίζοντας απαραίτητα άριστη αποστράγγιση του χώματος· καθαρίζονται οι ρίζες από τα πιθανά ξερά ή σάπια τμήματά τους και το φυτό, κρατημένο πάντοτε από το περιτύλιγμα, τοποθετείται στη νέα θέση. Εάν δεν είναι επιθυμητή η επανατοποθέτηση του κάκτου ή του παχύφυτου στον βραχόκηπο, το φυτό μπορεί να μεταφυτευθεί σε φυτοδοχείο κατάλληλου μεγέθους, στον πυθμένα του οποίου τοποθετείται απαραίτητα ένα στρώμα 2-3 cm χαλικιού, για να μη συγκρατείται νερό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η αιτία των προβλημάτων των κακτοειδών και των παχύφυτων
Ερώτηση: Πού οφείλονται τα πιο συνηθισμένα προβλήματα των κακτοειδών και παχύφυτων;
Απάντηση:
-
ΟΙ ΕΧΘΡΟΙ (§4.9.4, σελ. 112): «Οι πιο συνηθισμένοι εχθροί των κακτοειδών και παχυφύτων είναι τα κοκκοειδή και ο κόκκινος τετράνυχος.» ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ: «Σε ευνοϊκές συνθήκες καλλιέργειας οι φυτοπαθολογικές ασθένειες των κάκτων είναι σπάνιες.» Η ΚΥΡΙΑ ΑΙΤΙΑ: «Η περίσσεια νερού και αζώτου στο έδαφος ευνοούν την ανάπτυξη σήψεων, που όταν εμφανισθούν είναι προτιμότερο τα φυτά να αντικαθιστώνται με άλλα υγιή.»
-
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΑΙΤΙΕΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ① ΚΟΚΚΟΕΙΔΗ .......... μυζητικά έντομα· προσβάλλουν τους σαρκώδεις βλαστούς ② ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΤΕΤΡΑΝΥΧΟΣ ακάρι· ευνοείται από ΞΗΡΟ και ΘΕΡΜΟ περιβάλλον — ακριβώς τις συνθήκες καλλιέργειας των κάκτων ③ ΠΕΡΙΣΣΕΙΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΑΖΩΤΟΥ ➜ ΣΗΨΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ, όχι παθογόνο ⚠️ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΣΗΨΕΩΝ: το βιβλίο ΔΕΝ προτείνει φάρμακο αλλά ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ — «είναι προτιμότερο ΤΑ ΦΥΤΑ ΝΑ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΩΝΤΑΙ ΜΕ ΑΛΛΑ ΥΓΙΗ» ΓΙΑΤΙ: ο σαρκώδης ιστός, μόλις σαπίσει, ΔΕΝ ΑΝΑΠΛΑΘΕΤΑΙ -
Η ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΜΕ ΤΑ ΠΟΩΔΗ ΦΥΤΑ (ερώτηση 11):
ΠΟΩΔΗ ΦΥΤΑ (§4.8) ΚΑΚΤΟΕΙΔΗ (§4.9.4) ΕΧΘΡΟΙ σαλιγκάρια · αφίδες ΚΟΚΚΟΕΙΔΗ · ΚΟΚΚΙΝΟΣ θρίπες ΤΕΤΡΑΝΥΧΟΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ «ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ «ΕΙΝΑΙ ΣΠΑΝΙΕΣ» ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ» ΚΥΡΙΑ ΑΙΤΙΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟ ΠΟΤΙΣΜΑ ΠΕΡΙΣΣΕΙΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΑΖΩΤΟΥ ─────────────────────────────────────────────────────────────── ΚΟΙΝΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΔΥΟ ΟΜΑΔΕΣ Η ΚΥΡΙΑ ΑΙΤΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ — ΤΟ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΟ ΝΕΡΟ -
Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 114) το διατυπώνει ενιαία: «Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα στη συντήρησή τους δημιουργούνται από κοκκοειδή, κόκκινο τετράνυχο και περίσσεια νερού και αζώτου στο έδαφος.» ⚠️ ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΑΖΩΤΟ: το άζωτο προκαλεί γρήγορη, υδαρή και τρυφερή ανάπτυξη, ασύμβατη με τον συμπαγή, σαρκώδη ιστό των κάκτων — ο ιστός γίνεται μαλακός και ευάλωτος στις σήψεις. Γι' αυτό η §4.9.2 ορίζει μόνο 3-4 λιπάνσεις σε όλη τη βλαστική περίοδο. ΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ έχει ήδη δοθεί στη §4.9.1: η επιφανειακή στρώση χαλικιού ή χονδρής άμμου «βοηθά το στέγνωμα της επιφάνειας του εδάφους και έτσι αποφεύγονται παραμορφώσεις και σήψεις των βλαστών και των κατώτερων φύλλων από την υγρασία».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι πιο συνηθισμένοι εχθροί των κακτοειδών και των παχύφυτων είναι τα κοκκοειδή και ο κόκκινος τετράνυχος. Οι φυτοπαθολογικές ασθένειες των κάκτων, σε ευνοϊκές συνθήκες καλλιέργειας, είναι σπάνιες. Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα οφείλονται στην περίσσεια νερού και αζώτου στο έδαφος, που ευνοούν την ανάπτυξη σήψεων· όταν οι σήψεις εμφανιστούν, είναι προτιμότερο τα φυτά να αντικαθιστώνται με άλλα υγιή, γιατί ο σαρκώδης ιστός δεν αναπλάθεται. Προληπτικά, μια επιφανειακή στρώση αδρανών υλικών, όπως χαλικιού ή χονδρής άμμου, βοηθά το στέγνωμα της επιφάνειας του εδάφους και αποτρέπει παραμορφώσεις και σήψεις των βλαστών και των κατώτερων φύλλων από την υγρασία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
