Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 11 (σελ. 303) – ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 11
Αναλυτικές απαντήσεις και στις 9 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 11 «Διαδικασία επιλογής, μεταφοράς και προσωρινής διατήρησης των φυτών», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου, σχηματικές αποδόσεις σε ASCII και επισήμανση των τυπογραφικών ιδιαιτεροτήτων του κεφαλαίου.
Η σημασία της επιλογής υγιών φυτών
Ερώτηση: Ποια είναι η σημασία επιλογής υγιών φυτών σε ένα κηποτεχνικό έργο;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§11.1, σελ. 295), αυτούσια: «Η επιλογή υγιών και εύρωστων φυτών έχει αποφασιστική συμβολή τόσο στην επιτυχία κατασκευής ενός κηποτεχνικού έργου όσο και στην καλή συντήρησή του αργότερα.» ➜ Δηλαδή η σημασία της είναι διπλή και αφορά δύο διαφορετικές φάσεις: την κατασκευή και τη συντήρηση.
-
ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΟΤΑΝ ΤΑ ΦΥΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΥΓΙΗ: «Όταν τα φυτά είναι καχεκτικά, με κακή ανάπτυξη βλαστού και ριζών ή έχουν προσβληθεί από ασθένειες, η επίπτωση στην εμφάνιση του κήπου είναι σοβαρή.»
ΟΙ ΔΥΟ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ① ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ — «η ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΟΒΑΡΗ» ② ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ — «ΕΞΙΣΟΥ ΣΟΒΑΡΗ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗ Ή ΤΟΥ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ» · «από τη ΔΑΠΑΝΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΠΟΥ ΘΑ ΞΕΡΑΘΟΥΝ ΤΕΛΙΚΑ» · «από τις ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ, ώστε να ΕΠΑΝΕΛΘΟΥΝ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ»⚠️ Προσέξτε τη λέξη «εξίσου»: το βιβλίο βάζει την οικονομική επιβάρυνση στο ίδιο επίπεδο με την αισθητική ζημιά.
-
Η ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 302): «Η φύτευση υγιών και εύρωστων φυτών έχει μεγάλη σημασία για την επιτυχία στην κατασκευή και στη συντήρηση του κηποτεχνικού έργου.»
-
⚠️ Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ — γιατί ένα «φτηνό» φυτό βγαίνει ακριβό:
ΦΘΗΝΟ ΑΛΛΑ ΚΑΧΕΚΤΙΚΟ ΦΥΤΟ → ΚΑΚΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ → ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ (κόστος εργασίας) → ΞΕΡΑΜΑ → ΝΕΑ ΑΓΟΡΑ + ΝΕΑ ΦΥΤΕΥΣΗ (διπλό κόστος) ═══════════════════════════════════════════════════ ΤΕΛΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΙΜΗΣΓι' αυτό και το ΕΡΓ. 1ο του κεφαλαίου (σελ. 304) έχει ως σκοπό «να επιλέγουν οι μαθητές φυτά υγιή με κατάλληλη ανάπτυξη σκελετού και ριζών», με επίσκεψη σε οργανωμένο φυτώριο και σύγκριση διαφορετικών φυτών του ίδιου είδους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η επιλογή υγιών και εύρωστων φυτών έχει αποφασιστική συμβολή τόσο στην επιτυχία κατασκευής ενός κηποτεχνικού έργου όσο και στην καλή συντήρησή του αργότερα. Όταν τα φυτά είναι καχεκτικά, με κακή ανάπτυξη βλαστού και ριζών, ή έχουν προσβληθεί από ασθένειες, η επίπτωση στην εμφάνιση του κήπου είναι σοβαρή. Εξίσου σοβαρή είναι και η οικονομική επιβάρυνση του κατασκευαστή ή του συντηρητή του κήπου, είτε από τη δαπάνη αντικατάστασης των φυτών που θα ξεραθούν τελικά είτε από τις εργασίες συντήρησης που απαιτούνται ώστε τα φυτά να επανέλθουν στη φυσιολογική τους κατάσταση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι παράγοντες επιλογής των φυτών
Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες καθορίζουν την επιλογή των φυτών;
Απάντηση:
- Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§11.1, σελ. 295), αυτούσια: «Οι παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή των φυτών είναι το μέγεθός τους (ηλικία), η μορφή με την οποία πωλούνται, η ανάπτυξη του σκελετού (κορμός, βλαστοί) και του ριζικού τους συστήματος και η φυτοϋγειονομική τους κατάσταση.»
ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ — ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ α) ΜΕΓΕΘΟΣ (ΗΛΙΚΙΑ) §11.1α β) ΜΟΡΦΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΠΩΛΟΥΝΤΑΙ §11.1β γ) ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΚΑΙ ΡΙΖΩΝ §11.1γ δ) ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ §11.1δ - α) ΜΕΓΕΘΟΣ: «Τα μεγάλα φυτά έχουν άμεση επίδραση στην εμφάνιση του κηποτεχνικού έργου. Όμως, η ασφαλής εγκατάστασή τους απαιτεί, ιδιαίτερα για τα μεγάλα δένδρα, εξειδικευμένες γνώσεις και έμπειρο χειρισμό. Τα νεαρά φυτά προσαρμόζονται πιο γρήγορα στο νέο τους περιβάλλον και με μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας. Επιπλέον, καθώς τα μεγάλα φυτά στοιχίζουν πιο ακριβά, η επιλογή εξαρτάται και από τη διαθέσιμη δαπάνη αγοράς των φυτών.» β) ΜΟΡΦΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ: «Τα δένδρα και οι θάμνοι διατίθενται στο εμπόριο καλλιεργημένα σε φυτοδοχεία, με μπάλα χώματος (συσκευασμένη με πλαστικό ή υφασμάτινο περιτύλιγμα) και γυμνόριζα.»
- γ) ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΚΑΙ ΡΙΖΩΝ
ΔΕΝΔΡΑ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΟΣ ΚΟΡΜΟΣ με το ΕΠΙΘΥΜΗΤΟ ΥΨΟΣ · ΚΟΜΗ από ΚΑΛΑ ΔΙΑΚΛΑΔΙΣΜΕΝΟΥΣ ΒΡΑΧΙΟΝΕΣ (Εικ. 11.1) ΘΑΜΝΟΙ ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΑ ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΚΛΑΔΙΑ που ΞΕΚΙΝΟΥΝ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ· «ΔΕΝΔΡΩΔΗ» μορφή → ΚΟΡΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΜΕΝΟΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΥΨΟΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΕΝΑ ΣΗΜΕΙΟ ΕΝΩΣΗΣ ΕΜΒΟΛΙΟΥ-ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΚΑΛΑ ΕΠΟΥΛΩΜΕΝΟ ΑΝΑΡΡΙΧΩΜΕΝΑ ΚΑΛΑ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΕΝΕΣ ΠΛΕΥΡΙΚΕΣ ΔΙΑΚΛΑΔΩΣΕΙΣ + ΣΤΕΡΕΩΜΕΝΟΙ ΜΕ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΑΤΑ ΡΙΖΕΣ ΚΑΛΑ ΑΝΕΠΤΥΓΜΕΝΕΣ, ΑΛΛΑ ΝΑ ΜΗΝ ΑΣΦΥΚΤΙΟΥΝ - δ) ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: «Οι βλαστοί και οι ρίζες των φυτών πρέπει να μην έχουν ίχνη προσβολών από εχθρούς και ασθένειες. Η βλάστηση πρέπει να είναι πλούσια χωρίς ίχνη τροφοπενιών. Επίσης, ελέγχεται η ύπαρξη πιθανών παραμορφώσεων από φυσικά αίτια (εγκαύματα από το ηλιακό φως, πληγές από παγετό ή χαλάζι).» ⚠️ Και για το πολλαπλασιαστικό υλικό (σπόροι, βολβοί): «πρέπει να μη φέρει ίχνη φυτοπαθολογικών προσβολών και να έχει μεγάλη βλαστική ικανότητα»· στα συσκευασμένα ελέγχεται η ημερομηνία λήξης και στους σπόρους χλοοτάπητα γίνεται, σε αμφιβολία, έλεγχος βλαστικής ικανότητας πριν τη σπορά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή των φυτών είναι τέσσερις: το μέγεθός τους, δηλαδή η ηλικία, η μορφή με την οποία πωλούνται, η ανάπτυξη του σκελετού τους, δηλαδή του κορμού και των βλαστών, καθώς και του ριζικού τους συστήματος, και η φυτοϋγειονομική τους κατάσταση. Ως προς το μέγεθος, τα μεγάλα φυτά έχουν άμεση επίδραση στην εμφάνιση του έργου αλλά απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις και έμπειρο χειρισμό και στοιχίζουν ακριβότερα, ενώ τα νεαρά προσαρμόζονται πιο γρήγορα και με μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας. Ως προς τη μορφή, τα δέντρα και οι θάμνοι διατίθενται καλλιεργημένα σε φυτοδοχεία, με μπάλα χώματος συσκευασμένη με πλαστικό ή υφασμάτινο περιτύλιγμα, ή γυμνόριζα. Ως προς τον σκελετό και τις ρίζες, τα δέντρα πρέπει να έχουν ευθύγραμμο κορμό με το επιθυμητό ύψος και κόμη από καλά διακλαδισμένους βραχίονες, οι θάμνοι ομοιόμορφα κατανεμημένα κλαδιά που ξεκινούν κοντά στο έδαφος, τα εμβολιασμένα καλά επουλωμένο σημείο ένωσης και τα αναρριχώμενα καλά σχηματισμένες πλευρικές διακλαδώσεις, ενώ το ριζικό σύστημα πρέπει να είναι καλά ανεπτυγμένο χωρίς να ασφυκτιά. Ως προς τη φυτοϋγειονομική κατάσταση, βλαστοί και ρίζες δεν πρέπει να έχουν ίχνη προσβολών από εχθρούς και ασθένειες, η βλάστηση πρέπει να είναι πλούσια χωρίς ίχνη τροφοπενιών, και ελέγχονται τυχόν παραμορφώσεις από φυσικά αίτια, όπως εγκαύματα από το ηλιακό φως ή πληγές από παγετό ή χαλάζι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των μεγάλων φυτών
Ερώτηση: Αναφέρατε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της επιλογής μεγάλων φυτών.
Απάντηση:
-
ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ (§11.1α, σελ. 295), αυτούσιο: «Τα μεγάλα φυτά έχουν άμεση επίδραση στην εμφάνιση του κηποτεχνικού έργου.» ➜ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 302) το επαναλαμβάνει: «Τα ανεπτυγμένα φυτά έχουν άμεση επίδραση στην εμφάνιση του έργου.» ➜ Και το κεφ. 12 εξηγεί γιατί αυτό είναι σημαντικό: «η σύγχρονη τάση… είναι η χρησιμοποίηση μεγάλων φυτών, ώστε οι χρήστες του έργου σε σύντομο χρονικό διάστημα να απολαμβάνουν τα πλεονεκτήματα ενός ώριμου κήπου (instant planting)».
-
ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ
① ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ «η ΑΣΦΑΛΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥΣ ΑΠΑΙΤΕΙ, ιδιαίτερα για τα ΜΕΓΑΛΑ ΔΕΝΔΡΑ, ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟ (βλ. κεφ. 12)» ➜ Το κεφ. 12 το επιβεβαιώνει: «εργασία ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗ», «από ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΓΕΩΠΟΝΟΥ» ② ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΚΟΣΤΟΣ «καθώς τα μεγάλα φυτά ΣΤΟΙΧΙΖΟΥΝ ΠΙΟ ΑΚΡΙΒΑ, η επιλογή εξαρτάται και από ΤΗ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ ΔΑΠΑΝΗ ΑΓΟΡΑΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ» ➜ και ΕΜΜΕΣΟ κόστος: μηχανήματα, συνεργείο, ειδικά μέσα μεταφοράς ③ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΤΥΧΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ: «η ΦΥΤΕΥΣΗ ΤΟΥΣ ΑΠΑΙΤΕΙ ΕΜΠΕΙΡΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟ ΚΑΙ ΕΧΕΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΤΥΧΙΑΣ» ④ ΒΡΑΔΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ (έμμεσα, σε αντιδιαστολή με τα νεαρά) «Τα ΝΕΑΡΑ ΦΥΤΑ ΠΡΟΣΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΠΙΟ ΓΡΗΓΟΡΑ στο νέο τους περιβάλλον και με ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ» -
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ — ΜΕΓΑΛΑ ΦΥΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ✓ ΑΜΕΣΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ✗ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΜΠΕΙΡΟΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ («ώριμος κήπος» αμέσως) ✗ ΣΤΟΙΧΙΖΟΥΝ ΠΙΟ ΑΚΡΙΒΑ ✗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΤΥΧΙΑΣ ✗ ΒΡΑΔΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ -
⚠️ ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟΣΗΜΑΝΤΟ: το βιβλίο δεν απορρίπτει τα μεγάλα φυτά· αντίθετα, αφιερώνει ολόκληρο κεφάλαιο (12) στον σωστό χειρισμό τους. Η επιλογή είναι ζήτημα ισορροπίας ανάμεσα στο επιθυμητό άμεσο αποτέλεσμα, στη διαθέσιμη δαπάνη και στην τεχνική επάρκεια του συνεργείου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βασικό πλεονέκτημα των μεγάλων φυτών είναι ότι έχουν άμεση επίδραση στην εμφάνιση του κηποτεχνικού έργου, δηλαδή δίνουν αμέσως στον χώρο την εικόνα ενός ώριμου κήπου. Τα μειονεκτήματά τους είναι ότι η ασφαλής εγκατάστασή τους απαιτεί, ιδιαίτερα για τα μεγάλα δέντρα, εξειδικευμένες γνώσεις και έμπειρο χειρισμό, ότι στοιχίζουν πιο ακριβά, οπότε η επιλογή εξαρτάται και από τη διαθέσιμη δαπάνη αγοράς των φυτών, ότι η φύτευσή τους έχει μεγαλύτερη πιθανότητα αποτυχίας, και ότι προσαρμόζονται πιο αργά στο νέο τους περιβάλλον σε σύγκριση με τα νεαρά φυτά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των μικρών φυτών
Ερώτηση: Αναφέρατε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της επιλογής μικρών φυτών.
Απάντηση:
-
ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (§11.1α, σελ. 295 και ΠΕΡΙΛΗΨΗ, σελ. 302)
① ΓΡΗΓΟΡΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ «Τα ΝΕΑΡΑ ΦΥΤΑ ΠΡΟΣΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΠΙΟ ΓΡΗΓΟΡΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ② ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ «…και με ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ» ③ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ: «Τα ΜΙΚΡΑ ΦΥΤΑ ΚΟΣΤΙΖΟΥΝ ΦΘΗΝΟΤΕΡΑ και ΠΡΟΣΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ④ ΑΠΛΟΥΣΤΕΡΟΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ (προκύπτει από την αντιδιαστολή) δεν απαιτούν «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟ» ούτε ειδικά μηχανήματα — «ο ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΜΕ ΤΑ ΧΕΡΙΑ» -
ΤΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ
✗ ΔΕΝ ΔΙΝΟΥΝ ΑΜΕΣΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Το βιβλίο το διατυπώνει ΑΝΤΙΘΕΤΙΚΑ: «Τα ΜΕΓΑΛΑ ΦΥΤΑ έχουν ΑΜΕΣΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ» ➜ άρα τα μικρά ΔΕΝ την έχουν, και ο κήπος χρειάζεται ΧΡΟΝΟ για να ωριμάσει ΕΤΟΣ 0 ΕΤΟΣ 3 ΕΤΟΣ 6 · ♣ ♣♣♣ ─┴─ ─┴─ ─┴─ ← ΜΙΚΡΟ ΦΥΤΟ ♣♣♣ ♣♣♣♣ ♣♣♣♣♣ ─┴─ ─┴─ ─┴─ ← ΜΕΓΑΛΟ ΦΥΤΟ -
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ — ΜΙΚΡΑ (ΝΕΑΡΑ) ΦΥΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ ✓ ΠΡΟΣΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΠΙΟ ΓΡΗΓΟΡΑ ✗ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΑΜΕΣΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ — ο κήπος ✓ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ χρειάζεται ΧΡΟΝΟ για να ωριμάσει ✓ ΚΟΣΤΙΖΟΥΝ ΦΘΗΝΟΤΕΡΑ ✓ ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ -
⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΔΙΠΛΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: η §11.1α χρησιμοποιεί «νεαρά φυτά», ενώ η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 302) «μικρά φυτά» — ίδια έννοια. Το ίδιο ισχύει και για το αντίθετο ζεύγος: «μεγάλα» (§11.1α) / «ανεπτυγμένα» (ΠΕΡΙΛΗΨΗ). Και η ίδια η ερώτηση 4 του βιβλίου χρησιμοποιεί τον όρο «μικρών φυτών».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πλεονεκτήματα των μικρών ή νεαρών φυτών είναι ότι προσαρμόζονται πιο γρήγορα στο νέο τους περιβάλλον και με μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας, ότι κοστίζουν φθηνότερα, και ότι η φύτευσή τους δεν απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις, έμπειρο χειρισμό ή ειδικά μηχανήματα, αφού ο χειρισμός τους μπορεί να γίνει με τα χέρια. Το βασικό τους μειονέκτημα είναι ότι δεν έχουν άμεση επίδραση στην εμφάνιση του κηποτεχνικού έργου, σε αντίθεση με τα μεγάλα φυτά, και επομένως ο κήπος χρειάζεται χρόνο ώσπου να αποκτήσει την εικόνα ώριμου κήπου. Σημειώνεται ότι το βιβλίο χρησιμοποιεί εναλλακτικά τους όρους νεαρά και μικρά φυτά για την ίδια έννοια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η εποχή φύτευσης ανά μορφή διάθεσης
Ερώτηση: Σε ποια εποχή φυτεύονται τα φυτά σε φυτοδοχείο, τα φυτά με μπάλα χώματος και τα γυμνόριζα;
Απάντηση:
-
ΜΟΡΦΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΕΠΟΧΗ ΦΥΤΕΥΣΗΣ ΣΕ ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΟ «ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΕΠΟΧΗ» — «ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΑ ΡΙΖΩΜΕΝΑ» ΜΕ ΜΠΑΛΑ ΧΩΜΑΤΟΣ «ΚΥΡΙΩΣ ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ Ή ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ» = «ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΗΘΑΡΓΟΥ ΤΟΥΣ» ΓΥΜΝΟΡΙΖΑ «ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΗΘΑΡΓΟΥ ΤΟΥΣ (ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΑΝΟΙΞΗ)» και ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ «ΠΡΙΝ ΑΡΧΙΣΕΙ Η ΕΚΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΦΘΑΛΜΩΝ» - ① ΣΕ ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΟ (§11.1β, σελ. 295-296): «Αυτά που έχουν καλλιεργηθεί σε φυτοδοχεία μπορούν να φυτευτούν με ασφάλεια οποιαδήποτε εποχή.» Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ προσθέτει τον όρο: «αρκεί να είναι καλά ριζωμένα». ⚠️ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ: «Πολλές φορές έχουν μεταφερθεί σε φυτοδοχεία, αφού πρώτα έχουν καλλιεργηθεί στο έδαφος. Εάν η μεταφύτευση είναι πρόσφατη, τραβώντας το φυτό από το φυτοδοχείο, μικρό μέρος του εδαφικού μίγματος βγαίνει μαζί με τις ρίζες. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει ακόμα αναπτυχθεί καλά το ριζικό σύστημα.» ➜ Δηλαδή η «οποιαδήποτε εποχή» δεν είναι απόλυτη: ισχύει μόνο για φυτά πραγματικά ριζωμένα στο φυτοδοχείο.
- ② ΜΕ ΜΠΑΛΑ ΧΩΜΑΤΟΣ: «Με μπάλα χώματος διατίθενται μερικά είδη αειθαλών (κωνοφόρα), κυρίως το φθινόπωρο ή τις αρχές της άνοιξης. Αυτά έχουν καλλιεργηθεί στο χωράφι από όπου βγήκαν με μπάλα χώματος, που περιβάλλει το ριζικό τους σύστημα.» ➜ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ: «Τα φυτά με μπάλα χώματος διατίθενται και φυτεύονται την εποχή του λήθαργου τους. Η μπάλα και το περιτύλιγμά της πρέπει να είναι ανέπαφα.»
- ③ ΓΥΜΝΟΡΙΖΑ: «Σαν γυμνόριζα πωλούνται μερικά είδη φυλλοβόλων δένδρων και θάμνων που έχουν βγει από το έδαφος, όπου καλλιεργήθηκαν, χωρίς χώμα να περιβάλλει τις ρίζες τους. Αυτά αγοράζονται μόνο την εποχή του λήθαργού τους (φθινόπωρο - άνοιξη) και φυτεύονται οπωσδήποτε πριν αρχίσει η έκπτυξη των οφθαλμών.»
ΓΙΑΤΙ ΤΟΣΟ ΑΥΣΤΗΡΟ ΓΙΑ ΤΑ ΓΥΜΝΟΡΙΖΑ; Δεν έχουν ΚΑΘΟΛΟΥ ΧΩΜΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ➜ οι ρίζες είναι ΕΚΤΕΘΕΙΜΕΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗ. Στον ΛΗΘΑΡΓΟ το φυτό ΔΕΝ ΔΙΑΠΝΕΕΙ και ΑΝΤΕΧΕΙ· μόλις ΕΚΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΦΘΑΛΜΟΙ, οι ανάγκες σε νερό ΕΚΤΟΞΕΥΟΝΤΑΙ και το φυτό ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΡΙΖΑ ΝΑ ΤΙΣ ΚΑΛΥΨΕΙ.⚠️ Τυπογραφικό του βιβλίου: «την εποχή του λήθαργού τους» — με δεύτερο τόνο, ενώ το σωστό είναι «λήθαργου». Επίσης «Σαν γυμνόριζα» αντί για «Ως γυμνόριζα».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα φυτά που έχουν καλλιεργηθεί σε φυτοδοχεία μπορούν να φυτευτούν με ασφάλεια οποιαδήποτε εποχή, αρκεί να είναι καλά ριζωμένα· αν η μεταφύτευσή τους στο φυτοδοχείο είναι πρόσφατη, τραβώντας το φυτό βγαίνει μικρό μόνο μέρος του εδαφικού μίγματος μαζί με τις ρίζες, που σημαίνει ότι το ριζικό σύστημα δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί καλά. Τα φυτά με μπάλα χώματος, που είναι μερικά είδη αειθαλών, δηλαδή κωνοφόρων, διατίθενται και φυτεύονται κυρίως το φθινόπωρο ή τις αρχές της άνοιξης, δηλαδή την εποχή του λήθαργου τους, με έλεγχο ώστε το περίβλημα της μπάλας να είναι ανέπαφο και η μπάλα συμπαγής. Τα γυμνόριζα, που είναι μερικά είδη φυλλοβόλων δέντρων και θάμνων, αγοράζονται μόνο την εποχή του λήθαργου τους, δηλαδή από το φθινόπωρο ως την άνοιξη, και φυτεύονται οπωσδήποτε πριν αρχίσει η έκπτυξη των οφθαλμών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά βλάστησης και ριζών
Ερώτηση: Αναφέρατε τα ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά στη βλάστηση και το ριζικό σύστημα των φυτών που επιλέγονται σε ένα κηποτεχνικό έργο.
Απάντηση:
-
Α. ΣΤΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΚΕΛΕΤΟ (§11.1γ-δ, σελ. 296-298)
✗ ΚΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΚΕΛΕΤΟΥ — κορμός ΟΧΙ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΟΣ, κόμη ΧΩΡΙΣ ΚΑΛΑ ΔΙΑΚΛΑΔΙΣΜΕΝΟΥΣ ΒΡΑΧΙΟΝΕΣ (Εικ. 11.1β «κακή») ✗ ΣΤΟΥΣ ΘΑΜΝΟΥΣ: κλαδιά ΟΧΙ ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΑ ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ή που ΔΕΝ ΞΕΚΙΝΟΥΝ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ✗ ΣΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΕΝΑ: ΣΗΜΕΙΟ ΕΝΩΣΗΣ ΕΜΒΟΛΙΟΥ-ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΑ ΕΠΟΥΛΩΜΕΝΟ ✗ ΣΤΑ ΑΝΑΡΡΙΧΩΜΕΝΑ: ΒΛΑΣΤΟΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΛΑ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΕΝΕΣ ΠΛΕΥΡΙΚΕΣ ΔΙΑΚΛΑΔΩΣΕΙΣ ή ΜΗ ΣΤΕΡΕΩΜΕΝΟΙ ΜΕ ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΑΤΑ ✗ ΣΠΑΣΜΕΝΑ Ή ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΜΕΝΑ ΚΛΑΔΙΑ — «ΔΕΙΧΝΕΙ ΚΑΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ» ✗ ΙΧΝΗ ΠΡΟΣΒΟΛΩΝ ΑΠΟ ΕΧΘΡΟΥΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ στους βλαστούς ✗ ΦΤΩΧΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ή ΙΧΝΗ ΤΡΟΦΟΠΕΝΙΩΝ — «η ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΛΟΥΣΙΑ ΧΩΡΙΣ ΙΧΝΗ ΤΡΟΦΟΠΕΝΙΩΝ» ✗ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΦΥΣΙΚΑ ΑΙΤΙΑ — «ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΦΩΣ, ΠΛΗΓΕΣ ΑΠΟ ΠΑΓΕΤΟ Ή ΧΑΛΑΖΙ» -
Β. ΣΤΟ ΡΙΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ — ΤΑ ΦΥΤΑ ΣΕ ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΟ Ο κανόνας: «Το ριζικό σύστημα των φυτών πρέπει να είναι καλά ανεπτυγμένο, αλλά να μην ασφυκτιά στο μέσο όπου έχει τοποθετηθεί.»
✗ ΡΙΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΥ ΑΣΦΥΚΤΙΑ — «ΤΕΙΝΕΙ ΝΑ ΕΞΑΝΤΛΗΣΕΙ ΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΕΔΑΦΙΚΟΥ ΜΙΓΜΑΤΟΣ» (Εικ. 11.2α)· η ΠΕΡΙΛΗΨΗ: «να ΜΗΝ ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΟΛΟ ΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣ» ✗ ΡΙΖΕΣ ΠΟΥ ΔΙΑΚΡΙΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΠΗ ΑΠΟΣΤΡΑΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΟΧΕΙΟΥ ✗ ΡΙΖΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΡΙΖΩΣΕΙ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ — «ΑΚΟΜΑ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ» ➜ «ΤΟ ΦΥΤΟ ΕΧΕΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΑΠΟΤΥΧΕΙ» ✗ ΑΝΕΠΑΡΚΩΣ ΑΝΕΠΤΥΓΜΕΝΟ ΡΙΖΙΚΟ (πρόσφατη μεταφύτευση) — «ΤΡΑΒΩΝΤΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟ ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΤΟΔΟΧΕΙΟ, ΜΙΚΡΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΕΔΑΦΙΚΟΥ ΜΙΓΜΑΤΟΣ ΒΓΑΙΝΕΙ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ» ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΟ (α) ΕΠΙΘΥΜΗΤΟ (β) ┌──────────────┐ ┌──────────────┐ │▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓│ │░░░▓▓▓▓▓▓░░░░ │ │▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓│ │░░▓▓▓▓▓▓▓▓░░░ │ │▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓│ │░░░▓▓▓▓▓▓░░░░ │ └──────┬───────┘ └──────────────┘ ╰── ρίζες έξω ▓ = ρίζες ░ = εδαφικό μίγμα από την οπή -
Γ. ΣΤΟ ΡΙΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ — ΤΑ ΓΥΜΝΟΡΙΖΑ (Εικ. 11.3)
ΕΠΙΘΥΜΗΤΟ (α «Καλή ανάπτυξη ριζών») «Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΡΙΖΩΝ ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΠΡΟΣ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ και με ΑΦΘΟΝΑ ΡΙΖΙΚΑ ΤΡΙΧΙΔΙΑ» ✗ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΟ (β «Κακή ανάπτυξη ριζών») «Φυτά με ΜΟΝΟΠΛΕΥΡΕΣ Ή ΣΥΣΤΡΑΜΜΕΝΕΣ ΡΙΖΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΡΡΙΠΤΟΝΤΑΙ» ΚΑΛΗ ΚΑΚΗ │ │ ╲ │ ╱ │╲ ──╲─┼─╱── ───┼─╲╲ ╱ │ ╲ │ ╲╲ ← ΜΟΝΟΠΛΕΥΡΕΣ / ╱ │ ╲ │ ╲ ΣΥΣΤΡΑΜΜΕΝΕΣ ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ + ΑΦΘΟΝΑ ΡΙΖΙΚΑ ΤΡΙΧΙΔΙΑ✗ Και ίχνη προσβολών από εχθρούς και ασθένειες στις ρίζες: «Οι βλαστοί και οι ρίζες των φυτών πρέπει να μην έχουν ίχνη προσβολών.»
-
⚠️ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ (σπόροι, βολβοί) — ανεπιθύμητα:
✗ ΙΧΝΗ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΣΒΟΛΩΝ ✗ ΜΙΚΡΗ ΒΛΑΣΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ✗ ΠΑΡΕΛΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΛΗΞΗΣ (συσκευασμένα προϊόντα) ➜ Για σπόρους χλοοτάπητα, σε αμφιβολία: ΕΛΕΓΧΟΣ ΒΛΑΣΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΠΡΙΝ ΤΗ ΣΠΟΡΑΚΑΙ ΣΤΗΝ ΜΠΑΛΑ ΧΩΜΑΤΟΣ: ανεπιθύμητο είναι το περίβλημα να μην είναι ανέπαφο και η μπάλα να μην είναι συμπαγής. ➜ Το ΕΡΓ. 1ο (σελ. 304) ζητά ακριβώς αυτή την άσκηση: οι μαθητές «παρατηρούν κάθε πιθανή υπερβολική ανάπτυξη και συνωστισμό των ριζών μέσα στο φυτοδοχείο» και «χαρακτηρίζουν σαν κατάλληλο ή ακατάλληλο το ριζικό σύστημα που βλέπουν».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη βλάστηση και τον σκελετό ανεπιθύμητα είναι: ο μη ευθύγραμμος κορμός και η κόμη χωρίς καλά διακλαδισμένους βραχίονες στα δέντρα, τα μη ομοιόμορφα κατανεμημένα κλαδιά ή τα κλαδιά που δεν ξεκινούν κοντά στο επίπεδο του εδάφους στους θάμνους, το σημείο ένωσης εμβολίου και υποκειμένου που δεν είναι καλά επουλωμένο στα εμβολιασμένα φυτά, οι βλαστοί χωρίς καλά σχηματισμένες πλευρικές διακλαδώσεις ή χωρίς στερέωση σε υποστηρίγματα στα αναρριχώμενα, τα σπασμένα ή παραμορφωμένα κλαδιά, που δείχνουν κακή συντήρηση του φυτού, τα ίχνη προσβολών από εχθρούς και ασθένειες, η φτωχή βλάστηση με ίχνη τροφοπενιών, και οι παραμορφώσεις από φυσικά αίτια, δηλαδή εγκαύματα από το ηλιακό φως και πληγές από παγετό ή χαλάζι. Στο ριζικό σύστημα ανεπιθύμητα είναι: το ριζικό σύστημα που τείνει να εξαντλήσει τον χώρο του εδαφικού μίγματος, δηλαδή ασφυκτιά, οι ρίζες που διακρίνονται από την οπή αποστράγγισης του δοχείου ή, ακόμη χειρότερα, έχουν ριζώσει στο έδαφος, οπότε το φυτό έχει μεγάλη πιθανότητα να αποτύχει, το ανεπαρκώς αναπτυγμένο ριζικό σύστημα σε φυτά πρόσφατα μεταφυτευμένα σε φυτοδοχείο, και στα γυμνόριζα οι μονόπλευρες ή συστραμμένες ρίζες, τα φυτά με τις οποίες πρέπει να απορρίπτονται, καθώς και η έλλειψη άφθονων ριζικών τριχιδίων. Ανεπιθύμητο είναι επίσης το περίβλημα της μπάλας να μην είναι ανέπαφο και η μπάλα να μην είναι συμπαγής, ενώ στο πολλαπλασιαστικό υλικό ανεπιθύμητα είναι τα ίχνη φυτοπαθολογικών προσβολών και η μικρή βλαστική ικανότητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το κύριο μέλημα κατά τη μεταφορά των φυτών
Ερώτηση: Ποιο είναι το κύριο μέλημα κατά τη μεταφορά των φυτών και πώς εξασφαλίζεται;
Απάντηση:
-
ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΜΕΛΗΜΑ (§11.2, σελ. 298), αυτούσιο: «Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία επιλογής των φυτών, γίνεται η μεταφορά τους στο χώρο όπου θα φυτευτούν. Η κύρια φροντίδα κατά τη μεταφορά των φυτών είναι να μην προκληθούν ζημιές στα φυτά.»
-
ΠΩΣ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΤΑΙ — ΠΕΝΤΕ ΜΕΤΡΑ
① ΔΕΣΙΜΟ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΠΛΕΥΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΚΟΠΟΣ: «ώστε να ΜΕΙΩΘΕΙ Ο ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΜΕΣΟ και να ΜΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΟΥΝ ΤΑ ΚΛΑΔΙΑ ΤΟΥΣ» (Εικ. 11.4) ΥΛΙΚΑ: «με ΣΠΑΓΚΟ Ή ΑΛΛΟ ΥΛΙΚΟ ΠΡΟΣΔΕΣΗΣ» και, όπου χρειάζεται, «ΠΕΡΙΤΥΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΟΜΗΣ ΜΕ ΥΦΑΣΜΑ Ή ΔΙΑΤΡΗΤΟ ΠΛΑΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ (ΔΙΧΤΥ)» ② ΣΩΣΤΗ ΣΕΙΡΑ ΣΤΗ ΣΤΟΙΒΑΞΗ «Εάν χρειάζεται να ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΕ ΠΟΛΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ… τα ΠΙΟ ΕΥΘΡΑΥΣΤΑ ΚΑΙ ΕΛΑΦΡΟΤΕΡΑ ΣΕ ΒΑΡΟΣ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΠΙΟ ΨΗΛΑ» ③ ΣΤΕΡΕΩΣΗ ΑΝΑ ΟΜΑΔΕΣ «ανά ομάδες πρέπει να ΣΤΕΡΕΩΝΟΝΤΑΙ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ, ώστε να ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΛΙΓΜΟΥΣ ΤΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ» ④ ΦΟΡΤΩΜΑ ΚΑΤΑ ΟΜΑΔΑ ΦΥΤΩΝ (πολλά φυτά ενός είδους) «Έτσι, ΑΠΟΦΕΥΓΟΝΤΑΙ ΠΙΘΑΝΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ αλλά και ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΕΤΑΙ Η ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ» ⑤ ΣΩΣΤΟ ΠΙΑΣΙΜΟ ΚΑΤΑ ΤΗ ΦΟΡΤΟΕΚΦΟΡΤΩΣΗ «Το ΦΟΡΤΩΜΑ… και το ΞΕΦΟΡΤΩΜΑ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΦΥΤΕΥΣΗΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΧΕΡΙΑ. Τα φυτά μεταφέρονται ΚΡΑΤΩΝΤΑΣ ΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥΣ» -
⚠️⚠️ ΤΟ ΚΛΑΣΙΚΟ ΛΑΘΟΣ: «Είναι λάθος να κρατιούνται από το βλαστό ή τα κλαδιά, γιατί έτσι, εκτός των τραυματισμών στη βλάστηση, μπορεί να ξεριζωθούν ή να σπάσει η μπάλα τους.»
ΣΩΣΤΟ ΛΑΘΟΣ ♣♣♣ ♣♣♣ ███ ███ ← ΠΙΑΝΩ ΕΔΩ ╔═════╗ ╔═════╗ ║ ▓▓▓ ║ ← ΠΙΑΝΩ ΕΔΩ ║ ▓▓▓ ║ ╚═════╝ (ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ) ╚═════╝ ↓↓↓ ΞΕΡΙΖΩΜΑ / ΣΠΑΣΙΜΟ ΜΠΑΛΑΣ + ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ -
Η ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ (σελ. 302): «Για να μεταφερθούν τα φυτά συσκευάζονται κατάλληλα, ώστε να περιοριστεί ο όγκος τους και να μη σπάσουν τα κλαδιά. Κατά τη φορτοεκφόρτωση τα φυτά πιάνονται με κατάλληλο τρόπο για να μην ξεριζωθούν και να μη σπάσει η μπάλα τους.» ⚠️ «Η διαδικασία μεταφοράς μεγάλων δένδρων απαιτεί ιδιαίτερα μέσα συσκευασίας και μεταφοράς που περιγράφονται αναλυτικά στο αντίστοιχο κεφάλαιο» — δηλαδή στο κεφάλαιο 12 (γερανός, φορτηγό/πλατφόρμα, ιμάντες, κοτετσόσυρμα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κύριο μέλημα κατά τη μεταφορά των φυτών είναι να μην προκληθούν ζημιές στα φυτά. Εξασφαλίζεται με πέντε μέτρα. Πρώτον, τα φυτά που έχουν μεγάλη πλευρική ανάπτυξη δένονται κατάλληλα, ώστε να μειωθεί ο απαιτούμενος χώρος στο μεταφορικό μέσο και να μην καταστραφούν τα κλαδιά τους· το δέσιμο γίνεται με σπάγκο ή άλλο υλικό πρόσδεσης και, όπου χρειάζεται, γίνεται περιτύλιξη της κόμης με ύφασμα ή διάτρητο πλαστικό υλικό, δηλαδή δίχτυ. Δεύτερον, όταν τα φυτά τακτοποιούνται σε πολλά επίπεδα, τα πιο εύθραυστα και ελαφρότερα σε βάρος τοποθετούνται πιο ψηλά. Τρίτον, ανά ομάδες πρέπει να στερεώνονται μεταξύ τους, ώστε να αποφεύγεται η μετακίνησή τους κατά τους ελιγμούς του οχήματος. Τέταρτον, όταν αγοράζονται πολλά φυτά από ένα είδος, το φόρτωμα και η τοποθέτηση γίνονται κατά ομάδα φυτών, ώστε να αποφεύγονται πιθανά λάθη στον αριθμό των φυτών και να διευκολύνεται η τακτοποίησή τους. Πέμπτον, το φόρτωμα και το ξεφόρτωμα γίνονται με τα χέρια και τα φυτά μεταφέρονται κρατώντας τα από το κάτω μέρος τους· είναι λάθος να κρατιούνται από τον βλαστό ή τα κλαδιά, γιατί έτσι, εκτός από τους τραυματισμούς στη βλάστηση, μπορεί να ξεριζωθούν ή να σπάσει η μπάλα τους. Σημειώνεται ότι η μεταφορά μεγάλων δέντρων απαιτεί ιδιαίτερα μέσα συσκευασίας και μεταφοράς, που περιγράφονται στο κεφάλαιο του χειρισμού των μεγάλων δέντρων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η προσωρινή διατήρηση των φυτών
Ερώτηση: Πώς διατηρούνται προσωρινά τα φυτά μέχρι την τελική τους φύτευση;
Απάντηση:
- ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ (§11.3, σελ. 300): «Υπάρχει πιθανότητα να μην είναι δυνατόν τα φυτά να φυτευτούν αμέσως μετά τη μεταφορά τους στο χώρο του κηποτεχνικού έργου.»
ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΛΟΓΟΙ — αυτούσια ① «οι ΚΑΚΕΣ ΚΑΙΡΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ» ② «ο ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ» ③ «ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΕΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ» ④ «μερικές φορές η ΑΝΑΓΚΗ ΕΓΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ για κάποιο διάστημα στο καινούργιο τους περιβάλλον» - Ο ΧΩΡΟΣ — τρεις απαιτήσεις, αυτούσια: «Καταρχήν πρέπει τα φυτά να τοποθετηθούν σε ένα χώρο του έργου όπου δεν υπάρχουν άλλες εργασίες σε εξέλιξη, για να μην εμποδίζουν. Ο χώρος αυτός πρέπει να είναι φωτιζόμενος και προστατευμένος από ρεύματα αέρα.» ΤΑ ΨΗΛΑ ΦΥΤΑ: «καλύτερα να τοποθετούνται κοντά σε κάποιο τοίχο ή φράκτη και να στερεώνονται για να μην πλαγιάσουν από τον αέρα.» ΤΑ ΠΕΡΙΤΥΛΙΓΜΑΤΑ: «Εάν η παραμονή τους στην προσωρινή θέση θα είναι σύντομη και δεν επικρατούν δυσμενείς συνθήκες (ζέστη και υγρασία), δε λύνονται τα περιτυλίγματα των φυτών για να διευκολυνθεί η μεταφορά τους στη θέση φύτευσης.»
- ΤΑ ΓΥΜΝΟΡΙΖΑ — ΕΙΔΙΚΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ: «Για την προσωρινή διατήρηση των γυμνόριζων φυτών ανοίγεται ένα αυλάκι μεγέθους ανάλογου με το ριζικό τους σύστημα στο οποίο τοποθετούνται πλαγιασμένα και σκεπάζεται η ρίζα και η βάση του κορμού τους με χώμα.»
╲ ╲ ╲ ╲ ╲ ← τα φυτά ΠΛΑΓΙΑΣΜΕΝΑ ╲ ╲ ╲ ╲ ╲ ▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒ ← ΧΩΜΑ πάνω στη ΡΙΖΑ και στη ▒▒▒▒▒▒▒ ΑΥΛΑΚΙ ▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒ ΒΑΣΗ ΤΟΥ ΚΟΡΜΟΥ ═══════════════════════════════ ΓΙΑΤΙ: οι ΓΥΜΝΕΣ ΡΙΖΕΣ θα ΑΦΥΔΑΤΩΝΟΝΤΑΝ ΑΜΕΣΩΣ στον αέραΤΟ ΠΟΤΙΣΜΑ: «Σε όλο το διάστημα της προσωρινής διατήρησης των φυτών πρέπει το πότισμα να είναι συστηματικό.»
- Η ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ (σελ. 302): «Εάν δεν πρόκειται να φυτευτούν αμέσως, τοποθετούνται σε χώρο όπου δεν εμποδίζονται οι υπόλοιπες εργασίες του έργου, προστατευμένο από ρεύματα αέρα, στερεώνονται για να μην πλαγιάσουν και ποτίζονται κανονικά.»
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΧΩΡΟΣ ✓ ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ ✓ ΦΩΤΙΖΟΜΕΝΟΣ ✓ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ ΑΕΡΑ ΨΗΛΑ ΦΥΤΑ ✓ ΚΟΝΤΑ ΣΕ ΤΟΙΧΟ Ή ΦΡΑΚΤΗ + ΣΤΕΡΕΩΜΕΝΑ ΠΕΡΙΤΥΛ. ✓ ΔΕΝ ΛΥΝΟΝΤΑΙ αν η παραμονή είναι ΣΥΝΤΟΜΗ και ΔΕΝ υπάρχει ΖΕΣΤΗ ΚΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑ ΓΥΜΝΟΡΙΖΑ ✓ ΑΥΛΑΚΙ + ΠΛΑΓΙΑΣΜΕΝΑ + ΧΩΜΑ ΣΤΗ ΡΙΖΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΒΑΣΗ ΠΟΤΙΣΜΑ ✓ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ, ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ✓ ΣΚΛΗΡΑΓΩΓΗΣΗ σε προστατευμένο χώρο (βλ. ερώτηση 9)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα φυτά μπορεί να μη φυτευτούν αμέσως λόγω κακών καιρικών συνθηκών, πολύ μεγάλου αριθμού φυτών, απρόβλεπτων καθυστερήσεων του έργου ή ανάγκης εγκλιματισμού τους. Καταρχήν πρέπει να τοποθετηθούν σε έναν χώρο του έργου όπου δεν υπάρχουν άλλες εργασίες σε εξέλιξη, για να μην εμποδίζουν· ο χώρος αυτός πρέπει να είναι φωτιζόμενος και προστατευμένος από ρεύματα αέρα. Τα ψηλά φυτά καλύτερα να τοποθετούνται κοντά σε κάποιον τοίχο ή φράκτη και να στερεώνονται, για να μην πλαγιάσουν από τον αέρα. Εάν η παραμονή τους στην προσωρινή θέση θα είναι σύντομη και δεν επικρατούν δυσμενείς συνθήκες, δηλαδή ζέστη και υγρασία, δεν λύνονται τα περιτυλίγματα των φυτών, ώστε να διευκολυνθεί η μεταφορά τους στη θέση φύτευσης. Για την προσωρινή διατήρηση των γυμνόριζων φυτών ανοίγεται ένα αυλάκι μεγέθους ανάλογου με το ριζικό τους σύστημα, στο οποίο τοποθετούνται πλαγιασμένα, και σκεπάζεται η ρίζα και η βάση του κορμού τους με χώμα. Σε όλο το διάστημα της προσωρινής διατήρησης το πότισμα πρέπει να είναι συστηματικό. Τέλος, τα φυτά που βρίσκονταν σε θερμοκήπιο ή σπορείο τοποθετούνται σε προστατευμένο χώρο, όπου σκληραγωγούνται για όσο διάστημα χρειάζεται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο τρόπος και ο λόγος της σκληραγώγησης
Ερώτηση: Με ποιον τρόπο και για ποιο λόγο σκληραγωγούνται τα φυτά;
Απάντηση:
-
Ο ΛΟΓΟΣ (§11.3, σελ. 300), αυτούσιος: «Τα φυτά, που πριν τη μεταφορά τους στο χώρο φύτευσης βρίσκονταν σε χώρο με ελεγχόμενες συνθήκες περιβάλλοντος (θερμοκήπιο, σπορείο), χρειάζονται ένα διάστημα σκληραγώγησης για να προσαρμοσθούν στις νέες συνθήκες.»
ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟ / ΣΠΟΡΕΙΟ ΥΠΑΙΘΡΙΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ · ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ · ΑΚΡΑΙΕΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΕΣ · ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟ ΦΩΣ · ΠΛΗΡΗΣ ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ · ΥΨΗΛΗ ΥΓΡΑΣΙΑ · ΑΝΕΜΟΣ ΚΑΙ ΞΗΡΑΣΙΑ ─────────────────────────────────────────────────────── ΑΠΟΤΟΜΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ = ΣΟΚ ΓΙΑ ΤΟ ΦΥΤΟ ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ (ΣΚΛΗΡΑΓΩΓΗΣΗ) = ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ -
Ο ΤΡΟΠΟΣ — Ο ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ: «Για το λόγο αυτό κατασκευάζεται ένας προστατευμένος χώρος χρησιμοποιώντας πρόχειρα υποστυλώματα (πασσάλους, καλάμια) και φύλλα αδιαφανούς πλαστικού ή διχτύου σκίασης» (Εικ. 11.5: «Χώρος σκληραγώγησης ανθόφυτων»).
▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓ ← ΑΔΙΑΦΑΝΕΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟ ή ΔΙΧΤΥ ΣΚΙΑΣΗΣ │ │ │ ♣ ♣ ♣ ♣ ♣ │ ← ΤΑ ΦΥΤΑ │ │ ┴ ┴ ← ΠΡΟΧΕΙΡΑ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΑ (ΠΑΣΣΑΛΟΙ, ΚΑΛΑΜΙΑ) -
Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ: «Εκεί τοποθετούνται τα φυτά για ένα διάστημα, που ποικίλλει για κάθε είδος (από 2-6 εβδομάδες) και, μετακινώντας τα πλαστικά φύλλα ή το δίχτυ σκίασης, δέχονται σταδιακά αυξανόμενα διαστήματα ηλιακής ακτινοβολίας και θερμοκρασίας περιβάλλοντος, έως ότου η γενική εικόνα των φυτών δείξει ότι έχουν εγκλιματιστεί στις νέες συνθήκες.»
ΤΟ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΣΤΑΔΙΑΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 1 ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΤΕΛΟΣ (2-6 ΕΒΔ.) ▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓ ▓▓▓▓▓░░░░░ ░░░░░░░░░░ ΠΛΗΡΗΣ ΚΑΛΥΨΗ → ΜΕΡΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ → ΠΛΗΡΗΣ ΕΚΘΕΣΗ λίγο φως περισσότερο πλήρης ηλιακή φως και θερμό- ακτινοβολία και κρασία θερμοκρασία ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ: «Η ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ» — ΟΧΙ ημερολόγιο -
Η ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ (σελ. 302): «Τα φυτά που βρίσκονταν σε θερμοκήπια ή σπορεία πριν τη φύτευσή τους, τοποθετούνται σε προστατευμένο χώρο, όπου σκληραγωγούνται για όσο διάστημα χρειάζεται.» ⚠️ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:
· Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑΘΕΡΗ — «ΠΟΙΚΙΛΛΕΙ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΕΙΔΟΣ» · Το ΔΙΧΤΥ είναι «ΔΙΧΤΥ ΣΚΙΑΣΗΣ» εδώ, ενώ στο κεφ. 12 (σελ. 317) το ίδιο υλικό ονομάζεται «ΔΙΧΤΥ ΣΚΙΑΣ» — ασυνέπεια ορολογίας · Η ΣΚΛΗΡΑΓΩΓΗΣΗ ΔΕΝ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΑ ΤΟ ΠΟΤΙΣΜΑ: «σε ΟΛΟ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ της προσωρινής διατήρησης… ΤΟ ΠΟΤΙΣΜΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σκληραγωγούνται τα φυτά που, πριν από τη μεταφορά τους στον χώρο φύτευσης, βρίσκονταν σε χώρο με ελεγχόμενες συνθήκες περιβάλλοντος, δηλαδή σε θερμοκήπιο ή σπορείο, γιατί χρειάζονται ένα διάστημα σκληραγώγησης για να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. Ο τρόπος είναι ο εξής: κατασκευάζεται ένας προστατευμένος χώρος με πρόχειρα υποστυλώματα, δηλαδή πασσάλους ή καλάμια, και φύλλα αδιαφανούς πλαστικού ή διχτύου σκίασης. Εκεί τοποθετούνται τα φυτά για ένα διάστημα που ποικίλλει για κάθε είδος, από δύο έως έξι εβδομάδες, και, μετακινώντας τα πλαστικά φύλλα ή το δίχτυ σκίασης, δέχονται σταδιακά αυξανόμενα διαστήματα ηλιακής ακτινοβολίας και θερμοκρασίας περιβάλλοντος, έως ότου η γενική εικόνα των φυτών δείξει ότι έχουν εγκλιματιστεί στις νέες συνθήκες. Σημειώνεται ότι καθ' όλη τη διάρκεια της προσωρινής διατήρησης, άρα και της σκληραγώγησης, το πότισμα πρέπει να είναι συστηματικό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
