Αναλυτικές απαντήσεις και στις 5 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 14 «Συντήρηση κατασκευών και εξοπλισμών», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου, σχηματικές αποδόσεις σε ASCII και επισήμανση των ασυνεπειών ανάμεσα στο κείμενο και στο Εργαστηριακό Μέρος.
Ερώτηση: Πώς αντικαθιστούμε μία σπασμένη πλάκα σε μια πλακόστρωτη επιφάνεια;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§14.1.2, σελ. 339): «Οι επισκευές στις πλακοστρώσεις γίνονται συνήθως με αφαίρεση των φθαρμένων πλακών και αντικατάσταση με καινούργιες. Η παλιά πλάκα σπάζεται με προσοχή, ώστε να μη σπάσουν και διπλανές γερές πλάκες και αφαιρείται. Μαζί αφαιρείται και η παλιά λάσπη, καθαρίζεται καλά και βρέχεται ο χώρος που θα τοποθετηθεί η νέα πλάκα.»
Η ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ: «Η λάσπη τοποθετείται έτσι ώστε να μένει κενό το κέντρο της (Εικ. 14.2). Τοποθετούμε τη νέα πλάκα και την κτυπάμε με το πίσω μέρος του σφυριού, ώσπου να έρθει στο ίδιο επίπεδο με τις παλιές. Για τις τετράγωνες πλάκες (τσιμεντόπλακες, κεραμικές) δίνεται προσοχή ώστε ο αρμός και από τις τέσσερις μεριές να έχει τις ίδιες αποστάσεις από τις άλλες πλάκες.»
ΓΙΑΤΙ ΑΦΗΝΟΥΜΕ ΚΕΝΟ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΛΑΣΠΗΣ
▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓
▓▓▓ ▓▓▓ ← ΚΕΝΟ
▓▓▓ ▓▓▓
▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓▓
➜ Έτσι η πλάκα ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΤΕΒΕΙ με τα χτυπήματα και να
ΑΛΦΑΔΙΑΣΤΕΙ με τις γειτονικές. Το ΕΡΓ. 1ο το λέει ρητά: η
λάσπη απλώνεται «ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΤΗΣ ΠΛΑΚΑΣ φροντίζοντας να
ΠΑΡΑΜΕΙΝΟΥΝ ΚΕΝΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΑΚΑ, ώστε να μπορέσουμε να
ΡΥΘΜΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΗΣ ΠΛΑΚΑΣ»
Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΜΟΛΟΓΗΜΑ: «Αφού σιγουρευτούμε ότι η πλάκα ούτε προεξέχει αλλά ούτε είναι βυθισμένη (ώστε να μην σκοντάφτουν αυτοί που περπατούν) αφήνεται αδιατάρακτη για 24 ώρες και μετά γεμίζουμε τον αρμό με αραιή λάσπη από άσπρο ή μαύρο τσιμέντο ή με ειδικό υλικό αρμολογήματος. Αφήνουμε λίγο να «τραβήξει» η λάσπη και πλένουμε καλά την πλάκα, ώστε να ξεκολλήσουν όλα τα υπολείμματα της λάσπης. Ο αρμός θα πρέπει να είναι περίπου 2-3 mm χαμηλότερα από τις πλάκες, ώστε να αποχετεύει τα νερά από βροχή ή από πλύσιμο.»
ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΕΝΤΕΚΑ ΒΗΜΑΤΩΝ
① ΣΠΑΣΙΜΟ παλιάς πλάκας ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ (όχι οι διπλανές γερές)
② ΑΦΑΙΡΕΣΗ πλάκας ΚΑΙ ΠΑΛΙΑΣ ΛΑΣΠΗΣ
③ ΚΑΘΑΡΙΣΜΑ ΚΑΙ ΒΡΕΞΙΜΟ του χώρου
④ ΛΑΣΠΗ ΜΕ ΚΕΝΟ ΚΕΝΤΡΟ
⑤ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΝΕΑΣ ΠΛΑΚΑΣ
⑥ ΧΤΥΠΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΟ ΠΙΣΩ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΣΦΥΡΙΟΥ → ΙΔΙΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
⑦ ΑΡΜΟΣ ΙΣΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ 4 ΜΕΡΙΕΣ (τετράγωνες πλάκες)
⑧ ΕΛΕΓΧΟΣ: ΟΥΤΕ ΠΡΟΕΞΕΧΕΙ ΟΥΤΕ ΒΥΘΙΣΜΕΝΗ
⑨ ΑΝΑΜΟΝΗ 24 ΩΡΩΝ
⑩ ΑΡΜΟΛΟΓΗΜΑ (άσπρο/μαύρο τσιμέντο ή ειδικό υλικό)
⑪ ΠΛΥΣΙΜΟ — ΑΡΜΟΣ 2-3 mm ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΑ
⚠️ ΓΙΑ ΤΑ ΤΟΥΒΛΑ ισχύει το ίδιο: «αν φθαρούν κάποια από αυτά, αντικαθιστώνται με τον τρόπο που αναφέραμε πιο πάνω» (§14.1.3).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι επισκευές στις πλακοστρώσεις γίνονται συνήθως με αφαίρεση των φθαρμένων πλακών και αντικατάστασή τους με καινούργιες. Η παλιά πλάκα σπάζεται με προσοχή, ώστε να μη σπάσουν και διπλανές γερές πλάκες, και αφαιρείται· μαζί αφαιρείται και η παλιά λάσπη, ενώ ο χώρος που θα τοποθετηθεί η νέα πλάκα καθαρίζεται καλά και βρέχεται. Η λάσπη τοποθετείται έτσι ώστε να μένει κενό το κέντρο της, για να μπορεί να ρυθμιστεί το ύψος της πλάκας. Τοποθετούμε τη νέα πλάκα και την κτυπάμε με το πίσω μέρος του σφυριού, ώσπου να έρθει στο ίδιο επίπεδο με τις παλιές. Για τις τετράγωνες πλάκες, δηλαδή τσιμεντόπλακες και κεραμικές, δίνεται προσοχή ώστε ο αρμός και από τις τέσσερις μεριές να έχει τις ίδιες αποστάσεις από τις άλλες πλάκες. Αφού σιγουρευτούμε ότι η πλάκα ούτε προεξέχει ούτε είναι βυθισμένη, ώστε να μη σκοντάφτουν αυτοί που περπατούν, αφήνεται αδιατάρακτη για είκοσι τέσσερις ώρες και μετά γεμίζουμε τον αρμό με αραιή λάσπη από άσπρο ή μαύρο τσιμέντο ή με ειδικό υλικό αρμολογήματος. Αφήνουμε λίγο να τραβήξει η λάσπη και πλένουμε καλά την πλάκα, ώστε να ξεκολλήσουν όλα τα υπολείμματα. Ο αρμός πρέπει να είναι περίπου δύο με τρία χιλιοστά χαμηλότερα από τις πλάκες, ώστε να αποχετεύει τα νερά από τη βροχή ή από το πλύσιμο. Με τον ίδιο τρόπο αντικαθίστανται και τα φθαρμένα τούβλα σε διαστρώσεις από συμπαγή τούβλα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι πρέπει να προσέχουμε όταν σταθεροποιούμε μια διάσπαρτη πλάκα που έχει ρόλο πατήματος μέσα στο γκαζόν;
Απάντηση:
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΧΑΛΑΡΩΝΕΙ (§14.1.7, σελ. 342): «Για να μη φορτώνεται ο κήπος με βαριές κατασκευές, συνηθίζεται να δημιουργούνται διάδρομοι με την τοποθέτηση πέτρινων πλακών ή τσιμεντοπλακών πάνω στο χώμα, διάσπαρτα, σαν βήματα, χωρίς να στερεώνονται με λάσπη. Το συνηθέστερο πρόβλημα αυτής της κατασκευής είναι ότι από την πολλή χρήση ή την υποχώρηση του εδάφους τα πατήματα αυτά χάνουν τη σταθερότητά τους και θέλουν ξανά στερέωμα.»
ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ — αυτούσια η διαδικασία: «Αφαιρείται η πέτρα ή η πλάκα και χαράζοντας το γκαζόν στις γωνίες το ανασηκώνουμε χωρίς να το κόψουμε και αποκαλύπτουμε το λάκκο. Ο λάκκος σκάβεται και αφαιρείται το χώμα σε βάθος 8-10 cm, και στη συνέχεια γεμίζεται με 8 cm χαλίκι κάτω και με 2 cm ψιλή άμμο από πάνω (Εικ. 14.6). Επανατοποθετείται η πλάκα, ελέγχεται η στάθμη της, ώστε να μη συγκρούεται με τα μαχαίρια της μηχανής του γκαζόν, συμπιέζουμε με τα πόδια μας στην αρχική του θέση το γκαζόν που είχαμε ανασηκώσει και ποτίζουμε άφθονα.»
ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΟΧΗΣ
① ΤΟ ΓΚΑΖΟΝ ΑΝΑΣΗΚΩΝΕΤΑΙ, ΔΕΝ ΚΟΒΕΤΑΙ
«χαράζοντας το γκαζόν ΣΤΙΣ ΓΩΝΙΕΣ το ανασηκώνουμε ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΤΟ
ΚΟΨΟΥΜΕ» ➜ έτσι επανατοποθετείται ζωντανό και δεν μένει κενό
② ΣΩΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΚΑΙ ΣΩΣΤΗ ΣΤΡΩΣΗ ΕΔΡΑΣΗΣ
┌─────── ΠΛΑΚΑ ───────┐
░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░ 2 cm ΨΙΛΗ ΑΜΜΟΣ
○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○○ 8 cm ΧΑΛΙΚΙ
▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒ ΕΔΑΦΟΣ (λάκκος 8-10 cm)
ΓΙΑΤΙ ΧΑΛΙΚΙ ΚΑΤΩ: ΣΤΡΑΓΓΙΖΕΙ και ΔΕΝ ΚΑΘΙΖΑΝΕΙ
ΓΙΑΤΙ ΑΜΜΟΣ ΠΑΝΩ: ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ
③ Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΠΛΑΚΑΣ — ΤΟ ΣΟΒΑΡΟΤΕΡΟ
«ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ, ώστε ΝΑ ΜΗ ΣΥΓΚΡΟΥΕΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΜΑΧΑΙΡΙΑ
ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ ΤΟΥ ΓΚΑΖΟΝ»
ΤΟ ΕΡΓ. 2ο δίνει και αριθμό: «να ΜΗΝ ΕΞΕΧΕΙ Η ΠΛΑΚΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ
ΑΠΟ 2 cm από την επιφάνεια του εδάφους»
④ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΚΑΙ ΑΦΘΟΝΟ ΠΟΤΙΣΜΑ
Το γκαζόν ΣΥΜΠΙΕΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ στην αρχική του θέση και
ΠΟΤΙΖΕΤΑΙ ΑΦΘΟΝΑ, «για να ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΙ ΤΟ ΧΩΜΑ» (ΕΡΓ. 2ο)
⚠️ ΔΥΟ ΑΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ:
§14.1.7 (σελ. 342) ΕΡΓ. 2ο (σελ. 351)
ΒΑΘΟΣ ΛΑΚΚΟΥ 8-10 cm «ΠΕΡΙΠΟΥ 10 cm»
ΧΑΛΙΚΙ 8 cm «4-6 cm»
ΑΜΜΟΣ 2 cm «2 cm»
ΠΡΟΕΞΟΧΗ ΠΛΑΚΑΣ «να μη συγκρούεται «ΟΧΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ
με τα μαχαίρια» ΑΠΟ 2 cm»
➜ Το πάχος του χαλικιού διαφέρει· και οι δύο συνταγές όμως καταλήγουν σε στρώση έδρασης που στραγγίζει και σε πλάκα που δεν χτυπά τη χλοοκοπτική. ⚠️ Το ΕΡΓ. 2ο προσθέτει ακόμη δύο πρακτικές λεπτομέρειες: οι πλάκες τοποθετούνται «με τέτοιο τρόπο που να μπορούμε να περπατάμε πάνω τους χωρίς δυσκολία» και ο χλοοτάπητας κόβεται με το πατόφτυαρο στο σχήμα της πλάκας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόκειται για πλάκες τοποθετημένες διάσπαρτα πάνω στο χώμα, σαν βήματα, χωρίς να στερεώνονται με λάσπη, οι οποίες από την πολλή χρήση ή την υποχώρηση του εδάφους χάνουν τη σταθερότητά τους. Κατά τη σταθεροποίησή τους πρέπει να προσέξουμε τα εξής: αφαιρείται η πέτρα ή η πλάκα και, χαράζοντας το γκαζόν στις γωνίες, το ανασηκώνουμε χωρίς να το κόψουμε, ώστε να αποκαλυφθεί ο λάκκος. Ο λάκκος σκάβεται και αφαιρείται το χώμα σε βάθος οκτώ έως δέκα εκατοστών και στη συνέχεια γεμίζεται με οκτώ εκατοστά χαλίκι κάτω και δύο εκατοστά ψιλή άμμο από πάνω. Επανατοποθετείται η πλάκα και ελέγχεται η στάθμη της, ώστε να μη συγκρούεται με τα μαχαίρια της μηχανής του γκαζόν· σύμφωνα με το εργαστηριακό μέρος, η πλάκα δεν πρέπει να εξέχει περισσότερο από δύο εκατοστά από την επιφάνεια του εδάφους. Τέλος, συμπιέζουμε με τα πόδια μας στην αρχική του θέση το γκαζόν που είχαμε ανασηκώσει και ποτίζουμε άφθονα, ώστε να συμπιεστεί το χώμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι πρέπει να προσέχουμε όταν επισκευάζουμε πλακόστρωτες επιφάνειες, ώστε να είναι ασφαλείς γι’ αυτούς που τις χρησιμοποιούν;
Απάντηση:
ΠΛΑΚΕΣ (§14.1.2)
«Αφού σιγουρευτούμε ότι η πλάκα ΟΥΤΕ ΠΡΟΕΞΕΧΕΙ ΑΛΛΑ ΟΥΤΕ ΕΙΝΑΙ
ΒΥΘΙΣΜΕΝΗ (ώστε να ΜΗΝ ΣΚΟΝΤΑΦΤΟΥΝ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΠΕΡΠΑΤΟΥΝ)»
ΤΟΥΒΛΑ (Εικ. 14.5)
«Τοποθετούμε το καινούριο ΠΡΟΣΕΧΟΝΤΑΣ ΝΑ ΜΗΝ ΠΡΟΕΞΕΧΕΙ»
ΒΟΤΣΑΛΑ (§14.1.5)
«Πρέπει να δοθεί προσοχή ΣΤΗΝ ΙΣΟΠΕΔΩΣΗ, ώστε να ΜΗΝ ΠΡΟΕΞΕΧΟΥΝ
ΤΑ ΒΟΤΣΑΛΑ ΚΑΙ ΕΝΟΧΛΟΥΝ ΣΤΟ ΠΕΡΠΑΤΗΜΑ»
ΚΥΒΟΛΙΘΟΙ (§14.1.6)
«Προσοχή θέλει Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΟΥ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΟΣ, ώστε τα αποκατεστημένα
στοιχεία να ΜΗΝ ΠΡΟΕΞΕΧΟΥΝ ΟΥΤΕ ΝΑ ΒΥΘΙΖΟΝΤΑΙ για να ΜΗ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ»
ΜΠΕΤΟΝ (§14.1.1)
η περίσσεια αφαιρείται «και ΑΛΦΑΔΙΑΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΜΕ
ΤΟ ΥΠΑΡΧΟΝ ΠΑΛΑΙΟ ΜΠΕΤΟΝ»
ΠΑΤΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΓΚΑΖΟΝ (§14.1.7)
«ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ, ώστε να ΜΗ ΣΥΓΚΡΟΥΕΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΜΑΧΑΙΡΙΑ
ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ ΤΟΥ ΓΚΑΖΟΝ»
· Ο ΑΡΜΟΣ «θα πρέπει να είναι ΠΕΡΙΠΟΥ 2-3 mm ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΙΣ
ΠΛΑΚΕΣ, ώστε να ΑΠΟΧΕΤΕΥΕΙ ΤΑ ΝΕΡΑ από βροχή ή από πλύσιμο»
· ΣΤΟ ΜΠΕΤΟΝ το καλούπωμα γίνεται με ράμμα «ώστε να ΔΙΑΤΗΡΗΘΟΥΝ ΟΙ
ΚΛΗΣΕΙΣ [ΚΛΙΣΕΙΣ] ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΗ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ»
· ΟΙ ΚΥΒΟΛΙΘΟΙ μπαίνουν πάνω σε άμμο ΧΩΡΙΣ ΜΠΕΤΟΝ «ώστε να μπορεί
ΤΟ ΝΕΡΟ ΝΑ ΔΙΗΘΕΙΤΑΙ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ και να ΜΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟΡΡΟΗΣ»
· ΚΥΒΟΛΙΘΟΙ: «Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΣΕΙΡΑ πρέπει να ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΜΕ
ΜΠΕΤΟΝ, ώστε να ΜΗ ΜΕΤΑΚΙΝΟΥΝΤΑΙ και να ΜΗ ΧΑΛΑΡΩΝΕΙ ΟΛΟ ΤΟ ΠΑΖΛ»
· ΠΛΑΚΕΣ: ΑΝΑΜΟΝΗ 24 ΩΡΩΝ «ΑΔΙΑΤΑΡΑΚΤΑ» πριν το αρμολόγημα
· ΒΟΤΣΑΛΑ: ΝΕΑ ΛΑΣΠΗ και ΕΠΑΝΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, όχι απλή επανατοποθέτηση
· ΠΑΤΗΜΑΤΑ: ΧΑΛΙΚΙ + ΑΜΜΟΣ ώστε να ΜΗΝ ΚΟΥΝΙΟΥΝΤΑΙ — το ΕΡΓ. 2ο
ζητά από τους μαθητές να παρατηρήσουν «αν οι πλάκες είναι
ΣΤΑΘΕΡΕΣ Ή ΚΙΝΟΥΝΤΑΙ ΟΤΑΝ ΠΑΤΙΟΥΝΤΑΙ»
· ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ: ο συντηρητής «πρέπει να ΚΡΑΤΑ ΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΚΑΘΑΡΟΥΣ ΑΠΟ ΛΑΣΠΕΣ, ΦΥΛΛΑ κ.λπ.» (§14.1) — λάσπες και βρεγμένα
φύλλα κάνουν την επιφάνεια ΟΛΙΣΘΗΡΗ
· ΤΑΚΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ: «να ΕΛΕΓΧΕΙ ΕΑΝ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΚΑΛΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Ή
ΘΕΛΟΥΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ» — η πρόληψη προηγείται της επισκευής
· ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ: το σπάσιμο της παλιάς πλάκας
γίνεται «ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ», το βάθεμα με το καλέμι «ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ»
⚠️ Τέλος, οι επισκευές που ξεπερνούν τις απλές εργασίες — όπως τα μάρμαρα — παραπέμπονται σε εξειδικευμένο συνεργείο, που είναι επίσης ζήτημα ασφάλειας και ποιότητας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο βασικός κανόνας ασφάλειας είναι τα στοιχεία της διάστρωσης να μην προεξέχουν ούτε να είναι βυθισμένα. Στις πλάκες, αφού σιγουρευτούμε ότι η πλάκα ούτε προεξέχει ούτε είναι βυθισμένη, ώστε να μη σκοντάφτουν αυτοί που περπατούν, την αφήνουμε αδιατάρακτη για είκοσι τέσσερις ώρες. Στα τούβλα τοποθετούμε το καινούριο προσέχοντας να μην προεξέχει. Στα βότσαλα πρέπει να δοθεί προσοχή στην ισοπέδωση, ώστε να μην προεξέχουν και ενοχλούν στο περπάτημα. Στους κυβόλιθους προσοχή θέλει η στάθμη του υποστρώματος, ώστε τα αποκατεστημένα στοιχεία να μην προεξέχουν ούτε να βυθίζονται, για να μη δημιουργούνται συνθήκες ατυχήματος, ενώ η εξωτερική σειρά πρέπει να σταθεροποιείται με μπετόν ώστε να μη μετακινούνται και να μη χαλαρώνει όλο το παζλ. Στο μπετόν η περίσσεια αφαιρείται και αλφαδιάζεται στην ίδια επιφάνεια με το υπάρχον παλαιό μπετόν. Στα διάσπαρτα πατήματα του γκαζόν ελέγχεται η στάθμη της πλάκας ώστε να μη συγκρούεται με τα μαχαίρια της χλοοκοπτικής μηχανής. Δεύτερο σημείο προσοχής είναι η απορροή των νερών: ο αρμός πρέπει να είναι δύο με τρία χιλιοστά χαμηλότερα από τις πλάκες ώστε να αποχετεύει τα νερά, στο μπετόν το καλούπωμα γίνεται με ράμμα ώστε να διατηρηθούν οι κλίσεις απορροής, και οι κυβόλιθοι τοποθετούνται πάνω σε άμμο χωρίς μπετόν ώστε το νερό να διηθείται στο έδαφος. Τέλος, ο συντηρητής πρέπει να κρατά τους χώρους καθαρούς από λάσπες και φύλλα, που κάνουν την επιφάνεια ολισθηρή, και να ελέγχει τακτικά αν είναι σε καλή κατάσταση ή θέλουν συντήρηση, ενώ οι εργασίες που ξεφεύγουν από τις απλές, όπως οι επιδιορθώσεις των μαρμάρων, ανατίθενται σε εξειδικευμένο συνεργείο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές εργασίες συντήρησης των ξύλινων και μεταλλικών υλικών που χρησιμοποιούνται στις κατασκευές των κήπων;
Απάντηση:
ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ: πέργκολες, παγκάκια, καθιστικά, παιδικές χαρές (§14.2) και οι φράκτες — «Τα ξύλα και τα μέταλλα συντηρούνται όπως περιγράφηκαν στη παράγραφο για τις πέργκολες» (§14.3). ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΒΑΨΙΜΟ ΕΙΝΑΙ Η ΚΥΡΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Ο ήλιος, η βροχή αλλά και τα φυτά που αναρριχώνται φθείρουν τα εξωτερικά επιχρίσματα αυτών των κατασκευών και πρέπει σε τακτικά διαστήματα να ανανεώνονται.»
ΞΥΛΙΝΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ — αυτούσια: «Τις ξύλινες επιφάνειες, αφού τις τρίψουμε με γυαλόχαρτο για να φύγει το παλιό φθαρμένο χρώμα, είναι έτοιμες για να τις βάψουμε με νέο υλικό. Αν το ξύλο δεν είναι εμποτισμένο με προστατευτικές ουσίες που εμποδίζουν την ανάπτυξη μικροοργανισμών και το σάπισμά του, θα πρέπει ο συντηρητής να περάσει με ένα πινέλο ένα προστατευτικό υλικό ξύλου πριν προχωρήσει στο βάψιμο (το ξύλο της βελανιδιάς και του κέδρου είναι εκ φύσεως ανθεκτικό στις σήψεις). Στην αγορά υπάρχουν προστατευτικά που περιέχουν και χρώμα και έτσι προστασία και βάψιμο γίνονται ταυτόχρονα. Σε διαφορετική περίπτωση, μετά το προστατευτικό περνιέται το χρώμα ή το βερνίκι.»
ΜΕΤΑΛΛΙΚΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ — αυτούσια: «Οι μεταλλικές επιφάνειες ξύνονται για να φύγουν οι σκουριές και τα υπολείμματα του παλιού χρώματος με γυαλόχαρτο ή συρματόβουρτσα. Στη συνέχεια οι σιδερένιες επιφάνειες βάφονται με αντισκωριακό και με μπογιά (συνήθως λαδομπογιά).»
ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΡΟΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ
ΞΥΛΟ ΜΕΤΑΛΛΟ
① ΤΡΙΨΙΜΟ με ΓΥΑΛΟΧΑΡΤΟ ① ΞΥΣΙΜΟ με ΓΥΑΛΟΧΑΡΤΟ ή
(φεύγει το παλιό χρώμα) ΣΥΡΜΑΤΟΒΟΥΡΤΣΑ (φεύγουν
ΣΚΟΥΡΙΕΣ + παλιό χρώμα)
② ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟ ΞΥΛΟΥ ② ΑΝΤΙΣΚΩΡΙΑΚΟ
(μόνο αν ΔΕΝ είναι
εμποτισμένο)
③ ΧΡΩΜΑ ή ΒΕΡΝΙΚΙ ③ ΜΠΟΓΙΑ (ΛΑΔΟΜΠΟΓΙΑ)
⚠️ ΣΥΝΤΟΜΕΥΣΗ: προστατευτικά ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ ΚΑΙ ΧΡΩΜΑ ➜ ② + ③ μαζί
ΟΙ ΔΥΟ ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ (§14.2): «Όλες οι παραπάνω εργασίες πρέπει να γίνονται όταν ο κήπος δεν έχει υγρασία» και «Επαναλαμβάνουμε την εργασία συντήρησης κάθε 3-4 χρόνια ανάλογα με τις συνθήκες.» ⚠️ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ (ΕΡΓ. 3ο, σελ. 352): «Φοράμε πάντα γάντια και προσέχουμε, γιατί τα συντηρητικά περιέχουν τοξικές ουσίες.» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓ. 3ου: «Σκουπίζουμε την επιφάνεια να μην έχει σκόνες» πριν το συντηρητικό· τρίβουμε τη σιδερένια επιφάνεια «ώσπου να φανεί το καθαρό μέταλλο»· περιμένουμε να στεγνώσει το κάθε υλικό· «ξεπλένουμε τα πινέλα με διαλυτικό»· και «είναι καλύτερο, όταν στεγνώσει η πρώτη επίστρωση, να ξαναβάψουμε τις επιφάνειες άλλη μία φορά».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κατασκευές αυτές, δηλαδή οι πέργκολες, τα παγκάκια, τα καθιστικά, οι παιδικές χαρές και οι φράκτες, κατασκευάζονται από ξύλο ή σίδερο ή συνδυασμό των δύο, και η συνηθέστερη εργασία συντήρησής τους είναι το βάψιμο, γιατί ο ήλιος, η βροχή αλλά και τα φυτά που αναρριχώνται φθείρουν τα εξωτερικά επιχρίσματα, τα οποία πρέπει σε τακτικά διαστήματα να ανανεώνονται. Τις ξύλινες επιφάνειες τις τρίβουμε πρώτα με γυαλόχαρτο, για να φύγει το παλιό φθαρμένο χρώμα. Αν το ξύλο δεν είναι εμποτισμένο με προστατευτικές ουσίες που εμποδίζουν την ανάπτυξη μικροοργανισμών και το σάπισμά του, ο συντηρητής περνά με ένα πινέλο ένα προστατευτικό υλικό ξύλου πριν προχωρήσει στο βάψιμο, σημειώνοντας ότι το ξύλο της βελανιδιάς και του κέδρου είναι εκ φύσεως ανθεκτικό στις σήψεις. Στην αγορά υπάρχουν προστατευτικά που περιέχουν και χρώμα, ώστε προστασία και βάψιμο να γίνονται ταυτόχρονα· σε διαφορετική περίπτωση, μετά το προστατευτικό περνιέται το χρώμα ή το βερνίκι. Οι μεταλλικές επιφάνειες ξύνονται με γυαλόχαρτο ή συρματόβουρτσα, για να φύγουν οι σκουριές και τα υπολείμματα του παλιού χρώματος, και στη συνέχεια οι σιδερένιες επιφάνειες βάφονται με αντισκωριακό και με μπογιά, συνήθως λαδομπογιά. Όλες οι παραπάνω εργασίες πρέπει να γίνονται όταν ο κήπος δεν έχει υγρασία και επαναλαμβάνονται κάθε τρία με τέσσερα χρόνια, ανάλογα με τις συνθήκες. Κατά την εκτέλεσή τους φοράμε πάντα γάντια, γιατί τα συντηρητικά περιέχουν τοξικές ουσίες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι προσέχουμε κατά τη συντήρηση λιμνών που έχουν υδροχαρή φυτά ή ψάρια;
Απάντηση:
① ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΕΠΙΣΚΕΥΗΣ ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟΞΙΚΑ (§14.5, σελ. 345): «Προσοχή πρέπει να δοθεί στα υλικά της επισκευής να μην είναι τοξικά και επηρεάσουν ψάρια και φυτά που πιθανόν να υπάρχουν στη λίμνη.» ➜ Η στεγανοποίηση διαφέρει ανάλογα με το υλικό: τσιμεντένια → ρωγμή σε σχήμα V και τσιμεντοκονίαμα (1 μέρος τσιμέντου + 2 μέρη ψιλής άμμου) ή ειδικό υλικό· προκατασκευασμένη (fiberglass) → από το ίδιο υλικό· εύκαμπτη μεμβράνη → ειδικά μπαλώματα του εμπορίου.
② ΟΧΙ ΧΗΜΙΚΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ (§14.5, σελ. 346):
ΛΙΜΝΕΣ ΧΩΡΙΣ ΨΑΡΙΑ ΚΑΙ ΥΔΡΟΧΑΡΗ ΦΥΤΑ
ΥΠΕΡΜΑΓΓΑΝΙΚΟ ΚΑΛΙΟ (ΠΕΡΜΑΓΚΑΝΑΤ)
2 ΓΡΑΜΜΑΡΙΑ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ 1 m³ ΝΕΡΟ, ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΤΟ ΜΗΝΑ
ΛΙΜΝΕΣ ΜΕ ΨΑΡΙΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ
⚠️ «ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΗ Η ΧΡΗΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ»
➜ ΜΟΝΟ ΜΗΧΑΝΙΚΑ: «πρέπει να ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΡΑΣΙΝΑΔΕΣ ΟΤΑΝ
ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΟΛΛΕΣ, ΜΕ ΚΟΙΝΗ ΑΠΟΧΗ»
③ ΠΡΟΛΗΨΗ — ΝΑ ΜΗΝ ΜΠΑΙΝΟΥΝ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ: τα οργανικά υλικά «διευκολύνουν τον υπερβολικό πολλαπλασιασμό των πράσινων μικροσκοπικών φυκιών και άλλων υδρόβιων φυτών, που θολώνουν και καλύπτουν το νερό». Γι' αυτό:
α) «να ΜΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΧΡΗΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΟΥ Ή ΧΗΜΙΚΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ στα
ΜΕΙΓΜΑΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ των διακοσμητικών υδροχαρών φυτών»
β) «να ΣΥΛΛΕΓΟΝΤΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ από το νερό τα ΝΕΚΡΑ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ
ΦΥΛΛΩΝ, ΒΛΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΥΛΟΥΔΙΩΝ των υδροχαρών καλλωπιστικών φυτών»
γ) «να ΑΠΛΩΝΕΤΑΙ ΚΑΘΕ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ, πάνω από τη λίμνη, ΨΙΛΟ ΠΛΑΣΤΙΚΟ
ΔΙΧΤΥ, για να ΣΥΓΚΡΑΤΕΙ ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΤΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ που πέφτουν»
④ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ ΤΩΝ ΥΔΡΟΧΑΡΩΝ ΦΥΤΩΝ: «Μετά 3-4 χρόνια από τη φύτευση, τα υδροχαρή φυτά (Νούφαρα, Ίριδες κ.λπ.) σχηματίζουν πυκνές τούφες από παραφυάδες και ριζώματα, που τα αδυνατίζουν και ρίχνουν την απόδοσή τους σε άνθη, γι' αυτό είναι απαραίτητο το αραίωμα και το ξαναφύτεμα των πιο δυνατών παραφυάδων ή ριζωμάτων.» ⑤ Η ΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ: «πρέπει να καθαρίζονται από φύλλα και σκουπίδια. Σε τακτικά χρονικά διαστήματα πρέπει να αδειάζονται από το νερό και να καθαρίζονται τα τοιχώματα από τη λάσπη και τους μικροοργανισμούς. Συγχρόνως, καθαρίζονται τα φίλτρα και οι σωληνώσεις των μηχανισμών των σιντριβανιών ή μικρών καταρρακτών και ελέγχονται τα τοιχώματα για ρωγμές και απώλειες στεγανότητας.» ⑥ ΤΟΝ ΧΕΙΜΩΝΑ: οι λίμνες «πρέπει το χειμώνα να είναι γεμάτες με νερό για να προστατεύονται από τις μεταβολές της θερμοκρασίας»· όπου υπάρχει κίνδυνος παγώματος, ρίχνονται «μία ή δύο ελαστικές μπάλες, που με την κίνησή τους εμποδίζουν το σχηματισμό πάγου» (Εικ. 14.7) — ο πάγος είναι θανατηφόρος για τα ψάρια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στις λίμνες που έχουν υδροχαρή φυτά ή ψάρια προσέχουμε κατά πρώτον τα υλικά της επισκευής να μην είναι τοξικά και να μην επηρεάσουν τα ψάρια και τα φυτά, γι' αυτό και η στεγανοποίηση γίνεται με το υλικό που ταιριάζει στην κατασκευή: στην τσιμεντένια λίμνη η ρωγμή σκάβεται σε σχήμα V και επιστρώνεται τσιμεντοκονίαμα από ένα μέρος τσιμέντου και δύο μέρη ψιλής άμμου ή ειδικό υλικό, στην προκατασκευασμένη από fiberglass χρησιμοποιείται το ίδιο υλικό, και στην εύκαμπτη μεμβράνη ειδικά μπαλώματα. Δεύτερον, σε αυτές τις λίμνες δεν είναι δυνατή η χρήση χημικών μέσων απολύμανσης του νερού, όπως το υπερμαγγανικό κάλιο που χρησιμοποιείται στις λίμνες χωρίς ψάρια και φυτά, και γι' αυτό οι πρασινάδες απομακρύνονται, όταν γίνονται πολλές, με κοινή απόχη. Τρίτον, για να παραμένει το νερό καθαρό, εμποδίζεται η είσοδος οργανικών υλικών που διευκολύνουν τον υπερβολικό πολλαπλασιασμό των φυκιών: δεν γίνεται χρήση οργανικού ή χημικού λιπάσματος στα μείγματα ανάπτυξης των υδροχαρών φυτών, συλλέγονται συστηματικά τα νεκρά υπολείμματα φύλλων, βλαστών και λουλουδιών, και κάθε φθινόπωρο απλώνεται πάνω από τη λίμνη ψιλό πλαστικό δίχτυ για να συγκρατεί τα φύλλα των δέντρων. Τέταρτον, μετά από τρία με τέσσερα χρόνια τα υδροχαρή φυτά, όπως τα νούφαρα και οι ίριδες, σχηματίζουν πυκνές τούφες από παραφυάδες και ριζώματα που τα αδυνατίζουν και μειώνουν την ανθοφορία τους, γι' αυτό είναι απαραίτητο το αραίωμα και το ξαναφύτεμα των πιο δυνατών παραφυάδων ή ριζωμάτων. Τέλος, οι λίμνες πρέπει τον χειμώνα να είναι γεμάτες με νερό για να προστατεύονται από τις μεταβολές της θερμοκρασίας, ενώ όπου υπάρχει κίνδυνος παγώματος ρίχνονται στο νερό μία ή δύο ελαστικές μπάλες, που με την κίνησή τους εμποδίζουν τον σχηματισμό πάγου.
Κριτήρια αξιολόγησης: