Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 16 (σελ. 419-420) – ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 16
Αναλυτικές απαντήσεις και στις 22 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 16 «Υγιεινή και ασφάλεια εργαζομένων», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου, σχηματικές αποδόσεις σε ASCII και επισήμανση των τυπογραφικών λαθών και των ασυνεπειών του κεφαλαίου.
Το εργατικό ατύχημα και οι συνέπειές του
Ερώτηση: Τι είναι εργατικό ατύχημα και ποιες οι συνέπειές του;
Απάντηση:
-
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (§16.1.1, σελ. 375), αυτούσιος: «Σαν εργατικό ατύχημα χαρακτηρίζεται το γεγονός που παρουσιάζεται στον εργαζόμενο κατά τη διάρκεια της εργασίας του. Είναι δυνατόν να είναι απρόβλεπτο, βίαιο, ξαφνικό και να συμβεί από υπαιτιότητα του εργαζομένου (κούραση, ξαφνική αρρώστια, έλλειψη αντανακλαστικών λόγω μεγάλης ηλικίας, απειρία), να έχει σχέση με την εργασία του (συνθήκες εργασίας) και να συμβεί από γεγονότα φυσικής αιτίας ανωτέρας βίας (σεισμοί, πλημμύρες).» ⚠️ Το βιβλίο γράφει «Σαν» αντί για το ορθότερο «ως».
-
ΟΙ ΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ — αυτούσια: «Οι συνέπειες του εργατικού ατυχήματος μπορεί να είναι ο θάνατος, ένας σοβαρός ή μη τραυματισμός, υλικές ζημιές σε μηχανήματα και εργαλεία.»
ΤΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ (Υπουργείο Εργασίας και Ι.Κ.Α., μόνο για τους ασφαλισμένους) ΚΑΘΕ 15 ΛΕΠΤΑ ΤΗΣ ΩΡΑΣ ......... ΕΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΚΑΘΕ 3 ΗΜΕΡΕΣ .................. ΕΝΑ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ «Ο αριθμός των εργατικών ατυχημάτων ΔΙΑΦΕΡΕΙ ΑΠΟ ΧΩΡΑ ΣΕ ΧΩΡΑ, εξαρτώμενος από ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ και ΤΟ ΠΟΣΟ ΑΝΕΠΤΥΓΜΕΝΗ ΒΙΟΤΙΚΑ ΕΙΝΑΙ» -
ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ: «Το οικονομικό κόστος των εργατικών ατυχημάτων για το Ι.Κ.Α. μόνο για το έτος 1987 (έτος εξεταζόμενο από σχετική μελέτη) ανέρχεται σε 16,1 δις δρχ. Το σημερινό ετήσιο κόστος των εργατικών ατυχημάτων, σύμφωνα με επίσημη έκθεση, ξεπερνά τα 40 δις δρχ. για την εθνική οικονομία.» ⚠️ ΕΠΟΧΗ ΔΡΑΧΜΗΣ: τα ποσά είναι σε δραχμές και τα στοιχεία από το 1987 — προγενέστερα της εισαγωγής του ευρώ. ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ: «Εκτός από τις οικονομικές υπάρχουν και οι κοινωνικές επιπτώσεις που έχουν να κάνουν με το χαρακτήρα, τη συμπεριφορά και τις ψυχολογικές αντιδράσεις των εργαζομένων μετά το ατύχημα.»
-
ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ — ΤΡΙΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΘΑΝΑΤΟΣ · ΣΟΒΑΡΟΣ Ή ΜΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΥΛΙΚΑ ΥΛΙΚΕΣ ΖΗΜΙΕΣ ΣΕ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ (κόστος για την εθνική οικονομία) ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ (χαρακτήρας, συμπεριφορά, ψυχολογικές αντιδράσεις των εργαζομένων μετά το ατύχημα)⚠️ ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «σε ποσοστό 95% κύριος υπεύθυνος για τα περισσότερα ατυχήματα που συμβαίνουν στη διάρκεια της εργασίας είναι ο άνθρωπος» — γι' αυτό «η πρόληψη των ατυχημάτων είναι ο ασφαλέστερος τρόπος αποφυγής και μείωσης αυτών» (ΠΕΡΙΛΗΨΗ, σελ. 417).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως εργατικό ατύχημα χαρακτηρίζεται το γεγονός που παρουσιάζεται στον εργαζόμενο κατά τη διάρκεια της εργασίας του. Είναι δυνατόν να είναι απρόβλεπτο, βίαιο και ξαφνικό, και να συμβεί από υπαιτιότητα του εργαζομένου, δηλαδή από κούραση, ξαφνική αρρώστια, έλλειψη αντανακλαστικών λόγω μεγάλης ηλικίας ή απειρία, να έχει σχέση με την εργασία του, δηλαδή με τις συνθήκες εργασίας, ή να συμβεί από γεγονότα φυσικής αιτίας ανωτέρας βίας, όπως σεισμοί και πλημμύρες. Οι συνέπειές του μπορεί να είναι ο θάνατος, ένας σοβαρός ή μη τραυματισμός και υλικές ζημιές σε μηχανήματα και εργαλεία. Πέρα από αυτές υπάρχουν και οικονομικές συνέπειες, με το κόστος για την εθνική οικονομία να ξεπερνά, σύμφωνα με το βιβλίο, τα σαράντα δισεκατομμύρια δραχμές ετησίως, καθώς και κοινωνικές επιπτώσεις, που έχουν να κάνουν με τον χαρακτήρα, τη συμπεριφορά και τις ψυχολογικές αντιδράσεις των εργαζομένων μετά το ατύχημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του βιβλίου, μόνο για τους ασφαλισμένους στο Ίδρυμα, κάθε δεκαπέντε λεπτά της ώρας συμβαίνει ένα εργατικό ατύχημα και κάθε τρεις ημέρες ένα θανατηφόρο, ενώ σε ποσοστό ενενήντα πέντε τοις εκατό κύριος υπεύθυνος είναι ο άνθρωπος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η καθαριότητα και η τάξη στην εργασία
Ερώτηση: Πώς εξασφαλίζεται η καθαριότητα και η τάξη στην εργασία;
Απάντηση:
-
ΓΙΑΤΙ ΕΧΟΥΝ ΣΗΜΑΣΙΑ (§16.1.2, σελ. 376-377): «Η απόδοση της εργασίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το περιβάλλον εργασίας… σημεία που δεν καθαρίζονται συχνά είναι εστίες ανάπτυξης μικροβίων, που συντελούν στην ανάπτυξη ασθενειών με άμεσο αποτέλεσμα την κακή υγεία των εργαζομένων.» ➜ Και για την τάξη: «Αντικείμενα πεταμένα δεξιά και αριστερά, δημιουργούν στον εργαζόμενο έλλειψη ηρεμίας και ποιότητας εργασίας καθώς και μεγαλύτερο κόπο. Ενώ ένα τακτοποιημένο περιβάλλον δίνει τη δυνατότητα στον εργαζόμενο να οργανώσει καλύτερα την εργασία του.» ⚠️ Ο βασικός όρος: «πρέπει να υπάρχει συνεχής προσπάθεια από όλους τους εργαζόμενους και προσοχή σε συγκεκριμένους χώρους».
-
ΟΙ ΧΩΡΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΤΡΑ — Α΄ ΜΕΡΟΣ ΔΑΠΕΔΑ · «να ΣΚΟΥΠΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΒΑΣΗ για να μην υπάρχει σκόνη» · «να ΠΛΕΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΣΦΟΥΓΓΑΡΟΠΑΝΟ με τα ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΑ» ΔΙΠΛΟΣ ΣΚΟΠΟΣ: «ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑ» και «ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΥΧΟΝ ΛΑΔΙΑ Ή ΑΛΛΑ ΥΛΙΚΑ που μπορούν να δημιουργήσουν ΟΛΙΣΘΗΡΟΤΗΤΑ» ΔΙΑΒΑΣΕΙΣ «ΟΡΙΟΘΕΤΗΜΕΝΕΣ ΔΙΑΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ, οι οποίες πρέπει να είναι ΚΑΘΑΡΕΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΑΠΟ ΕΜΠΟΔΙΑ, για να γίνεται όσο το δυνατόν ΠΙΟ ΑΣΦΑΛΗΣ Η ΔΙΕΛΕΥΣΗ» ΚΛΙΜΑΚΕΣ «σε ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ από πλευράς καθαριότητας (ΧΩΡΙΣ ΛΑΔΙΑ, ΝΕΡΑ κ.λπ.), ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΧΩΡΙΣ ΕΜΠΟΔΙΑ με αντικείμενα που μπορούν να ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΝ ΠΤΩΣΗ» ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΟΓΚΩΔΗ → «ΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΑ ΣΕ ΡΑΦΙΑ» ΕΡΓΑΛΕΙΑ «ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΚΑΛΑ ΣΤΕΡΕΩΜΕΝΑ ΣΕ ΠΙΝΑΚΕΣ, έτσι ώστε να ΜΗΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΥΚΟΛΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ σε αυτά και για να ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΝΑ ΠΕΣΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ» (Εικ. 16.1) -
ΟΙ ΧΩΡΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΤΡΑ — Β΄ ΜΕΡΟΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ «ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΟΧΗ, για να μην υπάρχει ο κίνδυνος να ΥΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ή από ΚΑΠΟΙΟ ΣΕΙΣΜΟ» «Να ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ Η ΔΙΑΤΑΞΗ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥΣ ΠΥΡΓΟΥΣ και να είναι όσο το δυνατόν πιο ΑΛΦΑΔΙΑΣΜΕΝΗ ΣΕ ΣΧΗΜΑ ΠΥΡΑΜΙΔΑΣ» ΛΑΘΟΣ ΣΩΣΤΟ ███ ███ ███ ███████ ███ █████████ ███ ███████████ ΥΨΗΛΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΣΧΗΜΑ ΠΥΡΑΜΙΔΑΣ ΑΝΑΘΥΜΙΑΣΕΙΣ «σε χώρους που έχουν ΚΑΛΟ ΑΕΡΙΣΜΟ» ΕΥΦΛΕΚΤΑ «να ΜΗ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΣΕ ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΣΤΙΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ, για να μην υπάρχει ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ» ΑΧΡΗΣΤΑ «σε ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΚΑΔΟΥΣ, οι οποίοι πρέπει να ΑΔΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ» ΑΧΡΗΣΤΑ «σε ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥΣ ΚΑΔΟΥΣ για να μην υπάρχει ο κίνδυνος ΕΥΦΛΕΚΤΑ πυρκαϊών» ΤΟΥΑΛΕΤΕΣ «ΣΕ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΒΑΣΗ ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ, για να μην υπάρχει ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ» ΧΩΡΟΙ «ΚΑΘΑΡΟΙ, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΝΤΟΜΩΝ ΣΙΤΙΣΗΣ (ΚΑΤΣΑΡΙΔΕΣ) ΚΑΙ ΤΡΩΚΤΙΚΩΝ (ΠΟΝΤΙΚΙΑ) που είναι πιθανόν να ΜΕΤΑΦΕΡΟΥΝ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ» -
ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ
ΚΑΤΑ ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ «να πηγαίνουν σε ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΑΡΑ ΑΠΟ ΣΚΟΝΕΣ, να ΠΛΕΝΟΥΝ ΚΑΛΑ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥΣ και να ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΝ ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΑΝΑΘΥΜΙΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ» ΜΕΤΑ ΤΗΝ «πρέπει να ΤΑΚΤΟΠΟΙΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΘΑΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΧΩΡΟ, ΕΡΓΑΣΙΑ έτσι ώστε ΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΗΜΕΡΑ ΝΑ ΜΗΝ ΕΓΚΥΜΟΝΕΙ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ»⚠️ ΤΟ ΕΜΜΕΣΟ ΟΦΕΛΟΣ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ: ένα τακτοποιημένο περιβάλλον κάνει τον εργαζόμενο «πιο προσεκτικό στις σχέσεις του με τους συναδέλφους του, προς τον εαυτό του καθώς και στο χειρισμό των διαφόρων μηχανημάτων με τα οποία ασχολείται».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η καθαριότητα και η τάξη εξασφαλίζονται με συνεχή προσπάθεια από όλους τους εργαζόμενους και προσοχή σε συγκεκριμένους χώρους. Τα δάπεδα πρέπει να σκουπίζονται σε καθημερινή βάση για να μην υπάρχει σκόνη και να πλένονται με σφουγγαρόπανο και τα κατάλληλα καθαριστικά και απολυμαντικά, ώστε να γίνεται απολύμανση από τα μικρόβια και καθαρισμός από λάδια ή άλλα υλικά που μπορούν να δημιουργήσουν ολισθηρότητα. Πρέπει να υπάρχουν οριοθετημένες διαβάσεις εργαζομένων, καθαρές και ελεύθερες από εμπόδια, ενώ οι κλίμακες πρέπει να είναι σε πολύ καλή κατάσταση από πλευράς καθαριότητας, χωρίς λάδια και νερά, και ελεύθερες από αντικείμενα που μπορούν να προκαλέσουν πτώση. Τα ογκώδη αντικείμενα τοποθετούνται σε ράφια και τα εργαλεία τακτοποιούνται και στερεώνονται καλά σε πίνακες, ώστε να μην υπάρχει εύκολη πρόσβαση και να μην κινδυνεύουν να πέσουν. Η τοποθέτηση των υλικών γίνεται με μεγάλη προσοχή, ώστε να μη μετακινηθούν από μετατόπιση βάρους ή από σεισμό, αποφεύγοντας τη διάταξη σε υψηλούς πύργους και προτιμώντας αλφαδιασμένη διάταξη σε σχήμα πυραμίδας. Τα υλικά με αναθυμιάσεις τοποθετούνται σε χώρους με καλό αερισμό, τα εύφλεκτα μακριά από εστίες θερμότητας, τα άχρηστα υλικά συλλέγονται σε ειδικούς κάδους που αδειάζονται καθημερινά και τα άχρηστα εύφλεκτα σε μεταλλικούς κάδους. Οι τουαλέτες καθαρίζονται καθημερινά με απολυμαντικές ουσίες και οι χώροι σίτισης διατηρούνται καθαροί, γιατί υπάρχει κίνδυνος ανάπτυξης εντόμων και τρωκτικών που μεταφέρουν ασθένειες. Τέλος, οι εργαζόμενοι κατά το φαγητό πηγαίνουν σε σημεία καθαρά από σκόνες, πλένουν καλά τα χέρια τους και αποφεύγουν σημεία με αναθυμιάσεις και χημικά, ενώ μετά το τέλος της εργασίας τακτοποιούν και καθαρίζουν τον χώρο, ώστε το ξεκίνημα της επόμενης ημέρας να μην εγκυμονεί κινδύνους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα κυριότερα σημεία του σώματος που προφυλάσσονται
Ερώτηση: Ποια είναι τα κυριότερα σημεία του σώματος του ανθρώπου που πρέπει να προφυλαχθούν;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§16.1.3, σελ. 379), αυτούσια: «Τα σημεία που πρέπει να προφυλαχθούν στον άνθρωπο είναι κυρίως (Εικ. 16.2), το κεφάλι, τα μάτια, τα χέρια, τα πόδια και τα εσωτερικά όργανα με κυριότερα τους πνεύμονες.» Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 417) επαναλαμβάνει τον ίδιο κατάλογο. ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: «Ο εργαζόμενος για να προστατέψει την υγεία του και τη σωματική του ακεραιότητα κατά τη διάρκεια της εργασίας του πρέπει, ανάλογα με το είδος της εργασίας που εκτελεί, να παίρνει και τα κατάλληλα ατομικά μέτρα προστασίας.»
-
ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΙ ← ΚΡΑΝΗ (Εικ. 16.3) ○ ΜΑΤΙΑ ─ │ ─ ← ΓΥΑΛΙΑ (Εικ. 16.6) / ΜΑΣΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ╱ │ ╲ ΧΕΡΙΑ ──┤ │ ├── ΧΕΡΙΑ ← ΓΑΝΤΙΑ (Εικ. 16.9, 16.10) █ ← ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ: ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΑΕΡΑ ╱ ╲ (Εικ. 16.12-16.15) ╱ ╲ ▄▄ ▄▄ ← ΠΟΔΙΑ: ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ Ή ΜΠΟΤΕΣ (Εικ. 16.11) -
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΣΗΜΕΙΟ
ΚΕΦΑΛΙ ΚΡΑΝΗ «κατασκευασμένα από ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΛΙΚΑ, που ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΑΠΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΠΕΣΟΥΝ ΑΠΟ ΨΗΛΑ»· ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ, ΟΡΥΧΕΙΑ, ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ, ΚΛΑΔΕΜΑ ΔΕΝΔΡΩΝ + ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ «ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΩΣ λαμβάνουν προστατευτικά μέτρα ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΤΟΥΣ, με ΕΙΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ» ΑΥΤΙΑ ΩΤΟΑΣΠΙΔΕΣ σε ΕΝΤΟΝΟ ΘΟΡΥΒΟ (αεροδρόμια, ναυπηγεία) και σε ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΛΥΣΟΠΡΙΟΝΟ ΜΑΤΙΑ «ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΕΙΔΗ ΓΥΑΛΙΩΝ» ΤΟΡΝΟΣ / ΤΡΟΧΟΣ → ΑΘΡΑΥΣΤΑ ΛΕΥΚΑ ΓΥΑΛΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ, ΚΟΠΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ → ΕΙΔΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΙΣΤΑ ΠΡΟΣΩΠΟ ΜΑΣΚΕΣ «που το ΠΡΟΦΥΛΑΣΣΟΥΝ ΣΥΝΟΛΙΚΑ Ή ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΜΕΡΟΣ» ΟΞΕΑ → ΕΙΔΙΚΟ ΛΑΣΤΙΧΟ · ΡΙΝΙΣΜΑΤΑ → ΜΕΤΑΛΛΙΚΕΣ ΧΕΡΙΑ ΓΑΝΤΙΑ: ΑΜΙΑΝΤΟΥ (υψηλές θερμοκρασίες, εγκαύματα) · ΠΛΑΣΤΙΚΑ (οξέα, έλαια, χημικά) · ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΛΑΣΤΙΚΟΥ (ηλεκτρολογικές) · ΔΕΡΜΑΤΙΝΑ (αιχμηρά εργαλεία — ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΕΣ) ΠΟΔΙΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ Ή ΜΠΟΤΕΣ ΑΠΟ ΔΕΡΜΑ ΚΑΙ ΣΙΔΕΡΟ «που ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΥΝ ΤΑ ΔΑΚΤΥΛΑ ΑΠΟ ΠΤΩΣΕΙΣ ΒΑΡΕΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ» · ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗ ΕΠΕΝΔΥΣΗ (προσκρούσεις) · ΜΟΝΩΤΙΚΗ ΣΟΛΑ (ηλεκτρολογικές) · ΑΝΤΙΟΛΙΣΘΗΡΕΣ ΛΑΣΤΙΧΕΝΙΕΣ ΜΠΟΤΕΣ (χημικά, νερά, έλαια) ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ «Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ… γίνεται με ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΑΕΡΑ»: ΜΗΧΑΝΙΚΟ ΦΙΛΤΡΟ (επικίνδυνα χημικά αέρια) · ΧΗΜΙΚΟ ΦΙΛΤΡΟ (δηλητηριώδη αέρια) · ΑΠΛΕΣ ΜΑΣΚΕΣ (βαφές, τρίψιμο μαρμάρων, σκόνη) · ΣΥΣΚΕΥΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΚΑΘΑΡΟΥ ΑΕΡΑ Ή ΟΞΥΓΟΝΟΥ (κλειστός χώρος, μείωση οξυγόνου, αύξηση CO2/CO) -
ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ: «γίνεται με ειδικές φόρμες εργασίας, οι οποίες πρέπει να είναι σε καθαρή κατάσταση, να μην είναι πολύ φαρδιές, έτσι ώστε να μη δημιουργούνται ατυχήματα από πυρκαϊές και εμπλοκές σε κινούμενα μέρη μηχανών»· υπάρχουν πυρίμαχες φόρμες, ποδιές από αμίαντο και δέρμα για συγκολλήσεις και ποδιές από ελαστικό για οξέα και διαλυτικά (Εικ. 16.16). ⚠️ Και η ζώνη ασφαλείας σε κλαδέματα υψηλών δένδρων (Εικ. 16.17). ⚠️ «Η συνεχής έρευνα στον τομέα προστασίας δίνει συνεχώς καινούργια προϊόντα προστασίας, κατασκευασμένα από νέα υλικά σε μεγάλη ποικιλία»· ο εργαζόμενος, «είτε εργάζεται ατομικά είτε σε εργοδότη, πρέπει να είναι σε θέση να γνωρίζει τους κινδύνους που υπάρχουν σε κάθε εργασία και να χρησιμοποιεί τα κατάλληλα μέσα προστασίας σε κάθε περίπτωση».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα σημεία που πρέπει να προφυλαχθούν στον άνθρωπο είναι κυρίως το κεφάλι, τα μάτια, τα χέρια, τα πόδια και τα εσωτερικά όργανα, με κυριότερα τους πνεύμονες. Για την προστασία του κεφαλιού υπάρχουν κράνη κατασκευασμένα από διάφορα υλικά, που προστατεύουν από αντικείμενα τα οποία μπορούν να πέσουν από ψηλά, ενώ οι γυναίκες επιπροσθέτως προστατεύουν τα μαλλιά τους με ειδικό δίχτυ. Για τα αυτιά, σε χώρους με έντονο θόρυβο και σε κηποτεχνικές εργασίες με μηχανήματα όπως το αλυσοπρίονο, χρησιμοποιούνται ωτοασπίδες. Για τα μάτια χρησιμοποιούνται για κάθε περίπτωση διαφορετικά είδη γυαλιών, όπως άθραυστα λευκά στον τόρνο και στον τροχό και ειδικά χρωματιστά στις ηλεκτροσυγκολλήσεις και στην κοπή μετάλλων, ενώ για το πρόσωπο υπάρχουν μάσκες που το προφυλάσσουν συνολικά ή κατά ένα μέρος. Για τα χέρια υπάρχουν γάντια από αμίαντο για τις υψηλές θερμοκρασίες, από πλαστικό για οξέα, έλαια και χημικά, από ειδικό ελαστικό για ηλεκτρολογικές εργασίες και δερμάτινα για εργασίες με αιχμηρά εργαλεία, όπως οι κηποτεχνικές. Για τα πόδια υπάρχουν ειδικά παπούτσια ή μπότες από δέρμα και σίδερο, που προστατεύουν τα δάκτυλα από πτώσεις βαρέων αντικειμένων, με μεταλλική επένδυση σε βαριές εργασίες, με μονωτικό στη σόλα σε ηλεκτρολογικές και αντιολισθηρές λαστιχένιες μπότες όπου υπάρχουν χημικά, νερά ή έλαια. Τέλος, ο έλεγχος της αναπνοής, για την προστασία των πνευμόνων, γίνεται με συσκευές καθαρισμού του αέρα, με μηχανικό ή χημικό φίλτρο, με απλές μάσκες ή με συσκευή παροχής καθαρού αέρα ή οξυγόνου σε κλειστούς χώρους. Συμπληρωματικά, η προστασία του σώματος γίνεται με ειδικές φόρμες εργασίας, που πρέπει να είναι καθαρές και όχι πολύ φαρδιές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η προστασία από πτώσεις σε κλαδέματα υψηλών δέντρων
Ερώτηση: Πώς προστατεύονται οι εργαζόμενοι από τις πτώσεις, σε εργασίες κλαδεμάτων υψηλών δένδρων;
Απάντηση:
-
Η ΑΜΕΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§16.1.3, σελ. 386), αυτούσια: «Σε εργασίες κλαδεμάτων υψηλών δένδρων οι εργαζόμενοι πρέπει να φορούν ειδικές ζώνες ασφαλείας, που δένουν το σώμα από ένα σταθερό σημείο και το προστατεύουν από τις πτώσεις» (Εικ. 16.17). Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 417) το επαναλαμβάνει αυτολεξεί. ➜ Η Εικ. 16.17 τις περιγράφει ως «Ειδικός εξοπλισμός για αναρρίχηση σε στύλους και δένδρα και για μετακίνηση και εργασία σε κεκλιμένες και κατακόρυφες επιφάνειες».
-
⚠️ ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΤΟΣΗ ΣΗΜΑΣΙΑ (§16.1.4, σελ. 388): «Η συχνότερη αιτία εργατικών ατυχημάτων, σύμφωνα με στατιστικές που έχουν γίνει, είναι οι πτώσεις. Τις περισσότερες φορές τα περιστατικά είναι πολύ σοβαρά και περιλαμβάνουν τραυματισμούς, αναπηρίες και σε πολλές περιπτώσεις το θάνατο.»
Η ΖΩΝΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΧΗΜΑΤΙΚΑ ║ ← ΣΤΑΘΕΡΟ ΣΗΜΕΙΟ (κορμός / χοντρό κλαδί) ║ ╠══════╗ ← ΙΜΑΝΤΑΣ ΑΓΚΥΡΩΣΗΣ ║ ○ ║ ──┼── ← ΖΩΝΗ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ ║ ╱ ╲ ║ ➜ ΚΑΙ ΑΝ ΧΑΣΕΙ ΤΗΝ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟΥ, ΤΟ ΣΩΜΑ ΣΥΓΚΡΑΤΕΙΤΑΙ -
ΤΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΤΗΣ §16.1.4: «Για να αποφεύγονται τα ατυχήματα από τις πτώσεις, οι εργαζόμενοι πρέπει να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα φορώντας τα κατάλληλα ρούχα και παπούτσια και ειδικά για τα μεγάλα ύψη να είναι εφοδιασμένοι με ζώνη ασφαλείας.»
ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑ ΚΛΑΔΕΜΑ ΥΨΗΛΩΝ ΔΕΝΔΡΩΝ ① ΖΩΝΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ δεμένη σε ΣΤΑΘΕΡΟ ΣΗΜΕΙΟ (§16.1.3) ② ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΡΟΥΧΑ ΚΑΙ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ (§16.1.4) ③ ΚΡΑΝΟΣ — τα κράνη χρησιμοποιούνται και σε «ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (ΚΛΑΔΕΜΑ ΔΕΝΔΡΩΝ)» (Εικ. 16.3) ④ ΩΤΟΑΣΠΙΔΕΣ — «σε ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ, όπου γίνεται χρήση ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΕΝΤΟΝΟ ΘΟΡΥΒΟ (ΑΛΥΣΟΠΡΙΟΝΟ)» (§16.1.3) ⑤ ΔΕΡΜΑΤΙΝΑ ΓΑΝΤΙΑ — για τα ΑΙΧΜΗΡΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ (§16.1.3) ⑥ ΑΝ ΤΟ ΥΨΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΟ: «κατά κανόνα χρησιμοποιούνται ΕΙΔΙΚΕΣ ΣΚΑΛΩΣΙΕΣ με ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΣΤΕΡΕΩΣΗ ΣΕ ΣΤΑΘΕΡΑ ΣΗΜΕΙΑ και με ΣΤΕΡΕΕΣ ΚΟΥΠΑΣΤΕΣ» (§16.1.4) -
⚠️ ΚΑΙ Η ΦΟΡΗΤΗ ΣΚΑΛΑ (§16.1.5): «Τα επαγγέλματα των κηπουρών, ηλεκτρολόγων, ελαιοχρωματιστών, είναι στις πρώτες θέσεις ατυχημάτων, λόγω της μεγάλης χρήσης φορητών κλιμάκων» — άρα, όταν το κλάδεμα γίνεται από σκάλα, ισχύουν και όλοι οι κανόνες της §16.1.5: καλή στήριξη και αγκύρωση, κλίση με τη βάση σε απόσταση 1/4 του ύψους, ανέβασμα ένα ένα σκαλοπάτι με τον θώρακα προς τη σκάλα, και τήρηση του ορίου φορτίου. ΤΟ ΕΡΓ. 2ο (σελ. 422) το επιβεβαιώνει: οι μαθητές «παίρνουν τα ενδεδειγμένα μέτρα ατομικής προστασίας φορώντας φόρμα, γάντια, μάσκα κ.λπ.» και «θέτουν σε κίνηση το αλυσοπρίονο και κόβουν κορμό δένδρου φορώντας τα προστατευτικά ατομικά είδη προστασίας».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε εργασίες κλαδεμάτων υψηλών δέντρων οι εργαζόμενοι πρέπει να φορούν ειδικές ζώνες ασφαλείας, που δένουν το σώμα από ένα σταθερό σημείο και το προστατεύουν από τις πτώσεις· πρόκειται για ειδικό εξοπλισμό αναρρίχησης σε στύλους και δέντρα και για μετακίνηση και εργασία σε κεκλιμένες και κατακόρυφες επιφάνειες. Το μέτρο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί, σύμφωνα με στατιστικές, η συχνότερη αιτία εργατικών ατυχημάτων είναι οι πτώσεις και τα περιστατικά είναι τις περισσότερες φορές πολύ σοβαρά, με τραυματισμούς, αναπηρίες και σε πολλές περιπτώσεις τον θάνατο. Συμπληρωματικά, οι εργαζόμενοι λαμβάνουν προληπτικά μέτρα φορώντας τα κατάλληλα ρούχα και παπούτσια, ενώ ειδικά για τα μεγάλα ύψη πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με ζώνη ασφαλείας. Στις κηποτεχνικές εργασίες κλαδέματος χρησιμοποιούνται επίσης κράνος, ωτοασπίδες λόγω του θορύβου του αλυσοπρίονου και δερμάτινα γάντια για τα αιχμηρά εργαλεία, ενώ όταν το ύψος εργασίας είναι μεγάλο χρησιμοποιούνται κατά κανόνα ειδικές σκαλωσιές με πολύ καλή στερέωση σε σταθερά σημεία και με στέρεες κουπαστές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η στήριξη και η σωστή χρήση μιας φορητής σκάλας
Ερώτηση: Πώς εξασφαλίζεται η στήριξη και η σωστή χρήση μιας φορητής σκάλας;
Απάντηση:
-
⚠️ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (§16.1.5, σελ. 388-389): «Η γνώση των κινδύνων από τους χρήστες φορητών κλιμάκων (σκάλες) καθώς και η προσοχή που πρέπει να δείχνουν στην εκτέλεση των εργασιών αποτρέπει σε μεγάλο βαθμό τη δημιουργία ατυχημάτων.» «Τα επαγγέλματα των κηπουρών, ηλεκτρολόγων, ελαιοχρωματιστών, είναι στις πρώτες θέσεις ατυχημάτων, λόγω της μεγάλης χρήσης φορητών κλιμάκων.» Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΚΑΛΑΣ: «Τα επικίνδυνα σημεία σε μία φορητή σκάλα είναι τα σκαλοπάτια. Στις ξύλινες σκάλες πρέπει να αποφεύγονται οι ρωγμές, τα σαπίσματα σε όλα τα σημεία και τα σκαλοπάτια να είναι καλά στερεωμένα στα κάθετα στοιχεία. Επίσης, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στα καρφιά που μπορεί να εξέχουν και είναι δυνατόν να προκαλέσουν τραυματισμό στα χέρια και στα πόδια.»
-
Η ΣΤΗΡΙΞΗ — αυτούσια: «Η στήριξη της σκάλας πρέπει να είναι πολύ καλή στο σημείο που ακουμπά και να αγκυρώνεται στο δάπεδο, έτσι ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος μετακίνησής της.»
ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΤΡΟΠΟΙ ΑΓΚΥΡΩΣΗΣ ① «ΕΝΑ ΣΑΝΙΔΙ ΚΑΡΦΩΜΕΝΟ στην πιο απλή μορφή ΜΕ ΑΚΙΔΕΣ ΣΕ ΞΥΛΙΝΟ ΔΑΠΕΔΟ» ② «ΜΕ ΣΧΟΙΝΙ ΠΟΥ ΔΕΝΕΙ ΤΗ ΣΚΑΛΑ ΣΤΗΝ ΚΟΛΩΝΑ» ③ «ΜΕ ΑΝΤΙΟΛΙΣΘΗΤΙΚΑ ΠΕΔΙΛΑ» ④ «ΜΕ ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΗ ΑΠΟ ΑΛΛΟ ΑΤΟΜΟ ΟΤΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ»Η ΚΛΙΣΗ (Εικ. 16.18): «Σημαντικό ρόλο στην ασφαλή χρήση μίας σκάλας παίζει η κατάλληλη κλίση με την οποία τοποθετείται. Η τοποθέτησή της πρέπει να γίνεται, όταν πρόκειται να ακουμπήσει σε τοίχο, σε απόσταση ίση με το 1/4 του ύψους της.»
╱│ ← ΤΟΙΧΟΣ ╱ │ ╱ │ ΥΨΟΣ = Υ ╱ │ ╱ │ ╱ │ ───────────────── │← Υ/4 →│ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: σκάλα ύψους 4 m → ΒΑΣΗ 1 m ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΙΧΟ -
Η ΣΩΣΤΗ ΧΡΗΣΗ
ΑΝΕΒΑΣΜΑ ΚΑΙ ΚΑΤΕΒΑΣΜΑ «Η ΣΩΣΤΗ ΚΙΝΗΣΗ γίνεται ΑΝΕΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΕΝΑ ΣΚΑΛΟΠΑΤΙ, ΜΕ ΤΟ ΘΩΡΑΚΑ ΣΤΡΑΜΜΕΝΟ ΠΡΟΣ ΤΗ ΣΚΑΛΑ» ΤΟ ΦΟΡΤΙΟ «δεν πρέπει να είναι ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΤΕΞΕΙ, γιατί υπάρχει ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗΣ» ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: «μία ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗ ΞΥΛΙΝΗ ΣΚΑΛΑ μπορεί να σηκώσει ΦΟΡΤΙΟ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ 150 Kgr» ⚠️ ΤΟ ΟΡΙΟ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ: «ΥΛΙΚΑ ΕΛΑΦΡΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ (π.χ. ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ)» (§16.1.4) ⚠️ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ: «χρησιμοποιούνται ΞΥΛΙΝΕΣ ΣΚΑΛΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΑΡΧΕΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΠΛΗΞΙΑΣ» «ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ Η ΚΑΘΕ ΣΚΑΛΑ» -
ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΥΡΩ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ
ΜΕΓΑΛΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΑΝΘΡΩΠΩΝ «πρέπει να λαμβάνονται ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ, με ΕΜΠΟΔΙΑ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΝΗ ΤΑΙΝΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΗ)» ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑΚΩΝ «πρέπει να δίνεται προσοχή να μη συμβαίνουν ατυχήματα, από ΚΤΥΠΗΜΑΤΑ ΣΕ ΤΟΙΧΟΥΣ ΚΑΙ ΤΖΑΜΙΑ και από ΕΜΠΛΟΚΕΣ ΣΕ ΣΧΟΙΝΙΑ ΚΑΙ ΣΥΡΜΑΤΑ»⚠️ Και για τις σταθερές κλίμακες (§16.1.4): «πρέπει να συντηρούνται τακτικά, έτσι ώστε οι κουπαστές και τα κάγκελα προστασίας να είναι σε καλή κατάσταση»· «να μην είναι απότομη με στενά σκαλιά, να είναι διαστρωμένη με υλικά που είναι σταθερά και να μην υπάρχει διαφορετικό ύψος στα σκαλοπάτια».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η στήριξη της σκάλας πρέπει να είναι πολύ καλή στο σημείο που ακουμπά και η σκάλα να αγκυρώνεται στο δάπεδο, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος μετακίνησής της. Αυτό επιτυγχάνεται με ένα σανίδι καρφωμένο, στην πιο απλή μορφή, με ακίδες σε ξύλινο δάπεδο, με σχοινί που δένει τη σκάλα στην κολώνα, με αντιολισθητικά πέδιλα ή με συγκράτηση από άλλο άτομο, όταν υπάρχει. Σημαντικό ρόλο παίζει και η κατάλληλη κλίση: όταν η σκάλα πρόκειται να ακουμπήσει σε τοίχο, τοποθετείται σε απόσταση ίση με το ένα τέταρτο του ύψους της. Για τη σωστή χρήση, πρέπει να δίνεται προσοχή στο ανέβασμα και το κατέβασμα, και η σωστή κίνηση γίνεται ανεβαίνοντας ένα ένα σκαλοπάτι, με τον θώρακα στραμμένο προς τη σκάλα. Το φορτίο που μεταφέρεται δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερο από αυτό που μπορεί να αντέξει η σκάλα, γιατί υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης· για παράδειγμα, μια ενισχυμένη ξύλινη σκάλα μπορεί να σηκώσει φορτίο μαζί με το άτομο που τη χρησιμοποιεί συνολικού βάρους εκατόν πενήντα κιλών. Πριν από τη χρήση ελέγχονται τα σκαλοπάτια, που είναι τα επικίνδυνα σημεία, ώστε να μην έχουν ρωγμές ή σαπίσματα, να είναι καλά στερεωμένα στα κάθετα στοιχεία και να μην εξέχουν καρφιά. Στις ηλεκτρολογικές εργασίες χρησιμοποιούνται ξύλινες σκάλες, για να μην υπάρχει κίνδυνος ηλεκτροπληξίας. Τέλος, σε σημεία με μεγάλη κυκλοφορία ανθρώπων λαμβάνονται προστατευτικά μέτρα με εμπόδια και κόκκινη απαγορευτική ταινία ασφαλείας, ενώ κατά τη μεταφορά των κλιμάκων προσέχουμε να μη συμβούν ατυχήματα από κτυπήματα σε τοίχους και τζάμια και από εμπλοκές σε σχοινιά και σύρματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η σωστή στάση κατά την ανύψωση βαρέος αντικειμένου
Ερώτηση: Πώς πρέπει να τοποθετεί ο άνθρωπος το σώμα του και ποιες κινήσεις πρέπει να κάνει, όταν ανυψώνει ένα βαρύ αντικείμενο για να μη δημιουργήσει πρόβλημα στη σπονδυλική του στήλη;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§16.1.6, σελ. 391), αυτούσια: «Όταν ανυψώνεται ένα αντικείμενο το σώμα πρέπει να βρίσκεται σε ίσια στάση, σε θέση κοντά στο αντικείμενο. Πρέπει να γίνεται βαθύ κάθισμα (Εικ. 16.19) με τα χέρια τεντωμένα. Η μέση να μη λυγίζει και η ύψωση του αντικειμένου να βασίζεται κυρίως στους μύες των ποδιών.»
-
ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΑΝΥΨΩΣΗΣ ① ΙΣΙΑ ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ② ΘΕΣΗ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ③ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΕΝΤΩΜΕΝΑ ④ Η ΜΕΣΗ ΝΑ ΜΗ ΛΥΓΙΖΕΙ — Η ΥΨΩΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΥΕΣ ΤΩΝ ΠΟΔΙΩΝ ΣΩΣΤΟ ΛΑΘΟΣ ○ ○ /|\ ← ΙΣΙΑ ΠΛΑΤΗ /| ← ΛΥΓΙΣΜΕΝΗ ΜΕΣΗ | / | / \ ← ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ |\ ← ΤΕΝΤΩΜΕΝΑ ΠΟΔΙΑ [███] ← ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΣΩΜΑ [███] ← ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΣΤΟΥΣ ΜΥΕΣ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΣΤΗ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΤΩΝ ΠΟΔΙΩΝ — ΤΟΥΣ ΣΤΗΛΗ — ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΦΤΙΑΓΜΕΝΗ ΓΙΑ ΝΑ ΣΗΚΩΝΕΙ➜ Η Εικ. 16.19 έχει ακριβώς αυτή τη λεζάντα: «Ασφαλής ανύψωση αντικειμένου για να μην υπάρχει πρόβλημα στη σπονδυλική στήλη».
-
ΤΙ ΠΡΟΗΓΕΙΤΑΙ ΤΗΣ ΑΝΥΨΩΣΗΣ: «Πριν γίνει κάποια μεταφορά αντικειμένου με τα χέρια, πρέπει αυτό να εξετάζεται προσεχτικά σχετικά με τον όγκο, το βάρος, την υφή του. Σε περίπτωση που είναι πολύ βαρύ να μη σηκώνεται από ένα άτομο, αλλά να ζητείται η βοήθεια και κάποιου ή κάποιων άλλων. Εάν το αντικείμενο είναι τραχύ, με αιχμηρές γωνίες που κόβουν, πρέπει να ληφθούν απαραίτητα προστατευτικά μέσα (γάντια).» ⚠️ ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ: «Ο αριθμός των ατυχημάτων που προέρχονται από μεταφορά και ανύψωση είναι σημαντικά μεγάλος και καταλαμβάνει το 20% των συνολικών ατυχημάτων που συμβαίνουν.»
-
ΚΑΙ Η ΚΙΝΗΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΟΡΤΙΟ: «Στην εργασία μεταφοράς αντικειμένων, όταν υπάρχει κίνηση, τα βήματα πρέπει να είναι σταθερά, ο κορμός του σώματος να μην κάνει απότομες κινήσεις και να διατηρείται η ισορροπία του σώματος όσο το δυνατόν καλύτερα.»
ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΕΙΔΙΚΑ ΦΟΡΤΙΑ ΜΕΓΑΛΟ ΒΑΡΟΣ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ (προστασία δακτύλων) + ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟ ΚΡΑΝΟΣ ΥΑΛΟΠΙΝΑΚΕΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΒΕΝΤΟΥΖΕΣ + ΕΙΔΙΚΑ ΓΑΝΤΙΑ ΜΕΓΑΛΟ ΜΗΚΟΣ «να ΕΛΕΓΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΑΚΡΑ» · ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΔΥΟ (ΣΩΛΗΝΕΣ) ΑΤΟΜΑ · αν έχουν μικρό βάρος «ΜΕ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΘΕΤΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ για να γίνεται καλύτερα ο ΟΠΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν ανυψώνεται ένα αντικείμενο, το σώμα πρέπει να βρίσκεται σε ίσια στάση και σε θέση κοντά στο αντικείμενο. Πρέπει να γίνεται βαθύ κάθισμα με τα χέρια τεντωμένα, η μέση να μη λυγίζει και η ύψωση του αντικειμένου να βασίζεται κυρίως στους μύες των ποδιών· έτσι το βάρος μεταφέρεται στους ισχυρούς μύες των ποδιών και δεν επιβαρύνεται η σπονδυλική στήλη. Πριν από την ανύψωση, το αντικείμενο πρέπει να εξετάζεται προσεχτικά ως προς τον όγκο, το βάρος και την υφή του· αν είναι πολύ βαρύ δεν σηκώνεται από ένα άτομο αλλά ζητείται βοήθεια, και αν είναι τραχύ με αιχμηρές γωνίες φοριούνται γάντια. Κατά τη μεταφορά, όταν υπάρχει κίνηση, τα βήματα πρέπει να είναι σταθερά, ο κορμός του σώματος να μην κάνει απότομες κινήσεις και να διατηρείται η ισορροπία του σώματος όσο το δυνατόν καλύτερα. Σημειώνεται ότι τα ατυχήματα από μεταφορά και ανύψωση καταλαμβάνουν το είκοσι τοις εκατό των συνολικών ατυχημάτων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η αποφυγή ατυχημάτων από την κακή χρήση των εργαλείων
Ερώτηση: Αναφέρατε τους κυριότερους τρόπους με τους οποίους μπορούν να αποφευχθούν τα ατυχήματα από την κακή χρήση των εργαλείων.
Απάντηση:
-
⚠️ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ (§16.1.7, σελ. 392): «Η μεγάλη χρήση εργαλείων στις βιομηχανίες, στα εργοστάσια, στα συνεργεία αλλά και σε καθημερινές οικιακές εργασίες προξενούν μεγάλο αριθμό ατυχημάτων. Ο πρωτογενής τραυματισμός από εργαλείο μπορεί να είναι επιπόλαιος, κρύβει όμως μεγάλους κινδύνους από μολύνσεις που μπορούν να δημιουργηθούν αργότερα.» ① ΤΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΜΕ ΤΟΝ ΣΩΣΤΟ ΤΡΟΠΟ: «Για να αποφεύγονται οι τραυματισμοί, πρέπει να χρησιμοποιούνται τα κατάλληλα εργαλεία για την κάθε εργασία (Εικ. 16.20) και με το σωστό τρόπο. Αυτό προϋποθέτει ότι ο χρήστης πρέπει να γνωρίζει τον τρόπο λειτουργίας του κάθε εργαλείου και να τηρεί τους κανόνες εφαρμογής που θέτει ο κατασκευαστής του.» ➜ Η Εικ. 16.20 δείχνει ακριβώς το αντίθετο: «Χρήση εργαλείου που δεν έχει σχέση με την εργασία».
-
② Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΣΕ ΚΑΛΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: «Η διατήρηση των εργαλείων σε καλή κατάσταση είναι σημαντικός παράγοντας αποφυγής ατυχημάτων. Ο έλεγχος και η συντήρηση πρέπει να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, έτσι ώστε τη στιγμή που θα χρησιμοποιηθούν να μη δημιουργούν πρόβλημα στην ασφάλεια του εργαζομένου.» ③ Η ΑΠΟΣΥΡΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ: «Τα εργαλεία που έχουν χρησιμοποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα καλό είναι να αποσύρονται.»
ΤΑ ΤΡΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΚΑΛΕΜΙ «λόγω ΜΕΓΑΛΗΣ ΧΡΗΣΗΣ υπάρχει κίνδυνος ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ και ΤΑ ΡΙΝΙΣΜΑΤΑ ΣΙΔΗΡΟΥ ΝΑ ΠΕΤΑΧΘΟΥΝ και να ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΝ ΜΕΓΑΛΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ» ΓΡΥΛΟΣ «τη στιγμή που ΑΝΥΨΩΝΕΙ ΚΑΠΟΙΟ ΦΟΡΤΙΟ, εάν ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΚΑΛΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ μπορεί ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ και ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕΙ ΑΤΥΧΗΜΑ» ΣΚΕΠΑΡΝΙ «με ΡΑΓΙΣΜΕΝΗ ΧΕΙΡΟΛΑΒΗ μπορεί ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ με ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ» -
④ Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ: «Στον τρόπο αποθήκευσης των εργαλείων πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή, έτσι ώστε ο εργαζόμενος να είναι σε θέση να βρίσκει το κατάλληλο εργαλείο για την κάθε χρήση εύκολα και με ασφαλή τρόπο. Πρέπει να δίδεται προσοχή στην αποθήκευση εργαλείων που έχουν αιχμηρές γωνίες, γιατί υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού στα χέρια.» ➜ Συμπληρωματικά (§16.1.2): τα εργαλεία «πρέπει να είναι τακτοποιημένα και καλά στερεωμένα σε πίνακες, έτσι ώστε να μην υπάρχει εύκολη πρόσβαση σε αυτά και για να μην είναι επικίνδυνα να πέσουν και να δημιουργήσουν ατυχήματα» (Εικ. 16.1). ⑤ Η ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑ: «Σε κηποτεχνικές, ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εργασίες που χρησιμοποιούνται αιχμηρά εργαλεία, όπως είναι τα ψαλίδια και τα πριόνια, υπάρχουν ειδικές θήκες ασφαλείας που μπαίνουν στη ζώνη του παντελονιού και μεταφέρουν τα εργαλεία με ασφαλή τρόπο» (Εικ. 16.21).
-
⑥ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ — Ο ΠΡΟΣΘΕΤΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ: «Εργαλεία που χρησιμοποιούν ηλεκτρικό ρεύμα, όπως είναι το πριόνι, η σέγα, το τρυπάνι, ο τροχός λείανσης, έχουν τον πρόσθετο κίνδυνο της ηλεκτροπληξίας.»
ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ · «πρέπει να ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ, ΑΠΟ ΤΥΧΟΝ ΦΘΟΡΕΣ» · «κατά τη διάρκεια λειτουργίας του εργαλείου να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή ΝΑ ΜΗΝ ΚΟΠΕΙ» · «Οι ΠΡΙΖΕΣ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ… να είναι ΣΕ ΚΑΛΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ και να υπάρχει ΡΕΛΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΙΝΑΚΑ» · ⚠️ «όταν υπάρχουν ΕΥΦΛΕΚΤΑ ΥΛΙΚΑ, ΕΙΔΙΚΑ ΟΤΑΝ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, να ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ, γιατί υπάρχει ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΠΥΡΚΑΪΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΠΙΝΘΗΡΕΣ που δημιουργούνται σε πολλές περιπτώσεις»⚠️ Και το κεφ. 16.2.2.1 προσθέτει: «δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εργαλεία που δεν είναι σε καλή κατάσταση και έχουν λαβή από υλικό «καλό αγωγό» του ηλεκτρικού ρεύματος»· σε υψηλή τάση τα εργαλεία «πρέπει να είναι απαλλαγμένα από υγρασία και πολύ καλά καθαρισμένα».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κυριότεροι τρόποι αποφυγής των ατυχημάτων από τα εργαλεία είναι οι εξής. Πρώτον, να χρησιμοποιούνται τα κατάλληλα εργαλεία για την κάθε εργασία και με τον σωστό τρόπο, κάτι που προϋποθέτει ότι ο χρήστης γνωρίζει τον τρόπο λειτουργίας του κάθε εργαλείου και τηρεί τους κανόνες εφαρμογής που θέτει ο κατασκευαστής του. Δεύτερον, η διατήρηση των εργαλείων σε καλή κατάσταση, με έλεγχο και συντήρηση σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να μη δημιουργούν πρόβλημα στην ασφάλεια του εργαζομένου. Τρίτον, η απόσυρση των εργαλείων που έχουν χρησιμοποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα· για παράδειγμα, ένα καλέμι λόγω μεγάλης χρήσης κινδυνεύει να σπάσει και τα ρινίσματα σιδήρου να πληγώσουν τα μάτια, ένας γρύλος που δεν είναι σε καλή κατάσταση μπορεί να σπάσει ενώ ανυψώνει φορτίο, και ένα σκεπάρνι με ραγισμένη χειρολαβή μπορεί να σπάσει κατά τη χρήση του με απρόβλεπτα αποτελέσματα. Τέταρτον, η σωστή αποθήκευση, ώστε ο εργαζόμενος να βρίσκει το κατάλληλο εργαλείο εύκολα και με ασφαλή τρόπο, με ιδιαίτερη προσοχή στα εργαλεία με αιχμηρές γωνίες. Πέμπτον, η ασφαλής μεταφορά των αιχμηρών εργαλείων, όπως τα ψαλίδια και τα πριόνια, σε ειδικές θήκες ασφαλείας που μπαίνουν στη ζώνη του παντελονιού. Έκτον, ιδιαίτερη προσοχή στα ηλεκτρικά εργαλεία, όπως το πριόνι, η σέγα, το τρυπάνι και ο τροχός λείανσης, που έχουν τον πρόσθετο κίνδυνο της ηλεκτροπληξίας: ελέγχεται προσεκτικά το καλώδιο από φθορές, προσέχουμε να μην κοπεί κατά τη λειτουργία, οι πρίζες πρέπει να είναι σε καλή κατάσταση και να υπάρχει ρελέ ασφαλείας στον πίνακα, ενώ όταν υπάρχουν εύφλεκτα υλικά, ειδικά σε αέρια κατάσταση, αποφεύγεται η χρήση τους λόγω του κινδύνου πυρκαγιάς από τους σπινθήρες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι αιτίες ατυχημάτων κατά τη χρήση μηχανημάτων
Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές αιτίες από τις οποίες προκαλούνται ατυχήματα κατά τη χρήση των μηχανημάτων;
Απάντηση:
-
Η ΑΜΕΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§16.1.8, σελ. 394), αυτούσια: «Συνήθως, η κακή χρήση των μηχανημάτων χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι προδιαγραφές του κατασκευαστή καθώς και η έλλειψη συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια της εργασίας είναι οι κυριότερες αιτίες που προκαλούν ατυχήματα.»
ΟΙ ΔΥΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ① ΚΑΚΗ ΧΡΗΣΗ ΧΩΡΙΣ ΤΙΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗ ② ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ -
⚠️ ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΣΟΒΑΡΟΤΕΡΑ: «Τα ατυχήματα που προέρχονται από τη χρήση των μηχανημάτων, στατιστικά είναι λιγότερα από εκείνα των εργαλείων. Είναι, όμως, πιο σοβαρά, με σοβαρούς τραυματισμούς όπως είναι κατάγματα οστών και ακρωτηριασμοί (χέρια, πόδια, δάκτυλα).»
ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ (ο τραυματισμός (ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΟΣΤΩΝ, «μπορεί να είναι ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟΙ ΧΕΡΙΩΝ, ΕΠΙΠΟΛΑΙΟΣ», αλλά ΠΟΔΙΩΝ, ΔΑΚΤΥΛΩΝ) με κίνδυνο ΜΟΛΥΝΣΗΣ) -
ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΑΠΟΤΡΕΠΟΥΝ ΤΙΣ ΔΥΟ ΑΙΤΙΕΣ — «Για να αποφεύγονται τα ατυχήματα πρέπει να τηρούνται οι σχετικοί κανόνες»:
ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ · ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ «ΟΣΟ ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΝ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΦΑΡΔΙΑ ΕΝΔΥΜΑΤΑ, για να μην υπάρχει ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΠΛΟΚΗΣ ΣΤΑ ΠΕΡΙΣΤΡΕΦΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΟΣ (ΣΤΕΝΗ ΦΟΡΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ)» · ΜΑΛΛΙΑ «ΚΟΝΤΑ ή να ΠΕΡΙΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΔΙΚΤΥ» · ΜΑΣΚΕΣ Ή ΑΘΡΑΥΣΤΑ ΓΥΑΛΙΑ «για να μην υπάρχει ο κίνδυνος ατυχήματος ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΤΟΞΕΥΣΗ ΜΙΚΡΟΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ (ΠΕΤΡΕΣ κ.λπ.)» · ΓΑΝΤΙΑ σε ΚΑΥΣΤΙΚΑ ΥΓΡΑ, ΛΑΔΙΑ, ΔΙΑΛΥΤΙΚΑ ή ΑΙΧΜΗΡΑ ΜΕΡΗ · Ο ΧΕΙΡΙΣΤΗΣ «πρέπει να είναι ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ και ΝΑ ΜΗΝ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΑΥΤΟ, για να ΕΛΕΓΧΕΙ ΤΗΝ ΚΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ και να ΠΡΟΛΑΒΑΙΝΕΙ ΤΥΧΟΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ» ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ · ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ «ΣΕ ΤΑΚΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ, ΑΠΟ ΕΜΠΕΙΡΟΥΣ ΤΕΧΝΙΤΕΣ» · ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΙΚΟ ΕΞΑΡΤΗΜΑ → «ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΟ, που ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗ» · ⚠️ «ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ο ΕΛΕΓΧΟΣ, ΟΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ και Η ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ να γίνεται ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΤΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ» · ΔΙΑΚΟΠΤΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ στα ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΑ «για να ΔΙΑΚΟΠΤΟΥΝ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ όταν παρουσιάζεται ΚΑΠΟΙΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ» · ΓΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΜΕΡΩΝ «για να μην υπάρχει ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΠΛΗΞΙΑΣ ΑΠΟ ΔΙΑΡΡΟΗ» · ΕΙΔΙΚΟΙ ΠΡΟΦΥΛΑΚΤΗΡΕΣ «που ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΥΝ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ» -
⚠️ ΣΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ (§16.2.3) οι ίδιες αιτίες εμφανίζονται ως έλλειψη γνώσης και προσοχής: «Πριν θέσει σε λειτουργία το γεωργικό μηχάνημα, πρέπει να διαβάσει με προσοχή το εγχειρίδιο χρήσεως και συντήρησής του. Όσα περισσότερα γνωρίζει για το γεωργικό μηχάνημα που χρησιμοποιεί, τόσο καλύτερα προετοιμασμένος είναι για την ασφαλή λειτουργία του» και «ο χειριστής πρέπει να είναι αφοσιωμένος στην εργασία του και να δείχνει ιδιαίτερη προσοχή μήπως εμφανισθεί η παραμικρή ανωμαλία στη λειτουργία (αφύσικος θόρυβος, διαρροή καυσίμου, λιπαντικού κ.λπ.).» ➜ Η Εικ. 16.22 δείχνει «Ολοκληρωμένη προστασία σε εργασία κοπής χόρτου με θαμνοκοπτικό» και η Εικ. 16.23 «τα μέσα προφύλαξης της κεφαλής για την εργασία με θαμνοκοπτικό μηχάνημα»: ωτοασπίδες με μάσκα πλεξιγκλάς, με δικτυωτή μάσκα, με τόξο, και γυαλιά ασφαλείας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κυριότερες αιτίες που προκαλούν ατυχήματα κατά τη χρήση των μηχανημάτων είναι, σύμφωνα με το βιβλίο, η κακή χρήση των μηχανημάτων χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι προδιαγραφές του κατασκευαστή, καθώς και η έλλειψη συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια της εργασίας. Σημειώνεται ότι τα ατυχήματα αυτά είναι στατιστικά λιγότερα από εκείνα των εργαλείων, αλλά πιο σοβαρά, με τραυματισμούς όπως κατάγματα οστών και ακρωτηριασμοί χεριών, ποδιών και δακτύλων. Για να αποφεύγονται πρέπει να τηρούνται οι σχετικοί κανόνες: κατάλληλη ενδυμασία με όσο το δυνατόν λιγότερο φαρδιά ενδύματα, δηλαδή στενή φόρμα εργασίας, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος εμπλοκής στα περιστρεφόμενα μέρη, μαλλιά κοντά ή περιορισμένα με δίχτυ, ειδικές προστατευτικές μάσκες ή άθραυστα γυαλιά για την αποφυγή ατυχήματος από την εκτόξευση μικροαντικειμένων, και ανάλογα γάντια όταν υπάρχουν καυστικά υγρά, λάδια, διαλυτικά ή αιχμηρά μέρη. Επιπλέον, η συντήρηση πρέπει να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα από έμπειρους τεχνίτες, με πιστοποιημένα ανταλλακτικά, δεν επιτρέπεται ο έλεγχος, οι ρυθμίσεις και η συντήρηση όσο το μηχάνημα βρίσκεται σε λειτουργία, ο χειριστής πρέπει να μένει κοντά στο μηχάνημα για να ελέγχει την καλή λειτουργία του, τα ηλεκτροκίνητα πρέπει να έχουν διακόπτες ασφαλείας, τα μεταλλικά μέρη να είναι γειωμένα και τα μηχανήματα να φέρουν ειδικούς προφυλακτήρες που καλύπτουν τα επικίνδυνα σημεία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι γενικοί κανόνες προστασίας από την ηλεκτροπληξία
Ερώτηση: Αναφέρατε τους γενικούς κανόνες προστασίας από τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας.
Απάντηση:
- ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (§16.1.9, σελ. 396): «Το ηλεκτρικό ρεύμα όσο πολύτιμο είναι για τον άνθρωπο με τις πολλές εφαρμογές του (φωτισμός, εργαλεία, συσκευές), άλλο τόσο είναι και επικίνδυνο με τα ατυχήματα που μπορεί να προκαλέσει. Ο κίνδυνος της ηλεκτροπληξίας είναι μεγάλος και είναι δυνατόν να προκαλέσει το θάνατο του ανθρώπου και τεράστιες υλικές ζημιές λόγω πυρκαϊάς.»
ΟΙ ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ (§16.1.9.1) — αυτούσια, μέρος Α΄:
① «Οι ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ να γίνονται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΑ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ.» ② «ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΙΝΑΚΑ ΡΕΛΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ.» ③ «Σε ΑΠΛΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (ΑΛΛΑΓΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΛΑΜΠΑΣ) να γίνεται ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ηλεκτρικού ρεύματος ΜΕ ΚΑΤΕΒΑΣΜΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΑΚΟΠΤΗ.» ④ «Σε περίπτωση ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΛΩΔΙΟΥ, στο δίκτυο φωτισμού ή σε κάποια συσκευή, να γίνεται ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ, μέχρι να έρθει ΕΙΔΙΚΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ για να το επισκευάσει.» - ΟΙ ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ — ΜΕΡΟΣ Β΄
⑤ «Να γίνεται ΤΑΚΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΜΟΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ.» ⑥ «Τα καλώδια να ΜΗΝ ΠΕΡΝΑΝΕ ΚΟΝΤΑ ΣΕ ΠΑΡΑΘΥΡΑ ΚΑΙ ΠΟΡΤΕΣ, να ΜΗΝ ΑΚΟΥΜΠΑΝΕ ΣΕ ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΚΟΒΟΥΝ (ΤΖΑΜΙΑ, ΛΑΜΑΡΙΝΕΣ κ.λπ.) και να ΜΗΝ ΠΑΤΙΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΡΟΧΟΦΟΡΑ Ή ΚΑΡΟΤΣΙΑ. Επίσης, να ΜΗΝ ΑΚΟΥΜΠΑΝΕ ΣΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ.» ⑦ «Οι ΜΠΑΛΑΝΤΕΖΕΣ να είναι ΚΑΛΑ ΜΟΝΩΜΕΝΕΣ και να έχουν ΞΥΛΙΝΗ Ή ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΛΑΒΗ.» ⑧ «ΝΑ ΜΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΒΡΕΓΜΕΝΑ ΧΕΡΙΑ στο χειρισμό ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ, ΛΑΜΠΤΗΡΩΝ και ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΔΙΑΚΟΠΤΩΝ ηλεκτρικού ρεύματος.» (Εικ. 16.24)ΠΩΣ ΟΜΑΔΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΟΚΤΩ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΙΟΣ ΚΑΝΕΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ......... ① ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ........... ② ΡΕΛΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΕΠΕΜΒΑΣΗ .......... ③ ΔΙΑΚΟΠΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΟΤΑΝ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ........ ④ ΔΙΑΚΟΠΗ + ΕΙΔΙΚΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ......................... ⑤ ΤΑΚΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΝΩΣΗΣ ΟΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ ............. ⑥ ΟΧΙ ΚΟΝΤΑ ΣΕ ΚΟΦΤΕΡΑ, ΘΕΡΜΑ, ΠΑΤΗΜΕΝΑ ΦΟΡΗΤΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ .............. ⑦ ΜΟΝΩΜΕΝΕΣ ΜΠΑΛΑΝΤΕΖΕΣ Ο ΙΔΙΟΣ Ο ΧΡΗΣΤΗΣ ............... ⑧ ΟΧΙ ΒΡΕΓΜΕΝΑ ΧΕΡΙΑ - ⚠️ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΗΛΕΚΤΡΟΠΛΗΞΙΑ: «το σύνολο των διαταραχών που προκαλούνται στον ανθρώπινο οργανισμό, όταν αυτός έρθει σε επαφή με το ηλεκτρικό ρεύμα. Είναι δυνατόν να προκαλέσει ένα απλό μούδιασμα ή κάποιο έγκαυμα σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, ενώ μπορεί να προκληθεί και τραυματισμός από πτώση. Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί σταμάτημα της αναπνοής ή της καρδιάς, οπότε επέρχεται ο θάνατος.»
Η ΚΛΙΜΑΚΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΑΠΛΟ ΜΟΥΔΙΑΣΜΑ → ΕΓΚΑΥΜΑ → ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΠΤΩΣΗ → ΣΤΑΜΑΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΟΗΣ Ή ΚΑΡΔΙΑΣ → ΘΑΝΑΤΟΣΚΑΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ: «Οι πυρκαϊές συνήθως προκαλούνται από την υπερθέρμανση των καλωδίων λόγω της χρησιμοποίησης συσκευών μεγάλης ισχύος, σε σχέση με τις δυνατότητες του ηλεκτρικού δικτύου. Επίσης, πυρκαϊά είναι δυνατόν να προκληθεί από βραχυκύκλωμα σε χαλαρές ηλεκτρολογικές συνδέσεις.»
- ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ §16.2.2
ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ (16.2.2.1) · ΟΧΙ εργαλεία που ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΚΑΛΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ή έχουν ΛΑΒΗ ΑΠΟ ΥΛΙΚΟ «ΚΑΛΟ ΑΓΩΓΟ» · ΥΨΗΛΗ ΤΑΣΗ → εργαλεία ΑΠΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΑΠΟ ΥΓΡΑΣΙΑ και ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΕΝΑ · ΜΠΑΛΑΝΤΕΖΕΣ ΚΑΙ ΚΑΛΩΔΙΑ ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ ΜΟΝΩΜΕΝΑ, ΧΩΡΙΣ ΦΘΟΡΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (16.2.2.3) · «ΚΑΜΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΤΑΝ Η ΠΑΡΟΧΗ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΔΙΑΚΟΠΕΙ» · ΣΤΑ 220V → ΞΥΛΙΝΟ Ή ΛΑΣΤΙΧΕΝΙΟ ΔΑΠΕΔΟ · ΓΑΝΤΙΑ ΑΠΟ ΚΑΟΥΤΣΟΥΚ · ΕΙΔΙΚΗ ΦΟΡΜΑ · ΚΑΠΕΛΟ · ΔΕΥΤΕΡΟ ΑΤΟΜΟ για ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ και για ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΦΟΡΗΤΕΣ ΣΚΑΛΕΣ (§16.1.5) · ΞΥΛΙΝΕΣ ΣΚΑΛΕΣ στις ηλεκτρολογικές εργασίες⚠️ Και για τα γεωργικά μηχανήματα (§16.1.8): «Τα μεταλλικά μέρη πρέπει να είναι γειωμένα για να μην υπάρχει ο κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι γενικοί κανόνες προστασίας από τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας, σύμφωνα με το βιβλίο, είναι οι εξής. Οι ηλεκτρολογικές εργασίες να γίνονται αποκλειστικά από εξειδικευμένα συνεργεία διπλωματούχων ηλεκτρολόγων. Να τοποθετείται στον ηλεκτρολογικό πίνακα ρελέ ασφαλείας. Σε απλές ηλεκτρολογικές εργασίες, όπως η αλλαγή ασφάλειας ή λάμπας, να γίνεται διακοπή της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος με κατέβασμα του γενικού διακόπτη. Σε περίπτωση υπερθέρμανσης καλωδίου, στο δίκτυο φωτισμού ή σε κάποια συσκευή, να γίνεται διακοπή της παροχής ρεύματος μέχρι να έρθει ειδικός τεχνικός για να το επισκευάσει. Να γίνεται τακτικός έλεγχος της μόνωσης των καλωδίων. Τα καλώδια να μην περνούν κοντά σε παράθυρα και πόρτες, να μην ακουμπούν σε υλικά που κόβουν, όπως τζάμια και λαμαρίνες, να μην πατιούνται από τροχοφόρα ή καρότσια και να μην ακουμπούν σε επιφάνειες με μεγάλη θερμοκρασία. Οι μπαλαντέζες να είναι καλά μονωμένες και να έχουν ξύλινη ή πλαστική λαβή. Τέλος, να μη χρησιμοποιούνται βρεγμένα χέρια στον χειρισμό ηλεκτρικών συσκευών, λαμπτήρων και πάσης φύσεως διακοπτών ηλεκτρικού ρεύματος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα προστατευτικά μέτρα στη χρήση χημικών ουσιών
Ερώτηση: Ποια προστατευτικά μέτρα πρέπει να λαμβάνονται κατά τη χρήση χημικών ουσιών;
Απάντηση:
-
Η ΑΡΧΗ (§16.1.10, σελ. 397): «Η ασφαλής και αποτελεσματική χρήση χημικών προϊόντων εξασφαλίζεται μέσα από τη γνώση των κινδύνων και τους τρόπους προστασίας από αυτούς. Οι ιδιότητες των χημικών ουσιών προσδιορίζουν τους τρόπους προφύλαξης.» ➜ Δηλαδή δεν υπάρχει ένα ενιαίο μέτρο: τα μέτρα αλλάζουν ανάλογα με την κατηγορία της ουσίας.
-
① ΠΤΗΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ — «όπως είναι η βενζίνη και το οινόπνευμα, είναι επικίνδυνες για τη δημιουργία πυρκαϊών. Όταν υπάρχουν τέτοιες αιτίες, πρέπει να αποφεύγεται να υπάρχουν κοντά σε αυτές πηγές που μπορούν να προκαλέσουν φλόγα ή σπινθήρα. Π.χ. δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ηλεκτρικά εργαλεία και να αποφεύγεται το κάπνισμα.» ② ΚΑΥΣΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ — «όπως είναι το υδροχλωρικό οξύ, προκαλούν καταστροφή των ρούχων και εγκαύματα στο δέρμα του ανθρώπου. Κατά τη χρήση τέτοιων χημικών ουσιών πρέπει να λαμβάνονται προστατευτικά μέτρα, όπως γάντια πλαστικά, ειδικές φόρμες, λαστιχένιες μπότες και ειδικά γυαλιά.» ⚠️ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ: «πρέπει αμέσως να απομακρύνει τα ρούχα του, να κάνει πλύσεις με άφθονο νερό στο σώμα του, έτσι ώστε να διαλυθεί η καυστική ουσία και αμέσως μετά να πάει στο νοσοκομείο για να γίνει έλεγχος από ειδικό γιατρό.»
-
③ ΤΟΞΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ — «προκαλούν δηλητηριάσεις στον οργανισμό του ανθρώπου με την εισπνοή, την κατάποση και μέσω της κυκλοφορίας του αίματος από αμυχές στο δέρμα. Για να προστατευθούν οι εργαζόμενοι από τον κίνδυνο των δηλητηριάσεων, πρέπει να αερίζουν τους χώρους εργασίας, να πλένουν τα χέρια τους πριν το φαγητό και να φορούν λαστιχένια γάντια, μπότες, ποδιές και ειδικές μάσκες που φιλτράρουν τον εισπνεόμενο αέρα.»
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΜΕΤΡΑ ΠΤΗΤΙΚΕΣ ΒΕΝΖΙΝΗ, ΠΥΡΚΑΪΑ ΟΧΙ ΠΗΓΕΣ ΦΛΟΓΑΣ Ή ΟΙΝΟΠΝΕΥΜΑ ΣΠΙΝΘΗΡΑ · ΟΧΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ · ΟΧΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΥΣΤΙΚΕΣ ΥΔΡΟΧΛΩΡΙΚΟ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΓΑΝΤΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΑ · ΟΞΥ ΡΟΥΧΩΝ · ΕΙΔΙΚΕΣ ΦΟΡΜΕΣ · ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ ΣΤΟ ΛΑΣΤΙΧΕΝΙΕΣ ΜΠΟΤΕΣ · ΔΕΡΜΑ ΕΙΔΙΚΑ ΓΥΑΛΙΑ ΤΟΞΙΚΕΣ — ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ · (εισπνοή, ΠΛΥΣΙΜΟ ΧΕΡΙΩΝ ΠΡΙΝ κατάποση, ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ · αμυχές) ΛΑΣΤΙΧΕΝΙΑ ΓΑΝΤΙΑ, ΜΠΟΤΕΣ, ΠΟΔΙΕΣ · ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΑΣΚΕΣ ΜΕ ΦΙΛΤΡΟ -
⚠️ ΚΑΙ ΤΑ ΓΕΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ (§16.1.2): «Τα υλικά που έχουν αναθυμιάσεις να τοποθετούνται σε χώρους που έχουν καλό αερισμό, τα εύφλεκτα υλικά να μη τοποθετούνται σε σημεία που υπάρχουν εστίες θερμότητας για να μην υπάρχει ο κίνδυνος της ανάφλεξης.» Οι εργαζόμενοι, κατά το φαγητό, «να αποφεύγουν σημεία που έχουν αναθυμιάσεις και χημικά». ⚠️ ΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΑ (§16.1.3): γάντια από πλαστικό «για εργασίες που γίνονται σε οξέα, έλαια και γενικά χημικά»· αντιολισθηρές μπότες από λάστιχο για χώρους με χημικά, νερά, έλαια· μάσκες από ειδικό λάστιχο για προστασία από οξέα· ποδιές από ελαστικό για οξέα και διαλυτικά· και αναπνευστικές συσκευές με χημικό φίλτρο για δηλητηριώδη αέρια. ➜ Ειδικά για τα φυτοφάρμακα ισχύουν επιπλέον όλα τα μέτρα της §16.2.1.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ασφαλής και αποτελεσματική χρήση των χημικών προϊόντων εξασφαλίζεται μέσα από τη γνώση των κινδύνων και των τρόπων προστασίας, και οι ιδιότητες των ίδιων των χημικών ουσιών προσδιορίζουν τους τρόπους προφύλαξης. Οι πτητικές χημικές ουσίες, όπως η βενζίνη και το οινόπνευμα, είναι επικίνδυνες για τη δημιουργία πυρκαγιών, γι' αυτό πρέπει να αποφεύγεται να υπάρχουν κοντά τους πηγές που μπορούν να προκαλέσουν φλόγα ή σπινθήρα, δηλαδή δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ηλεκτρικά εργαλεία και πρέπει να αποφεύγεται το κάπνισμα. Οι καυστικές ουσίες, όπως το υδροχλωρικό οξύ, προκαλούν καταστροφή των ρούχων και εγκαύματα στο δέρμα, και κατά τη χρήση τους λαμβάνονται προστατευτικά μέτρα όπως πλαστικά γάντια, ειδικές φόρμες, λαστιχένιες μπότες και ειδικά γυαλιά· σε περίπτωση επαφής με τα ρούχα και το σώμα, ο εργαζόμενος πρέπει αμέσως να απομακρύνει τα ρούχα του, να κάνει πλύσεις με άφθονο νερό ώστε να διαλυθεί η καυστική ουσία και αμέσως μετά να πάει στο νοσοκομείο για έλεγχο από ειδικό γιατρό. Οι τοξικές ουσίες προκαλούν δηλητηριάσεις με την εισπνοή, την κατάποση και μέσω της κυκλοφορίας του αίματος από αμυχές στο δέρμα, γι' αυτό οι εργαζόμενοι πρέπει να αερίζουν τους χώρους εργασίας, να πλένουν τα χέρια τους πριν το φαγητό και να φορούν λαστιχένια γάντια, μπότες, ποδιές και ειδικές μάσκες που φιλτράρουν τον εισπνεόμενο αέρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι παράγοντες πρόκλησης πυρκαγιάς
Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες χρειάζονται για να προκληθεί μια πυρκαϊά;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§16.1.11, σελ. 398), αυτούσια: «Για να προκληθεί μια πυρκαϊά, χρειάζεται η συμβολή τριών παραγόντων. Της καύσιμης ύλης, του οξυγόνου και της μεγάλης θερμοκρασίας. Όταν δεν υπάρχει ο ένας από τους τρεις παράγοντες, π.χ. η καυστική ύλη, δεν είναι δυνατόν να προκληθεί πυρκαϊά, αφού δεν υπάρχει υλικό που μπορεί να καεί. Αντίστοιχα ισχύει το ίδιο με τον καθένα από τους υπόλοιπους παράγοντες.» ⚠️ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: ο σωστός όρος «καύσιμη ύλη» εναλλάσσεται δύο φορές με το «καυστική ύλη» — καυστικές είναι οι ουσίες που προκαλούν εγκαύματα (§16.1.10), όχι αυτές που καίγονται.
-
ΤΟ «ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ» ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ▲ ╱ ╲ ╱ ╲ ╱ ΦΩΤΙΑ╲ ╱ ╲ ╱───────────╲ ΟΞΥΓΟΝΟ ΜΕΓΑΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ➜ ΑΝ ΑΦΑΙΡΕΣΟΥΜΕ ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΕΝΑΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ, Η ΦΩΤΙΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ: ΝΕΡΟ → αφαιρεί τη ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΑΦΡΟΣ / ΑΜΜΟΣ → αποκόπτει το ΟΞΥΓΟΝΟ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ → εκτοπίζει το ΟΞΥΓΟΝΟ ΑΝΘΡΑΚΑ -
ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ Η ΓΝΩΣΗ ΑΥΤΗ: «Οι πυρκαϊές προκαλούν μεγάλες καταστροφές στο κοινωνικό σύνολο, με ζημιές στο περιβάλλον που είναι ανυπολόγιστες, με υλικές ζημιές που έχουν τεράστιο οικονομικό κόστος και σε πολλές περιπτώσεις με ανθρώπινα θύματα. Ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης των πυρκαϊών είναι η γνώση γύρω από το πώς προκαλείται και ποιες είναι οι κυριότερες αιτίες που τις προκαλούν.»
-
ΟΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΠΥΡΚΑΪΩΝ — αυτούσια (Εικ. 16.25):
· ΤΑ ΤΣΙΓΑΡΑ · ΟΙ ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΑΠΟ ΕΥΦΛΕΚΤΑ ΥΛΙΚΑ · ΟΙ ΚΕΡΑΥΝΟΙ · ΤΟ ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΑ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ · ΟΙ ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΑΠΟ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΦΩΤΙΣΜΟΥ · Η ΜΗ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ⚠️ Η Εικ. 16.25 δείχνει την «Ασφαλή μεταφορά βενζίνης και λαδιού για κηποτεχνικές εργασίες, για δίχρονα ή τετράχρονα μηχανήματα (αλυσοπρίονο, θαμνοκοπτικό, χλοοκοπτικό)» — δηλαδή η τελευταία αιτία αφορά άμεσα τον κηποτεχνίτη. ⚠️ Και τα άλλα κεφάλαια συμφωνούν: το βραχυκύκλωμα σε χαλαρές συνδέσεις και η υπερθέρμανση καλωδίων (§16.1.9), οι σπινθήρες από ηλεκτρικά εργαλεία κοντά σε εύφλεκτα αέρια (§16.1.7), και οι πτητικές ουσίες όπως η βενζίνη και το οινόπνευμα (§16.1.10).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να προκληθεί μια πυρκαγιά χρειάζεται η συμβολή τριών παραγόντων: της καύσιμης ύλης, του οξυγόνου και της μεγάλης θερμοκρασίας. Όταν δεν υπάρχει ο ένας από τους τρεις παράγοντες, για παράδειγμα η καύσιμη ύλη, δεν είναι δυνατόν να προκληθεί πυρκαγιά, αφού δεν υπάρχει υλικό που μπορεί να καεί, και το ίδιο ισχύει αντίστοιχα για καθέναν από τους υπόλοιπους παράγοντες. Η γνώση αυτή είναι σημαντική, γιατί ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης των πυρκαγιών είναι η γνώση γύρω από το πώς προκαλούνται και ποιες είναι οι κυριότερες αιτίες τους, οι οποίες σύμφωνα με το βιβλίο είναι τα τσιγάρα, οι εκρήξεις από εύφλεκτα υλικά, οι κεραυνοί, το βραχυκύκλωμα από ηλεκτρικό ρεύμα, οι εκρήξεις από συσκευές θέρμανσης και φωτισμού και η μη ασφαλής μεταφορά των καυσίμων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα είδη των πυρκαγιών
Ερώτηση: Πόσα είδη πυρκαϊών υπάρχουν;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§16.1.11, σελ. 398), αυτούσια: «Ανάλογα με το είδος της καυστικής ύλης που καίγεται σε μια πυρκαϊά, αξιολογείται και η κατηγορία στην οποία ανήκει. Υπάρχουν πέντε κατηγορίες πυρκαϊών: Η Α, η Β, η C, η D και η Ε. Στην Α ανήκουν οι πυρκαϊές που προέρχονται από χαρτιά και λάστιχα, στην Β από βενζίνη, λάδια χρώματα, στην C από αέρια και στην D από καύση μετάλλων. Επίσης, υπάρχει και η κατηγορία Ε που ανήκουν οι πυρκαϊές που προέρχονται από το ηλεκτρικό ρεύμα.» ⚠️ Στο βιβλίο τα γράμματα είναι μεικτά: τα Α, Β, Ε ελληνικά, τα C, D λατινικά.
-
ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΑΤ. ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ Α ΧΑΡΤΙΑ ΚΑΙ ΛΑΣΤΙΧΑ (στερεά) Β ΒΕΝΖΙΝΗ, ΛΑΔΙΑ, ΧΡΩΜΑΤΑ (υγρά) C ΑΕΡΙΑ (αέρια) D ΚΑΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ (μέταλλα) Ε ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ (ηλεκτρικές εγκαταστάσεις)⚠️ Η κατηγορία Ε παρουσιάζεται ξεχωριστά, με το «Επίσης, υπάρχει και η κατηγορία Ε» — δεν εντάσσεται στην απαρίθμηση Α-D με τα υλικά που καίγονται, αλλά ορίζεται από την πηγή της φωτιάς.
-
ΤΑ ΜΕΣΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ (σελ. 398-399, Εικ. 16.26) — «Για την καταστολή των πυρκαϊών χρησιμοποιούνται διαφορετικά μέσα πυρόσβεσης, που εξαρτώνται από την κατηγορία που ανήκει η πυρκαϊά»:
ΚΑΤ. ΜΕΣΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ Α ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ ΜΕ ΝΕΡΟ + ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΗΡΕΣ ΞΗΡΑΣ ΚΟΝΕΩΣ ΚΑΙ ΑΦΡΟΥ Β ┐ C ├ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΗΡΕΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΞΗΡΑΣ ΚΟΝΕΩΣ Ε ┘ D ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΗΡΕΣ ΚΟΝΕΩΣ ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΓΟΜΩΣΗ ΚΑΙ ΑΜΜΟΣ⚠️ Προσέξτε ότι το νερό χρησιμοποιείται μόνο στην κατηγορία Α: στις Β, C και Ε θα ήταν επικίνδυνο (τα υγρά καύσιμα επιπλέουν και το νερό είναι αγωγός του ρεύματος), ενώ στην D τα μέταλλα που καίγονται αντιδρούν με το νερό.
-
⚠️ Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ
ΚΑΤ. Α ΞΕΡΑ ΦΥΛΛΑ, ΚΛΑΔΙΑ, ΧΑΡΤΙΑ, ΛΑΣΤΙΧΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΤ. Β ΒΕΝΖΙΝΗ ΚΑΙ ΛΑΔΙ για αλυσοπρίονο, θαμνοκοπτικό, χλοοκοπτικό (Εικ. 16.25) · ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΥΤΙΚΑ ΚΑΤ. Ε ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ (φωτιστικά, προγραμματιστές, ηλεκτροβάνες — κεφ. 15)➜ Γι' αυτό και «ένα κουτί πρώτων βοηθειών και ένας πυροσβεστήρας πρέπει πάντοτε να συνοδεύουν τον ελκυστήρα, για να χρησιμοποιούνται σε περίπτωση ατυχήματος ή πυρκαϊάς» (§16.2.3.1).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπάρχουν πέντε κατηγορίες πυρκαγιών, η Α, η Β, η C, η D και η Ε, οι οποίες προσδιορίζονται ανάλογα με το είδος της ύλης που καίγεται. Στην Α ανήκουν οι πυρκαγιές που προέρχονται από χαρτιά και λάστιχα, στην Β από βενζίνη, λάδια και χρώματα, στην C από αέρια και στην D από καύση μετάλλων· επίσης υπάρχει και η κατηγορία Ε, στην οποία ανήκουν οι πυρκαγιές που προέρχονται από το ηλεκτρικό ρεύμα. Για την καταστολή τους χρησιμοποιούνται διαφορετικά μέσα πυρόσβεσης, ανάλογα με την κατηγορία: στις πυρκαγιές τύπου Α χρησιμοποιούνται πυροσβεστικές αντλίες με νερό καθώς και πυροσβεστήρες ξηράς κόνεως και αφρού, στις κατηγορίες Β, C και Ε πυροσβεστήρες διοξειδίου του άνθρακα και ξηράς κόνεως, και στην κατηγορία D πυροσβεστήρες κόνεως με ειδική γόμωση και άμμος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η ατομική καθαριότητα του εργαζομένου
Ερώτηση: Γιατί ο εργαζόμενος πρέπει να μεριμνά για την καθημερινή, ατομική του καθαριότητα;
Απάντηση:
- Η ΑΜΕΣΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§16.1.12, σελ. 399), αυτούσια: «Ο εργαζόμενος πρέπει να μεριμνά για την ατομική του καθαριότητα και να τηρεί τους κανόνες ατομικής υγιεινής, έτσι ώστε να μειώνει τις συνθήκες ανάπτυξης μικροβίων και κατ' επέκταση την εμφάνιση και διάδοση ασθενειών.» Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 417) το επαναλαμβάνει αυτολεξεί.
- Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ (σελ. 400): «Τα μικρόβια συνήθως αναπτύσσονται στην εξωτερική επιφάνεια του σώματος και μαζί με τα εκκρίματα του ανθρώπινου οργανισμού φράζουν τους πόρους του δέρματος, δημιουργώντας συνθήκες κακοσμίας και ανάπτυξης ασθενειών, όπως είναι οι δερματοπάθειες και άλλες μολυσματικές ασθένειες.»
ΜΙΚΡΟΒΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ + ΕΚΚΡΙΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ↓ ΦΡΑΞΙΜΟ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ↓ ΚΑΚΟΣΜΙΑ · ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ · ΑΛΛΕΣ ΜΟΛΥΣΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ - ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
ΓΕΝΙΚΟ ΜΠΑΝΙΟ «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ και ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΜΕΡΑ ΠΑΡΑ ΜΕΡΑ ΤΟ ΧΕΙΜΩΝΑ»· τα μπάνια «μπορεί να είναι ΓΕΝΙΚΑ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΣΩΜΑ ή ΤΟΠΙΚΑ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ, ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΙ» ΛΟΥΣΙΜΟ «ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ, με ΕΙΔΙΚΟ ΣΑΜΠΟΥΑΝ, ανάλογα με ΤΟΝ ΤΥΠΟ ΤΟΥ ΤΡΙΧΩΤΟΥ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΗΣ (ΞΗΡΟΣ, ΛΙΠΑΡΟΣ κ.λπ.)» ΔΟΝΤΙΑ «ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ, ΠΡΩΙ, ΜΕΣΗΜΕΡΙ, ΒΡΑΔΥ, με ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΟΠΑΣΤΑ για να ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΩΝ και να ΜΗΝ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ Η ΤΕΡΗΔΟΝΑ» ⚠️ «ΧΑΛΑΣΜΕΝΑ ΔΟΝΤΙΑ σημαίνει ΟΧΙ ΚΑΛΟ ΜΑΣΗΜΑ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ με άμεσα αποτελέσματα ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ» ΧΕΡΙΑ «ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΜΕ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΣΑΠΟΥΝΙ, για να ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑ ΠΟΥ ΜΕΤΑΦΕΡΟΥΝ ΜΟΛΥΣΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ» ΝΥΧΙΑ «ΣΕ ΤΑΚΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ ΝΑ ΚΟΒΟΝΤΑΙ, γιατί ΜΑΖΕΥΟΥΝ ΑΚΑΘΑΡΣΙΕΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΒΙΑ» ΠΡΟΣΩΠΟ «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ για να ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΡΥΠΟΙ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ»· λιπαρά ή ξηρά δέρματα «με ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΣΑΠΟΥΝΙΑ ΠΟΥ ΤΑ ΕΝΥΔΑΤΩΝΟΥΝ» ΠΟΔΙΑ «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΣΑΠΟΥΝΙ για να ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΡΥΠΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑ που μπορούν να δημιουργήσουν ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ (ΜΥΚΗΤΙΑΣΗ)» - ⚠️ Η ΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΑ
· ΠΛΥΣΙΜΟ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΠΡΙΝ ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ — μέτρο προστασίας από ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ από ΤΟΞΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ (§16.1.10) · «Να ΠΛΕΝΟΥΜΕ ΚΑΛΑ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΜΕΤΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ» (§16.2.1) · Οι εργαζόμενοι «κατά τη διάρκεια του φαγητού… να ΠΛΕΝΟΥΝ ΚΑΛΑ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥΣ και να ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΝ ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΑΝΑΘΥΜΙΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ» (§16.1.2) · Και στις ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ: «το άτομο που τις παρέχει, να έχει ΠΛΥΝΕΙ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥ» (§16.1.15.3)➜ Δηλαδή η ατομική καθαριότητα δεν είναι ζήτημα εμφάνισης αλλά μέτρο προστασίας της υγείας — τόσο από μικρόβια όσο και από χημικές ουσίες και φυτοφάρμακα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο εργαζόμενος πρέπει να μεριμνά για την ατομική του καθαριότητα και να τηρεί τους κανόνες ατομικής υγιεινής, έτσι ώστε να μειώνει τις συνθήκες ανάπτυξης μικροβίων και κατ' επέκταση την εμφάνιση και διάδοση ασθενειών. Τα μικρόβια συνήθως αναπτύσσονται στην εξωτερική επιφάνεια του σώματος και μαζί με τα εκκρίματα του ανθρώπινου οργανισμού φράζουν τους πόρους του δέρματος, δημιουργώντας συνθήκες κακοσμίας και ανάπτυξης ασθενειών, όπως οι δερματοπάθειες και άλλες μολυσματικές ασθένειες. Για την αποφυγή τέτοιων αποτελεσμάτων πρέπει να γίνονται συχνά μπάνια νερού, γενικά σε όλο το σώμα ή τοπικά· το γενικό μπάνιο καθημερινά το καλοκαίρι και τουλάχιστον μέρα παρά μέρα τον χειμώνα, το λούσιμο του κεφαλιού τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα με ειδικό σαμπουάν ανάλογα με τον τύπο του τριχωτού. Τα δόντια πλένονται αμέσως μετά το φαγητό, πρωί, μεσημέρι και βράδυ, με φαρμακευτική οδοντόπαστα, ώστε να απομακρύνονται τα υπολείμματα των τροφών και να μην αναπτύσσεται η τερηδόνα, γιατί τα χαλασμένα δόντια σημαίνουν κακό μάσημα της τροφής και ανάπτυξη ασθενειών του πεπτικού συστήματος. Τα χέρια πλένονται πολλές φορές την ημέρα με νερό και σαπούνι για να απομακρύνονται τα μικρόβια που μεταφέρουν μολυσματικές ασθένειες και τα νύχια κόβονται σε τακτά διαστήματα, γιατί μαζεύουν ακαθαρσίες και μικρόβια, ενώ το πρόσωπο και τα πόδια πλένονται καθημερινά, τα μεν για να απομακρύνονται οι ρύποι της ατμόσφαιρας, τα δε για να αποφευχθούν δερματολογικές ασθένειες όπως η μυκητίαση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η ενδυμασία ανάλογα με την εργασία και την εποχή
Ερώτηση: Αναφέρατε το είδος ενδυμασίας που πρέπει να έχει ο εργαζόμενος ανάλογα με το είδος της εργασίας καθώς και την εποχή που την εκτελεί.
Απάντηση:
-
⚠️ ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ (§16.1.13, σελ. 400-401): «Σύμφωνα με στατιστικές αναλύσεις που έχουν γίνει, μεγάλο ποσοστό εργατικών ατυχημάτων θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, εάν η ενδυμασία των εργαζομένων ήταν πιο προσεγμένη και καλύτερα προσαρμοσμένη στο περιβάλλον και το είδος της εργασίας που εκτελούσαν» (Εικ. 16.27, 16.28).
-
Α. ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ — αυτούσια:
ΧΕΙΜΩΝΑΣ «τα ρούχα των εργαζομένων πρέπει να είναι ΣΚΟΥΡΟΥ ΧΡΩΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΖΕΣΤΑ» ΓΙΑΤΙ: «για να ΑΠΟΡΡΟΦΟΥΝ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΤΙΣ ΑΚΤΙΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ και να ΔΙΑΤΗΡΟΥΝ ΤΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ, με τον ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ από τον ανθρώπινο οργανισμό» ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ «τα ρούχα πρέπει να είναι ΕΛΑΦΡΑ ΚΑΙ ΑΝΟΙΧΤΟΧΡΩΜΑ, κατά προτίμηση ΒΑΜΒΑΚΕΡΑ ΚΑΙ ΛΙΝΑ» ΓΙΑΤΙ: «για να ΔΙΑΤΗΡΟΥΝ ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΔΡΟΣΕΡΟ και να ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΟΥΝ ΤΗΝ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΩΤΑ» ΧΕΙΜΩΝΑΣ ████ ΣΚΟΥΡΑ + ΖΕΣΤΑ → ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΗΛΙΟΥ, ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ░░░ ΑΝΟΙΧΤΟΧΡΩΜΑ + → ΔΡΟΣΙΑ, ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΙΔΡΩΤΑ ΕΛΑΦΡΑ (ΒΑΜΒΑΚΕΡΑ, ΛΙΝΑ) -
Β. ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Το είδος της εργασίας προσδιορίζει και τον τύπο των ενδυμάτων σχετικά με την κατασκευή τους. Π.χ. στις εργασίες που γίνονται μέσα στο εργοστάσιο, προτιμούνται οι στενές φόρμες εργασίας, χωρίς πτυχές και προεξοχές.»
ΟΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΟΛΟ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ (§16.1.8) «ΟΣΟ ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΝ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΦΑΡΔΙΑ ΕΝΔΥΜΑΤΑ, για να μην υπάρχει ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΠΛΟΚΗΣ ΣΤΑ ΠΕΡΙΣΤΡΕΦΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ (ΣΤΕΝΗ ΦΟΡΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ)» ΓΕΝΙΚΑ (§16.1.3) ΕΙΔΙΚΕΣ ΦΟΡΜΕΣ «ΣΕ ΚΑΘΑΡΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΦΑΡΔΙΕΣ, έτσι ώστε να ΜΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΠΥΡΚΑΪΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΛΟΚΕΣ» ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΠΥΡΙΜΑΧΕΣ ΦΟΡΜΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ή ΦΛΟΓΕΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΟΔΙΕΣ ΑΠΟ ΑΜΙΑΝΤΟ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑ ΟΞΕΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΥΤΙΚΑ ΠΟΔΙΕΣ ΑΠΟ ΕΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΥΣΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΦΟΡΜΕΣ + ΛΑΣΤΙΧΕΝΙΕΣ ΜΠΟΤΕΣ (§16.1.10) ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ «ΕΙΔΙΚΑ ΡΟΥΧΑ (ΠΛΑΣΤΙΚΑ), τα οποία ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ (§16.2.1.3) ΟΛΟ ΤΟ ΣΩΜΑ και ΔΕΝ ΑΦΗΝΟΥΝ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΝΑ ΠΕΡΑΣΟΥΝ» ΚΛΑΔΕΜΑ ΥΨΗΛΩΝ ΕΙΔΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (§16.1.3) ΔΕΝΔΡΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΗ ΦΟΡΜΑ + ΚΑΠΕΛΟ + ΓΑΝΤΙΑ ΚΑΟΥΤΣΟΥΚ (§16.2.2.3)⚠️ Και τα μαλλιά: «πρέπει να είναι κοντά ή να περιορίζονται με δίκτυ» (§16.1.8)· οι γυναίκες «λαμβάνουν προστατευτικά μέτρα για τα μαλλιά τους, με ειδικό δίκτυ προστασίας» (§16.1.3).
-
Γ. ΤΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ — αυτούσια: «Τα παπούτσια πρέπει να είναι σε πολύ καλή κατάσταση, χωρίς σκισίματα και στο σωστό μέγεθος. Συνήθως, κατά τη διάρκεια της εργασίας και ανάλογα με το είδος, χρησιμοποιούνται παπούτσια χωρίς τακούνια για να μην κουράζουν τον εργαζόμενο, ενισχυμένα κατά περίπτωση σε βαριές εργασίες για να αντέχουν στα ατυχήματα. Προτιμούνται τα δερμάτινα παπούτσια για να είναι αδιάβροχα και να αφήνουν το δέρμα να αναπνέει.»
ΚΑΙ ΟΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΥΠΟΔΗΣΗΣ (§16.1.3) ΠΤΩΣΕΙΣ ΒΑΡΕΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ → ΔΕΡΜΑ ΚΑΙ ΣΙΔΕΡΟ ΠΟΛΥ ΒΑΡΙΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ → ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗ ΕΠΕΝΔΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ → ΜΟΝΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΣΤΗ ΣΟΛΑ ΧΗΜΙΚΑ, ΝΕΡΑ, ΕΛΑΙΑ → ΑΝΤΙΟΛΙΣΘΗΡΕΣ ΜΠΟΤΕΣ ΑΠΟ ΛΑΣΤΙΧΟ➜ Το ΕΡΓ. 2ο (σελ. 422) το εφαρμόζει: οι μαθητές «πριν κάνουν χρήση γεωργικού μηχανήματος παίρνουν τα ενδεδειγμένα μέτρα ατομικής προστασίας φορώντας φόρμα, γάντια, μάσκα κ.λπ.» και κόβουν χόρτα «φορώντας προστατευτική μάσκα, ειδική φόρμα και ενισχυμένα παπούτσια ασφαλείας».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύμφωνα με στατιστικές αναλύσεις, μεγάλο ποσοστό εργατικών ατυχημάτων θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί εάν η ενδυμασία των εργαζομένων ήταν πιο προσεγμένη και καλύτερα προσαρμοσμένη στο περιβάλλον και το είδος της εργασίας. Ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες, τον χειμώνα τα ρούχα πρέπει να είναι σκούρου χρώματος και ζεστά, για να απορροφούν καλύτερα τις ακτίνες του ηλίου και να διατηρούν τη θερμοκρασία του σώματος, περιορίζοντας την απώλεια θερμότητας από τον οργανισμό, ενώ το καλοκαίρι πρέπει να είναι ελαφρά και ανοιχτόχρωμα, κατά προτίμηση βαμβακερά και λινά, για να διατηρούν το σώμα δροσερό και να διευκολύνουν την εξάτμιση του ιδρώτα. Το είδος της εργασίας προσδιορίζει και τον τύπο των ενδυμάτων ως προς την κατασκευή τους· για παράδειγμα, στις εργασίες που γίνονται μέσα στο εργοστάσιο προτιμούνται οι στενές φόρμες εργασίας, χωρίς πτυχές και προεξοχές, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος εμπλοκής στα περιστρεφόμενα μέρη των μηχανημάτων. Ειδικότερα, όπου υπάρχει υψηλή θερμοκρασία ή φλόγες χρησιμοποιούνται πυρίμαχες φόρμες, στις συγκολλήσεις ποδιές από αμίαντο και δέρμα, για οξέα και διαλυτικά ποδιές από ελαστικό, στη χρήση φυτοφαρμάκων ειδικά πλαστικά ρούχα που καλύπτουν όλο το σώμα, και σε κλαδέματα υψηλών δέντρων ειδικές ζώνες ασφαλείας. Τα παπούτσια πρέπει να είναι σε πολύ καλή κατάσταση, χωρίς σκισίματα και στο σωστό μέγεθος, χωρίς τακούνια για να μην κουράζουν, ενισχυμένα κατά περίπτωση σε βαριές εργασίες για να αντέχουν στα ατυχήματα, και κατά προτίμηση δερμάτινα, ώστε να είναι αδιάβροχα και να αφήνουν το δέρμα να αναπνέει.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Από τι εξαρτάται το είδος της διατροφής
Ερώτηση: Από τι εξαρτάται το είδος της διατροφής του ανθρώπου;
Απάντηση:
-
Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ (§16.1.14, σελ. 402): «Ο άνθρωπος για να επιβιώσει, έχει ανάγκη να πάρει θρεπτικές ουσίες μέσα από τις τροφές, που του παρέχουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες του οργανισμού του.» ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ — αυτούσια: «Οι ανάγκες σε τροφή εξαρτώνται από την ηλικία, το φύλο, το κλίμα, την εποχή του έτους και το είδος της εργασίας.»
① Η ΗΛΙΚΙΑ ② ΤΟ ΦΥΛΟ ③ ΤΟ ΚΛΙΜΑ ④ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ ⑤ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ -
ΤΑ ΔΥΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Η ΗΛΙΚΙΑ «ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ που βρίσκονται ΣΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ έχουν ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ» ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Ο εργαζόμενος που εκτελεί ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ έχει ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΑΠΟ ΚΑΠΟΙΟΝ ΑΛΛΟΝ, που η εργασία του είναι ΚΑΘΙΣΤΙΚΗ»➜ Αυτό αφορά άμεσα τον κηποτεχνίτη, του οποίου η εργασία είναι χειρωνακτική και υπαίθρια — άρα συνδυάζει και τον παράγοντα ⑤ (είδος εργασίας) και τους ③ (κλίμα) και ④ (εποχή).
-
Η ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ: «Στη διατροφή η ενέργεια μετράται σε θερμίδες (cal). Μία θερμίδα είναι η ποσότητα της θερμότητας που χρειάζεται ένα Kgr νερού για να ανέβει σε θερμοκρασία 1 βαθμού Κελσίου. Γενικά οι ενήλικες χρειάζονται 2.500-3.000 cal την ημέρα και οι άνθρωποι που εργάζονται έντονα 3.500-4.000.»
ΕΝΗΛΙΚΕΣ ................... 2.500 - 3.000 cal/ημέρα ΟΣΟΙ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΕΝΤΟΝΑ ..... 3.500 - 4.000⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΟΝ ΟΡΙΣΜΟ: η ποσότητα θερμότητας που ανεβάζει 1 kg νερού κατά 1°C είναι η μεγαλοθερμίδα (kcal), όχι η θερμίδα (cal). Το βιβλίο δίνει τον ορισμό της kcal αλλά το σύμβολο cal — τα ημερήσια 2.500-3.000 είναι kcal. Επίσης στο «3.500-4.000» παραλείπεται η μονάδα.
-
ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ (§16.1.14.1) δείχνουν πώς οι παράγοντες μεταφράζονται σε πράξη:
· «ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΡΙΑ και να είναι ΜΟΙΡΑΣΜΕΝΑ ΣΕ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΕ ΘΕΡΜΙΔΕΣ» ⚠️ ΕΞΑΙΡΕΣΗ: «ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΕ ΒΑΡΙΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ» ➜ ΑΚΡΙΒΩΣ ΟΙ ΔΥΟ ΟΜΑΔΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΥΞΗΜΕΝΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ · «Η διατροφή πρέπει να ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΖΩΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΥΤΙΚΕΣ ΤΡΟΦΕΣ» «(Να ΠΡΟΤΙΜΑΤΑΙ ΤΟ ΚΡΕΑΣ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ και να ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ.)» ➜ ΠΑΛΙ Ο ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ανάγκες του ανθρώπου σε τροφή εξαρτώνται από την ηλικία, το φύλο, το κλίμα, την εποχή του έτους και το είδος της εργασίας. Ο άνθρωπος, για να επιβιώσει, έχει ανάγκη να πάρει θρεπτικές ουσίες μέσα από τις τροφές, που του παρέχουν ενέργεια για τις διάφορες λειτουργίες του οργανισμού του. Χαρακτηριστικά, τα παιδιά που βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης έχουν μεγαλύτερες ανάγκες σε ενέργεια, ενώ ο εργαζόμενος που εκτελεί χειρωνακτική εργασία έχει μεγαλύτερες ενεργειακές ανάγκες από κάποιον άλλον του οποίου η εργασία είναι καθιστική. Στη διατροφή η ενέργεια μετράται σε θερμίδες· γενικά οι ενήλικες χρειάζονται δυόμισι με τρεις χιλιάδες θερμίδες την ημέρα και οι άνθρωποι που εργάζονται έντονα τρεισήμισι με τέσσερις χιλιάδες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι βασικοί κανόνες υγιεινής διατροφής
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι βασικοί κανόνες υγιεινής διατροφής;
Απάντηση:
-
ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΑΝΟΝΕΣ (§16.1.14.1, σελ. 402-403), αυτούσια:
① «ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΡΙΑ και να είναι ΜΟΙΡΑΣΜΕΝΑ ΣΕ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΕ ΘΕΡΜΙΔΕΣ (εξαιρούνται ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΕ ΒΑΡΙΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ).» ② «Η διατροφή πρέπει να ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΖΩΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΥΤΙΚΕΣ ΤΡΟΦΕΣ. (Να ΠΡΟΤΙΜΑΤΑΙ ΤΟ ΚΡΕΑΣ ΣΤΙΣ ΜΙΚΡΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ και να ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ.)» ③ «ΝΑ ΜΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ, γιατί ΚΟΥΡΑΖΕΤΑΙ ΤΟ ΣΤΟΜΑΧΙ ΚΑΙ Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ.» ④ «Να γίνεται ΚΑΛΟ ΜΑΣΗΜΑ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ, ΜΕ ΑΡΓΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ για να ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΕΤΑΙ Η ΠΕΨΗ.» -
ΠΩΣ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ ΚΑΘΕ ΚΑΝΟΝΑΣ ① ΠΟΣΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΟΧΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΡΙΑ ΚΥΡΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ ΜΟΙΡΑΣΜΕΝΑ ΣΕ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΔΕΣ ⚠️ ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ: ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ · ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΕ ΒΑΡΙΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ➜ οι δύο ομάδες με τις ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ (§16.1.14) — ο ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΤΗΣ ανήκει στη ΔΕΥΤΕΡΗ ② ΤΙ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ ΖΩΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΥΤΙΚΕΣ ΤΡΟΦΕΣ — ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟ ΚΡΕΑΣ: ΠΡΟΤΙΜΑΤΑΙ στις ΜΙΚΡΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ (ανάπτυξη) ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ στις ΜΕΓΑΛΕΣ ③ ΠΟΤΕ ΞΑΝΑΡΧΙΖΕΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΧΙ ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ ΓΙΑΤΙ: ΚΟΥΡΑΖΕΤΑΙ ΤΟ ΣΤΟΜΑΧΙ ΚΑΙ Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ⚠️ ΚΑΙ ΤΟ ΑΤΥΧΗΜΑ: η «ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» είναι μία από τις ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ με μηχανήματα (§16.1.8) ④ ΠΩΣ ΤΡΩΜΕ ΚΑΛΟ ΜΑΣΗΜΑ ΜΕ ΑΡΓΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ → ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΕΤΑΙ Η ΠΕΨΗ ⚠️ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ με την ΑΤΟΜΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ (§16.1.12): «ΧΑΛΑΣΜΕΝΑ ΔΟΝΤΙΑ σημαίνει ΟΧΙ ΚΑΛΟ ΜΑΣΗΜΑ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ με άμεσα αποτελέσματα ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ» -
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ (§16.1.14): οι ανάγκες σε τροφή «εξαρτώνται από την ηλικία, το φύλο, το κλίμα, την εποχή του έτους και το είδος της εργασίας»· γενικά οι ενήλικες χρειάζονται 2.500-3.000 cal την ημέρα και όσοι εργάζονται έντονα 3.500-4.000. ➜ Ο κανόνας ① («μοιρασμένα σε ποσότητες και σε θερμίδες») σημαίνει, πρακτικά, ότι οι ημερήσιες θερμίδες κατανέμονται ισομερώς στα τρία γεύματα, αντί να συγκεντρώνονται σε ένα.
-
⚠️ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΟΥ ΓΕΥΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (§16.1.2, σελ. 378): «Οι εργαζόμενοι πρέπει να προστατεύονται κατά τη διάρκεια του φαγητού, να πηγαίνουν σε σημεία που είναι καθαρά από σκόνες, να πλένουν καλά τα χέρια τους και να αποφεύγουν σημεία που έχουν αναθυμιάσεις και χημικά.» ➜ Και οι χώροι σίτισης «πρέπει να διατηρούνται καθαροί, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος ανάπτυξης εντόμων (κατσαρίδες) και τρωκτικών (ποντίκια) που είναι πιθανόν να μεταφέρουν ασθένειες». ➜ Το πλύσιμο των χεριών πριν το φαγητό επαναλαμβάνεται και ως μέτρο προστασίας από τις τοξικές ουσίες (§16.1.10) και από τα φυτοφάρμακα (§16.2.1).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βασικοί κανόνες υγιεινής διατροφής, σύμφωνα με το βιβλίο, είναι τέσσερις. Πρώτον, τα κύρια ημερήσια γεύματα να μην είναι περισσότερα από τρία και να είναι μοιρασμένα σε ποσότητες και σε θερμίδες, με εξαίρεση τα μικρά παιδιά και τους εργαζόμενους σε βαριές εργασίες. Δεύτερον, η διατροφή πρέπει να περιέχει ζωικές και φυτικές τροφές, ενώ το κρέας να προτιμάται στις μικρές ηλικίες και να αποφεύγεται στις μεγάλες. Τρίτον, να μη γίνεται εργασία αμέσως μετά το φαγητό, γιατί κουράζεται το στομάχι και ο εγκέφαλος. Τέταρτον, να γίνεται καλό μάσημα της τροφής, με αργούς ρυθμούς, για να διευκολύνεται η πέψη. Συμπληρωματικά, το βιβλίο επισημαίνει ότι οι εργαζόμενοι πρέπει να προστατεύονται κατά τη διάρκεια του φαγητού, να πηγαίνουν σε σημεία καθαρά από σκόνες, να πλένουν καλά τα χέρια τους και να αποφεύγουν σημεία που έχουν αναθυμιάσεις και χημικά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η εφαρμογή της τεχνητής αναπνοής
Ερώτηση: Πώς εφαρμόζεται η τεχνητή αναπνοή;
Απάντηση:
-
ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ (§16.1.15.1, σελ. 403): «Εφαρμόζεται στις περιπτώσεις που υπάρχει δυσκολία ή διακοπή της αναπνοής, στις δηλητηριάσεις με μονοξείδιο του άνθρακα ή άλλα δηλητηριώδη αέρια και στον πνιγμό.»
-
ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ — αυτούσια (Εικ. 16.29, 16.30):
① «Εάν το άτομο ΕΧΕΙ ΛΙΠΟΘΥΜΗΣΕΙ, το ΞΑΠΛΩΝΟΥΜΕ ΑΝΑΣΚΕΛΑ, βάζοντας ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ ΕΝΑ ΜΑΞΙΛΑΡΙ Ή ΜΙΑ ΠΕΤΣΕΤΑ ΔΙΠΛΩΜΕΝΗ.» ② «ΓΕΡΝΟΥΜΕ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΙΣΩ» ③ «ΚΛΕΙΝΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟ ΕΝΑ ΧΕΡΙ ΤΗ ΜΥΤΗ ΤΟΥ, ΠΙΕΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΡΟΥΘΟΥΝΙΑ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΔΥΟ ΜΑΣ ΔΑΚΤΥΛΑ.» ④ «Αμέσως μετά ΦΥΣΑΜΕ ΑΕΡΑ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΣΑ, αφού έχουμε πάρει ΒΑΘΕΙΑ ΕΙΣΠΝΟΗ, ΦΕΡΝΟΝΤΑΣ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΤΟ ΣΤΟΜΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ ΤΟΥ.» ⑤ ΕΛΕΓΧΟΣ: «Εάν ΤΟ ΣΤΗΘΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΕΧΕΙ ΦΟΥΣΚΩΣΕΙ, σημαίνει ότι ΑΡΧΙΣΕ ΝΑ ΕΙΣΕΡΧΕΤΑΙ ΑΕΡΑΣ ΣΤΟΥΣ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ.» ⑥ «Μετά ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΥΜΕ ΤΟ ΣΤΟΜΑ ΜΑΣ, ΑΦΗΝΟΥΜΕ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΤΗ ΜΥΤΗ ΤΟΥ και ΠΙΕΖΟΥΜΕ ΕΛΑΦΡΑ ΤΟ ΘΩΡΑΚΑ ΤΟΥ, ΝΑ ΒΓΑΛΕΙ ΤΟΝ ΑΕΡΑ.» ⑦ «ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΙΝΗΣΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΚΑΘΕ ΠΕΝΤΕ ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ ΜΕΧΡΙΣ ΟΤΟΥ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΑΡΧΙΣΕΙ ΝΑ ΑΝΑΠΝΕΕΙ.» -
ΣΧΗΜΑΤΙΚΑ ΒΗΜΑ ①-② ΞΑΠΛΩΜΑ ΑΝΑΣΚΕΛΑ, ΜΑΞΙΛΑΡΙ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ, ΚΕΦΑΛΙ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΙΣΩ ○ ←── ΚΕΦΑΛΙ ΓΕΡΜΕΝΟ ΠΙΣΩ ▓▓ ←── ΜΑΞΙΛΑΡΙ / ΔΙΠΛΩΜΕΝΗ ΠΕΤΣΕΤΑ ΣΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ ═══════════════════════════ ΒΗΜΑ ③-④ ΜΥΤΗ ΚΛΕΙΣΤΗ + ΕΜΦΥΣΗΣΗ ΣΤΟΜΑ ΜΕ ΣΤΟΜΑ ➜ ΤΟ ΣΤΗΘΟΣ ΦΟΥΣΚΩΝΕΙ = ΜΠΑΙΝΕΙ ΑΕΡΑΣ ΒΗΜΑ ⑥ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΣΤΟΜΑΤΟΣ · ΜΥΤΗ ΕΛΕΥΘΕΡΗ · ΕΛΑΦΡΑ ΠΙΕΣΗ ΣΤΟ ΘΩΡΑΚΑ → ΒΓΑΙΝΕΙ Ο ΑΕΡΑΣ ΒΗΜΑ ⑦ ΡΥΘΜΟΣ: ΜΙΑ ΕΜΦΥΣΗΣΗ ΚΑΘΕ 5 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ ΜΕΧΡΙ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΝΑ ΑΡΧΙΣΕΙ ΝΑ ΑΝΑΠΝΕΕΙ -
⚠️ ΠΟΥ ΑΛΛΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
· ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗ ΑΠΟ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ (§16.2.1.2): «Κρατώντας τον άρρωστο σε ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΗΡΕΜΙΑΣ, γίνεται προσπάθεια να ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΤΕΙ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Αν ο άρρωστος ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ ΝΑ ΑΝΑΠΝΕΕΙ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΑΝΑΠΝΟΗ» ⚠️ το βιβλίο εκεί γράφει «ΤΕΧΝΙΚΗ αναπνοή» · ΗΛΕΚΤΡΟΠΛΗΞΙΑ (§16.1.9): «σε ΠΟΛΥ ΣΟΒΑΡΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ μπορεί να προκληθεί ΣΤΑΜΑΤΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ Ή ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ» · ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ (§16.2.3.1): ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ ΑΠΟ CO σε κλειστούς χώρους που δεν αερίζονται · ΕΡΓ. 1ο (σελ. 421): οι μαθητές «εφαρμόζουν ΤΕΧΝΗΤΗ ΑΝΑΠΝΟΗ ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΑΤΟΜΟ ΑΝΑΣΚΕΛΑ ΠΑΝΩ ΣΕ ΕΝΑ ΣΤΡΩΜΑ και ΤΟΠΟΘΕΤΩΝΤΑΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ ΤΟΥ ΕΝΑ ΜΑΞΙΛΑΡΙ Ή ΜΙΑ ΠΕΤΣΕΤΑ ΔΙΠΛΩΜΕΝΗ»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η τεχνητή αναπνοή εφαρμόζεται στις περιπτώσεις που υπάρχει δυσκολία ή διακοπή της αναπνοής, στις δηλητηριάσεις με μονοξείδιο του άνθρακα ή άλλα δηλητηριώδη αέρια και στον πνιγμό. Εάν το άτομο έχει λιποθυμήσει, το ξαπλώνουμε ανάσκελα, βάζοντας κάτω από τον αυχένα ένα μαξιλάρι ή μια πετσέτα διπλωμένη. Γέρνουμε το κεφάλι προς τα πίσω, κλείνουμε με το ένα χέρι τη μύτη του πιέζοντας τα ρουθούνια του με τα δύο μας δάκτυλα και αμέσως μετά φυσάμε αέρα προς τα μέσα, αφού έχουμε πάρει βαθιά εισπνοή, φέρνοντας σε επαφή το στόμα μας στο στόμα του. Εάν το στήθος του τραυματία έχει φουσκώσει, σημαίνει ότι άρχισε να εισέρχεται αέρας στους πνεύμονες. Μετά απομακρύνουμε το στόμα μας, αφήνουμε ελεύθερη τη μύτη του και πιέζουμε ελαφρά τον θώρακά του, να βγάλει τον αέρα. Επαναλαμβάνουμε την ίδια κίνηση μία φορά κάθε πέντε δευτερόλεπτα, μέχρις ότου ο ασθενής αρχίσει να αναπνέει.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πρώτες βοήθειες όταν τα ρούχα έχουν πάρει φωτιά
Ερώτηση: Ποιες είναι οι πρώτες βοήθειες που πρέπει να δοθούν σε κάποιο άτομο, όταν τα ρούχα του έχουν πάρει φωτιά;
Απάντηση:
-
Η ΠΡΩΤΗ ΚΙΝΗΣΗ (§16.1.15.4, σελ. 405), αυτούσια: «Σε περίπτωση που έχουν πιάσει φωτιά τα ρούχα κάποιου ατόμου, η πρώτη κίνηση που πρέπει να γίνει είναι να σβήσει η φωτιά, κυλώντας το άτομο στο έδαφος ή τυλίγοντάς το με ένα χοντρό βαμβακερό ύφασμα ή μία μάλλινη κουβέρτα (απαγορεύονται τα συνθετικά υφάσματα και τα πλαστικά).» ⚠️ Γιατί απαγορεύονται τα συνθετικά: λιώνουν και κολλούν στο δέρμα, τροφοδοτώντας τη φωτιά αντί να την πνίγουν. Το βαμβακερό και το μάλλινο αποκόπτουν το οξυγόνο — έναν από τους τρεις παράγοντες της φωτιάς (§16.1.11).
-
ΤΑ ΤΡΙΑ ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΦΛΕΓΟΜΕΝΑ ΡΟΥΧΑ ① ΣΒΗΣΙΜΟ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ ΚΥΛΗΜΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ή ΤΥΛΙΓΜΑ ΜΕ ΧΟΝΤΡΟ ΒΑΜΒΑΚΕΡΟ ΥΦΑΣΜΑ Ή ΜΑΛΛΙΝΗ ΚΟΥΒΕΡΤΑ ⚠️ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΑΙ ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ② ⚠️⚠️ «ΣΕ ΚΑΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΒΓΟΥΝ ΤΑ ΚΑΜΕΝΑ ΡΟΥΧΑ» ③ «ΑΜΕΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ» -
ΓΙΑ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ — «Εάν τα εγκαύματα είναι περιορισμένου μεγέθους, μικρότερα από την παλάμη ενός χεριού»:
① ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ «ΜΕ ΚΑΘΑΡΟ ΝΕΡΟ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΕΣΤΑΓΜΕΝΟ Ή ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΜΕΝΟ» ② ΕΠΑΛΕΙΨΗ «ΜΕ ΛΑΔΙ, ΒΑΖΕΛΙΝΗ Ή ΜΕ ΑΝΤΙΣΗΠΤΙΚΗ ΑΛΟΙΦΗ» ③ ΕΠΙΔΕΣΗ «με ΕΙΔΙΚΟ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟ ΕΠΙΔΕΣΜΟ ή με ΜΙΑ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΜΕΝΗ ΓΑΖΑ ή ΕΝΑ ΠΟΛΥ ΚΑΘΑΡΟ ΠΑΝΙ» ⚠️ «ΣΕ ΚΑΜΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΝ ΤΥΧΟΝ ΦΟΥΣΚΑΛΕΣ που έχουν δημιουργηθεί πάνω στο έγκαυμα»➜ Το κριτήριο «μικρότερα από την παλάμη ενός χεριού» ξεχωρίζει το έγκαυμα που αντιμετωπίζεται επιτόπου από εκείνο που απαιτεί νοσοκομείο.
-
⚠️ ΟΙ ΔΥΟ ΑΠΟΛΥΤΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ §16.1.15.4
ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΒΓΑΖΟΥΜΕ ΤΑ ΚΑΜΕΝΑ ΡΟΥΧΑ ➜ το ύφασμα έχει κολλήσει στο τραύμα· η αφαίρεσή του ΞΕΣΚΙΖΕΙ ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΣΠΑΜΕ ΤΙΣ ΦΟΥΣΚΑΛΕΣ ➜ η φουσκάλα είναι ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟ ΚΑΛΥΜΜΑ· το σπάσιμό της ΑΝΟΙΓΕΙ ΔΡΟΜΟ ΣΤΗ ΜΟΛΥΝΣΗΚΑΙ Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ (§16.1.15.3): «Βασική προϋπόθεση, στην εφαρμογή των πρώτων βοηθειών είναι το άτομο που τις παρέχει να έχει πλύνει προσεκτικά τα χέρια του και να μη βάζει τα δάκτυλά του σε ανοιχτές πληγές ή να πιάνει τους επιδέσμους που πρόκειται να έρθουν σε άμεση επαφή με το τραύμα.» ➜ Το ΕΡΓ. 1ο (σελ. 421) περιλαμβάνει άσκηση: «Παρέχουν τις πρώτες βοήθειες σε περιπτώσεις υποθετικών εγκαυμάτων.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε περίπτωση που έχουν πιάσει φωτιά τα ρούχα κάποιου ατόμου, η πρώτη κίνηση που πρέπει να γίνει είναι να σβήσει η φωτιά, κυλώντας το άτομο στο έδαφος ή τυλίγοντάς το με ένα χοντρό βαμβακερό ύφασμα ή μία μάλλινη κουβέρτα· απαγορεύονται τα συνθετικά υφάσματα και τα πλαστικά. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να γίνει προσπάθεια να βγουν τα καμένα ρούχα, και πρέπει να γίνει άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο. Εάν τα εγκαύματα είναι περιορισμένου μεγέθους, μικρότερα από την παλάμη ενός χεριού, γίνεται καθαρισμός του εγκαύματος με καθαρό νερό, κατά προτίμηση απεσταγμένο ή αποστειρωμένο, και αμέσως μετά επάλειψη με λάδι, βαζελίνη ή αντισηπτική αλοιφή και επίδεση του τραύματος με ειδικό προστατευτικό επίδεσμο ή με μια αποστειρωμένη γάζα ή ένα πολύ καθαρό πανί. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να σπάσουν τυχόν φουσκάλες που έχουν δημιουργηθεί πάνω στο έγκαυμα. Σε κάθε περίπτωση, βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή των πρώτων βοηθειών είναι το άτομο που τις παρέχει να έχει πλύνει προσεκτικά τα χέρια του και να μη βάζει τα δάκτυλά του σε ανοιχτές πληγές ούτε να πιάνει τους επιδέσμους που θα έρθουν σε άμεση επαφή με το τραύμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η σωστή χρήση των φυτοφαρμάκων
Ερώτηση: Με ποιους τρόπους εξασφαλίζεται η σωστή χρήση των φυτοφαρμάκων;
Απάντηση:
-
Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§16.2.1, σελ. 406-407) — «Η ασφαλής χρήση των φυτοφαρμάκων εξασφαλίζεται με τους εξής τρόπους», μέρος Α΄ (Εικ. 16.32-16.35):
① «Να ΠΛΕΝΟΥΜΕ ΚΑΛΑ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ μετά τη χρήση των φυτοφαρμάκων.» ② «Να γίνεται η χρήση των φυτοφαρμάκων ΣΤΙΣ ΣΩΣΤΕΣ ΔΟΣΕΙΣ σύμφωνα με ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ ΓΕΩΠΟΝΟΥ.» ③ «Να λαμβάνονται ΤΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΜΙΞΗ των γεωργικών φαρμάκων.» ④ «Να ΜΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΧΡΗΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ.» ⑤ «Να ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ Η ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΟ ΔΕΡΜΑ.» ⑥ «Να γίνεται όσο το δυνατόν καλύτερη ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΣΕ ΑΣΦΑΛΗ ΣΗΜΕΙΑ, ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΤΡΟΦΙΜΑ και κυρίως ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ.» ⑦ «Να ΜΗ ΜΕΤΑΓΓΙΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΣΕ ΑΛΛΑ ΜΠΟΥΚΑΛΙΑ, ΧΩΡΙΣ ΣΗΜΑΝΣΗ.» -
ΜΕΡΟΣ Β΄ (Εικ. 16.36-16.38):
⑧ «Δεν πρέπει να υπάρχει ΕΠΑΦΗ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΜΕ ΤΡΟΦΕΣ Ή ΠΟΤΑ.» ⑨ «ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ κατά τη διάρκεια χρήσης φυτοφαρμάκων ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ, ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΤΟ.» ⑩ «Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΕΙΔΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ.» ⑪ «Να ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ από τους χώρους που γίνεται εφαρμογή φυτοφαρμάκων.» ⑫ «Η ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΙΓΜΑΤΩΝ αγροχημικών ουσιών πρέπει να γίνεται ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Ή ΣΕ ΧΩΡΟ ΟΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΞΑΕΡΙΣΜΟΥ.» ⑬ «Κατά ΤΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ δεν πρέπει να γίνεται ΕΙΣΠΝΟΗ και πρέπει να λαμβάνονται προστατευτικά μέτρα.» ⑭ «Κατά τη διάρκεια των ψεκασμών, να ΑΠΟΦΕΥΓΟΝΤΑΙ ΤΑ ΣΤΑΓΟΝΙΔΙΑ ΤΩΝ ΨΕΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ.» -
ΠΩΣ ΟΜΑΔΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ② ΣΩΣΤΕΣ ΔΟΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ ΓΕΩΠΟΝΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ③ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΜΙΞΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ ⑤ ΟΧΙ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΟ ΔΕΡΜΑ ⑬ ΟΧΙ ΕΙΣΠΝΟΗ ΚΑΤΑ ΤΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ⑭ ΟΧΙ ΣΤΑΓΟΝΙΔΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΨΕΚΑΣΜΟ ① ΠΛΥΣΙΜΟ ΧΕΡΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΜΕΤΑ ΧΩΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ⑫ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Ή ΜΕ ΕΞΑΕΡΙΣΜΟ ΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΠΟΤΑ ⑧ ΟΧΙ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΡΟΦΕΣ Ή ΠΟΤΑ ⑨ ΟΧΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ, ΦΑΓΗΤΟ, ΠΟΤΟ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ⑩ ΟΧΙ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ⑥ ΑΣΦΑΛΗ ΣΗΜΕΙΑ, ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ ⑦ ΟΧΙ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΣΕ ΜΠΟΥΚΑΛΙΑ ΧΩΡΙΣ ΣΗΜΑΝΣΗ ΠΑΙΔΙΑ ④ ΟΧΙ ΧΡΗΣΗ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ ⑪ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ⚠️ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΡΙΣΙΜΟΣ Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ⑦: ένα φυτοφάρμακο σε μπουκάλι χωρίς σήμανση μοιάζει με ποτό — και ο κανόνας ⑩ («όχι συσκευασίες φαρμάκων για είδη διατροφής») κλείνει τον ίδιο κίνδυνο από την αντίθετη κατεύθυνση.
-
ΤΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΟΥ ΨΕΚΑΣΜΟΥ (§16.2.1.3, σελ. 412):
ΔΕΡΜΑ «ΕΙΔΙΚΑ ΡΟΥΧΑ (ΠΛΑΣΤΙΚΑ), τα οποία ΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΟΛΟ ΤΟ ΣΩΜΑ και ΔΕΝ ΑΦΗΝΟΥΝ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΝΑ ΠΕΡΑΣΟΥΝ» ΜΑΤΙΑ «ΕΙΔΙΚΑ ΓΥΑΛΙΑ» ΑΝΑΠΝΟΗ «Σε περιπτώσεις όπου τα φάρμακα είναι ΠΟΛΥ ΤΟΞΙΚΑ ενδείκνυται η χρήση ΕΙΔΙΚΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΩΝ» ⚠️ ΒΑΣΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΨΕΚΑΣΜΟΥ: «να γίνεται η εφαρμογή ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟΥΣ ΠΟΥ ΔΕ ΦΥΣΑΕΙ ΔΥΝΑΤΟΣ ΑΝΕΜΟΣ και ΠΑΝΤΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΦΟΡΑ» ⚠️ «Δεν πρέπει να ΚΑΘΑΡΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΒΟΥΛΩΜΕΝΑ ΜΠΕΚ ΤΩΝ ΨΕΚΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΜΕ ΤΟ ΣΤΟΜΑ» ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ: «πρέπει να ΜΑΖΕΥΟΝΤΑΙ ΟΛΑ ΤΑ ΑΧΡΗΣΤΑ ΥΛΙΚΑ, όπως είναι ΟΙ ΑΔΕΙΕΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΤΩΝ ΨΕΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ και να ΑΠΟΡΡΙΠΤΟΝΤΑΙ ΜΕ ΑΣΦΑΛΗ ΤΡΟΠΟ»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ασφαλής χρήση των φυτοφαρμάκων εξασφαλίζεται με τους εξής τρόπους: να πλένουμε καλά τα χέρια και το πρόσωπο μετά τη χρήση τους· να γίνεται η χρήση στις σωστές δόσεις, σύμφωνα με τις οδηγίες του Γεωπόνου· να λαμβάνονται τα απαραίτητα προστατευτικά μέσα για την ανάμιξη των γεωργικών φαρμάκων· να μη γίνεται χρήση γεωργικών φαρμάκων από παιδιά· να αποφεύγεται η επαφή με το δέρμα· να γίνεται όσο το δυνατόν καλύτερη αποθήκευση σε ασφαλή σημεία, μακριά από τρόφιμα και κυρίως μακριά από τα παιδιά· να μη μεταγγίζονται από την αρχική συσκευασία σε άλλα μπουκάλια χωρίς σήμανση· να μην υπάρχει επαφή φυτοφαρμάκων με τροφές ή ποτά· να απαγορεύεται κατά τη διάρκεια της χρήσης το κάπνισμα, το φαγητό και το ποτό· να μη χρησιμοποιούνται συσκευασίες φυτοφαρμάκων για μεταφορά και αποθήκευση ειδών διατροφής· να απομακρύνονται τα παιδιά από τους χώρους εφαρμογής· η παρασκευή διαλυμάτων και μιγμάτων αγροχημικών ουσιών να γίνεται στην ύπαιθρο ή σε χώρο όπου λειτουργεί σύστημα εξαερισμού· κατά το άνοιγμα της συσκευασίας να μη γίνεται εισπνοή και να λαμβάνονται προστατευτικά μέτρα· και κατά τη διάρκεια των ψεκασμών να αποφεύγονται τα σταγονίδια των ψεκαστικών υγρών. Επιπλέον, για την προστασία του δέρματος χρησιμοποιούνται ειδικά πλαστικά ρούχα που καλύπτουν όλο το σώμα, για τα μάτια ειδικά γυαλιά και, όταν τα φάρμακα είναι πολύ τοξικά, ειδικοί αναπνευστήρες, ενώ βασικός κανόνας στον ψεκασμό είναι να γίνεται η εφαρμογή σε περιόδους που δεν φυσάει δυνατός άνεμος και πάντα προς την αντίθετη φορά. Τα βουλωμένα μπεκ των ψεκαστικών συσκευών δεν καθαρίζονται με το στόμα, και μετά το τέλος της εφαρμογής μαζεύονται όλα τα άχρηστα υλικά, όπως οι άδειες συσκευασίες και τα υπόλοιπα των ψεκαστικών υγρών, και απορρίπτονται με ασφαλή τρόπο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η αναγνώριση των δηλητηριάσεων και οι πρώτες βοήθειες
Ερώτηση: Πώς γίνεται η αναγνώριση των δηλητηριάσεων από φυτοφάρμακα και ποιες είναι οι πρώτες βοήθειες;
Απάντηση:
-
Α. Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ — ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ (§16.2.1.1, σελ. 409), αυτούσια:
· «ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΠΩΣΗ» · «ΕΡΕΘΙΣΜΟ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ με ΑΚΑΝΟΝΙΣΤΕΣ ΚΗΛΙΔΕΣ και ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΕΦΙΔΡΩΣΗ (ΙΔΡΩΤΑ)» · «ΦΑΓΟΥΡΑ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ και εμφάνιση ΣΚΟΤΕΙΝΩΝ ΚΗΛΙΔΩΝ ΣΤΗΝ ΟΡΑΣΗ, ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΤΙΣ ΚΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΤΙΩΝ και ΕΛΑΤΤΩΣΗ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ» · «ΚΑΨΙΜΟ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΛΑΡΥΓΓΑ, ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΕΚΚΡΙΣΗ ΣΑΛΙΟΥ, ΝΑΥΤΙΑ, ΕΜΕΤΟ, ΠΟΝΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΙΑ, ΔΙΑΡΡΟΙΑ» · «ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΩΝ, ΣΥΓΧΥΣΗΣ, ΜΠΕΡΔΕΜΑ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΜΙΛΙΑ, ΑΠΩΛΕΙΑ ΤΩΝ ΑΙΣΘΗΣΕΩΝ, ΣΠΑΣΜΟΙ» · «Συχνά συμπτώματα ΣΤΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ με ΒΗΧΑ, ΣΦΙΞΙΜΟ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ, ΔΥΣΠΝΟΙΑ»➜ Τα συμπτώματα αγγίζουν έξι συστήματα: γενική κατάσταση, δέρμα, μάτια, πεπτικό, νευρικό και αναπνευστικό.
-
Β. ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ — Η ΑΡΧΗ (§16.2.1.2): «Οι ενέργειες των πρώτων βοηθειών πρέπει να είναι ήρεμες και μεθοδικές. Καταρχήν πρέπει να γίνει διάγνωση από τα συμπτώματα που παρουσιάζει ο ασθενής, εάν έχει δηλητηριασθεί από φυτοφάρμακα.» ⚠️ «Είναι δυνατόν η λανθασμένη παροχή βοήθειας σε πολλές περιπτώσεις να δημιουργήσει αρνητικά αποτελέσματα.»
ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ① ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ② ΗΡΕΜΙΑ + ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΚΑΝΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ «Αν ο άρρωστος ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ ΝΑ ΑΝΑΠΝΕΕΙ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΑΝΑΠΝΟΗ» ③ ΞΕΠΛΥΜΑ ΤΩΝ ΜΑΤΙΩΝ ΜΕ ΤΡΕΧΟΥΜΕΝΟ ΝΕΡΟ + ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΜΟΛΥΝΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΑΠΟ ΑΥΤΗΝ (Εικ. 16.39) ④ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΜΟΛΥΣΜΕΝΩΝ ΡΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΠΑΠΟΥΤΣΙΩΝ (Εικ. 16.40) ΣΚΟΠΟΣ: «να ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ Η ΕΠΑΦΗ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΟ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΟ και Η ΕΙΣΠΝΟΗ ΤΩΝ ΑΝΑΘΥΜΙΑΣΕΩΝ Ή ΤΗΣ ΣΚΟΝΗΣ ΤΟΥ» ⑤ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ «ΡΙΧΝΟΝΤΑΣ ΝΕΡΟ ΣΤΟ ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΓΙΑ ΔΕΚΑ-ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ (10-15) ΛΕΠΤΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ» (Εικ. 16.41) ΑΝ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΝΕΡΟ: «ΚΑΘΑΡΟ ΠΑΝΙ Ή ΑΠΟΡΡΟΦΗΤΙΚΟ ΧΑΡΤΙ, ΣΚΟΥΠΙΖΟΝΤΑΣ ΕΛΑΦΡΑ ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΜΕ ΟΣΟ ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΝ ΠΙΟ ΑΠΑΛΟ ΤΡΟΠΟ» -
⑥ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ «ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ… ιδιαίτερα όταν ο ασθενής ΕΧΕΙ ΧΑΣΕΙ ΤΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ» ΥΨΗΛΗ → «να ΔΡΟΣΙΣΤΕΙ με ΕΝΑ ΣΦΟΥΓΓΑΡΙ Ή ΠΑΝΙ ΒΟΥΤΗΓΜΕΝΟ ΣΤΟ ΚΡΥΟ ΝΕΡΟ» ΧΑΜΗΛΗ → «να ΣΚΕΠΑΣΤΕΙ ΜΕ ΜΙΑ ΚΟΥΒΕΡΤΑ για να ΔΙΑΤΗΡΗΘΕΙ Η ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ σε όσο το δυνατόν ΚΑΝΟΝΙΚΑ ΕΠΙΠΕΔΑ» ⑦ ⚠️⚠️ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΚΑΤΑΠΟΣΗΣ «ΔΕ ΣΥΝΙΣΤΑΤΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΕΜΕΤΟΥ, σαν μέτρο παροχής πρώτων βοηθειών» ΕΞΑΙΡΕΣΗ: «Εξαιρούνται οι περιπτώσεις εκείνες που ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΤΟΞΙΚΟ (υπάρχει ΕΤΙΚΕΤΑ ΜΕ ΝΕΚΡΟΚΕΦΑΛΗ ΣΤΗ ΜΕΣΗ) και μπορεί να ΑΠΟΔΕΙΧΘΕΙ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ, αν ΠΑΡΑΜΕΙΝΕΙ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑΧΙ ΧΩΡΙΣ ΑΜΕΣΗ ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ» ⚠️ «Η πρόκληση του εμετού, εφόσον κριθεί απαραίτητη, πρέπει να επιχειρηθεί ΜΟΝΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΟΥ ΔΙΑΤΗΡΟΥΝ ΤΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥΣ» (Εικ. 16.42) ΑΝ ΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ: «μπορεί ο ασθενής να πιει ΤΡΕΙΣ ΚΟΥΤΑΛΙΕΣ ΤΗΣ ΣΟΥΠΑΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΑΝΘΡΑΚΑ, ΔΙΑΛΥΜΕΝΟ ΣΕ ΜΙΣΟ ΠΟΤΗΡΙ ΝΕΡΟΥ» -
⚠️ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΠΡΟΚΑΛΟΥΜΕ ΕΜΕΤΟ ΚΑΤΑ ΚΑΝΟΝΑ: πολλά φυτοφάρμακα είναι καυστικά ή πτητικά — ο εμετός θα τα περάσει δεύτερη φορά από τον οισοφάγο ή θα οδηγήσει σε εισρόφηση στους πνεύμονες. Γι' αυτό και το βιβλίο βάζει διπλό φίλτρο: μόνο για πολύ τοξικά (νεκροκεφαλή) και μόνο σε ασθενή με τις αισθήσεις του. ΤΟ ΕΡΓ. 1ο (σελ. 421) ζητά ακριβώς αυτή την άσκηση: «Πρώτες βοήθειες σε περιπτώσεις όπου έχει γίνει μόλυνση από φυτοφάρμακα με επαφή ή από κατάποση», και στα υλικά περιλαμβάνει «ενεργοποιημένος άνθρακας σε υγρή μορφή». ⚠️ Στη σελ. 410 και στην ΠΕΡΙΛΗΨΗ το βιβλίο γράφει «τεχνική αναπνοή» αντί «τεχνητή».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αναγνώριση γίνεται από τα συμπτώματα. Οι δηλητηριάσεις από φυτοφάρμακα παρουσιάζουν αδυναμία και κόπωση, ερεθισμό του δέρματος με ακανόνιστες κηλίδες και υπερβολική εφίδρωση, φαγούρα στα μάτια και εμφάνιση σκοτεινών κηλίδων στην όραση, διεύρυνση στις κόρες των ματιών και ελάττωση της οπτικής οξύτητας, κάψιμο στο στόμα και τον λάρυγγα, υπερβολική έκκριση σάλιου, ναυτία, έμετο, πόνους στην κοιλιά και διάρροια, εκδήλωση πονοκεφάλων, σύγχυση, μπέρδεμα των λέξεων κατά την ομιλία, απώλεια των αισθήσεων και σπασμούς, καθώς και συχνά συμπτώματα στο αναπνευστικό σύστημα με βήχα, σφίξιμο στο στήθος και δύσπνοια. Ως προς τις πρώτες βοήθειες, οι ενέργειες πρέπει να είναι ήρεμες και μεθοδικές και καταρχήν πρέπει να γίνει διάγνωση από τα συμπτώματα, γιατί η λανθασμένη παροχή βοήθειας μπορεί να δημιουργήσει αρνητικά αποτελέσματα. Κρατώντας τον άρρωστο σε κατάσταση ηρεμίας, γίνεται προσπάθεια να εξασφαλιστεί κανονική αναπνοή και, αν σταματήσει να αναπνέει, εφαρμόζεται τεχνητή αναπνοή. Η επόμενη κίνηση είναι να ξεπλυθούν τα μάτια του με τρεχούμενο νερό, να σταματήσει η έκθεσή του στην πηγή της μόλυνσης και να απομακρυνθεί από αυτήν. Στη συνέχεια λαμβάνονται άμεσα μέτρα ώστε να σταματήσει η επαφή του δέρματος με το φυτοφάρμακο και η εισπνοή των αναθυμιάσεων ή της σκόνης του, με απομάκρυνση των μολυσμένων ρούχων και παπουτσιών, και αμέσως μετά απομακρύνεται το φάρμακο από το δέρμα και τα μαλλιά, ρίχνοντας νερό στο σώμα και στο κεφάλι για δέκα έως δεκαπέντε λεπτά τουλάχιστον· αν δεν υπάρχει διαθέσιμο νερό, χρησιμοποιείται καθαρό πανί ή απορροφητικό χαρτί, με ελαφρό και απαλό σκούπισμα. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στον έλεγχο της θερμοκρασίας του σώματος, ιδιαίτερα όταν ο ασθενής έχει χάσει τις αισθήσεις του: αν είναι υψηλή δροσίζεται με σφουγγάρι ή πανί βουτηγμένο στο κρύο νερό, ενώ αν έχει πέσει σκεπάζεται με κουβέρτα. Τέλος, σε περιπτώσεις κατάποσης δεν συνιστάται η πρόκληση εμετού· εξαιρούνται οι περιπτώσεις όπου το φάρμακο είναι πολύ τοξικό, με ετικέτα που φέρει νεκροκεφαλή στη μέση, και μπορεί να αποδειχθεί θανατηφόρο αν παραμείνει στο στομάχι, ενώ η πρόκληση εμετού επιχειρείται μόνο σε ασθενείς που διατηρούν τις αισθήσεις τους. Εφόσον οι προσπάθειες δεν είναι αποτελεσματικές, ο ασθενής μπορεί να πιει τρεις κουταλιές της σούπας ενεργοποιημένο άνθρακα, διαλυμένο σε μισό ποτήρι νερού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα μέτρα προστασίας στις ηλεκτρολογικές συνδέσεις
Ερώτηση: Ποια μέτρα προστασίας πρέπει να λαμβάνονται στις ηλεκτρολογικές συνδέσεις;
Απάντηση:
-
ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ (§16.2.2.2, σελ. 412-413), αυτούσια:
① «Η σύνδεση των καλωδίων ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΧΑΛΑΡΗ, γιατί υπάρχει ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ, με άμεσο κίνδυνο ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΠΥΡΚΑΪΑΣ.» ② «Να χρησιμοποιείται Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΔΙΑΤΟΜΗ ΚΑΛΩΔΙΩΝ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΙΣΧΥ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ.» ③ «Σε περιπτώσεις όπου διαπιστωθεί ΦΘΑΡΜΕΝΟ ΚΑΛΩΔΙΟ να γίνεται ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ, για να μην υπάρχει ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΔΙΑΡΡΟΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΚΑΚΗ ΕΠΙΣΚΕΥΗ (π.χ. με μονωτική ταινία).» ④ «Να δίνεται ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΜΟΝΩΣΗ ΤΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ.» -
Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟ ΜΙΑ ΧΑΛΑΡΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΧΑΛΑΡΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ↓ ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΑ ↓ ΠΥΡΚΑΪΑ ⚠️ Το ίδιο επιβεβαιώνει και η §16.1.9: «Πυρκαϊά είναι δυνατόν να προκληθεί από ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΑ ΣΕ ΧΑΛΑΡΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ» ⚠️ Και η §15.2 του κεφ. 15: οι χαλαρές συνδέσεις οδηγούν σε ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗ «ιδιαίτερα ΣΤΟ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΣΗΜΕΙΟ, ΣΤΗ ΣΥΝΔΕΣΗ» ΚΑΙ Η ΛΑΘΟΣ ΔΙΑΤΟΜΗ ΜΙΚΡΗ ΔΙΑΤΟΜΗ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΙΣΧΥ ↓ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ ↓ ΠΥΡΚΑΪΑ (§16.1.9: «ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ λόγω της χρησιμοποίησης ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΙΣΧΥΟΣ, σε σχέση με τις δυνατότητες του ηλεκτρικού δικτύου») -
⚠️ ΓΙΑΤΙ ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ Η ΤΟΠΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΥΗ: το βιβλίο ονομάζει ρητά τη μονωτική ταινία «κακή επισκευή» με κίνδυνο διαρροής ηλεκτρικού ρεύματος. Το ίδιο λέει και το κεφ. 15 (§15.2): «στις ενώσεις προτιμώνται τα ασφαλή κιβώτια συνδέσεων και αποφεύγονται οι ενώσεις με συστροφή των άκρων των συρμάτων και τύλιγμα με μονωτική ταινία, γιατί είναι πολύ επικίνδυνο να προκληθεί βραχυκύκλωμα», και (§15.5) «προτιμάμε να γίνει αλλαγή σε όλο το καλώδιο».
ΣΩΣΤΟ ΛΑΘΟΣ ┌───────────┐ │ ΚΙΒΩΤΙΟ │═══ ═══╳╳╳╳╳═══ ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΑΚΡΩΝ │ ΣΥΝΔΕΣΕΩΝ │ ▓▓▓▓▓▓ + ΜΟΝΩΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΑ └───────────┘ → ΧΑΛΑΡΩΝΕΙ → ΔΙΑΡΡΟΗ / ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΑ ή ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΤΟΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ -
ΤΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ (§16.2.2.1) · ΟΧΙ εργαλεία που ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΚΑΛΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ή έχουν ΛΑΒΗ ΑΠΟ ΥΛΙΚΟ «ΚΑΛΟ ΑΓΩΓΟ» του ηλεκτρικού ρεύματος · ΥΨΗΛΗ ΤΑΣΗ → ΑΠΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΑΠΟ ΥΓΡΑΣΙΑ, ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΕΝΑ · ΜΠΑΛΑΝΤΕΖΕΣ ΚΑΙ ΚΑΛΩΔΙΑ «ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ ΜΟΝΩΜΕΝΑ» και ΧΩΡΙΣ ΦΘΟΡΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (§16.2.2.3) · «ΚΑΜΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΤΑΝ Η ΠΑΡΟΧΗ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΔΙΑΚΟΠΕΙ» · ΣΤΑ 220V → ΑΠΟ ΤΕΧΝΙΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΥΣ, ΣΕ ΞΥΛΙΝΟ Ή ΛΑΣΤΙΧΕΝΙΟ ΔΑΠΕΔΟ, με ΓΑΝΤΙΑ ΑΠΟ ΚΑΟΥΤΣΟΥΚ, ΕΙΔΙΚΗ ΦΟΡΜΑ και ΚΑΠΕΛΟ · ΔΕΥΤΕΡΟ ΑΤΟΜΟ «για να είναι σε θέση να ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ, σε περίπτωση ΗΛΕΚΤΡΟΠΛΗΞΙΑΣ, για να ΔΙΑΚΟΨΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ηλεκτρικού ρεύματος» ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΑ (§16.1.9.1) · ΡΕΛΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ · ΤΑΚΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΜΟΝΩΣΗΣ · ΟΧΙ ΒΡΕΓΜΕΝΑ ΧΕΡΙΑ⚠️ ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΗΠΟ (§16.2.2): «Ιδιαίτερα επικίνδυνες είναι οι υπαίθριες εγκαταστάσεις σε κήπους και βεράντες, κυρίως όταν βρέχονται και έχει παραμεληθεί η συντήρησή τους.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στις ηλεκτρολογικές συνδέσεις πρέπει να λαμβάνονται τα εξής μέτρα. Η σύνδεση των καλωδίων δεν πρέπει να είναι χαλαρή, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος δημιουργίας βραχυκυκλώματος, με άμεσο κίνδυνο πρόκλησης πυρκαγιάς. Να χρησιμοποιείται η κατάλληλη διατομή καλωδίων, ανάλογα με την ισχύ των ηλεκτρικών συσκευών. Σε περιπτώσεις όπου διαπιστωθεί φθαρμένο καλώδιο, να γίνεται αντικατάσταση σε ολόκληρο το καλώδιο, για να μην υπάρχει ο κίνδυνος διαρροής ηλεκτρικού ρεύματος από κακή επισκευή, για παράδειγμα με μονωτική ταινία. Τέλος, να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη μόνωση των καλωδίων. Συμπληρωματικά, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εργαλεία που δεν είναι σε καλή κατάσταση ή έχουν λαβή από υλικό καλό αγωγό του ρεύματος, σε εργασίες με υψηλή τάση τα εργαλεία πρέπει να είναι απαλλαγμένα από υγρασία και πολύ καλά καθαρισμένα, και οι μπαλαντέζες και τα καλώδια να είναι πολύ καλά μονωμένα και χωρίς φθορές. Καμία ηλεκτρολογική εργασία δεν πρέπει να γίνεται όταν η παροχή ρεύματος δεν έχει διακοπεί, οι εργασίες στα 220V γίνονται από τεχνίτες ηλεκτρολόγους σε ξύλινο ή λαστιχένιο δάπεδο, με ειδικά γάντια από καουτσούκ, ειδική φόρμα εργασίας και καπέλο, και πρέπει να υπάρχει δεύτερο άτομο ώστε να μπορεί να προσφέρει τις πρώτες βοήθειες σε περίπτωση ηλεκτροπληξίας και να διακόψει την παροχή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι βασικοί κανόνες ασφαλείας στα γεωργικά μηχανήματα
Ερώτηση: Αναφέρατε τους βασικούς κανόνες ασφαλείας στη χρήση των γεωργικών μηχανημάτων.
Απάντηση:
-
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (§16.2.3, σελ. 413): «Η ασφάλεια του χειριστή και των ανθρώπων γύρω του είναι πρωταρχικός σκοπός στη χρήση γεωργικών μηχανημάτων. Τα γεωργικά μηχανήματα είναι ογκώδη, βαριά και πολλές φορές επικίνδυνα. Γι' αυτό το λόγο πρέπει να τηρούνται με προσοχή οι κανόνες ασφαλείας, κατά τη διάρκεια εργασίας τους στο χωράφι ή στον κήπο ή κατά τη διάρκεια μεταφοράς τους.» ⚠️ Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ: «Πριν θέσει σε λειτουργία το γεωργικό μηχάνημα, πρέπει να διαβάσει με προσοχή το εγχειρίδιο χρήσεως και συντήρησής του. Όσα περισσότερα γνωρίζει για το γεωργικό μηχάνημα που χρησιμοποιεί, τόσο καλύτερα προετοιμασμένος είναι για την ασφαλή λειτουργία του» (Εικ. 16.43, 16.44).
-
ΟΙ ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ — ΜΕΡΟΣ Α΄ (§16.2.3.1, σελ. 414), αυτούσια:
① «ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΟΥΛΕΥΟΥΝ Ή ΝΑ ΣΥΝΤΗΡΟΥΝΤΑΙ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ ΣΕ ΚΛΕΙΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΕΡΙΖΟΝΤΑΙ ΚΑΛΑ. Υπάρχει ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ ΑΠΟ ΑΕΡΙΑ (CO).» ② «Κατά τη διάρκεια ΠΛΗΡΩΣΕΩΣ ΤΩΝ ΔΕΞΑΜΕΝΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ, να ΜΗΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΟΝΤΑ ΕΣΤΙΕΣ ΦΩΤΙΑΣ.» ③ «Τα ΚΑΥΣΙΜΑ να ΑΠΟΘΗΚΕΥΟΝΤΑΙ ΣΕ ΑΣΦΑΛΗ ΔΟΧΕΙΑ.» ④ «ΟΤΑΝ ΤΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ.» ⑤ «Εάν το γεωργικό μηχάνημα ΦΕΡΕΙ ΛΑΣΤΙΧΑ, ο χειριστής πρέπει να ΕΛΕΓΧΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΤΟΥΣ.» ⑥ «ΠΡΙΝ ΤΕΘΕΙ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ, ο χειριστής οφείλει να ΕΛΕΓΞΕΙ ΟΛΑ ΤΑ ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ, ΤΑ ΧΕΙΡΙΣΤΗΡΙΑ, ΤΟΥΣ ΠΡΟΦΥΛΑΚΤΗΡΕΣ καθώς και ΤΗΝ ΚΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ, εάν υπάρχουν.» ⑦ «Σε περίπτωση που υπάρχουν ΥΔΡΑΥΛΙΚΑ ΧΕΙΡΙΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑΧΥΤΗΤΕΣ, αυτά κατά την εκκίνηση πρέπει να βρίσκονται ΣΤΟ ΝΕΚΡΟ ΣΗΜΕΙΟ. Επίσης, Ο ΔΥΝΑΜΟΔΟΤΗΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΜΟΝΩΜΕΝΟΣ και ΤΑ ΦΡΕΝΑ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΑ.» -
ΜΕΡΟΣ Β΄ (σελ. 414-415):
⑧ «Κατά τη διάρκεια της εργασίας, ο χειριστής πρέπει να είναι ΑΦΟΣΙΩΜΕΝΟΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ και να δείχνει ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ μήπως εμφανισθεί Η ΠΑΡΑΜΙΚΡΗ ΑΝΩΜΑΛΙΑ στη λειτουργία του μηχανήματος (ΑΦΥΣΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ, ΔΙΑΡΡΟΗ ΚΑΥΣΙΜΟΥ, ΛΙΠΑΝΤΙΚΟΥ κ.λπ.) για να ΛΑΒΕΙ ΤΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΜΕΤΡΑ.» ⑨ «Όταν ο ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΘΕΡΜΑΝΘΕΙ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΑ, πρέπει να ΣΤΑΜΑΤΑΕΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ.» ⑩ «ΤΑ ΚΑΛΩΔΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΣΩΛΗΝΑΚΙΑ της μηχανής πρέπει να ΕΛΕΓΧΟΝΤΑΙ… για να μην υπάρχει ο κίνδυνος ΔΙΑΡΡΟΗΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ και η δημιουργία ΣΠΙΝΘΗΡΑ ΑΠΟ ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΑ, που μπορεί να ΠΡΟΚΑΛΕΣΕΙ ΦΩΤΙΑ.» ⑪ «Όταν ο χειριστής ΠΛΗΣΙΑΖΕΙ ΤΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΜΕΡΗ του μηχανήματος πρέπει να προσέχει ΝΑ ΜΗΝ ΕΜΠΛΑΚΟΥΝ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΤΟΥ.» ⑫ ΕΛΞΗ ΑΛΛΟΥ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΟΣ: «Όταν η σύνδεση με το ελκόμενο γίνεται με ΣΥΡΜΑΤΟΣΧΟΙΝΟ Ή ΑΛΥΣΙΔΑ, πρέπει να εφαρμόζεται ΜΙΚΡΗ ΔΥΝΑΜΗ ΕΛΞΗΣ, η οποία πρέπει να ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΒΑΘΜΙΑΙΑ, έτσι ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος να ΣΠΑΣΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΠΟΤΟΜΟ ΤΕΝΤΩΜΑ.» ⑬ «Να ελέγχονται συχνά ΟΙ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ των διαφόρων μηχανισμών, να ΒΙΔΩΝΟΝΤΑΙ ΚΑΛΑ ΟΙ ΒΙΔΕΣ και να ΛΙΠΑΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΛΥΣΙΔΕΣ.» ⑭ «ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ το γεωργικό μηχάνημα πρέπει να ΚΑΘΑΡΙΖΕΤΑΙ ΚΑΛΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΧΡΗΣΤΑ ΥΛΙΚΑ, ΤΗ ΛΑΣΠΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΚΟΝΗ, έτσι ώστε να είναι ΠΙΟ ΑΣΦΑΛΗΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΦΟΡΑ.» ⑮ «Πρέπει να τηρούνται ΟΛΑ ΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ που προτείνει ο κατασκευαστής (ΕΙΔΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ, ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΗ ΜΑΣΚΑ ΠΡΟΣΩΠΟΥ, ΜΠΟΤΕΣ κ.λπ.).» (Εικ. 16.45) ⑯ «ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΗΡΑΣ πρέπει ΠΑΝΤΟΤΕ ΝΑ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΤΟΝ ΕΛΚΥΣΤΗΡΑ για να χρησιμοποιούνται σε περίπτωση ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ Ή ΠΥΡΚΑΪΑΣ.» -
ΠΩΣ ΟΜΑΔΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΕΩΣ · ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΡΩΝ, ΧΕΙΡΙΣΤΗΡΙΩΝ, ΠΡΟΦΥΛΑΚΤΗΡΩΝ, ΟΡΓΑΝΩΝ · ΠΙΕΣΗ ΛΑΣΤΙΧΩΝ · ΝΕΚΡΟ ΣΗΜΕΙΟ, ΑΠΟΜΟΝΩΜΕΝΟΣ ΔΥΝΑΜΟΔΟΤΗΣ, ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΑ ΦΡΕΝΑ ΚΑΥΣΙΜΑ ΟΧΙ ΕΣΤΙΕΣ ΦΩΤΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ · ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΣΕ ΑΣΦΑΛΗ ΔΟΧΕΙΑ ΧΩΡΟΣ ΟΧΙ ΚΛΕΙΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΧΩΡΙΣ ΑΕΡΙΣΜΟ (CO) ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΜΙΚΡΗ ΑΝΩΜΑΛΙΑ · ΠΑΥΣΗ ΣΕ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗ · ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΜΕΡΗ · ΒΑΘΜΙΑΙΑ ΔΥΝΑΜΗ ΕΛΞΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΟΤΕ ΜΕ ΤΟ ΜΗΧΑΝΗΜΑ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ · ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΛΩΔΙΩΝ-ΣΩΛΗΝΑΚΙΩΝ, ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ, ΒΙΔΩΝ, ΛΙΠΑΝΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΑΧΡΗΣΤΑ ΥΛΙΚΑ, ΛΑΣΠΗ, ΣΚΟΝΗ ΑΤΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ · ΜΑΣΚΑ ΠΡΟΣΩΠΟΥ · ΜΠΟΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΚΟΥΤΙ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ + ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΗΡΑΣ ΠΑΝΤΟΤΕ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΛΚΥΣΤΗΡΑ⚠️ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 418) ξεχωρίζει ως κυριότερους πέντε: όχι επισκευές με το μηχάνημα σε λειτουργία, έλεγχος πίεσης λάστιχων, έλεγχος μηχανικών μερών, χειριστηρίων, προφυλακτήρων και οργάνων πριν την εκκίνηση, προσοχή στα κινούμενα μέρη για να μην εμπλακούν τα ρούχα, και κουτί πρώτων βοηθειών με πυροσβεστήρα. ➜ Το ΕΡΓ. 2ο (σελ. 422) τα εφαρμόζει με χλοοκοπτική μηχανή, θαμνοκοπτικό και αλυσοπρίονο, με μεταφορά καυσίμων σε ασφαλή δοχεία και γέμισμα μόνο όταν τα μηχανήματα δεν είναι σε λειτουργία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ασφάλεια του χειριστή και των ανθρώπων γύρω του είναι πρωταρχικός σκοπός, γιατί τα γεωργικά μηχανήματα είναι ογκώδη, βαριά και πολλές φορές επικίνδυνα. Πριν τεθεί σε λειτουργία το μηχάνημα, ο χειριστής πρέπει να διαβάσει με προσοχή το εγχειρίδιο χρήσεως και συντήρησής του και να ελέγξει όλα τα μηχανικά μέρη, τα χειριστήρια, τους προφυλακτήρες και την καλή λειτουργία των οργάνων. Οι βασικοί κανόνες ασφαλείας είναι οι εξής: δεν πρέπει να δουλεύουν ή να συντηρούνται μηχανήματα σε κλειστούς χώρους που δεν αερίζονται καλά, γιατί υπάρχει κίνδυνος δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα· κατά την πλήρωση των δεξαμενών καυσίμου να μην υπάρχουν κοντά εστίες φωτιάς και τα καύσιμα να αποθηκεύονται σε ασφαλή δοχεία· όταν το μηχάνημα είναι σε λειτουργία δεν πρέπει να γίνονται επισκευές συντήρησης· αν το μηχάνημα φέρει λάστιχα, ο χειριστής πρέπει να ελέγχει την κανονική πίεσή τους· όπου υπάρχουν υδραυλικά χειριστήρια και ταχύτητες, αυτά κατά την εκκίνηση πρέπει να βρίσκονται στο νεκρό σημείο, ο δυναμοδότης να είναι απομονωμένος και τα φρένα ασφαλισμένα· κατά τη διάρκεια της εργασίας ο χειριστής πρέπει να είναι αφοσιωμένος στην εργασία του και να προσέχει μήπως εμφανιστεί η παραμικρή ανωμαλία, όπως αφύσικος θόρυβος ή διαρροή καυσίμου ή λιπαντικού· όταν ο κινητήρας θερμανθεί υπερβολικά πρέπει να σταματάει η εργασία· τα καλώδια και τα σωληνάκια της μηχανής να ελέγχονται, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος διαρροής καυσίμου και δημιουργίας σπινθήρα από βραχυκύκλωμα· όταν ο χειριστής πλησιάζει τα κινούμενα μέρη πρέπει να προσέχει να μην εμπλακούν τα ρούχα του· σε έλξη άλλου μηχανήματος με συρματόσχοινο ή αλυσίδα πρέπει να εφαρμόζεται μικρή δύναμη έλξης που αυξάνεται βαθμιαία, ώστε να μη σπάσει από το απότομο τέντωμα· να ελέγχονται συχνά οι αρθρώσεις και οι συνδέσεις, να βιδώνονται καλά οι βίδες και να λιπαίνονται οι αλυσίδες· μετά την εργασία το μηχάνημα να καθαρίζεται καλά από τα άχρηστα υλικά, τη λάσπη και τη σκόνη· να τηρούνται όλα τα ατομικά μέτρα προστασίας που προτείνει ο κατασκευαστής, όπως ειδική ενδυμασία, προστατευτική μάσκα προσώπου και μπότες· και, τέλος, ένα κουτί πρώτων βοηθειών και ένας πυροσβεστήρας πρέπει πάντοτε να συνοδεύουν τον ελκυστήρα, για να χρησιμοποιούνται σε περίπτωση ατυχήματος ή πυρκαγιάς.
Κριτήρια αξιολόγησης:
