Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Πεπτικό Σύστημα (σελ. 113-114) – ΑΝΑΤΟΜΙΑ – ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Πεπτικό Σύστημα (σελ. 113-114)
Λύσεις των 13 θεμάτων για ανάπτυξη και των 12 προτάσεων Σωστό/Λάθος του κεφαλαίου 5, με αιτιολόγηση και παραπομπή σελίδας.
Θέμα 1 — Τα μέρη του γαστρεντερικού σωλήνα
Ερώτηση: Απαριθμήστε τα μέρη, από τα οποία αποτελείται ο γαστρεντερικός σωλήνας.
Απάντηση:
- Ο γαστρεντερικός σωλήνας είναι το σύνολο των οργάνων του πεπτικού συστήματος· αρχίζει από το στόμα και καταλήγει στον πρωκτό (σελ. 94). Χωρίζεται σε: 1. τη στοματική κοιλότητα, 2. τον φάρυγγα, 3. τον οισοφάγο, 4. το στομάχι, 5. το λεπτό έντερο (δωδεκαδάκτυλο, νήστιδα, ειλεός) και 6. το παχύ έντερο (τυφλό, κόλο, ορθό).
- Στη λειτουργία της πέψης συμβάλλουν και οι αδένες: μικροί (στο τοίχωμα του σωλήνα) και μεγάλοι (παρωτίδες, υπογνάθιοι, υπογλώσσιοι, ήπαρ, πάγκρεας), που εκβάλλουν με εκφορητικούς πόρους στον αυλό του.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στοματική κοιλότητα, φάρυγγας, οισοφάγος, στομάχι, λεπτό έντερο, παχύ έντερο (+ οι αδένες που εκβάλλουν σε αυτόν).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Έξι μέρη με τη σειρά.
Θέμα 2 — Τα είδη των θηλών της γλώσσας
Ερώτηση: Αναφέρατε τα είδη των θηλών της γλώσσας και τι γνωρίζετε για το καθένα από αυτά.
Απάντηση:
- Στην πάνω επιφάνεια της γλώσσας υπάρχουν πολλές μικρές προεξοχές, οι θηλές, που ανάλογα με το σχήμα τους διακρίνονται σε (σελ. 95):
- α) Τριχοειδείς — είναι οι περισσότερες· δεν έχουν γευστικούς κάλυκες.
- β) Μυκητοειδείς — βρίσκονται στην κορυφή της γλώσσας.
- γ) Φυλλοειδείς — βρίσκονται στο πίσω και πλάγια μέρος της γλώσσας.
- δ) Περιχαρακωμένες — είναι 8 με 12, οι μεγαλύτερες, βρίσκονται στο πίσω μέρος και σχηματίζουν ένα κεφαλαίο λάμδα, το γευστικό λάμδα.
- Οι μυκητοειδείς, οι φυλλοειδείς και οι περιχαρακωμένες έχουν γευστικούς κάλυκες (ειδικά κύτταρα γεύσης). Επειδή αυτά δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένα, αντιλαμβανόμαστε το γλυκό στην κορυφή, το ξινό και το αλμυρό στα πλάγια και το πικρό στο πίσω μέρος της γλώσσας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τριχοειδείς (οι περισσότερες), μυκητοειδείς (κορυφή), φυλλοειδείς (πίσω-πλάγια), περιχαρακωμένες (8-12, οι μεγαλύτερες, πίσω, γευστικό λάμδα)· γευστικοί κάλυκες στις τρεις τελευταίες· γλυκό μπροστά, ξινό/αλμυρό πλάγια, πικρό πίσω.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τέσσερα είδη + θέση + ποιες έχουν γεύση.
Θέμα 3 — Οι μοίρες του φάρυγγα και του οισοφάγου
Ερώτηση: Ποιες είναι οι μοίρες του φάρυγγα και ποιες του οισοφάγου;
Απάντηση:
- Φάρυγγας (ινομυώδης σωλήνας 15 cm, εξυπηρετεί πεπτικό και αναπνευστικό, σελ. 98): τρεις μοίρες — α) ρινική (πίσω από τη ρινική κοιλότητα), β) στοματική (πίσω από τη στοματική κοιλότητα) και γ) λαρυγγική (πίσω από τον λάρυγγα).
- Οισοφάγος (ινομυώδης σωλήνας ≈30 cm, από τον 6ο αυχενικό ως τον 10ο-12ο θωρακικό σπόνδυλο, μπροστά από τη σπονδυλική στήλη): τέσσερις μοίρες — α) τραχηλική, β) θωρακική, γ) διαφραγματική (περνά μέσα από το διάφραγμα) και δ) κοιλιακή. Έχει τέσσερα στενώματα: στο όριο με τον φάρυγγα, στο ύψος του αορτικού τόξου, στο ύψος του αριστερού βρόγχου και στο πέρασμα από το διάφραγμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Φάρυγγας: ρινική, στοματική, λαρυγγική μοίρα. Οισοφάγος: τραχηλική, θωρακική, διαφραγματική, κοιλιακή μοίρα (+ 4 στενώματα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- 3 + 4 μοίρες.
Θέμα 4 — Οι τύποι του στομάχου
Ερώτηση: Περιγράψτε τους τύπους του στομάχου.
Απάντηση:
- Η θέση και η μορφή του στομάχου ποικίλλουν από άτομο σε άτομο και στο ίδιο άτομο κατά τη διάρκεια της ημέρας — ανάλογα με τη στάση του σώματος, τον βαθμό πληρότητας με τροφή, τις αναπνευστικές κινήσεις του διαφράγματος και τον μυϊκό τόνο του στομάχου (σελ. 99).
- Ανάλογα με τον βαθμό του μυϊκού τόνου διακρίνονται τρεις τύποι: α) ο ορθοτονικός, με σχήμα J· β) ο υπερτονικός, σαν κέρατο βοδιού· γ) ο υποτονικός, που είναι επιμήκης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά τον μυϊκό τόνο: ορθοτονικός (σχήμα J), υπερτονικός (κέρατο βοδιού), υποτονικός (επιμήκης).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τρεις τύποι με το σχήμα τους + το κριτήριο (μυϊκός τόνος).
Θέμα 5 — Τα είδη των κυττάρων των γαστρικών αδένων
Ερώτηση: Αναφέρατε τα είδη των κυττάρων των γαστρεντερικών αδένων.
Απάντηση:
- Οι γαστρικοί αδένες βρίσκονται στον βλεννογόνο του στομάχου (τον εσώτερο από τους 4 χιτώνες) και έχουν τέσσερα είδη κυττάρων (σελ. 100):
- α) Τα κύρια κύτταρα: εκκρίνουν το προένζυμο πεψινογόνο, που στο εσωτερικό του στομάχου ενεργοποιείται σε πεψίνη — το ένζυμο που διασπά τις πρωτεΐνες.
- β) Τα καλυπτήρια ή τοιχωματικά κύτταρα: παράγουν τα γαστρικά οξέα και τον ενδογενή παράγοντα, απαραίτητο για τον σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων (απορρόφηση Β12, κεφ. 4).
- γ) Τα βλεννώδη κύτταρα: παράγουν βλέννα, που προστατεύει τον βλεννογόνο από τα οξέα και την πεψίνη.
- δ) Τα G-κύτταρα: βρίσκονται κυρίως στην πυλωρική μοίρα και παράγουν την ορμόνη γαστρίνη.
- Υπερβολική έκκριση οξέων χωρίς αρκετή βλέννα → έλκος του στομάχου (θεραπεία: μείωση των οξέων).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κύρια (πεψινογόνο → πεψίνη), καλυπτήρια/τοιχωματικά (γαστρικά οξέα, ενδογενής παράγοντας), βλεννώδη (βλέννα), G-κύτταρα (γαστρίνη).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τέσσερα είδη με το προϊόν τους.
Θέμα 6 — Το δωδεκαδάκτυλο
Ερώτηση: Περιγράψτε το δωδεκαδάκτυλο.
Απάντηση:
- Το δωδεκαδάκτυλο είναι η πρώτη μοίρα του λεπτού εντέρου (σελ. 101). Έχει μήκος 25-30 cm («δώδεκα δάκτυλα περίπου»). Ξεκινά από την πυλωρική βαλβίδα και φτάνει στη νηστιδοδωδεκαδακτυλική καμπή, από όπου αρχίζει η νήστιδα.
- Έχει σχήμα αγκύλης, η οποία περιβάλλει την κεφαλή του παγκρέατος. Στον αυλό του εκβάλλουν οι εκφορητικοί πόροι του ήπατος (χοληδόχος πόρος) και του παγκρέατος (στο φύμα του Vater, ο μικρός παγκρεατικός στο φύμα του Santorini). Το έκκριμά τους, μαζί με αυτό των δωδεκαδακτυλικών αδένων, συμβάλλει στην πέψη της τροφής — εδώ ολοκληρώνεται η πέψη των πρωτεϊνών, των λιπών (χολή + παγκρεατική λιπάση) και των υδατανθράκων (παγκρεατική αμυλάση).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρώτη μοίρα του λεπτού εντέρου, 25-30 cm, από την πυλωρική βαλβίδα ως τη νηστιδοδωδεκαδακτυλική καμπή, σχήμα αγκύλης γύρω από την κεφαλή του παγκρέατος· εκβάλλουν οι πόροι ήπατος και παγκρέατος (φύμα Vater).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Θέση, μήκος, όρια, σχήμα, τι εκβάλλει σε αυτό.
Θέμα 7 — Η νήστιδα
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τη νήστιδα;
Απάντηση:
- Η νήστιδα είναι η δεύτερη μοίρα του λεπτού εντέρου (σελ. 101). Ξεκινά από τη νηστιδοδωδεκαδακτυλική καμπή και συνεχίζεται στον ειλεό· μαζί αποτελούν το ελικώδες έντερο, που είναι ευκίνητο και κρέμεται από το πίσω κοιλιακό τοίχωμα με μια πτυχή του περιτοναίου, το μεσεντέριο.
- Το εσωτερικό της παρουσιάζει: 1) κυκλοτερείς πτυχές — μόνιμες αναδιπλώσεις στον αυλό· 2) λάχνες — λεπτές προσεκβολές του βλεννογόνου (αυξάνουν την επιφάνεια απορρόφησης)· 3) λεμφοζίδια — αθροίσματα λεμφοκυττάρων· 4) πλάκες Peyer — μικρά επάρματα του βλεννογόνου που περιέχουν λεμφοζίδια.
- Λειτουργία: στη νήστιδα γίνεται απορρόφηση και πέψη των τροφών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεύτερη μοίρα του λεπτού εντέρου, από τη νηστιδοδωδεκαδακτυλική καμπή· με τον ειλεό = ελικώδες έντερο (μεσεντέριο)· εσωτερικά κυκλοτερείς πτυχές, λάχνες, λεμφοζίδια, πλάκες Peyer· απορρόφηση και πέψη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τα τέσσερα εσωτερικά στοιχεία.
Θέμα 8 — Τα μέρη του παχέος εντέρου
Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελείται το παχύ έντερο.
Απάντηση:
- Το παχύ έντερο ξεκινά από την ειλεοτυφλική βαλβίδα και φτάνει ως τον πρωκτό· έχει μήκος 1,5 m και σχηματίζει στεφάνη γύρω από το ελικώδες έντερο (σελ. 101). Χωρίζεται σε 3 μέρη:
- α) Το τυφλό, στο οποίο βρίσκεται η σκωληκοειδής απόφυση (6-10 cm, αμυντικό όργανο — «εσωτερική αμυγδαλή»).
- β) Το κόλο, με 4 μέρη: το ανιόν, το εγκάρσιο, το κατιόν και το σιγμοειδές.
- γ) Το ορθό ή απευθυσμένο.
- Ξεχωρίζει από το λεπτό από το μεγαλύτερο πλάτος, τις κολικές ταινίες, τα εκκολπώματα και τις επιπλοϊκές αποφύσεις· εσωτερικά δεν έχει λάχνες και πλάκες Peyer. Λειτουργία: απορρόφηση νερού και ηλεκτρολυτών, σχηματισμός κοπράνων, έκκριση βλέννας, εντερική χλωρίδα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τυφλό (με τη σκωληκοειδή απόφυση), κόλο (ανιόν, εγκάρσιο, κατιόν, σιγμοειδές), ορθό/απευθυσμένο· 1,5 m από την ειλεοτυφλική βαλβίδα ως τον πρωκτό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τρία μέρη, το κόλο σε τέσσερα.
Θέμα 9 — Η λειτουργία του λεπτού εντέρου
Ερώτηση: Εξηγήστε τη λειτουργία του λεπτού εντέρου.
Απάντηση:
- Το λεπτό έντερο είναι σωλήνας 6-7 m που χρησιμεύει για την πέψη της τροφής και κυρίως για την απορρόφηση των τελικών προϊόντων της πέψης (σελ. 108).
- Κινητικότητα: λειτουργεί με κινήσεις μίξης, όπου το περιεχόμενο αναμιγνύεται με τις εκκρίσεις του λεπτού εντέρου, τη χολή και το παγκρεατικό υγρό, και με κινήσεις προώθησης, όπου το εντερικό περιεχόμενο μεταφέρεται προς το παχύ έντερο μετά την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών από τον βλεννογόνο.
- Πέψη και απορρόφηση (σελ. 108-109): στο δωδεκαδάκτυλο εκβάλλουν χολή και παγκρεατικό υγρό — η παγκρεατική αμυλάση διασπά το άμυλο σε δισακχαρίτες και μονοσακχαρίτες, το παγκρεατικό υγρό τις πρωτεΐνες σε ολιγοπεπτίδια και αμινοξέα, η χολή γαλακτωματοποιεί τα λίπη και η παγκρεατική λιπάση τα διασπά σε μονογλυκερίδια και λιπαρά οξέα. Τα προϊόντα απορροφώνται από τον βλεννογόνο (κυκλοτερείς πτυχές, λάχνες — μεγάλη επιφάνεια) και περνούν στην πυλαία κυκλοφορία (τα περισσότερα λιπαρά οξέα μέσω λεμφαγγείων/θωρακικού πόρου). Στη νήστιδα γίνεται απορρόφηση και πέψη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πέψη (με εκκρίσεις εντέρου, χολή, παγκρεατικό υγρό) και κυρίως απορρόφηση των τελικών προϊόντων (μονοσακχαρίτες, αμινοξέα, λιπαρά οξέα) από τον βλεννογόνο με τις λάχνες· κινήσεις μίξης και προώθησης προς το παχύ έντερο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Δύο είδη κινήσεων + τι απορροφάται.
Θέμα 10 — Η εκφορητική οδός του ήπατος
Ερώτηση: Εκφορητική οδός του ήπατος: από τι αποτελείται και ποια λειτουργία εξυπηρετεί.
Απάντηση:
- Λειτουργία: είναι ο δρόμος από τον οποίο μεταφέρεται η χολή (που παράγεται στο ήπαρ) στο δωδεκαδάκτυλο, όπου χρησιμεύει για την πέψη των λιπών (σελ. 104).
- Από τι αποτελείται — δύο μοίρες: Ενδοηπατική: ξεκινά από τα χοληφόρα τριχοειδή, που ενώνονται μεταξύ τους και σχηματίζουν τους χοληφόρους πόρους (ενδοηπατικά χοληφόρα). Εξωηπατική: ο δεξιός και ο αριστερός ηπατικός πόρος ενώνονται στον κοινό ηπατικό πόρο· αυτός ενώνεται με τον κυστικό πόρο της χοληδόχου κύστης και δίνει τον χοληδόχο πόρο, που καταλήγει στο δωδεκαδάκτυλο, στο φύμα του Vater (συνήθως μαζί με τον μεγάλο παγκρεατικό πόρο).
- Η χοληδόχος κύστη παρεμβάλλεται πλάγια στην οδό (μέσω του κυστικού πόρου) και αποθηκεύει-συμπυκνώνει τη χολή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μεταφέρει τη χολή από το ήπαρ στο δωδεκαδάκτυλο· ενδοηπατική μοίρα (χοληφόρα τριχοειδή → χοληφόροι πόροι) και εξωηπατική (δεξιός + αριστερός ηπατικός → κοινός ηπατικός + κυστικός → χοληδόχος πόρος → φύμα Vater).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η αλυσίδα των πόρων με τη σειρά.
Θέμα 11 — Η χοληδόχος κύστη
Ερώτηση: Περιγράψτε τη χοληδόχο κύστη.
Απάντηση:
- Η χοληδόχος κύστη έχει μήκος 8-10 cm, σχήμα αχλαδιού και χωρητικότητα 30-50 cm³ (σελ. 104). Βρίσκεται στον κυστικό βόθρο της κάτω επιφάνειας του ήπατος (όπου καταλήγει η δεξιά αύλακα).
- Χωρίζεται σε τρία μέρη: τον πυθμένα, το σώμα (στον κυστικό βόθρο) και τον αυχένα, του οποίου συνέχεια είναι ο κυστικός πόρος (→ χοληδόχος πόρος).
- Λειτουργία: αποθηκεύει τη χολή που παράγεται στο ήπαρ και τη συμπυκνώνει με απορρόφηση νερού. Η χολή είναι υδατικό διάλυμα με βλέννα, χολικά οξέα, χολοχρωστικές (κυρίως χολερυθρίνη), χοληστερόλη, φωσφολιπίδια, ηλεκτρολύτες (Na, K, Cl).
Σύνοψη: (ενδεικτική) 8-10 cm, αχλάδι, 30-50 cm³, στον κυστικό βόθρο της κάτω επιφάνειας του ήπατος· πυθμένας, σώμα, αυχένας (→ κυστικός πόρος)· αποθηκεύει και συμπυκνώνει τη χολή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Διαστάσεις, θέση, τρία μέρη, λειτουργία, σύσταση χολής.
Θέμα 12 — Το πάγκρεας
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για το πάγκρεας;
Απάντηση:
- Ανατομία (σελ. 104-105): μήκος 10-15 cm, βάρος 80 g, στην άνω κοιλία, σχήμα σφύρας. Τρία μέρη: κεφαλή (περιβάλλεται από την αγκύλη του δωδεκαδακτύλου), σώμα, ουρά (προς τα αριστερά, ως τον σπλήνα). Είναι αδένας με εξωκρινή και ενδοκρινή μοίρα.
- Εξωκρινής μοίρα: παράγει το παγκρεατικό υγρό, με ένζυμα για την πέψη των πρωτεϊνών, των λιπών και των υδατανθράκων (παγκρεατική αμυλάση, λιπάση, πρωτεολυτικά). Εκκρίνεται στο δωδεκαδάκτυλο με δύο εκφορητικούς πόρους (μεγάλο και μικρό), που εκβάλλουν είτε μαζί στο φύμα του Vater είτε ανεξάρτητα — ο μεγάλος συνήθως μαζί με τον χοληδόχο πόρο στο φύμα του Vater, ο μικρός στο φύμα του Santorini.
- Ενδοκρινής μοίρα: παράγει την ινσουλίνη και τη γλυκαγόνη, που ρυθμίζουν τον μεταβολισμό των υδατανθράκων· παράγονται από τα νησίδια του Langerhans, που βρίσκονται σε όλο το πάγκρεας και κυρίως στην ουρά (βλ. κεφ. 9.7).
Σύνοψη: (ενδεικτική) 10-15 cm, 80 g, άνω κοιλία, σφυροειδές· κεφαλή (στην αγκύλη του δωδεκαδακτύλου), σώμα, ουρά· εξωκρινές: παγκρεατικό υγρό με ένζυμα → δωδεκαδάκτυλο (Vater, Santorini)· ενδοκρινές: ινσουλίνη-γλυκαγόνη από τα νησίδια Langerhans.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ανατομία + οι δύο μοίρες με τα προϊόντα τους.
Θέμα 13 — Ο σπλήνας: θέση και λειτουργίες
Ερώτηση: Σπλήνας: πού βρίσκεται και ποιες είναι οι λειτουργίες του;
Απάντηση:
- Ο σπλήνας ανήκει στο λεμφικό σύστημα, αλλά περιγράφεται με το πεπτικό γιατί γειτονεύει με τα όργανά του (σελ. 105-106). Βάρος 150-200 g, σχήμα 1/4 πορτοκαλιού.
- Θέση: στην άνω κοιλία, στο βάθος του αριστερού υποχονδρίου, στο ύψος της 9ης, 10ης και 11ης πλευράς. Έχει έξω/διαφραγματική επιφάνεια (κυρτή, σε επαφή με το διάφραγμα) και έσω/σπλαγχνική με την πύλη (σπληνική αρτηρία, σπληνική φλέβα, λεμφαγγεία, νεύρα). Περιβάλλεται από ινώδη συνδετικό ιστό· μέσα ο σπληνικός πολφός (λευκός και ερυθρός).
- Λειτουργίες: ① παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων κατά την εμβρυϊκή ζωή· ② παραγωγή λεμφοκυττάρων (λευκός πολφός)· ③ καταστροφή γερασμένων ερυθρών αιμοσφαιρίων και αιμοπεταλίων· ④ άμυνα του οργανισμού (καταστροφή μικροβίων, παραγωγή αντισωμάτων)· ⑤ δεξαμενή αίματος — συγκεντρώνει μεγάλο όγκο αίματος και ρυθμίζει την κυκλοφορία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Άνω κοιλία, αριστερό υποχόνδριο, 9η-11η πλευρά (150-200 g)· λειτουργίες: εμβρυϊκή ερυθροποίηση, παραγωγή λεμφοκυττάρων, καταστροφή γερασμένων ερυθρών/αιμοπεταλίων, άμυνα, δεξαμενή αίματος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Θέση με τρεις προσδιορισμούς + πέντε λειτουργίες.
Σωστό/Λάθος 1
Ερώτηση: Ο υπογνάθιος αδένας είναι ο μεγαλύτερος από τους σιαλογόνους αδένες. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΛΆΘΟΣ.
- Ο μεγαλύτερος σιαλογόνος αδένας είναι η παρωτίδα (οπισθογναθιαία χώρα, πόρος στο προστόμιο απέναντι από τον 2ο άνω γομφίο)· ο υπογνάθιος βρίσκεται κάτω από την κάτω γνάθο και ο υπογλώσσιος είναι ο μικρότερος (σελ. 97-98).
Σύνοψη: Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 2
Ερώτηση: Ο φάρυγγας εξυπηρετεί τη λειτουργία του πεπτικού και του αναπνευστικού συστήματος. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΣΩΣΤΌ.
- Ο φάρυγγας «εξυπηρετεί ταυτόχρονα το πεπτικό και το αναπνευστικό σύστημα» (σελ. 98)· επικοινωνεί με τις κοιλότητες της μύτης, του στόματος και του λάρυγγα, και χρησιμεύει για τη δίοδο του αέρα και της τροφής (σελ. 116).
Σύνοψη: Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 3
Ερώτηση: Το στομάχι ανήκει στα όργανα της άνω κοιλίας και βρίσκεται προς τα δεξιά. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΛΆΘΟΣ.
- Το στομάχι ανήκει στα όργανα της άνω κοιλίας αλλά βρίσκεται προς τα αριστερά, κάτω από τον αριστερό θόλο του διαφράγματος (σελ. 99). Δεξιά του βρίσκεται το συκώτι (κάτω από τον δεξιό θόλο).
Σύνοψη: Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 4
Ερώτηση: Το ελικώδες έντερο αποτελείται από το δωδεκαδάκτυλο, τη νήστιδα και τον ειλεό. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΛΆΘΟΣ.
- Ελικώδες έντερο = νήστιδα + ειλεός μόνο (ευκίνητο, κρέμεται από το μεσεντέριο, σελ. 101). Το δωδεκαδάκτυλο είναι η πρώτη μοίρα του λεπτού εντέρου, αλλά δεν ανήκει στο ελικώδες.
Σύνοψη: Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 5
Ερώτηση: Στο δωδεκαδάκτυλο εκβάλλει ο εκφορητικός πόρος του ήπατος. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΣΩΣΤΌ.
- «Στον αυλό του δωδεκαδάκτυλου εκβάλλουν οι εκφορητικοί πόροι του συκωτιού και του παγκρέατος» (σελ. 101)· ο χοληδόχος πόρος καταλήγει στο δωδεκαδάκτυλο στο φύμα του Vater (σελ. 104).
Σύνοψη: Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 6
Ερώτηση: Το παχύ έντερο ξεκινάει από τη νηστιδωδεκαδακτυλική καμπή. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΛΆΘΟΣ.
- Το παχύ έντερο ξεκινά από την ειλεοτυφλική βαλβίδα και φτάνει ως τον πρωκτό (σελ. 101). Από τη νηστιδοδωδεκαδακτυλική καμπή ξεκινά η νήστιδα (εκεί τελειώνει το δωδεκαδάκτυλο).
Σύνοψη: Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 7
Ερώτηση: Η σκωληκοειδής απόφυση βρίσκεται στο τυφλό. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΣΩΣΤΌ.
- «Βρίσκεται στο τυφλό έντερο και σε απόσταση 2-3 εκατοστά από την ειλεοτυφλική βαλβίδα» (σελ. 102)· μήκος 6-10 cm, αμυντικό όργανο («εσωτερική αμυγδαλή»).
Σύνοψη: Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 8
Ερώτηση: Το ήπαρ βρίσκεται στην άνω κοιλία και προς τα δεξιά. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΣΩΣΤΌ.
- «Βρίσκεται στην άνω κοιλία, κάτω από τον δεξιό θόλο του διαφράγματος» (σελ. 103)· και το στομάχι έχει «δεξιά του το συκώτι» (σελ. 99).
Σύνοψη: Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 9
Ερώτηση: Στο φύμα του Vater εκβάλλει ο εκφορητικός πόρος του παγκρέατος. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΣΩΣΤΌ.
- Οι δύο εκφορητικοί πόροι του παγκρέατος εκβάλλουν «είτε μαζί στο φύμα του Vater είτε ανεξάρτητα, ο μεγάλος συνήθως μαζί με τον χοληδόχο πόρο στο φύμα του Vater και ο μικρός στο φύμα του Santorini» (σελ. 105).
Σύνοψη: Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 10
Ερώτηση: Τα νησίδια του Langerhans βρίσκονται στο πάγκρεας. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΣΩΣΤΌ.
- Τα νησίδια του Langerhans είναι οι ειδικοί κυτταρικοί σχηματισμοί της ενδοκρινούς μοίρας του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη και γλυκαγόνη· βρίσκονται σε όλο το πάγκρεας και κυρίως στην ουρά (σελ. 105).
Σύνοψη: Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 11
Ερώτηση: Η πέψη των πρωτεϊνών έχει ως αποτέλεσμα τη διάσπασή τους σε ολιγοπεπτίδια και αμινοξέα. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΣΩΣΤΌ.
- Οι πρωτεΐνες διασπώνται στο στομάχι από τις πεψίνες και στο δωδεκαδάκτυλο από το παγκρεατικό υγρό «με αποτέλεσμα τη διάσπαση των πρωτεϊνών σε ολιγοπεπτίδια και αμινοξέα», που απορροφώνται και περνούν στην πυλαία κυκλοφορία (σελ. 109).
Σύνοψη: Σωστό
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
Σωστό/Λάθος 12
Ερώτηση: Οι υδατάνθρακες μετατρέπονται σε δισακχαρίτες για να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν από τα κύτταρα. (Σ/Λ)
Απάντηση:
- ΛΆΘΟΣ.
- «Όλοι οι υδατάνθρακες μετατρέπονται σε γλυκόζη (μονοσακχαρίτη) για να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν τελικά από τα κύτταρα» (σελ. 110). Οι δισακχαρίτες είναι ενδιάμεσο προϊόν της πέψης, που διασπάται περαιτέρω σε μονοσακχαρίτες (φρουκτόζη, γλυκόζη, γαλακτόζη) πριν την απορρόφηση.
Σύνοψη: Λάθος
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Αιτιολόγησε πάντα — το βιβλίο ζητά μόνο την ένδειξη, η εξέταση ζητά και τον λόγο.
