Λύσεις — Κεφάλαιο 14: Βιβλία (σελ. 250) – ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΠΟΠΤΙΚΑ ΜΕΣΑ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 14: Βιβλία (σελ. 250)

Απαντήσεις στις 4 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ του κεφαλαίου.

Ερώτηση 1 — Η ανάγκη που ώθησε στην ανακάλυψη του βιβλίου (σελ. 250)

Εκφώνηση: Ποια ήταν η ανάγκη που ώθησε τον άνθρωπο στην ανακάλυψη του βιβλίου;

Απάντηση: Η ανάγκη του ανθρώπου να επικοινωνήσει: να αποτυπώσει γραπτά σκέψεις, ιδέες, διαθέσεις και βιώματα, ώστε να μεταδώσει ένα μήνυμα σε όσους άλλους ανθρώπους θα το αποκωδικοποιήσουν — το βιβλίο είναι μέσο επικοινωνίας. Η πορεία ξεκίνησε από την εικονογραφή (μηνύματα χαραγμένα ή ζωγραφισμένα στις σπηλιές και στα βράχια), συνεχίστηκε με τη γραφή σε πέτρες, τα ιερογλυφικά των Αιγυπτίων, τη Γραμμική γραφή των αρχαίων Ελλήνων και τη σφηνοειδή γραφή σε πηλό, και πέρασε στον πάπυρο, την περγαμηνή και το χαρτί των Κινέζων (§14.1).

Ερώτηση 2 — Σημασία της πρώιμης επαφής του παιδιού με το βιβλίο (σελ. 250)

Εκφώνηση: Να εξηγήσεις τους λόγους για τους οποίους είναι σημαντική η πρώιμη επαφή του παιδιού με το βιβλίο.

Απάντηση:

• Το παιδί μαθαίνει ότι το βιβλίο είναι μέσο έκφρασης και έρχεται σε επαφή με εμπειρίες, συνήθειες, προβλήματα και τρόπους συμπεριφοράς άλλων ανθρώπων.
• Ταυτίζεται με τους ήρωες και έτσι ξεπερνά δικά του προβλήματα, βρίσκοντας λύσεις· το βιβλίο γίνεται σύμβουλος και συνομιλητής που το βοηθά να ξεπεράσει άγχη και εντάσεις και του προσφέρει ηρεμία και χαλάρωση.
• Ευαισθητοποιείται σε κοινωνικά προβλήματα και καλλιεργεί τη φαντασία και τη δημιουργικότητα, μετατρέποντας τον λόγο σε παραστατικές εικόνες.
• Βοηθά στην εξέλιξη του λόγου: κεντρίζει το ενδιαφέρον για τον γραπτό λόγο και δημιουργεί τη διάθεση να μάθει να διαβάζει, κάτι που θα το βοηθήσει στις μετέπειτα σχολικές δραστηριότητες.
• Κατανοεί ότι το βιβλίο είναι ένα αισθητικό σύνολο που δίνει χαρά· γνωρίζοντάς το από νωρίς, το αγαπά και γίνεται ένας ενήλικας που θα χρησιμοποιεί το βιβλίο σε όλη του τη ζωή (§14.2).

Ερώτηση 3 — Τρόποι κεντρισμού της φαντασίας των παιδιών για δημιουργία βιβλίου (σελ. 250)

Εκφώνηση: Να εξηγήσεις τον τρόπο με τον οποίο θα κέντριζες τη φαντασία των παιδιών, προκειμένου να φτιάξουν το δικό τους βιβλίο. Χρησιμοποίησε παραδείγματα για να αιτιολογήσεις την απάντησή σου.

Απάντηση (ενδεικτική): Αξιοποιώντας αφορμές από την καθημερινότητα και τα ενδιαφέροντα των παιδιών: π.χ. ζωγραφική εμπνευσμένη από ένα παραμύθι που άκουσαν, δημιουργία βιβλίου-συνταγής με τα αγαπημένα τους φαγητά, αλυσιδωτή ομαδική ζωγραφική όπου κάθε παιδί συνεχίζει την ιστορία του προηγούμενου, ή δημιουργία ενός βιβλίου-δώρου για κάποιο αγαπημένο πρόσωπο. Το κοινό στοιχείο είναι η σύνδεση της κατασκευής με κάτι οικείο και συναισθηματικά σημαντικό για το παιδί, ώστε το κίνητρο να προκύπτει φυσικά (§14.4).

Προσοχή: Ερώτηση με στοιχείο προσωπικής κρίσης/παιδαγωγικού σχεδιασμού — γίνεται δεκτή κάθε τεκμηριωμένη πρόταση με βάση τα παραδείγματα του κεφαλαίου.

Ερώτηση 4 — Το εργαστήρι κατασκευής βιβλίου ως δεσμός παιδιού-βιβλίου (σελ. 250)

Εκφώνηση: Με ποιο τρόπο η οργάνωση ενός εργαστηρίου κατασκευής βιβλίου βοηθά το παιδί στη γνωριμία του με το βιβλίο και στη δημιουργία δεσμού μ' αυτό;

Απάντηση: Μέσα από το εργαστήρι, το παιδί γνωρίζει βιωματικά το βιβλίο κατασκευάζοντάς το το ίδιο από την αρχή ως το τέλος. Δημιουργείται ένα μεγάλο δέσιμο ανάμεσα στο παιδί και το έργο του, αποκτά αυτοπεποίθηση, γιατί τα κατάφερε, και μαθαίνει να σέβεται και να προσέχει το βιβλίο του. Προσπαθεί να εκφραστεί με τον γραπτό λόγο μέσω της εικονογράφησης, την οποία μετά «διαβάζει», και οδηγείται στο γράψιμο σημαδιών μιμούμενο τα γράμματα — έτσι η κατασκευή λειτουργεί και ως δραστηριότητα προγραφής και προανάγνωσης, που προκύπτει αυθόρμητα από την ανάγκη έκφρασης και επικοινωνίας. Τέλος, καλλιεργεί την αισθητική του άποψη, καθώς προσπαθεί να κάνει το βιβλίο του όσο πιο όμορφο γίνεται (§14.3).