Λύσεις — Κεφάλαιο 11: Εκκολαπτήρια αβγών – Παραγωγή νεοσσών (σελ. 220-221) – ΕΚΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 11: Εκκολαπτήρια αβγών - Παραγωγή νεοσσών

Ερωτήσεις Σωστού-Λάθους, πολλαπλής επιλογής, συμπλήρωσης κενών και ανοικτού τύπου — εκκολαπτήρια αβγών, συνθήκες επώασης-εκκόλαψης και χειρισμοί νεοσσών.

Εκκόλαψη χωρίς τη συμμετοχή της όρνιθας

Ερώτηση: Η εκκόλαψη των αβγών είναι δυνατή χωρίς τη συμμετοχή της όρνιθας. Σ-Λ

Απάντηση:

• Η αιτιολόγηση. «Η εκκόλαψη των αβγών είναι δυνατή χωρίς τη συμμετοχή της όρνιθας, διότι το γονιμοποιημένο ωάριο δεν αναπτύσσει κανένα δεσμό με τη μητέρα του και η ανάπτυξη του εμβρύου γίνεται έξω από το σώμα της.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό (Σ) — η εκκόλαψη γίνεται στην επωαστική/εκκολαπτική μηχανή χωρίς να χρειάζεται η όρνιθα, αφού το έμβρυο αναπτύσσεται ανεξάρτητα από αυτήν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό — το έμβρυο δεν έχει βιολογικό δεσμό με τη μητέρα

Μικροβιακό φορτίο στα αβγά

Ερώτηση: Όλα τα αβγά, ανεξάρτητα από το πόσο καθαρά φαίνονται, φέρουν κάποιο φορτίο μόλυνσης πάνω στο κέλυφός τους. Σ-Λ

Απάντηση:

• Η διαπίστωση. «Επισημαίνεται ότι όλα τα αβγά, ανεξάρτητα από το πόσο καθαρά φαίνονται, φέρουν μικροβιακό φορτίο πάνω στο κέλυφός τους.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό (Σ) — όλα τα αβγά φέρουν μικροβιακό φορτίο στο κέλυφός τους, γι' αυτό απαιτείται πάντα πλύσιμο και απολύμανση πριν την εκκόλαψη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό — απαιτείται πάντα απολύμανση, ανεξάρτητα από την εμφανή καθαριότητα

Υγρασία διατήρησης αβγών

Ερώτηση: Τα αβγά που προορίζονται για εκκόλαψη πρέπει να διατηρούνται σε σχετικά χαμηλή υγρασία για άριστα αποτελέσματα. Σ-Λ

Απάντηση:

• Η πραγματική τιμή. «Τα αβγά που προορίζονται για εκκόλαψη πρέπει, επίσης, να διατηρούνται σε σχετικά υψηλή υγρασία για άριστα αποτελέσματα. Σαν άριστη σχετική υγρασία συνιστάται εκείνη μεταξύ 75 και 80%.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος (Λ) — χρειάζεται σχετικά υψηλή υγρασία (75-80%), όχι χαμηλή· η χαμηλή υγρασία ευνοεί την απώλεια νερού από τα αβγά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Λάθος — υψηλή υγρασία (75-80%), όχι χαμηλή

Σειρά εκκόλαψης θηλυκών-αρσενικών νεοσσών

Ερώτηση: Οι θηλυκοί νεοσσοί εκκολάπτονται πριν από τους αρσενικούς. Σ-Λ

Απάντηση:

• Η χρονική διαφορά. «Όταν τοποθετούνται στην επωαστική μηχανή φρέσκα αβγά, οι θηλυκοί νεοσσοί εκκολάπτονται 3 ώρες πριν από τους αρσενικούς.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό (Σ) — σε φρέσκα αβγά οι θηλυκοί νεοσσοί εκκολάπτονται περίπου 3 ώρες νωρίτερα από τους αρσενικούς (η διαφορά μειώνεται με τη συντήρηση των αβγών).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό — περίπου 3 ώρες νωρίτερα σε φρέσκα αβγά

Διάρκεια εκκόλαψης αβγού όρνιθας

Ερώτηση: Η κανονική διάρκεια για την εκκόλαψη του αβγού της όρνιθας είναι: α. 21 ημέρες β. 18 ημέρες γ. 25 ημέρες δ. 30 ημέρες

Απάντηση:

• Η τιμή. «Η κανονική διάρκεια για την εκκόλαψη του αβγού της όρνιθας είναι 21 ημέρες.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση: α. 21 ημέρες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οι υπόλοιπες τιμές δεν αντιστοιχούν στη γνωστή διάρκεια επώασης της όρνιθας

Περίοδος αναστροφής αβγών

Ερώτηση: Είναι απαραίτητο τα αβγά να αναστρέφονται τακτικά από: α. την 3η μέχρι την 23η ημέρα β. την 5η μέχρι την 28η ημέρα γ. την 1η μέχρι την 19η ημέρα δ. την 7η μέχρι την 25η ημέρα

Απάντηση:

• Το εύρος ημερών. «...να αναστρέφονται τακτικά από την 1η μέχρι τη 19η μέρα της επώασης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση: γ. την 1η μέχρι την 19η ημέρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η αναστροφή σταματά στην 19η ημέρα· τη 20ή-21η δεν ωφελεί και μπορεί να βλάψει τα έμβρυα

Ποσοστό τρυπήματος για μεταφορά στην εκκολαπτική μηχανή

Ερώτηση: Η μεταφορά των αβγών στην εκκολαπτική μηχανή γίνεται όταν: α. το 5% έχει τρυπηθεί από τα έμβρυα β. το 3% έχει τρυπηθεί από τα έμβρυα γ. το 2% έχει τρυπηθεί από τα έμβρυα δ. το 1% έχει τρυπηθεί από τα έμβρυα

Απάντηση:

• Το ποσοστό. «Η μεταφορά γίνεται όταν το 1% περίπου των αβγών έχουν τρυπηθεί από τα έμβρυα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση: δ. το 1% έχει τρυπηθεί από τα έμβρυα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Το κρίσιμο ποσοστό είναι 1%, όχι μεγαλύτερο

Συμπλήρωση κενών — ψύξη και επώαση αβγών

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά επιλέγοντας από τις λέξεις: θερμαίνομαι, εκκόλαψη, επώαση, ψύχομαι. «Τα αβγά αμέσως μετά την απόθεσή τους πρέπει να __ σε θερμοκρασία κάτω των 27°C για να διακόπτεται η εμβρυϊκή τους ανάπτυξη. Η άριστη θερμοκρασία διατήρησης των αβγών που προορίζονται για __ είναι γύρω στους 15-16°C.»

Απάντηση:

• Το κείμενο της θεωρίας. «Τα αβγά μετά τη γέννηση τους πρέπει να ψύχονται σε θερμοκρασία κάτω των 27°C... Η άριστη θερμοκρασία διατήρησης των αβγών που προορίζονται για εκκόλαψη... είναι γύρω στους 15-16°C.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Συμπληρωμένο κείμενο: «...πρέπει να ψύχονται σε θερμοκρασία κάτω των 27°C... Η άριστη θερμοκρασία διατήρησης των αβγών που προορίζονται για εκκόλαψη είναι γύρω στους 15-16°C.»

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πρώτο κενό: «ψύχονται» (όχι θερμαίνονται)· δεύτερο κενό: «εκκόλαψη» (όχι επώαση, αφού η επώαση αναφέρεται ήδη στην πρόταση για τη θερμοκρασία διατήρησης πριν την επώαση)

Συμπλήρωση κενών — 20ή ημέρα εμβρυϊκής ανάπτυξης

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά επιλέγοντας από τις λέξεις: βάρος, εικοστός, εξωτερικό, εσωτερικό, δέκατος, όγκος. «Την __ ημέρα, το έμβρυο καταλαμβάνει όλο τον __ του αβγού εκτός από εκείνον του αεροθαλάμου. Στη συνέχεια, το ράμφος του νεοσσού, αρχικά προκαλεί ρήξη στο __ πέταλο της κελυφικής μεμβράνης.»

Απάντηση:

• Το κείμενο της θεωρίας. «Την εικοστή ημέρα το έμβρυο καταλαμβάνει όλο τον όγκο του αβγού εκτός από εκείνον του αεροθαλάμου. Στη συνέχεια το ράμφος του νεοσσού, αρχικά, προκαλεί ρήξη στο εσωτερικό πέταλο της κελυφικής μεμβράνης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Συμπληρωμένο κείμενο: «Την εικοστή ημέρα, το έμβρυο καταλαμβάνει όλο τον όγκο του αβγού εκτός από εκείνον του αεροθαλάμου. Στη συνέχεια, το ράμφος του νεοσσού, αρχικά προκαλεί ρήξη στο εσωτερικό πέταλο της κελυφικής μεμβράνης.»

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οι σωστές λέξεις είναι: εικοστός, όγκος, εσωτερικό — όχι δέκατος, βάρος ή εξωτερικό

Η πορεία των αβγών μέσα στο εκκολαπτήριο

Ερώτηση: Ποια είναι η πορεία των αβγών μέσα στο εκκολαπτήριο;

Απάντηση:

• Η ροή αβγών-νεοσσών (Εικ. 11.1). «Η κατασκευή του εκκολαπτηρίου πρέπει να είναι τέτοια, ώστε τα αυγά εκκόλαψης να εισέρχονται από ένα συγκεκριμένο σημείο του κτηρίου και οι νεοσσοί να εξέρχονται από κάποιο άλλο, έτσι που η ροή αυγών-νεοσσών... να είναι μονόδρομος.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πορεία των αβγών μέσα στο εκκολαπτήριο ακολουθεί μονόδρομη ροή, χωρίς επιστροφές: εισαγωγή και διαλογή των αβγών → υποκαπνισμός → συντήρηση αβγών → επώαση → εκκόλαψη → διαλογή και συντήρηση των νεοσσών, ενώ παράλληλα λειτουργούν ξεχωριστοί χώροι για λουτρό επισκεπτών/προσωπικού και πλυντήριο. Η μονόδρομη διαδρομή εξασφαλίζει καλύτερη απομόνωση των χώρων και αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων και διασταυρώσεων που θα μπορούσαν να μεταφέρουν μολύνσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η ροή πρέπει να είναι μονόδρομη (όχι κυκλική) και χωρίς διαφορετικά επίπεδα εδάφους, για ασφαλέστερες μετακινήσεις

Αναστροφή αβγών κατά την επώαση

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την αναστροφή των αβγών κατά την επώαση;

Απάντηση:

• Οι κανόνες αναστροφής. «...να αναστρέφονται τακτικά από την 1η μέχρι τη 19η μέρα της επώασης... Τα αβγά στρέφονται συνήθως κατά 45° από την κατακόρυφη θέση τους, εμπρός και πίσω... Η αναστροφή κατά την 1η εβδομάδα της επώασης είναι η πιο ουσιώδης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα αβγά τοποθετούνται με τον μεγάλο πόλο προς τα πάνω και αναστρέφονται τακτικά από την 1η έως τη 19η ημέρα της επώασης, συνήθως κάθε 1-3 ώρες, κατά 45° (σε ορισμένες μηχανές έως 90°) εμπρός-πίσω γύρω από τον μεγάλο άξονα — ποτέ πλήρη κύκλο 360°, γιατί προκαλεί εμβρυϊκό θάνατο, ούτε λιγότερο από 45°, γιατί μειώνεται η εκκολαπτικότητα. Η αναστροφή είναι πιο σημαντική την 1η και τη 2η εβδομάδα, ενώ τη 3η δεν φαίνεται να προσφέρει κάτι· βοηθά το έμβρυο να μη έρχεται σε επαφή με την υποκελύφια μεμβράνη και να περιστρέφεται σωστά μέσα στο αβγό. Πρέπει να ολοκληρώνεται γρήγορα, με τα αβγά να σταθεροποιούνται σε κάθε θέση, ενώ κατά τη 20ή-21η ημέρα η αναστροφή σταματά, καθώς δεν ωφελεί πλέον και μπορεί να βλάψει τα έμβρυα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Να αναφερθούν: εύρος ημερών (1η-19η), γωνία (~45°), συχνότητα (1-3 ώρες), και ο κίνδυνος από πλήρη κύκλο ή ανεπαρκή αναστροφή

Συνθήκες χώρων επώασης και εκκόλαψης

Ερώτηση: Ποιες είναι οι συνθήκες των χώρων επώασης και εκκόλαψης;

Απάντηση:

• Οι τιμές του κεφαλαίου. «Θερμοκρασία: Ελάχιστη 21°C μέχρι μέγιστη 31°C. Σχετική υγρασία: Ελάχιστη 50% μέχρι μέγιστη 60%. Ανανέωση αέρα: Ελάχιστη 1m3 αέρα κάθε ώρα για κάθε 100 επωαζόμενα αβγά.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι επωαστικοί χώροι πρέπει να έχουν θερμοκρασία 21-31°C, σχετική υγρασία 50-60% και ανανέωση αέρα τουλάχιστον 1 m³/ώρα ανά 100 επωαζόμενα αβγά (με μείωση του διαθέσιμου οξυγόνου πάνω από 1000 m υψόμετρο). Μέσα στις ίδιες τις μηχανές η άριστη θερμοκρασία επώασης είναι 37,2-37,8°C (οι εκκολαπτικές λειτουργούν ομαλά στους 36,1-37,2°C) και η άριστη σχετική υγρασία περίπου 61% στην επωαστική μηχανή, γύρω στο 70% στην εκκολαπτική. Ο αερισμός πρέπει να διατηρεί το οξυγόνο κοντά στο φυσιολογικό 21% και το CO₂ στο 0,2-0,4%, καθώς συγκέντρωση CO₂ 5% προκαλεί παντελή αποτυχία εκκόλαψης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Να ξεχωρίζουν οι τιμές του χώρου επώασης (21-31°C, 50-60%) από τις τιμές μέσα στις μηχανές (37,2-37,8°C, ~61-70%)