Λύσεις — Κεφάλαιο 3: Σύγχρονες τάσεις παραγωγής και συστήματα εκτροφής (σελ. 48-49) – ΕΚΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 3: Σύγχρονες τάσεις παραγωγής και συστήματα εκτροφής

Ερωτήσεις κατανόησης του κεφαλαίου — τάσεις παραγωγής, συστήματα εκτροφής αγροτικών ζώων και ειδικά χοίρων (εντατική, εκτατική, οικόσιτη, βιολογική).

Σύγχρονες τάσεις παραγωγής

Ερώτηση: Ποιες είναι επιγραμματικά οι σύγχρονες τάσεις στην παραγωγή γεωργικών (φυτικών και ζωικών) προϊόντων;

Απάντηση:

• Οι δύο κύριες τάσεις. «Τα τελευταία χρόνια διαμορφώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο δυο κύριες τάσεις άσκησης της γεωργίας... Διατήρηση της έντασης... που ταυτίζεται στην πράξη με τη «συμβατική γεωργία-κτηνοτροφία»... Εφαρμογή ήπιων μορφών (συστημάτων) παραγωγής, φιλικών προς το περιβάλλον... Η τάση αυτή εκφράζεται μέσα από την «αειφορική γεωργία-κτηνοτροφία»».
• Η τρίτη τάση στην Ελλάδα. «Ανάμεσα στις δύο παραπάνω τάσεις διαμορφώνεται στη χώρας μας τελευταία και μία τρίτη, που στοχεύει στην παραγωγή φυτικών και ζωικών προϊόντων με βάση αναγνωρισμένα διεθνή, κοινοτικά, εθνικά ή ιδιωτικά πρότυπα παραγωγής.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι δύο κύριες παγκόσμιες τάσεις είναι η συμβατική γεωργία-κτηνοτροφία (ένταση, μεγάλες ποσότητες) και η αειφορική γεωργία-κτηνοτροφία (ήπιες, φιλικές προς το περιβάλλον μορφές). Στην Ελλάδα διαμορφώνεται και τρίτη τάση: παραγωγή βάσει αναγνωρισμένων προτύπων (Π.Ο.Π., Π.Γ.Ε., Ολοκληρωμένη Παραγωγή, Ειδικές Εκτροφές).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Συμβατική / αειφορική / (στην Ελλάδα) πρότυπα ποιότητας

Ορισμός συστήματος εκτροφής

Ερώτηση: Τι είναι σύστημα εκτροφής των αγροτικών ζώων;

Απάντηση:

• Ο ορισμός. «Σύστημα εκτροφής των αγροτικών ζώων είναι το σύνολο των κανόνων, αρχών, μεθόδων, τεχνικών και πρακτικών που εφαρμόζονται σε μία αγέλη ή σε ένα κοπάδι ή σε ένα σμήνος, με σκοπό την επίτευξη του καλύτερου επιδιωκόμενου σε κάθε περίπτωση αποτελέσματος.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι το σύνολο κανόνων, αρχών, μεθόδων, τεχνικών και πρακτικών που εφαρμόζονται σε μια αγέλη, κοπάδι ή σμήνος, με σκοπό την επίτευξη του καλύτερου επιδιωκόμενου αποτελέσματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σύνολο κανόνων/μεθόδων για βέλτιστο αποτέλεσμα

Συστήματα εκτροφής χοίρων στην Ελλάδα

Ερώτηση: Ποια είναι τα συστήματα εκτροφής των χοίρων στη χώρα μας;

Απάντηση:

• Ο κατάλογος. «Στη χοιροτροφία από τα συστήματα της παραγράφου 3.2 εφαρμόζονται τα εξής... • Εντατική χοιροτροφία... • Εκτατική χοιροτροφία... • Οικόσιτη χοιροτροφία. • Βιολογική χοιροτροφία.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα συστήματα είναι: εντατική χοιροτροφία, εκτατική χοιροτροφία (παραδοσιακή/χωρική και ελεύθερη/υπαίθρια), οικόσιτη χοιροτροφία, και βιολογική χοιροτροφία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Εντατική, εκτατική, οικόσιτη, βιολογική

Προϊόν εντατικής χοιροτροφίας

Ερώτηση: Η εντατική χοιροτροφία παράγει (σημειώστε ένα x στο σωστό τετραγωνίδιο): ποιοτικά προϊόντα, μεγάλη ποσότητα προϊόντων, ή επώνυμα προϊόντα;

Απάντηση:

• Ο στόχος. «η εντατική εκτροφή χοίρων είναι μια βιομηχανική εκτροφή με κύριο στόχο την παραγωγή όσο το δυνατόν μεγαλύτερης ποσότητας χοιρινού κρέατος, ενώ η ποιότητα του προϊόντος έρχεται σε δεύτερη μοίρα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μεγάλη ποσότητα προϊόντων — η εντατική χοιροτροφία είναι βιομηχανική εκτροφή με στόχο τη μέγιστη ποσότητα κρέατος, ενώ η ποιότητα είναι δευτερεύουσα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μεγάλη ποσότητα, όχι ποιότητα ή επωνυμία

Βάση εκτατικής χοιροτροφίας

Ερώτηση: Η εκτατική χοιροτροφία στηρίζεται (σημειώστε ένα x στο σωστό τετραγωνίδιο): στην ύπαρξη βοσκοτόπων, στις σύγχρονες σταβλικές εγκαταστάσεις, ή στη χρήση βελτιωμένων φυλών;

Απάντηση:

• Ο ορισμός. «Η εκτατική χοιροτροφία είναι ένα σύστημα εκτροφής, το οποίο στηρίζεται στη χρήση εγχώριων φυλών, στη διαβίωση των ζώων υπό μορφή αγέλης κατά το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής τους στην ύπαιθρο και στην εκτεταμένη εφαρμογή της βόσκησης συνήθως σε φυσικούς βοσκότοπους.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην ύπαρξη βοσκοτόπων — τα ζώα διαβιούν στην ύπαιθρο και βόσκουν εκτεταμένα σε φυσικούς βοσκότοπους, με χρήση εγχώριων (όχι βελτιωμένων) φυλών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Βοσκότοποι, όχι σύγχρονες εγκαταστάσεις ή βελτιωμένες φυλές

Φυλές κατάλληλες για υπαίθρια εκτροφή

Ερώτηση: Ποιες φυλές ή υβρίδια χοίρων είναι κατάλληλα για την υπαίθρια (ελεύθερη) εκτροφή του χοίρου (σημειώστε μέχρι τρία x στα σωστά τετραγωνίδια): φυλή Landrace, υβρίδιο Hampen, εγχώρια αυτόχθονη φυλή χοίρων, υβρίδιο Camborough, φυλή Hampshire;

Απάντηση:

• Ο κατάλογος. «Στην υπαίθρια εκτροφή χοίρων μπορούν να χρησιμοποιηθούν: • η ελληνική αυτόχθονη φυλή • το υβρίδιο Hampen, που αποτελεί διασταύρωση των φυλών Hamshire και Landrace, κατάλληλο για ψυχρές περιοχές • το υβρίδιο Camborough 12 με πολύ καλή γονιμότητα και συμπεριφορά χοιρομητέρας, καθώς και καλή ποιότητα παραγόμενου κρέατος.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατάλληλα είναι: η εγχώρια αυτόχθονη φυλή χοίρων, το υβρίδιο Hampen (διασταύρωση Hampshire×Landrace) και το υβρίδιο Camborough 12. Οι καθαρόαιμες φυλές Landrace και Hampshire ξεχωριστά δεν αναφέρονται ως τέτοιες — χρησιμοποιούνται μόνο ως συστατικά του υβριδίου Hampen.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Εγχώρια αυτόχθονη + Hampen + Camborough (όχι μεμονωμένα Landrace/Hampshire)

Κατάλληλες περιοχές εκτατικών εκτροφών

Ερώτηση: Περιγράψτε τις περιοχές που είναι κατάλληλες για την ανάπτυξη των εκτατικών (χωρικής και υπαίθριας) εκτροφών του χοίρου.

Απάντηση:

• Τα κριτήρια. «Κατάλληλες περιοχές για την ανάπτυξη, τόσο της χωρικής, όσο και της υπαίθριας εκτροφής του χοίρου είναι κυρίως οι λοφώδεις, οι ημιορεινές και οι ορεινές περιοχές, με κλίση όχι μεγαλύτερη του 10%, οι οποίες καλύπτονται από φυσική βλάστηση ικανή να καλύψει τουλάχιστον μέρος των αναγκών των ζώων... Απαραίτητη θεωρείται, επίσης, η ύπαρξη καθαρού και άφθονου νερού και οδικής πρόσβασης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατάλληλες είναι οι λοφώδεις, ημιορεινές και ορεινές περιοχές, με κλίση όχι μεγαλύτερη του 10%, καλυμμένες από φυσική βλάστηση ικανή να καλύψει μέρος τουλάχιστον των αναγκών των ζώων, με καθαρό-άφθονο νερό και οδική πρόσβαση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Λοφώδεις/ημιορεινές/ορεινές, κλίση ≤10%, βλάστηση, νερό, πρόσβαση

Διατροφή στην οικόσιτη χοιροτροφία

Ερώτηση: Πού στηρίζεται κατά κύριο λόγο η διατροφή των χοίρων στην οικόσιτη χοιροτροφία (σημειώστε ένα x στο σωστό τετραγωνίδιο): σε έτοιμα μίγματα ζωοτροφών, στη βοσκή, ή σε οικιακά και γεωργικά υπολείμματα;

Απάντηση:

• Η πηγή τροφής. «Η διατροφή των ζώων στο σύστημα αυτό στηρίζεται, κυρίως, στην αξιοποίηση των οικιακών διατροφικών υπολειμμάτων και συμπληρώνεται με υπολείμματα γεωργικών προϊόντων (πατάτες, τεύτλα, φρούτα και λαχανικά), ενίοτε δε και με τη χορήγηση πρόσθετων ζωοτροφών.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε οικιακά και γεωργικά υπολείμματα — κυρίως οικιακά διατροφικά υπολείμματα, συμπληρωμένα με υπολείμματα γεωργικών προϊόντων (πατάτες, τεύτλα, φρούτα, λαχανικά).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οικιακά + γεωργικά υπολείμματα, όχι έτοιμα μίγματα ή αποκλειστικά βοσκή

Άλλη ονομασία βιολογικής χοιροτροφίας

Ερώτηση: Πώς αλλιώς ονομάζεται η βιολογική χοιροτροφία;

Απάντηση:

• Οι εναλλακτικές ονομασίες. «Η Βιολογική ή Οικολογική ή Οργανική εκτροφή χοίρων παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με την ελεύθερη εκτροφή».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ονομάζεται επίσης Οικολογική ή Οργανική χοιροτροφία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Βιολογική = Οικολογική = Οργανική

Υπεροχή βιολογικού χοιρινού κρέατος

Ερώτηση: Σε τι υπερέχει το βιολογικό χοιρινό κρέας από το συμβατικό (σημειώστε μέχρι τρία x στα σωστά τετραγωνίδια): στη γεύση, σε θρεπτικά στοιχεία, στην υγιεινή, στην ποσότητα, στην τιμή;

Απάντηση:

• Η υπεροχή. «Το σύστημα αυτό... διακρίνεται για την εξαίρετη γεύση και την υγιεινή, αλλά και τις υψηλότερες τιμές του προϊόντος που παράγει.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπερέχει στη γεύση και στην υγιεινή. Στην ποσότητα δεν υπερέχει (το σύστημα είναι λιτό εισροειστικό, χαμηλότερης έντασης), ενώ στην τιμή είναι ακριβότερο, όχι φθηνότερο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Γεύση + υγιεινή· ΟΧΙ ποσότητα ή χαμηλότερη τιμή