Λύσεις — Κεφάλαιο 3: Επιλογή τρόπου αποθήκευσης (σελ. 23) – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΗΚΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 3: Επιλογή τρόπου αποθήκευσης (σελ. 23)

Λύσεις των 3 ερωτήσεων του κεφαλαίου 3 (οι ερωτήσεις 2-3 είναι κρίσης — ενδεικτική τεκμηρίωση).

Ερώτηση 1 — Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των 3PL

Ερώτηση: Ποια τα πλεονεκτήματα και ποια τα μειονεκτήματα από τη χρήση των εταιρειών παροχής υπηρεσιών logistics όσον αφορά στην αποθήκευση;

Απάντηση:

• Πλεονεκτήματα της ενοικίασης χώρου / χρήσης 3PL (Third Party Logistics Providers) (σελ. 22-23): 1. Δεν απαιτεί πάγιες επενδύσεις — «τα σταθερά κόστη της επιχείρησης γίνονται μεταβλητά»: πληρώνει όσο χρησιμοποιεί τις εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό και το προσωπικό της 3PL (όπως η κατανάλωση νερού), αντί για πάγιο ποσό ανεξάρτητα από τη χρήση. 2. Πολύ ελκυστική επιλογή σε περίοδο οικονομικής κρίσης, όταν η ζήτηση είναι χαμηλή. 3. Δεν απαιτούνται επενδύσεις σε εξοπλισμό και μηχανήματα → χαμηλότερο κόστος λειτουργίας, ιδιαίτερα όταν ο βαθμός χρήσης της αποθήκης είναι μικρός ή η επιχείρηση εμπορεύεται εποχιακά προϊόντα. 4. Βραχυχρόνιες συμφωνίες με τους ιδιοκτήτες δημόσιων αποθηκών → εύκολη και οικονομικά συμφέρουσα μετακίνηση σε άλλη αποθήκη αν αλλάξουν οι συνθήκες της αγοράς (ευελιξία). 5. Στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται πολλές 3PL με έντονο ανταγωνισμό, που οδηγεί σε καλύτερες και πιο ολοκληρωμένες υπηρεσίες (ICAP, 2011), και μεγάλο εύρος τύπων αποθηκών (εμπορευμάτων, χύδην, ελεγχόμενης θερμοκρασίας, οικιακών αγαθών, γενικού εμπορίου, μικροαποθήκες) — εξειδίκευση και τεχνογνωσία. Μειονεκτήματα (αντίστροφα από τα πλεονεκτήματα της ιδιόκτητης): 1. Μικρότερος έλεγχος — η ιδιόκτητη «πρώτιστα παρέχει καλύτερο έλεγχο» των προϊόντων, των διαδικασιών και της εξυπηρέτησης. 2. Δυσκολία για προϊόντα με ειδικές συνθήκες-όρους αποθήκευσης, όπου η ίδια η επιχείρηση διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία (φάρμακα, ευαίσθητα-επικίνδυνα υλικά). 3. Εξάρτηση από τρίτο, κοινή χρήση χώρων-προσωπικού, ζητήματα εμπιστευτικότητας και ποιότητας υπηρεσίας, ενώ σε υψηλό και σταθερό βαθμό χρήσης το μεταβλητό κόστος μπορεί μακροχρόνια να ξεπεράσει το κόστος ιδιόκτητης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονεκτήματα 3PL: χωρίς πάγιες επενδύσεις (σταθερά → μεταβλητά κόστη — πληρωμή κατά χρήση), ελκυστικό σε κρίση-χαμηλή ζήτηση, χαμηλότερο κόστος σε μικρό βαθμό χρήσης ή εποχιακά προϊόντα, βραχυχρόνιες συμφωνίες-ευελιξία, ανταγωνισμός → καλύτερες υπηρεσίες. Μειονεκτήματα: λιγότερος έλεγχος, ακατάλληλο για ειδικές συνθήκες που απαιτούν δική τεχνογνωσία, εξάρτηση από τρίτο, πιθανά ακριβότερο σε υψηλή σταθερή χρήση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πέντε + τρία.

Ερώτηση 2 — Outsourcing σε περίοδο κρίσης

Ερώτηση: Πιστεύετε ότι σε μία περίοδο οικονομικής κρίσης η λύση του outsourcing είναι προτιμότερη;

Απάντηση:

• (Ερώτηση κρίσης — ενδεικτική απάντηση.) Κατά κανόνα ναι — και το ίδιο το βιβλίο το υποστηρίζει: το γεγονός ότι με τις 3PL «τα σταθερά κόστη γίνονται μεταβλητά» και «οι επιχειρήσεις πληρώνουν τόσο όσο χρησιμοποιούν τις εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό και το προσωπικό» «κάνει την ανάθεση αποθήκευσης σε τρίτους μία πολύ ελκυστική επιλογή, ιδιαίτερα σε περίοδο οικονομικής κρίσης που η ζήτηση είναι χαμηλή» (σελ. 22). Επιχειρήματα υπέρ: 1. Σε κρίση η ζήτηση πέφτει και ο βαθμός χρήσης μιας ιδιόκτητης αποθήκης μειώνεται — το πάγιο κόστος (κτίριο, ενοίκιο, δάνεια, εξοπλισμός, μόνιμο προσωπικό) παραμένει, ενώ με 3PL το κόστος προσαρμόζεται στον όγκο. 2. Δεν δεσμεύεται κεφάλαιο σε πάγιες επενδύσεις, όταν η ρευστότητα είναι πολύτιμη και ο τραπεζικός δανεισμός δύσκολος. 3. Ευελιξία: βραχυχρόνιες συμφωνίες, δυνατότητα αλλαγής ή διακοπής αν οι συνθήκες αλλάξουν — μειώνεται ο επιχειρηματικός κίνδυνος. 4. Ο έντονος ανταγωνισμός των 3PL στην Ελλάδα πιέζει τις τιμές και ανεβάζει την ποιότητα. Επιφυλάξεις: 1. Αν η επιχείρηση έχει ήδη ιδιόκτητη αποθήκη (η επένδυση έχει γίνει), το πρόσθετο κόστος λειτουργίας της μπορεί να είναι μικρότερο από το τιμολόγιο της 3PL. 2. Προϊόντα με ειδικές συνθήκες και ανάγκη ελέγχου (φάρμακα, τρόφιμα υψηλού κινδύνου) ή με σταθερό υψηλό όγκο μπορεί να συμφέρουν ιδιόκτητα. 3. Η εξάρτηση από τρίτο σε κρίση κρύβει κίνδυνο (πτώχευση της 3PL). Συμπέρασμα: το outsourcing είναι συνήθως προτιμότερο σε κρίση, μετά από σύγκριση συνολικού κόστους (ανάλυση νεκρού σημείου) και εκτίμηση του κινδύνου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: ναι, κατά κανόνα — σε κρίση με χαμηλή ζήτηση τα σταθερά κόστη της ιδιόκτητης παραμένουν ενώ με 3PL γίνονται μεταβλητά (πληρωμή κατά χρήση), δεν δεσμεύεται κεφάλαιο, υπάρχει ευελιξία βραχυχρόνιων συμφωνιών και ανταγωνιστικές τιμές· επιφυλάξεις: ήδη υπάρχουσα ιδιόκτητη αποθήκη, ειδικές συνθήκες-έλεγχος, σταθερός μεγάλος όγκος, κίνδυνος εξάρτησης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ερώτηση κρίσης — υπέρ + επιφυλάξεις.

Ερώτηση 3 — Outsourcing για αλυσίδα σούπερ μάρκετ

Ερώτηση: Αν ήσασταν ο υπεύθυνος logistics μιας μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ θα προχωρούσατε στη λύση του outsourcing για την αποθήκευση και ανεφοδιασμό του δικτύου καταστημάτων σας;

Απάντηση:

• (Ερώτηση κρίσης — ενδεικτική απάντηση.) Η απόφαση είναι στρατηγική (κεφ. 1) και εξαρτάται από τα κριτήρια του κεφαλαίου: έλεγχος, ειδικές συνθήκες-τεχνογνωσία, βαθμός χρήσης, εποχικότητα, πάγιες επενδύσεις, ευελιξία (σελ. 22). Χαρακτηριστικά μιας μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ: πολύ μεγάλος και σταθερός όγκος διακίνησης καθ' όλο το έτος (υψηλός βαθμός χρήσης), χιλιάδες κωδικοί, καθημερινός ανεφοδιασμός εκατοντάδων καταστημάτων (η αποθήκη λειτουργεί ως κέντρο διανομής — τύπος «διάσπαση φορτίου» και cross-docking, σελ. 7), ευπαθή προϊόντα (ψυγεία-κατάψυξη, FIFO/FEFO), απαίτηση απόλυτου ελέγχου της διαθεσιμότητας στα ράφια (το επίπεδο εξυπηρέτησης είναι το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα). Ενδεικτική απόφαση — μεικτή λύση: 1. Ιδιόκτητα κεντρικά κέντρα διανομής (ξηρό φορτίο και ψυχρή αλυσίδα) κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα (Ασπρόπυργος, Σίνδος): ο υψηλός σταθερός όγκος αποσβένει τις πάγιες επενδύσεις και δικαιολογεί συστήματα αποθήκευσης-WMS, ενώ εξασφαλίζει έλεγχο ποιότητας, χρόνου και κόστους — η αλυσίδα διαθέτει την τεχνογνωσία. 2. Outsourcing σε 3PL για ό,τι είναι εποχιακό ή περιφερειακό (νησιά, απομακρυσμένες περιοχές, εορταστικές αιχμές, προϊόντα με ειδικές απαιτήσεις που η 3PL κατέχει καλύτερα), για επιπλέον χώρο σε αιχμές (μικροαποθήκες, δημόσιες αποθήκες) και για μεταφορές-διανομή, ώστε τα σταθερά κόστη να γίνονται μεταβλητά και να υπάρχει ευελιξία. 3. Σε περίοδο κρίσης ή για νέα αγορά, μεγαλύτερο μέρος σε 3PL μέχρι να σταθεροποιηθεί ο όγκος. Η επιλογή τεκμηριώνεται με σύγκριση συνολικού κόστους (νεκρό σημείο) και επιπέδου εξυπηρέτησης — πολλές μεγάλες ελληνικές αλυσίδες εφαρμόζουν ακριβώς τέτοιο συνδυασμό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: μεικτή λύση — ιδιόκτητα κεντρικά κέντρα διανομής για τον μεγάλο σταθερό όγκο, τον έλεγχο και τα ευπαθή (η επένδυση αποσβένεται), και outsourcing σε 3PL για περιφερειακές-εποχιακές ανάγκες, αιχμές, ειδικά προϊόντα και μεταφορές (σταθερά → μεταβλητά κόστη, ευελιξία)· περισσότερο 3PL σε κρίση ή νέες αγορές· απόφαση με ανάλυση κόστους-εξυπηρέτησης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ερώτηση κρίσης — κριτήρια + μεικτή λύση.