Λύσεις — Κεφάλαιο 4: Επιλογή τοποθεσίας αποθήκης (σελ. 27) – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΗΚΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 4: Επιλογή τοποθεσίας αποθήκης (σελ. 27)

Λύσεις των 3 ερωτήσεων του κεφαλαίου 4.

Ερώτηση 1 — Παράγοντες επιλογής θέσης αποθήκης

Ερώτηση: Ποιοι οι παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή θέσης μιας αποθήκης;

Απάντηση:

• Στο Βήμα 1 της διαδικασίας επιλογής τοποθεσίας (Ιωάννου, 2005) αναγνωρίζονται οι παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή θέσης. Η λίστα των παραγόντων για μια αποθήκη είναι (σελ. 25): 1. το κόστος αγοράς γης (ποσοτικός — και το ενοίκιο, που είναι αυξημένο κοντά στα σημεία πώλησης, σελ. 12)· 2. η αντικειμενική της αξία (φορολογικές-επενδυτικές συνέπειες)· 3. η εγγύτητα στις υπάρχουσες ή μελλοντικές αγορές (μείωση κόστους-χρόνου διανομής, καλύτερη εξυπηρέτηση)· 4. η πρόσβαση σε οδικούς άξονες και σε μέσα μεταφοράς (λιμάνια, σιδηρόδρομος, αεροδρόμια — συνδυασμένες μεταφορές)· 5. οι παρεχόμενες υποδομές (βιομηχανικές ζώνες και βιομηχανικά πάρκα) και οι παρεχόμενες διευκολύνσεις (τηλεπικοινωνίες, ενέργεια κ.ά.)· 6. το φορολογικό καθεστώς και η υπάρχουσα νομοθεσία / κίνητρα / αναπτυξιακοί νόμοι κ.λπ. (επιδοτήσεις, όροι δόμησης — ΠΔ 24-5-85 για εκτός σχεδίου, κεφ. 5)· 7. η διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού και το κόστος εργασίας. Οι παράγοντες διακρίνονται σε ποσοτικούς (μετρήσιμοι σε ευρώ: κόστος γης, εργασίας, μεταφοράς) και ποιοτικούς (γειτνίαση σε οδικούς άξονες-σταθμούς) και αξιολογούνται με μεθόδους όπως το μοντέλο βαθμολόγησης, το κέντρο βάρους, η μέθοδος φόρτου-απόστασης, η ανάλυση νεκρού σημείου. Στην πράξη οι εναλλακτικές εντοπίζονται κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα (Ασπρόπυργος, Σίνδος, βιομηχανικές περιοχές).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κόστος αγοράς γης, αντικειμενική αξία, εγγύτητα σε υπάρχουσες-μελλοντικές αγορές, πρόσβαση σε οδικούς άξονες και μέσα μεταφοράς, υποδομές (βιομηχανικές ζώνες-πάρκα) και διευκολύνσεις (τηλεπικοινωνίες, ενέργεια), φορολογικό καθεστώς-νομοθεσία-κίνητρα-αναπτυξιακοί νόμοι, διαθεσιμότητα και κόστος εργατικού δυναμικού· ποσοτικοί και ποιοτικοί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Επτά παράγοντες.

Ερώτηση 2 — Γιατί βάρη στο μοντέλο βαθμολόγησης

Ερώτηση: Γιατί χρησιμοποιούμε βάρη στην εφαρμογή του μοντέλου βαθμολόγησης για την επιλογή της κατάλληλης τοποθεσίας μιας αποθήκης;

Απάντηση:

• Στο μοντέλο βαθμολόγησης (Πίνακας 4.1, σελ. 26-27) κάθε κριτήριο έχει στη δεύτερη στήλη «τη βαρύτητα, δηλαδή τη σημαντικότητα κάθε κριτηρίου» (βάρος), ενώ κάθε εναλλακτική τοποθεσία βαθμολογείται σε κλίμακα 1-5· η βαθμολογία κάθε τοποθεσίας για κάθε κριτήριο προκύπτει αν πολλαπλασιάσουμε το βάρος του κριτηρίου με την αντίστοιχη βαθμολογία και αθροίζοντας τα γινόμενα προκύπτει η συνολική βαθμολογία (Α = 405, Β = 340). Γιατί χρειάζονται τα βάρη: 1. Τα κριτήρια δεν είναι εξίσου σημαντικά για την επιχείρηση — το κόστος αγοράς γης (βάρος 40) μετρά οκτώ φορές περισσότερο από την αντικειμενική αξία (βάρος 5)· χωρίς βάρη, ένας άριστος βαθμός σε ασήμαντο κριτήριο θα αντιστάθμιζε έναν κακό βαθμό σε κρίσιμο κριτήριο. 2. Επιτρέπουν τον συνδυασμό ποσοτικών και ποιοτικών παραγόντων σε μία κοινή κλίμακα (τα € του κόστους γης και η «γειτνίαση σε οδικούς άξονες» γίνονται βαθμοί 1-5 με διαφορετική βαρύτητα). 3. Αποτυπώνουν τη στρατηγική και τις προτεραιότητες της συγκεκριμένης επιχείρησης (μια εταιρεία διανομής θα δώσει μεγάλο βάρος στην εγγύτητα αγορών-πρόσβαση, μια βιομηχανία στο κόστος γης-εργασίας) — το ίδιο σύνολο τοποθεσιών μπορεί να δώσει διαφορετική επιλογή για διαφορετικές επιχειρήσεις. 4. Κάνουν τη διαδικασία συστηματική, διαφανή και επαναλήψιμη (τα βάρη αθροίζουν σε 100 και συζητούνται εκ των προτέρων), αντί για υποκειμενική εντύπωση. Στο παράδειγμα, η Α υπερτερεί ακριβώς στα βαρύτερα κριτήρια (κόστος γης, εγγύτητα αγορών) και γι' αυτό επιλέγεται.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα βάρη εκφράζουν τη σημαντικότητα κάθε κριτηρίου: τα κριτήρια δεν είναι ισοδύναμα (κόστος γης 40 vs αντικειμενική αξία 5), συνδυάζουν ποσοτικούς-ποιοτικούς παράγοντες σε κοινή κλίμακα, αποτυπώνουν τις προτεραιότητες της επιχείρησης και κάνουν την επιλογή συστηματική· βαθμολογία = βάρος × βαθμός, άθροισμα → Α 405 > Β 340.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τέσσερις λόγοι + παράδειγμα.

Ερώτηση 3 — Γειτνίαση σε οδικούς άξονες, λιμάνια, τρένα

Ερώτηση: Πόσο σημαντική είναι η γειτνίαση της αποθήκης σε μεγάλους οδικούς άξονες, λιμάνια και σταθμούς τρένων;

Απάντηση:

• (Ερώτηση κρίσης — ενδεικτική απάντηση.) Πολύ σημαντική. Η πρόσβαση σε οδικούς άξονες και σε μέσα μεταφοράς είναι ένας από τους επτά παράγοντες επιλογής θέσης (σελ. 25) και στο παράδειγμα του μοντέλου βαθμολόγησης παίρνει βάρος 20/100 — το τρίτο σημαντικότερο κριτήριο μετά το κόστος γης και την εγγύτητα στις αγορές (σελ. 26)· η γειτνίαση σε οδικούς άξονες-σιδηροδρομικούς σταθμούς αναφέρεται ως χαρακτηριστικός ποιοτικός παράγοντας που δεν μετριέται σε ευρώ αλλά επηρεάζει καθοριστικά. Γιατί: 1. Κόστος και χρόνος μεταφοράς — η μεταφορά είναι ο τρίτος υπο-χρόνος του χρόνου εκτέλεσης παραγγελίας (σελ. 13) και ο χρόνος ο σημαντικότερος παράγοντας εξυπηρέτησης· καλή πρόσβαση = ταχύτερες, φθηνότερες και συχνότερες παραδόσεις. 2. Ροή φορτηγών — η αρχιτεκτονική σχεδίαση περιλαμβάνει τις διαδρομές φορτοεκφόρτωσης και την «ασφαλή υποστήριξη των οχημάτων μεταφοράς» (σελ. 28)· χωρίς εύκολη πρόσβαση δημιουργείται συνωστισμός και καθυστέρηση του στόλου (σελ. 90). 3. Συνδυασμένη μεταφορά — λιμάνια και σιδηρόδρομος επιτρέπουν τη χρήση του εμπορευματοκιβωτίου («κυριότερο μοναδιαίο φορτίο για τη συνδυασμένη μεταφορά», σελ. 35) και της ευρωπαλέτας που σχεδιάστηκε για τα βαγόνια· εισαγωγές-εξαγωγές, διαμετακόμιση. 4. Γι' αυτό οι 3PL και τα κέντρα διανομής συγκεντρώνονται σε Ασπρόπυργο (κοντά σε Εθνική Οδό, λιμάνι Πειραιά-Ελευσίνας) και Σίνδο (λιμάνι Θεσσαλονίκης, ΠΑΘΕ, σιδηρόδρομος) — και γι' αυτό η Ελλάδα φιλοδοξεί να γίνει «πύλη» εισαγωγής προϊόντων στην ΕΕ (σελ. 24). Σχετικοποίηση: η σημασία εξαρτάται από το είδος της επιχείρησης (για αποθήκη νησιωτικής διανομής το λιμάνι είναι κρίσιμο, για μια αποθήκη ανταλλακτικών με courier λιγότερο)· η γειτνίαση πληρώνεται με ακριβότερη γη-ενοίκιο (σελ. 12), γι' αυτό σταθμίζεται με βάρος στο μοντέλο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: πολύ σημαντική — είναι παράγοντας επιλογής θέσης με βάρος 20/100 στο παράδειγμα και τυπικός ποιοτικός παράγοντας· επηρεάζει κόστος-χρόνο μεταφοράς (εξυπηρέτηση), ροή φορτηγών, συνδυασμένη μεταφορά με εμπορευματοκιβώτια (λιμάνια, τρένα)· γι' αυτό τα κέντρα διανομής συγκεντρώνονται σε Ασπρόπυργο-Σίνδο· σταθμίζεται με το υψηλότερο κόστος γης και το είδος της επιχείρησης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ερώτηση κρίσης — βάρος 20, τεκμηρίωση.