Λύσεις ασκήσεων κεφ. 3 (1-14) (σελ. 38) – ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ασκήσεων κεφ. 3 (1-14)
Πλήρεις λύσεις των 14 ασκήσεων του κεφαλαίου 3 — βάρος, μήκος, περίμετρος κεφαλιού, νεογιλά δόντια, αντανακλαστικά.
Ερώτηση 1 — Μείωση βάρους
Ερώτηση: Γιατί συμβαίνει μείωση του βάρους στο νεογέννητο λίγες μέρες μετά τη γέννησή του;
Απάντηση:
-
Ένα τελειόμηνο νεογέννητο ζυγίζει στη γέννηση περίπου 3.000-3.500 γραμμάρια. Τις πρώτες μέρες παρουσιάζει μείωση βάρους γύρω στα 200-300 γραμμάρια, επειδή αποβάλλει:
- βλέννες και υγρά από το στόμα,
- ούρα και
- το πρώτο εντερικό περιεχόμενο, το λεγόμενο μηκώνιο.
Η απώλεια αυτή είναι τελείως φυσιολογική και δεν πρέπει να απασχολεί τους γονείς· τις επόμενες ημέρες το βρέφος αρχίζει πάλι να παίρνει βάρος (σελ. 32, 37).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από την αποβολή βλεννών-υγρών από το στόμα, ούρων και μηκωνίου (πρώτο εντερικό περιεχόμενο): φυσιολογική απώλεια 200-300 g τις πρώτες μέρες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Επάνοδος βάρους
Ερώτηση: Πότε επανέρχεται στο αρχικό βάρος της γέννησής του;
Απάντηση:
-
Μετά τη φυσιολογική απώλεια των πρώτων ημερών, το νεογέννητο αρχίζει πάλι να παίρνει βάρος και φτάνει στο αρχικό βάρος της γέννησής του περίπου τη δέκατη μέρα της ζωής του.
Στη συνέχεια, τους πρώτους έξι μήνες προσλαμβάνει 20-25 γραμμάρια την ημέρα· τον τέταρτο μήνα έχει διπλασιάσει και τον πρώτο χρόνο σχεδόν τριπλασιάσει το βάρος γέννησης (σελ. 32).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Περίπου τη 10η μέρα της ζωής του· μετά +20-25 g/ημέρα, διπλάσιο τον 4ο μήνα, τριπλάσιο τον 1ο χρόνο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Συχνότητα ζυγίσματος
Ερώτηση: Κάθε πότε πρέπει να γίνεται το ζύγισμα του νεογέννητου;
Απάντηση:
-
Το ζύγισμα του νεογνού γίνεται κάθε μέρα, την ίδια περίπου ώρα, για τον πρώτο μήνα της ζωής του. Μετά το πέρασμα του πρώτου μήνα και για τον υπόλοιπο χρόνο, γίνεται μία φορά την εβδομάδα (σελ. 32).
Στο εργαστηριακό μέρος (σελ. 39) διευκρινίζεται: τον 2ο μήνα δύο φορές την εβδομάδα, από τον 3ο μήνα προοδευτικά λιγότερο και σε μεγαλύτερη ηλικία μία φορά τον μήνα· καθημερινά όταν το βρέφος αρρωστήσει (π.χ. γαστρεντερίτιδα), ανεξάρτητα από ηλικία. Το ζύγισμα συνδυάζεται με το μπάνιο (γυμνό), σε ισορροπημένο-μηδενισμένο ζυγό, υπολογίζοντας το βάρος της πάνας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Καθημερινά, την ίδια ώρα, τον 1ο μήνα· μετά μία φορά την εβδομάδα (αργότερα μία φορά τον μήνα)· καθημερινά όταν είναι άρρωστο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Μηκώνιο
Ερώτηση: Τι είναι το μηκώνιο;
Απάντηση:
-
Μηκώνιο είναι το πρώτο εντερικό περιεχόμενο του νεογέννητου — τα πρώτα κόπρανα που αποβάλλει τις πρώτες μέρες μετά τη γέννηση.
Η αποβολή του, μαζί με τις βλέννες και τα υγρά από το στόμα και τα ούρα, είναι μία από τις αιτίες της φυσιολογικής μείωσης βάρους κατά 200-300 γραμμάρια τις πρώτες μέρες της ζωής (σελ. 32, 37).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πρώτο εντερικό περιεχόμενο (πρώτα κόπρανα) του νεογέννητου· η αποβολή του συμβάλλει στη φυσιολογική απώλεια βάρους των πρώτων ημερών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Ύψος ανά έτος
Ερώτηση: Πόσο είναι το αρχικό ύψος ενός νεογέννητου και πόσο αυξάνει τον 1ο, τον 2ο, τον 3ο και τον 4ο χρόνο της ζωής του;
Απάντηση:
-
Το νεογνό έχει μήκος κατά τη γέννηση γύρω στα 50 εκατοστά (σελ. 32-33):
- 1ος χρόνος: αυξάνει 1-2 εκατοστά τον μήνα και στο τέλος του χρόνου φτάνει περίπου τα 75 εκατοστά (+25 cm).
- 2ος χρόνος: αύξηση κατά 10 εκατοστά.
- 3ος χρόνος: αύξηση κατά 9 εκατοστά.
- 4ος χρόνος: έχει φθάσει περίπου το 1 μέτρο.
Σε αντίθεση με το βάρος, το μήκος δεν παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις· η αύξηση του ύψους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από κληρονομικούς παράγοντες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γέννηση ~50 cm· 1ος χρόνος +1-2 cm/μήνα → ~75 cm· 2ος +10 cm· 3ος +9 cm· 4ος ≈ 1 m.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 6 — Σχέση κεφαλιού-κορμού
Ερώτηση: Ποια είναι η σχέση κεφαλιού - κορμού στο νεογέννητο και ποια αργότερα στον ενήλικα;
Απάντηση:
-
Με την αύξηση του ύψους αλλάζει και η σχέση του κεφαλιού με τον κορμό:
- Στο νεογέννητο το κεφάλι αντιπροσωπεύει το 1/4 του μήκους του σώματός του.
- Στον ενήλικα το κεφάλι αντιπροσωπεύει το 1/8 του μήκους του σώματος.
Το ίδιο συμβαίνει και με τα άκρα, ιδίως τα πόδια, που στη γέννηση είναι πολύ κοντά σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα και αρκετά γρήγορα αρχίζουν να αυξάνουν το μήκος τους (σελ. 33).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Νεογέννητο: κεφάλι = 1/4 του μήκους σώματος· ενήλικας: 1/8· ανάλογα και τα πόδια, κοντά στη γέννηση, μεγαλώνουν γρήγορα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 7 — Χρόνος πρώτων δοντιών
Ερώτηση: Σε ποια χρονικά διαστήματα μπορούν τα βρέφη να βγάλουν τα πρώτα τους δόντια;
Απάντηση:
-
Τα δόντια βγαίνουν με διαφορετικό τρόπο σε κάθε βρέφος και ο χρόνος εμφάνισης δεν έχει σημασία. Κάποια βρέφη βγάζουν το πρώτο δοντάκι τον 3ο μήνα, ενώ άλλα μπορεί να αργήσουν μέχρι και τον πρώτο χρόνο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν είναι υγιή και φυσιολογικά. Συνήθως τα πρώτα νεογιλά εμφανίζονται κατά τον 6ο μήνα.
Μερικά βρέφη αρχίζουν να μασούν ό,τι βρουν 3-4 μήνες πριν φανούν τα πρώτα δόντια, ενώ άλλοτε η μητέρα ανακαλύπτει το δόντι χωρίς καμία προηγούμενη ένδειξη (σελ. 33-34, 37).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από τον 3ο μήνα έως και τον 1ο χρόνο (όλα φυσιολογικά)· συνήθως γύρω στον 6ο μήνα· διαφορετικά σε κάθε βρέφος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 8 — Νεογιλά δόντια
Ερώτηση: Πώς λέγονται τα πρώτα προσωρινά δόντια του βρέφους; Πόσα είναι και πότε αυτά συνήθως κάνουν την εμφάνισή τους;
Απάντηση:
-
Τα πρώτα δόντια που φυτρώνουν είναι προσωρινά και λέγονται νεογιλά. Ο αριθμός τους είναι 20 και συνήθως εμφανίζονται κατά τον έκτο μήνα (τα πρώτα από αυτά).
Σε ηλικία ενός έτους το βρέφος έχει γύρω στα 8 δόντια, ενώ σε ηλικία τριών ετών έχει και τα 20 νεογιλά του δόντια (σελ. 34, 37).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Νεογιλά· 20 στον αριθμό· συνήθως αρχίζουν τον 6ο μήνα (8 δόντια στο 1 έτος, και τα 20 στα 3 έτη).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 9 — Σειρά εμφάνισης
Ερώτηση: Ποια είναι η συνηθισμένη σειρά εμφάνισης των νεογιλών δοντιών;
Απάντηση:
-
Η συνηθισμένη σειρά (σελ. 34):
- Οι δύο μέσοι κάτω τομείς (γύρω στον 6ο μήνα).
- Οι δύο μέσοι πάνω τομείς.
- 8ος-12ος μήνας: οι άνω πλάγιοι τομείς και μετά οι δύο κάτω πλάγιοι τομείς → στο 1 έτος ≈ 8 δόντια.
- 12-16 μήνες: οι προγόμφιοι, συνήθως πρώτα οι άνω και έπειτα οι κάτω.
- 22-24 μήνες: οι κυνόδοντες, πρώτα οι κάτω και ύστερα οι πάνω.
- 26-32 μήνες: οι τέσσερις γομφίοι.
Έτσι, στα 3 έτη το παιδί έχει και τα 20 νεογιλά δόντια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μέσοι κάτω τομείς → μέσοι πάνω τομείς → άνω πλάγιοι → κάτω πλάγιοι (8ος-12ος μήνας, 8 δόντια στο έτος) → προγόμφιοι 12-16 μ. → κυνόδοντες 22-24 μ. → 4 γομφίοι 26-32 μ. → 20 στα 3 έτη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 10 — Διατροφή εγκύου – δόντια
Ερώτηση: Ποιες τροφές είναι καλό να καταναλώνει η έγκυος για να συμβάλλει στην καλή ποιότητα των δοντιών του παιδιού της;
Απάντηση:
-
Έρευνες έδειξαν ότι η ποιότητα των δοντιών του παιδιού επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις τροφές που καταναλώνει η μητέρα στην εγκυμοσύνη. Συνιστώνται τροφές που περιέχουν (σελ. 34-35, 37):
- Ασβέστιο και φωσφόρο: γάλα και τα προϊόντα του.
- Βιταμίνη C: εσπεριδοειδή.
- Βιταμίνη D: ακτινοβολία του ήλιου, γάλα και προϊόντα του, κρέας, ψάρι.
- Βιταμίνη Α: γάλα και προϊόντα του, συκώτι, ψάρι, καρότα, πράσινες σαλάτες, ξηροί καρποί.
- Βιταμίνη Β: δημητριακά, όσπρια, κρόκοι αυγών, συκώτι.
Συνοπτικά (ανακεφαλαίωση): ψάρι, λαχανικά, εσπεριδοειδή, αυγό, κρέας κτλ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τροφές με ασβέστιο-φωσφόρο (γάλα, γαλακτοκομικά), βιταμίνη C (εσπεριδοειδή), D (ήλιος, γάλα, κρέας, ψάρι), Α (γάλα, συκώτι, ψάρι, καρότα, πράσινα, ξηροί καρποί), Β (δημητριακά, όσπρια, κρόκοι, συκώτι).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 11 — Αντανακλαστικά – ορισμός
Ερώτηση: Τι είναι τα αντανακλαστικά;
Απάντηση:
-
Αντανακλαστικά είναι οι ακούσιες, αυτόματες συσπάσεις του νευρικού συστήματος του νεογέννητου σε εξωτερικά ερεθίσματα. Τα παρουσιάζει από τη γέννησή του και αποτελούν τις πιο απλές μορφές προσαρμογής στο περιβάλλον.
Είναι ενδεικτικά της καλής νευρικής λειτουργίας του νεογέννητου· ο παιδίατρος εξετάζει την ύπαρξή τους από την πρώτη στιγμή της γέννησης. Δεν έχουν σχέση με το πόσο δυνατό είναι το νεογνό (π.χ. το αντανακλαστικό της σύλληψης) (σελ. 35-37).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ακούσιες, αυτόματες συσπάσεις του νευρικού συστήματος του νεογνού σε εξωτερικά ερεθίσματα, παρούσες από τη γέννηση· ενδεικτικές καλής νευρικής λειτουργίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 12 — Σημασία αντανακλαστικών
Ερώτηση: Τι σημαίνει η ύπαρξη των αντανακλαστικών για την καλή υγεία του νεογέννητου;
Απάντηση:
-
Οι αντανακλαστικές συσπάσεις είναι ενδεικτικές για την καλή νευρική λειτουργία του νεογέννητου. Η ύπαρξή τους τους 3 πρώτους μήνες και η εξαφάνισή τους έπειτα δείχνουν τη φυσιολογική ανάπτυξη του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.
Αντίθετα, η υπερβολική κινητικότητα ή η παντελής έλλειψή τους υποδηλώνει κάποια βλάβη στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Γι’ αυτό ο παιδίατρος ελέγχει τα βασικά νεογνικά αντανακλαστικά από την πρώτη στιγμή της γέννησης (σελ. 35, 37).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δείχνει καλή νευρική λειτουργία και φυσιολογική ανάπτυξη του ΚΝΣ (παρουσία 3 μήνες, μετά εξαφάνιση)· υπερβολική κινητικότητα ή παντελής έλλειψη = βλάβη ΚΝΣ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 13 — Βασικά αντανακλαστικά
Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικότερα αντανακλαστικά;
Απάντηση:
- Τα βασικά νεογνικά αντανακλαστικά που εξετάζει ο παιδίατρος (σελ. 35-36):
- Της σύλληψης: τοποθετούμε τα δάχτυλά μας στις παλάμες του και μπορούμε να το σηκώσουμε για λίγο χωρίς να το κρατάμε από αλλού (άσχετο με τη δύναμή του).
- Του εναγκαλισμού ή Moro: το ακουμπάμε κάπως απότομα στο κουνάκι και αμέσως απλώνει τα χέρια σαν να θέλει να μας αγκαλιάσει.
- Του θηλασμού ή της αναζήτησης: χαϊδεύουμε το μάγουλό του, στρέφει το πρόσωπο προς εκείνη την πλευρά και ξεκινά θηλαστικές κινήσεις.
- Του βαδίσματος: αγγίζοντας το ένα πέλμα τεντώνει αυτό το πόδι και κάμπτει το άλλο· αν το κρατήσουμε όρθιο, κάνει κινήσεις βάδισης.
- Αντανακλαστικές κινήσεις φυγής: μπρούμυτα τεντώνει εναλλάξ τα πόδια και φέρνει τα χέρια διπλωμένα κοντά στο πρόσωπο· με ελαφρά πίεση στα πέλματα σέρνεται με τινάγματα προς τα εμπρός (σε πλαστικό στρώμα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύλληψης (κρατιέται από τα δάχτυλα), εναγκαλισμού/Moro (απλώνει τα χέρια), θηλασμού/αναζήτησης (στρέφει προς το χάδι, θηλάζει), βαδίσματος (τεντώνει-κάμπτει πόδια, βήματα όρθιο), κινήσεις φυγής (σέρνεται μπρούμυτα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 14 — Χρόνος εμφάνισης-εξάλειψης
Ερώτηση: Από πότε πρέπει να κάνουν την εμφάνισή τους τα αντανακλαστικά και πότε πρέπει να πάψουν να υπάρχουν;
Απάντηση:
-
Τα βασικά νεογνικά αντανακλαστικά φυσιολογικά πρέπει να υπάρχουν από την ώρα της γέννησης — ο παιδίατρος τα εξετάζει από την πρώτη στιγμή — μέχρι και τους 3 πρώτους μήνες της ζωής.
Από τότε και έπειτα πρέπει σιγά-σιγά να εξαλειφθούν. Τόσο η παρουσία τους τους 3 πρώτους μήνες όσο και η εξαφάνισή τους μετά δείχνουν τη φυσιολογική ανάπτυξη του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (σελ. 35, 37).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από τη γέννηση έως τους 3 πρώτους μήνες· μετά πρέπει σιγά-σιγά να εξαλειφθούν (ένδειξη φυσιολογικής ανάπτυξης ΚΝΣ).
Κριτήρια αξιολόγησης:
