Λύσεις ασκήσεων κεφ. 9 (1-6) (σελ. 139) – ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ασκήσεων κεφ. 9 (1-6)

Πλήρεις λύσεις των 6 ασκήσεων του κεφαλαίου 9 — αδρή και λεπτή κινητικότητα, μπουσούλημα-περπάτημα, παλαμιαία σύλληψη, κυκλικό πιάσιμο, λαβίδα-τανάλια.

Ερώτηση 1 — Αδρή κινητικότητα

Ερώτηση: Τι είναι αδρή κινητικότητα;

Απάντηση:

• Αδρή κινητικότητα είναι οι κινήσεις που κάνει ένα παιδί για να σταθεροποιήσει το κεφάλι του και το σώμα του και να ελέγξει τις κινήσεις των άνω και κάτω άκρων, έτσι ώστε να μπορέσει να μπουσουλήσει, να περπατήσει, να τρέξει κτλ.

  Η κινητική εξέλιξη γίνεται από το κεφάλι προς τα κάτω και από το κέντρο προς την περιφέρεια (από το σώμα προς τα άκρα). Μέχρι τους 12 μήνες την εξετάζουμε στην πρηνή (μπρούμυτα) και στην ύπτια (ανάσκελα) θέση: στο νεογέννητο επικρατεί η κάμψη (χέρια-πόδια μαζεμένα), που υποχωρεί καθώς μεγαλώνει (σελ. 130, 138).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κινήσεις για τη σταθεροποίηση κεφαλιού-σώματος και τον έλεγχο των άκρων, ώστε να μπουσουλήσει, να περπατήσει, να τρέξει· εξέλιξη από το κεφάλι προς τα κάτω και από το κέντρο προς την περιφέρεια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Μπουσούλημα – περπάτημα

Ερώτηση: Ποιο μήνα αρχίζει το βρέφος το μπουσούλημα και ποιο μήνα το περπάτημα;

Απάντηση:

• • Μπουσούλημα: τον δέκατο μήνα το μωρό στηρίζεται στις παλάμες και τα γόνατα, ανακαλύπτει τη στάση στα τέσσερα και αρχίζει να μπουσουλάει (με ασυντόνιστες κινήσεις)· τον 11ο μήνα το μπουσούλημα γίνεται συντονισμένο. (Τον 9ο μήνα έρπει — σέρνεται μπρούμυτα.)
  • Περπάτημα: τον δωδέκατο μήνα ο μέσος όρος των παιδιών κάνει τα πρώτα βήματα αν κρατηθεί από ένα χέρι (μένει όρθιο χωρίς στήριξη ~1 λεπτό). Πολλά μωρά περπατούν αργότερα (13ος-15ος μήνας) — κάθε παιδί έχει τον ρυθμό του· ανώτερο όριο για το βάδισμα ο 18ος μήνας (σελ. 131-132, 138).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μπουσούλημα από τον 10ο μήνα (9ος έρπει, 11ος συντονισμένο)· περπάτημα (πρώτα βήματα με κράτημα) τον 12ο μήνα, αλλιώς 13ος-15ος, ανώτερο όριο 18ος μήνας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Λεπτή κινητικότητα

Ερώτηση: Τι είναι λεπτή κινητικότητα;

Απάντηση:

• Λεπτή κινητικότητα (ή λεπτοί χειρισμοί) είναι η εξειδικευμένη εξέλιξη των κινήσεων της παλάμης, των δακτύλων και του καρπού του βρέφους και του νηπίου, με σκοπό τη σωστότερη σύλληψη και τον χειρισμό των αντικειμένων.

  Οι λεπτοί χειρισμοί εξελίσσονται και εξειδικεύονται καθώς το παιδί μεγαλώνει: στην αρχή το βρέφος χειρίζεται τα αντικείμενα με την παλάμη, ενώ σιγά-σιγά εξειδικεύεται η λειτουργία των δακτύλων (παλαμιαία σύλληψη → κυκλικό πιάσιμο → λαβίδα → τανάλια → χειρισμός καρπού, μολύβι) (σελ. 133-134, 138).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η εξειδικευμένη εξέλιξη των κινήσεων παλάμης, δακτύλων και καρπού για καλύτερη σύλληψη και χειρισμό αντικειμένων (λεπτοί χειρισμοί)· από την παλάμη σταδιακά στα δάχτυλα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Παλαμιαία σύλληψη

Ερώτηση: Τι είναι η παλαμιαία σύλληψη και σε ποιο μήνα εμφανίζεται;

Απάντηση:

• Παλαμιαία σύλληψη είναι η πρώτη σύλληψη αντικειμένων, χαλαρή, που γίνεται με ολόκληρη την παλάμη. Εμφανίζεται τον τρίτο μήνα: αν τοποθετήσουμε στην παλάμη του μωρού έναν κύβο ή μια κουδουνίστρα, θα το κρατήσει με όλη την παλάμη με χαλαρή κίνηση και θα το περιεργαστεί κοιτάζοντάς το — έτσι γίνεται συντονισμός ματιού-χεριού (σελ. 134).

  Τον 4ο μήνα η σύλληψη γίνεται πιο σίγουρη (τα δάχτυλα δεν είναι πια γροθιά), τον 5ο απλώνει το χέρι και πιάνει με παλαμιαία σύλληψη ό,τι του δίνουμε, και τον 6ο πιάνει με σίγουρες κινήσεις με όλη την παλάμη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η χαλαρή σύλληψη αντικειμένου με ολόκληρη την παλάμη (κύβος, κουδουνίστρα), με συντονισμό ματιού-χεριού· εμφανίζεται τον 3ο μήνα και ωριμάζει τον 4ο-6ο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Κυκλικό πιάσιμο

Ερώτηση: Τι είναι το κυκλικό πιάσιμο και σε ποιο μήνα εμφανίζεται;

Απάντηση:

• Κυκλικό πιάσιμο ονομάζεται η μετατόπιση του αντικειμένου από την παλάμη προς τα δάχτυλα: το μωρό, αφού πιάσει ένα αντικείμενο με την παλάμη, το περιεργάζεται γυρίζοντάς το κυκλικά μέσα στα χέρια του, ακουμπώντας το πια όχι μόνο με την παλάμη αλλά και με τα δάχτυλα.

  Εμφανίζεται τον έβδομο μήνα και τον 8ο μήνα εξειδικεύεται όλο και περισσότερο (το μωρό κρατά δύο αντικείμενα, ένα σε κάθε χέρι, τα χτυπά-συγκρίνει, ψαχουλεύει με τα δάχτυλα και πιάνει μικρότερο αντικείμενο με τρία δάχτυλα — μεσαίο, δείκτη, αντίχειρα) (σελ. 135).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η περιστροφή του αντικειμένου μέσα στα χέρια με μετατόπιση από την παλάμη προς τα δάχτυλα (το ακουμπά και με τα δάχτυλα)· εμφανίζεται τον 7ο μήνα, εξειδικεύεται τον 8ο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Λαβίδα – τανάλια

Ερώτηση: Τι είναι το πιάσιμο της λαβίδας και το πιάσιμο της τανάλιας και σε ποιο μήνα εμφανίζεται το καθένα;

Απάντηση:

• • Πιάσιμο της λαβίδας (10ος μήνας): για να πιάσει ένα μικρό αντικείμενο (π.χ. κομματάκι φαγητού) το μωρό τεντώνει τον αντίχειρα και τον δείκτη και το πιάνει ανάμεσά τους· με τον δείκτη ψαχουλεύει και εξερευνά. Τον ίδιο μήνα βάζει-βγάζει κύβους από δοχείο.
  • Πιάσιμο της τανάλιας (11ος μήνας): πιάνει το μικρό κομματάκι με τον δείκτη και τον αντίχειρα, αλλά τώρα δεν τους κρατά τεντωμένους — τους κάμπτει (λυγίζει), ώστε να πιάσει με μεγαλύτερη ακρίβεια.

  Τον 12ο μήνα κρατά δύο τουβλάκια με το ένα χέρι και τοποθετεί συνειδητά ένα παιχνίδι στο χέρι μας (σελ. 135-136, 138).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λαβίδα (10ος μήνας): πιάσιμο μικρού αντικειμένου με τεντωμένους δείκτη-αντίχειρα. Τανάλια (11ος μήνας): με λυγισμένους δείκτη-αντίχειρα για μεγαλύτερη ακρίβεια.

Κριτήρια αξιολόγησης: