Λύσεις — Κεφάλαιο 1.2 (Ερωτήσεις σελ. 58) – ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Κεφάλαιο 1.2 (Ερωτήσεις σελ. 58) – ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1.2 (Ερωτήσεις σελ. 58)

Απαντήσεις στις 30 ερωτήσεις του κεφαλαίου 1.2.

Ερώτηση 1 — Μέρη τραπεζιού

Ερώτηση: Από τι αποτελείται το χειρουργικό τραπέζι;

Απάντηση:

Τα χειρουργικά τραπέζια αποτελούνται από μία βάση και μια επίπεδη επιφάνεια, πάνω στην οποία τοποθετείται ο άρρωστος.
Με τα διάφορα εξαρτήματά του εξασφαλίζεται η καλύτερη στήριξη των μελών του σώματος του αρρώστου, ενώ οι θέσεις και κλίσεις του «σώματος», του «κορμού», της «κεφαλής» ή των «μελών» του τραπεζιού διευκολύνουν τους χειρουργικούς χειρισμούς.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Από μία βάση και μια επίπεδη επιφάνεια για την τοποθέτηση του αρρώστου (με διάφορα εξαρτήματα για τη στήριξη των μελών).

Ερώτηση 2 — Χρήση τραπεζιού

Ερώτηση: Σε τι χρησιμοποιείται το χειρουργικό τραπέζι;

Απάντηση:

Το χειρουργικό τραπέζι χρησιμεύει για να τοποθετείται επάνω του ο άρρωστος την ώρα της χειρουργικής επέμβασης.
Με τα διάφορα εξαρτήματά του εξασφαλίζεται η καλύτερη στήριξη των μελών του σώματος του αρρώστου, αλλά και η καλύτερη θέση του για τη διευκόλυνση των χειρουργικών χειρισμών, οι οποίοι διευκολύνονται και από τις θέσεις και κλίσεις του τραπεζιού.
Οι περισσότερες ειδικότητες (π.χ. Γενική Χειρουργική, ΩΡΛ, Ουρολογική, Γυναικολογική) χρησιμοποιούν το κοινό χειρουργικό τραπέζι, ενώ ειδικά τραπέζια χρειάζονται ειδικότητες όπως η Ορθοπεδική και η Νευροχειρουργική.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να τοποθετείται επάνω του ο άρρωστος την ώρα της επέμβασης, με καλή στήριξη των μελών του και στην καλύτερη θέση για τη διευκόλυνση των χειρουργικών χειρισμών.

Ερώτηση 3 — Είδη τραπεζιών

Ερώτηση: Πώς χωρίζονται τα χειρουργικά τραπέζια;

Απάντηση:

Ανάλογα με τον τρόπο που γίνονται οι κινήσεις και οι κλίσεις της επίπεδης επιφάνειάς τους, τα χειρουργικά τραπέζια χωρίζονται σε:
- χειροκίνητα,
- υδραυλικά,
- ηλεκτρικά ή ηλεκτρονικά,
- μικτά (ηλεκτρικά + υδραυλικά + χειροκίνητα).
Ως προς τη χρήση, υπάρχει το κοινό χειρουργικό τραπέζι και ειδικά τραπέζια (π.χ. Ορθοπεδικής, Νευροχειρουργικής), που σήμερα τείνουν να αντικατασταθούν από τραπέζια που καλύπτουν όλες τις ειδικότητες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανάλογα με τον τρόπο κίνησης και κλίσης της επιφάνειας: χειροκίνητα, υδραυλικά, ηλεκτρικά ή ηλεκτρονικά και μικτά (ηλεκτρικά + υδραυλικά + χειροκίνητα).

Ερώτηση 4 — Χρήση διαθερμίας

Ερώτηση: Πού χρησιμοποιείται η χειρουργική διαθερμία;

Απάντηση:

Η χειρουργική (ηλεκτροχειρουργική) διαθερμία είναι η συσκευή που χρησιμοποιείται για να κόβει και να καυτηριάζει τους ιστούς που αιμορραγούν:
- κατά τη χειρουργική επέμβαση, και
- κατά την περιποίηση τραύματος στα Εξωτερικά Ιατρεία.
Το μεταλλικό ηλεκτρόδιο έχει σχήμα σφαίρας όταν πρόκειται να καυτηριάσει ιστούς και σχήμα μαχαιριού όταν πρόκειται να τους κόψει.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για την κοπή και τον καυτηριασμό των ιστών που αιμορραγούν, κατά τη χειρουργική επέμβαση αλλά και κατά την περιποίηση τραύματος στα Εξωτερικά Ιατρεία.

Ερώτηση 5 — Θετικό καλώδιο

Ερώτηση: Τι είναι το θετικό καλώδιο της διαθερμίας;

Απάντηση:

Η συσκευή της διαθερμίας διοχετεύει ηλεκτρικό ρεύμα σε ένα ηλεκτρικό καλώδιο, το θετικό καλώδιο, και αυτό με τη σειρά του, μέσω του μεταλλικού ηλεκτροδίου, το διοχετεύει στο σώμα του αρρώστου.
Το ρεύμα συσσωρεύεται στο σημείο επαφής του ηλεκτροδίου με το σώμα και εκεί κόβει ή καυτηριάζει τον ιστό. Η παροχή ρεύματος ρυθμίζεται από τον Χειρουργό με ποδοδιακόπτη ή (στις μονοπολικές) και με χειροδιακόπτη· οι σύγχρονες χειρολαβές μιας χρήσης διαθέτουν δύο διακόπτες ενεργοποίησης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι το καλώδιο που δέχεται το ηλεκτρικό ρεύμα από τη συσκευή και, μέσω του μεταλλικού ηλεκτροδίου, το διοχετεύει στο σώμα του αρρώστου.

Ερώτηση 6 — Αρνητικό καλώδιο

Ερώτηση: Τι είναι το αρνητικό καλώδιο της διαθερμίας;

Απάντηση:

Το ρεύμα που μπαίνει στο σώμα, αν δεν απομακρυνθεί, προκαλεί shock ή βγαίνει από οποιοδήποτε γυμνό σημείο ακουμπά σε μέταλλο, προκαλώντας έγκαυμα.
Για να αποφευχθεί αυτό, χρησιμοποιείται το αρνητικό καλώδιο, το οποίο με τη βοήθεια της μεταλλικής πλάκας γείωσης συγκεντρώνει και διοχετεύει το περίσσιο ηλεκτρικό ρεύμα πίσω στο μηχάνημα της διαθερμίας.
Στην πλάκα γείωσης δεν δημιουργείται έγκαυμα, γιατί η επιφάνεια εξόδου είναι μεγάλη και το ρεύμα διασκορπίζεται σε όλη την επιφάνεια με χαμηλή πυκνότητα, άρα με μικρή αύξηση της θερμοκρασίας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι το καλώδιο που, μέσω της μεταλλικής πλάκας γείωσης, συγκεντρώνει και επιστρέφει το περίσσιο ρεύμα στο μηχάνημα της διαθερμίας, ώστε να μη δημιουργηθεί shock ή έγκαυμα.

Ερώτηση 7 — Προφυλάξεις διαθερμίας

Ερώτηση: Ποιες προφυλάξεις πρέπει να παίρνονται κατά τη χρήση της χειρουργικής διαθερμίας;

Απάντηση:

Για να είναι ασφαλής η χρήση της διαθερμίας παίρνονται οι εξής προφυλάξεις:
- Χρησιμοποιείται αντιεκρηκτική ειδική πρίζα, που δεν επιτρέπει σπινθήρες.
- Τα καλώδια να είναι σε άριστη κατάσταση (βοηθά η κυκλική φύλαξή τους).
- Η πλάκα γείωσης τοποθετείται στην κοντινότερη προς την τομή πλατιά περιοχή του σώματος: γλουτοί για επεμβάσεις κοιλίας και θώρακα, ωμοπλάτες για επεμβάσεις κεφαλής.
- Η πλάκα καλύπτεται με αγώγιμη αλοιφή για καλύτερη επαφή.
- Κανένα γυμνό σημείο του αρρώστου δεν ακουμπά σε γυμνό μεταλλικό τμήμα του τραπεζιού.
- Η λαβή του θετικού καλωδίου ασφαλίζεται στο τραπέζι του εργαλειοδότη και δεν μένει εκτεθειμένη πάνω στον άρρωστο όταν δεν χρησιμοποιείται.
- Το καλώδιο της πλάκας δεν πρέπει να είναι διπλωμένο κάτω από το σώμα του αρρώστου.
- Η διαθερμία δεν χρησιμοποιείται όταν στο πεδίο υπάρχουν εύφλεκτα υλικά (π.χ. βενζίνη, αιθέρας, οινόπνευμα) — κίνδυνος πυρκαγιάς και έκρηξης.
- Μετά από κάθε αλλαγή θέσης του ασθενή ελέγχεται ξανά η καλή επαφή της πλάκας γείωσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αντιεκρηκτική πρίζα· καλώδια σε άριστη κατάσταση· πλάκα γείωσης σε πλατιά περιοχή κοντά στην τομή, με αγώγιμη αλοιφή· καμία επαφή γυμνού δέρματος με μέταλλο· λαβή θετικού καλωδίου ασφαλισμένη στο τραπέζι εργαλειοδότη· όχι διπλωμένο καλώδιο πλάκας κάτω από τον άρρωστο· όχι χρήση με εύφλεκτα υλικά στο πεδίο· επανέλεγχος της πλάκας μετά από κάθε αλλαγή θέσης.

Ερώτηση 8 — Μηχανικός σωλήνας

Ερώτηση: Πού χρησιμοποιείται ο μηχανικός σωλήνας;

Απάντηση:

Η ερώτηση αναφέρεται στον μηχανικό αναρροφητήρα, που περιγράφεται στο κεφάλαιο.
Είναι η συσκευή που χρησιμοποιείται στα χειρουργεία, για την αναρρόφηση (άντληση) υγρών από κοιλότητες του σώματος, από Χειρουργούς και Αναισθησιολόγους. Χρησιμοποιείται επίσης στα τμήματα και στις μονάδες εντατικής θεραπείας.
Η λειτουργία του βασίζεται στη δημιουργία αρνητικής πίεσης (κενού) από ηλεκτρική αντλία κενού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα χειρουργεία, από Χειρουργούς και Αναισθησιολόγους, για την αναρρόφηση υγρών από κοιλότητες του σώματος· επίσης στα τμήματα και στις μονάδες εντατικής θεραπείας.

Ερώτηση 9 — Είδη αναρροφητήρων

Ερώτηση: Ποια είναι τα είδη των μηχανικών αναρροφητήρων;

Απάντηση:

Οι μηχανικοί αναρροφητήρες μπορεί να είναι:
1. Φορητοί: έχουν ενσωματωμένη την ηλεκτρική αντλία κενού και είναι τροχήλατοι.
2. Εντοιχισμένοι: λειτουργούν με σύνδεση στην κεντρική εγκατάσταση της αντλίας κενού (εντοιχισμένες σωληνώσεις σε χειρουργεία, ΜΕΘ, Ανάνηψη, θαλάμους)· στα Χειρουργεία υπάρχουν μόνο οι φιάλες, οι σωληνώσεις και το μανόμετρο.
3. Προσαρμοσμένοι σε άλλο μηχάνημα (π.χ. στο μηχάνημα αναισθησίας), για την αναρρόφηση των εκκρίσεων της τραχείας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φορητοί (τροχήλατοι με ενσωματωμένη αντλία), εντοιχισμένοι (σύνδεση με κεντρική αντλία κενού) και προσαρμοσμένοι σε άλλο μηχάνημα (π.χ. αναισθησίας, για τις εκκρίσεις της τραχείας).

Ερώτηση 10 — Σωλήνες πώματος

Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύουν οι μεταλλικοί σωλήνες, που είναι εμφυτευμένοι στο πλαστικό πώμα του μηχ. αναρροφητήρα;

Απάντηση:

Στο πώμα της φιάλης είναι εμφυτευμένοι τουλάχιστον 2 μεταλλικοί σωλήνες:
- Ο ένας οδηγεί σε μανόμετρο, για τη μέτρηση και τη ρύθμιση της έντασης της αρνητικής πίεσης (κενού) ανάλογα με τον όγκο των υγρών, πριν καταλήξει στην αντλία κενού.
- Ο δεύτερος χρησιμεύει στην αναρρόφηση των υγρών.
- Αν υπάρχει τρίτος σωλήνας, χρησιμεύει στη σύνδεση της μιας φιάλης με τη δεύτερη, αφού στο Χειρουργείο χρησιμοποιούνται διπλές φιάλες.
Το πώμα διαθέτει επίσης μηχανισμό (παγίδα) που παγιδεύει τον αέρα που έρχεται από την αναρροφούμενη κοιλότητα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ένας οδηγεί στο μανόμετρο (μέτρηση-ρύθμιση του κενού), ο δεύτερος χρησιμεύει στην αναρρόφηση των υγρών και ο τρίτος, αν υπάρχει, συνδέει τη μία φιάλη με τη δεύτερη.

Ερώτηση 11 — Προσοχή στη χρήση

Ερώτηση: Τι πρέπει να προσέχουμε κατά τη χρήση μηχ. αναρροφητήρα;

Απάντηση:

Κατά τη χρήση του μηχανικού αναρροφητήρα προσέχουμε τα εξής:
- Πριν τεθεί σε λειτουργία ελέγχεται η στάθμη του λίγου νερού που πρέπει να περιέχει η φιάλη· το ύψος του πρέπει να καλύπτει το τελικό στόμιο του μακρύτερου μεταλλικού σωλήνα (αυτού που προέρχεται από την αναρροφούμενη κοιλότητα).
- Η φιάλη αδειάζεται ή η ροή εκτρέπεται στη δεύτερη φιάλη πριν γεμίσει.
- Τα λάστιχα καθαρίζονται με αναρρόφηση καθαρού νερού στο τέλος της χρήσης· επιλέγονται σκληρά λάστιχα, ώστε να μη συμπίπτουν τα τοιχώματά τους και να εφαρμόζουν καλά στους μεταλλικούς σωλήνες.
- Μετά από κάθε επέμβαση η φιάλη απολυμαίνεται. Όταν το περιεχόμενο είναι σηπτικό, προστίθεται απολυμαντικό ίσο με το 1/3 των σηπτικών υγρών για 1/2 ώρα· μετά το άδειασμα και το πλύσιμο με απολυμαντικό αποστειρώνεται πριν την επόμενη χρήση.
- Πριν από κάθε επισκευή του αναρροφητήρα προηγείται αποστείρωση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στάθμη νερού στη φιάλη που καλύπτει το στόμιο του μακρύτερου σωλήνα· άδειασμα ή εκτροπή στη δεύτερη φιάλη πριν γεμίσει· καθαρισμός λάστιχων με καθαρό νερό και χρήση σκληρών λάστιχων· απολύμανση της φιάλης μετά από κάθε επέμβαση (σε σηπτικό περιεχόμενο απολυμαντικό 1/3 για 1/2 ώρα) και αποστείρωση· αποστείρωση πριν από κάθε επισκευή.

Ερώτηση 12 — Σάκοι μιας χρήσης

Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των αναρροφητήρων μιας χρήσης;

Απάντηση:

Οι σάκοι αναρρόφησης μιας χρήσης έχουν σχεδόν αντικαταστήσει αυτούς των πολλαπλών χρήσεων. Τα πλεονεκτήματά τους είναι:
- κατασκευάζονται από πολυαιθυλένιο, για ασφαλή αποτέφρωση,
- συνδέονται εύκολα, γρήγορα και χωρίς κίνδυνο λάθους,
- αποτελούν κλειστό κύκλωμα, που ελαχιστοποιεί τους κινδύνους μόλυνσης και είναι ασφαλές κατά και μετά τη χρήση,
- καταλαμβάνουν μικρό χώρο αποθήκευσης,
- έχουν δοχείο ακριβούς μέτρησης,
- είναι οικονομικό σύστημα (εξοικονόμηση χρόνου, εργασίας και κόστους διαχείρισης),
- μπορούν να συνδεθούν σε σειρά για αναρρόφηση μεγάλων όγκων υγρών,
- μπορεί να προστεθεί σκόνη που στερεοποιεί και απολυμαίνει τα υγρά,
- διαθέτουν ενσωματωμένο φίλτρο, που προστατεύει την αντλία κενού από υπερχείλιση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πολυαιθυλένιο για ασφαλή αποτέφρωση, εύκολη-γρήγορη σύνδεση χωρίς λάθη, κλειστό κύκλωμα με ελάχιστο κίνδυνο μόλυνσης, μικρός χώρος αποθήκευσης, ακριβής μέτρηση, οικονομία, σύνδεση σε σειρά, σκόνη στερεοποίησης-απολύμανσης των υγρών, ενσωματωμένο φίλτρο προστασίας της αντλίας.

Ερώτηση 13 — Μέρη μηχανήματος αναισθησίας

Ερώτηση: Αναφέρατε ονομαστικά τα κυριότερα μέρη ενός μηχανήματος αναισθησίας.

Απάντηση:

Τα κυριότερα μέρη του μηχανήματος αναισθησίας είναι:
1. Οβίδες αερίων, με διαφορετικό χρώμα ανάλογα με το αέριο: οξυγόνο (O₂) λευκό, πρωτοξείδιο του αζώτου (N₂O) μπλε, ατμοσφαιρικός αέρας (CA) μαύρο, κενό αέρος (VAC) πράσινο. Τα σύγχρονα μηχανήματα συνδέονται με την κεντρική εγκατάσταση, αλλά φέρουν εφεδρική φιάλη οξυγόνου.
2. Ροόμετρο αερίου (ένα για κάθε αέριο).
3. Εξαερωτήρας.
4. Ασκός επαναπνοής των αερίων.
5. Σπειροειδείς σωλήνες (Spiral), που ενώνουν το μηχάνημα με τη μάσκα αναισθησίας.
6. Κάνιστρο απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα (με νατράσβεστο).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οβίδες αερίων, ροόμετρα αερίων, εξαερωτήρας, ασκός επαναπνοής, σπειροειδείς σωλήνες (Spiral) και κάνιστρο απορρόφησης του CO₂.

Ερώτηση 14 — Κλειστό κύκλωμα

Ερώτηση: Τι είναι το κλειστό κύκλωμα αναισθησίας;

Απάντηση:

Τα αναισθητικά αέρια (οξυγόνο, πρωτοξείδιο του αζώτου κ.λπ.) από τις οβίδες ή την κεντρική παροχή φθάνουν μέσω ενός σωλήνα Spiral στη μάσκα, με βαλβίδα μιας κατεύθυνσης.
Με δεύτερο Spiral και βαλβίδα αντίθετης κατεύθυνσης φεύγουν τα εκπνεόμενα αέρια, φθάνουν στο κάνιστρο της νατρασβέστου, όπου κατακρατείται το διοξείδιο του άνθρακα. Τα υπόλοιπα αέρια μαζεύονται στον ασκό για επαναπνοή μαζί με νέα αέρια και διοχετεύονται όλα μαζί στον άρρωστο για εισπνοή.
Η διαδικασία αυτή αποτελεί κλειστό κύκλωμα, επειδή δεν διαφεύγουν εκπνεόμενα αέρια στην ατμόσφαιρα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι η λειτουργία του μηχανήματος αναισθησίας κατά την οποία τα εκπνεόμενα αέρια οδηγούνται στο κάνιστρο νατρασβέστου (κατακράτηση CO₂), συγκεντρώνονται στον ασκό με νέα αέρια και ξαναδίνονται στον άρρωστο, χωρίς διαφυγή εκπνεόμενων αερίων στην ατμόσφαιρα.

Ερώτηση 15 — Καθαρισμός μηχ. αναισθησίας

Ερώτηση: Πώς καθαρίζεται ένα μηχάνημα αναισθησίας;

Απάντηση:

Για την ασφαλή διεξαγωγή της αναισθησίας το μηχάνημα και τα εξαρτήματά του πρέπει να διατηρούνται σε άριστη κατάσταση.
Απαιτείται καλή απολύμανση και, σε περίπτωση μολυσματικών ασθενών, αποστείρωση των σπειροειδών σωλήνων (Spiral), της μάσκας και του ασκού με οξείδιο του αιθυλενίου.
Οι ενδοτραχειακοί σωλήνες και οι αεραγωγοί δεν χρειάζονται τέτοια φροντίδα, γιατί είναι μιας χρήσης και κυκλοφορούν αποστειρωμένοι. Όταν η νατράσβεστος κορεσθεί (αλλάζει χρώμα), αλλάζεται.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με καλή απολύμανση· σε μολυσματικούς ασθενείς οι σπειροειδείς σωλήνες (Spiral), η μάσκα και ο ασκός αποστειρώνονται με οξείδιο του αιθυλενίου.

Ερώτηση 16 — Μηχανήματα διάσωσης

Ερώτηση: Ποια είναι τα μηχανήματα διάσωσης;

Απάντηση:

Τα μηχανήματα διάσωσης είναι τρία:
1. Καρδιοσκόπιο ή καρδιακός μηνύτορας: απεικονίζει σε οθόνη τα ηλεκτρικά σήματα του μυοκαρδίου σαν συνεχές καρδιογράφημα.
2. Απινιδιστής: επαναφέρει την καρδιακή λειτουργία σε μαρμαρυγή των κοιλιών με ηλεκτρικό σοκ.
3. Καρδιακός βηματοδότης: ρυθμίζει τον καρδιακό ρυθμό όταν ο φλεβόκομβος δεν λειτουργεί κανονικά.
Είναι αναγκαίο να υπάρχουν σε κάθε χειρουργική αίθουσα και τη χρήση τους πρέπει να τη γνωρίζει όλο το προσωπικό του χειρουργείου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το καρδιοσκόπιο (καρδιακός μηνύτορας), ο απινιδιστής και ο καρδιακός βηματοδότης.

Ερώτηση 17 — Μόνωση paddles

Ερώτηση: Γιατί τα paddles του απινιδωτή είναι καλυμμένα σχεδόν σε όλη τους την επιφάνεια με πλαστικό;

Απάντηση:

Τα paddles είναι μεταλλικές, στρογγυλές επιφάνειες με χειρολαβές. Εκτός από τη στρογγυλή επιφάνεια, είναι καλυμμένα με μονωτικό υλικό για την προφύλαξη του ατόμου που διενεργεί τον απινιδισμό από τη δράση του ηλεκτρικού ρεύματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να προφυλάσσεται από τη δράση του ηλεκτρικού ρεύματος το άτομο που διενεργεί τον απινιδισμό.

Ερώτηση 18 — Προφυλάξεις απινιδωτή

Ερώτηση: Ποια προφυλακτικά μέτρα πρέπει να παίρνονται κατά τη χρήση του απινιδωτή;

Απάντηση:

Κατά τη χρήση του απινιδωτή παίρνονται τα εξής μέτρα:
- Στις επιφάνειες των paddles τοποθετείται αγώγιμη αλοιφή, για την αποφυγή εγκαύματος του δέρματος του ασθενή.
- Τα paddles τοποθετούνται με πίεση στο θωρακικό τοίχωμα, αντίστοιχα προς τη βάση και την κορυφή της καρδιάς.
- Οι παρευρισκόμενοι βοηθοί (γιατροί, νοσηλευτές κ.ά.) δεν αγγίζουν τον ασθενή, για να μην τους διαπεράσει το ρεύμα.
- Ο ασθενής δεν πρέπει να αγγίζει με γυμνό δέρμα κανένα μεταλλικό σημείο του τραπεζιού.
- Ο χειριστής προστατεύεται από το μονωτικό υλικό των paddles και πρέπει να γνωρίζει τη χρήση του απινιδιστή και τις προφυλάξεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αγώγιμη αλοιφή στα paddles, τοποθέτηση με πίεση στο θώρακα (βάση-κορυφή καρδιάς), οι βοηθοί δεν αγγίζουν τον ασθενή και ο ασθενής δεν ακουμπά με γυμνό δέρμα μεταλλικό σημείο του τραπεζιού.

Ερώτηση 19 — Βηματοδότης

Ερώτηση: Πού χρησιμοποιείται ο καρδιακός βηματοδότης;

Απάντηση:

Ο καρδιακός βηματοδότης αποτελείται από γεννήτρια ηλεκτρικών ερεθισμάτων και ειδικό ηλεκτρόδιο εμφυτευμένο στον καρδιακό μυ· παρέχει 30-150 βηματοδοτικά ερεθίσματα 0,1-10 Volts στο λεπτό.
Χρησιμοποιείται για τη ρύθμιση του καρδιακού ρυθμού, όταν ο φλεβόκομβος δεν λειτουργεί κανονικά, υποχρεώνοντας σε συσπάσεις τον καρδιακό μυ:
- μέσα στο Χειρουργείο, απευθείας πάνω στην καρδιά που απορρυθμίστηκε, μέχρι να επαναρρυθμιστεί,
- ή για μόνιμη βοήθεια του μυοκαρδίου σε καρδιακή ανεπάρκεια, με υποδόριο ηλεκτρονικό μόνιμο βηματοδότη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για τη ρύθμιση του καρδιακού ρυθμού όταν ο φλεβόκομβος δεν λειτουργεί κανονικά: στο Χειρουργείο απευθείας στην καρδιά μέχρι να επαναρρυθμιστεί ή μόνιμα, με υποδόριο βηματοδότη, σε καρδιακή ανεπάρκεια.

Ερώτηση 20 — Μεγάλο τραπέζι

Ερώτηση: Πώς χρησιμοποιείται το μεγάλο τραπέζι εργαλείων;

Απάντηση:

Στο μεγάλο τραπέζι εργαλείων τοποθετείται το σύνολο των εργαλείων και λειτουργεί σαν αποθήκη, προμηθεύοντας με λίγα εργαλεία το μικρότερο τραπέζι.
Τα εργαλεία αυτά, όταν δεν είναι πλέον απαραίτητα στη συγκεκριμένη φάση της επέμβασης, επιστρέφουν στο μεγάλο τραπέζι.
Έχει σταθερό ύψος και σε 3 από τις 4 πλευρές πρεβάζι ή κάγκελο, για να μην πέφτουν τα εργαλεία κάτω.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τοποθετείται σε αυτό το σύνολο των εργαλείων και λειτουργεί σαν αποθήκη που τροφοδοτεί το μικρό τραπέζι· δέχεται πίσω τα εργαλεία που δεν χρειάζονται πια· έχει σταθερό ύψος και κάγκελο σε 3 πλευρές.

Ερώτηση 21 — Μικρό τραπέζι (Mayo)

Ερώτηση: Πώς χρησιμοποιείται το μικρό τραπέζι εργαλείων;

Απάντηση:

Το μικρό τραπέζι (τραπέζι Mayo) είναι φορητό τροχήλατο ή ενσωματωμένο εξάρτημα του χειρουργικού τραπεζιού.
Τοποθετείται πάνω από τον ασθενή και χαμηλότερα από το χειρουργικό πεδίο και έχει δυνατότητα αυξομείωσης του ύψους του. Πάνω του βρίσκονται τα λίγα εργαλεία που χρειάζονται στη συγκεκριμένη φάση της επέμβασης, τα οποία παίρνει από το μεγάλο τραπέζι.
Το τροχήλατο στηρίζεται σε έναν σωλήνα (στύλο), ο οποίος στο δάπεδο χωρίζεται σε δύο στύλους παράλληλους με το δάπεδο, για να περνούν κάτω από τη βάση του χειρουργικού τραπεζιού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τοποθετείται πάνω από τον ασθενή και χαμηλότερα από το πεδίο, με ρυθμιζόμενο ύψος, και φέρει τα λίγα εργαλεία της τρέχουσας φάσης της επέμβασης, που παίρνει από το μεγάλο τραπέζι.

Ερώτηση 22 — Βάθρο

Ερώτηση: Περιγράψτε ένα βάθρο χειρουργείου;

Απάντηση:

Τα βάθρα (σκαμνιά) του χειρουργείου χρησιμοποιούνται κυρίως από τον εργαλειοδότη, για να έχει καλύτερο οπτικό πεδίο και εποπτεία της εγχειρητικής διαδικασίας, αλλά και από άλλα μέλη της ομάδας (π.χ. κοντόσωμους Χειρουργούς, τον νοσηλευτή κυκλοφορίας για να φτάσει τα μηχανήματα της οροφής, τον Αναισθησιολόγο για να κάθεται).
Κατασκευάζονται από ανοξείδωτο μέταλλο με ελαστικά αγώγιμα τακούνια, για να μη γλιστρούν· για τον λόγο αυτό δεν είναι τροχήλατα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σκαμνί από ανοξείδωτο μέταλλο με ελαστικά αγώγιμα τακούνια για να μη γλιστρά (όχι τροχήλατο), που χρησιμοποιείται κυρίως από τον εργαλειοδότη για καλύτερη εποπτεία του πεδίου.

Ερώτηση 23 — Κουβάδες

Ερώτηση: Πόσοι κουβάδες σκουπιδιών πρέπει να υπάρχουν σε μια χειρουργική αίθουσα;

Απάντηση:

Σε κάθε χειρουργική αίθουσα απαιτούνται 3 τροχήλατοι κουβάδες σκουπιδιών.
Είναι λείοι, μεταλλικοί, ανοξείδωτοι, για συχνό πλύσιμο με δυνατά απολυμαντικά, και πρέπει να αδειάζουν μεταξύ των χειρουργικών επεμβάσεων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρεις (3) τροχήλατοι κουβάδες, λείοι, μεταλλικοί, ανοξείδωτοι, που αδειάζουν μεταξύ των επεμβάσεων.

Ερώτηση 24 — Κατηγορίες ιματισμού

Ερώτηση: Πώς διαιρείται ο ιματισμός του χειρουργείου;

Απάντηση:

Ο ιματισμός του χειρουργείου διαιρείται σε:
1. Ιματισμό ενδυμασίας του προσωπικού: κοστούμια ανδρών, μπλούζες ή κοστούμια γυναικών, ιατρικές μπλούζες για έξοδο από το Χειρουργείο.
2. Ιματισμό προς αποστείρωση για τις εγχειρήσεις: ρόμπες ή μπλούζες εγχείρησης, σεντόνια και τετράγωνα διαφόρων μεγεθών για την κάλυψη του αρρώστου, ιματισμό για το τύλιγμα των δίσκων, πετσέτες για το σκούπισμα των χεριών της χειρουργικής ομάδας.
3. Ιματισμό κοινής χρήσης: σεντόνια και καλύμματα φορείων, κουβέρτες, σάκοι ακάθαρτου ιματισμού.
Οι μάσκες και οι σκούφοι, που παλιότερα ανήκαν στον ιματισμό, σήμερα είναι μιας χρήσης και ανήκουν στο αναλώσιμο υλικό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε ιματισμό ενδυμασίας του προσωπικού, ιματισμό προς αποστείρωση για τις εγχειρήσεις και ιματισμό κοινής χρήσης.

Ερώτηση 25 — Προδιαγραφές ιματισμού

Ερώτηση: Ποιες βασικές προδιαγραφές πρέπει να τηρεί ο ιματισμός του χειρουργείου;

Απάντηση:

Ο ιματισμός πρέπει να τηρεί τις εξής βασικές προδιαγραφές:
α. Απαγορεύεται να είναι μάλλινος ή συνθετικός, λόγω κινδύνου σπινθήρων στατικού ηλεκτρισμού και ανάφλεξης των πτητικών αναισθητικών αερίων. β. Μπορεί να είναι βαμβακερός 100% (παλαιότερα), βαμβακερός 70% και 30% συνθετικό πολυέστερ (αποδεκτό σήμερα) ή χάρτινος μιας χρήσης, που προσφέρει περισσότερη ασφάλεια ασηψίας, αποφυγή εξόδων πλύσης-μπαλώματος-αποστείρωσης και εξοικονόμηση εργατοωρών. γ. Το χρώμα να μην αντανακλά το φως και να μην κουράζει τα μάτια· αποκλείεται το λευκό (και γιατί φαίνεται έντονα ο παραμικρός λεκές). Χρησιμοποιούνται ελαφροί τόνοι πράσινου, μπλε και γκρι.
Η ελάχιστη ποσότητα υφασμάτινου ιματισμού πολλαπλών χρήσεων είναι ο ιματισμός μιας ημέρας συνεχούς λειτουργίας επί 4, εφόσον υπάρχει πλυντήριο στο Νοσοκομείο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι μάλλινος ή συνθετικός (σπινθήρες στατικού ηλεκτρισμού)· βαμβακερός 100%, βαμβάκι 70%-πολυέστερ 30% ή χάρτινος μιας χρήσης· χρώμα που δεν αντανακλά και δεν κουράζει (όχι λευκό — ανοιχτό πράσινο, μπλε, γκρι).

Ερώτηση 26 — Υλικά εργαλείων

Ερώτηση: Από ποια υλικά κατασκευάζονται τα χειρουργικά εργαλεία;

Απάντηση:

Σήμερα τα χειρουργικά εργαλεία κατασκευάζονται από διάφορα κράματα ανοξείδωτου χάλυβα.
Χρησιμοποιούνται επίσης το τιτάνιο, το βιτάλιο (για προθέσεις) και άλλα μέταλλα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Από κράματα ανοξείδωτου χάλυβα, καθώς και από τιτάνιο, βιτάλιο (για προθέσεις) και άλλα μέταλλα.

Ερώτηση 27 — Κόστος εργαλείων

Ερώτηση: Πώς μπορεί να μετριασθεί το υψηλό κόστος αγοράς των χειρουργικών εργαλείων;

Απάντηση:

Το κόστος αγοράς των εργαλείων είναι πολύ μεγάλο. Για τον μετριασμό του απαιτούνται:
- Επιλογή καλής ποιότητας εργαλείων, έστω και με υψηλή τιμή· τα κατώτερης ποιότητας αλλοιώνονται γρήγορα και τελικά αποδεικνύονται ακριβότερα.
- Χρήση κάθε εργαλείου για την εργασία που προορίζεται· ο εργαλειοδότης νοσηλευτής κατευθύνει στη σωστή χρήση, δίνοντας το κατάλληλο εργαλείο (λεπτό ή ισχυρό, κοντό ή μακρύ, ευθύ ή κυρτό) ανάλογα με τους ιστούς.
- Σωστή συντήρηση: προστασία από τη σκουριά, σωστός κλιβανισμός και πλύσιμο, καθημερινή εξέταση για αλλοιώσεις-φθορές και έγκαιρη επιδιόρθωση.
- Τήρηση βιβλίου επισκευών εργαλείων, ως οδηγού για τις επόμενες αγορές.
Η καλή χρήση και συντήρηση χαρίζει στα εργαλεία ζωή 10 ετών και πλέον.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με αγορά εργαλείων καλής ποιότητας, χρήση κάθε εργαλείου μόνο για την εργασία που προορίζεται, σωστή συντήρηση με έγκαιρη επιδιόρθωση φθορών και τήρηση βιβλίου επισκευών.

Ερώτηση 28 — Είδη εργαλείων

Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά είδη των χειρουργικών εργαλείων;

Απάντηση:

Τα βασικά είδη των χειρουργικών εργαλείων χωρίζονται, ανάλογα με τους βασικούς χειρουργικούς χειρισμούς, σε:
1. Εργαλεία διατομής και παρασκευής των ιστών: διαχωρίζουν, κόβουν και αφαιρούν ιστούς (χειρουργικό μαχαίρι, ψαλίδια ιστών και ραμμάτων-γαζών).
2. Εργαλεία συγκράτησης των ιστών: για τη συγκράτηση (χειρουργικές και ανατομικές λαβίδες), την αιμόσταση (αιμοστατικές λαβίδες) και τη συρραφή (βελονοκάτοχα, συρραπτικά).
3. Εργαλεία για απώθηση ιστών: τα άγκιστρα, καθώς και εργαλεία επισκόπησης κοιλοτήτων (ωτοσκόπια, ρινοσκόπια κ.ά.) και ενδοσκόπια.
Υπάρχουν επίσης διάφορα εργαλεία, όπως τα ρύγχη αναρρόφησης, τα κηρία διαστολής και η σμίλη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εργαλεία διατομής και παρασκευής των ιστών, εργαλεία συγκράτησης των ιστών (συγκράτηση, αιμόσταση, συρραφή) και εργαλεία απώθησης ιστών· επιπλέον διάφορα εργαλεία (ρύγχη αναρρόφησης, κηρία, σμίλη).

Ερώτηση 29 — Φροντίδα ενδοσκοπίων

Ερώτηση: Ποια πρέπει να είναι η φροντίδα των ενδοσκοπίων;

Απάντηση:

Η φροντίδα των ενδοσκοπίων περιλαμβάνει:
- Προσοχή στους χειρισμούς κατά τη χρήση και τη φύλαξη· τα καλώδια φυλάσσονται σε ρολό και όχι υπό γωνίες, για να μη σπάσουν οι γυάλινες οπτικές ίνες.
- Πολύ καλό μηχανικό καθαρισμό των σωλήνων αμέσως μετά τη χρήση, πριν αποξηρανθούν τα βιολογικά υγρά.
- Παραμονή σε χημική απολυμαντική διάλυση για όσο χρόνο προβλέπει ο παρασκευαστής.
- Καλό πλύσιμο με άφθονο νερό, για να φύγουν τα ίχνη του απολυμαντικού.
- Στέγνωμα του εσωτερικού αμέσως με αέρα υπό πίεση.
- Φύλαξη των συνοδευτικών εργαλείων κατά τις οδηγίες του κατασκευαστή· στα εργαλεία με σχήμα ελατηρίου (π.χ. λαβίδες βιοψίας) χρήση ατμού υπό πίεση μετά τον καθαρισμό.
- Όλοι οι ασθενείς αντιμετωπίζονται σαν να έχουν λοιμώδη ασθένεια.
- Για την αποστείρωση απαγορεύεται ο κλιβανισμός σε ατμό (καταστρέφονται οι γυάλινες ίνες)· συνιστάται αέριο οξείδιο του αιθυλενίου, χημικές διαλύσεις (π.χ. cidex 2%, η πιο εύχρηστη μέθοδος) ή, παλιότερα, ατμοί φορμόλης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Προσεκτικοί χειρισμοί και φύλαξη των καλωδίων σε ρολό· άμεσος μηχανικός καθαρισμός, χημική απολύμανση, ξέπλυμα με άφθονο νερό, στέγνωμα με αέρα υπό πίεση· όλοι οι ασθενείς ως λοιμώδεις· αποστείρωση όχι με ατμό αλλά με οξείδιο του αιθυλενίου, χημικές διαλύσεις (cidex 2%) ή, παλιότερα, ατμούς φορμόλης.

Ερώτηση 30 — Πλύσιμο εργαλείων

Ερώτηση: Ποια είναι η φροντίδα και το πλύσιμο των εργαλείων;

Απάντηση:

Η φροντίδα και το πλύσιμο των εργαλείων περιλαμβάνουν κυρίως:
- Αμέσως μετά τη χρήση τοποθετούνται σε λεκάνη με χλιαρό νερό, για να μη στεγνώνουν οι ιστοί πάνω τους.
- Πλύσιμο με ανοικτές τις αρθρώσεις, με βούρτσα στο χέρι ή σε πλυντήριο εργαλείων· καλό στέγνωμα και λίπανση των αρθρώσεων με υδατοδιαλυτές ουσίες (π.χ. spray σιλικόνης) πριν τα κουτιά κλιβανισμού.
- Τα εργαλεία μικροχειρουργικής, οφθαλμολογικά, οδοντιατρικά, νευροχειρουργικά πλένονται χωριστά (τα μικροχειρουργικά μόνο στο χέρι)· προσεκτική τοποθέτηση στο κουτί κλιβανισμού (βαρύτερα κάτω, ελαφρύτερα πάνω).
- Χρήση υγρών απορρυπαντικών, όχι σκόνης ή σύρματος κουζίνας· ξέπλυμα με άφθονο ζεστό απεσταγμένο νερό μετά από χημικά απολυμαντικά.
- Τα εργαλεία σηπτικής επέμβασης παραμένουν σε ισχυρό απολυμαντικό τουλάχιστον μισή ώρα πριν το πλύσιμο.
- Οι κινητήρες χειρουργικής οστών και τα εξαρτήματά τους δεν βυθίζονται σε υγρό· φρέζες, πριονάκια, λάμες βυθίζονται μόνο λίγα λεπτά σε απολυμαντικό.
- Τήρηση των δοσολογιών του εργοστασίου (αποφεύγονται τιμές pH πάνω από 10,5)· θερμοκρασία πρόπλυσης και πλύσης 40-45 °C, τελικό ξέβγαλμα με απεσταγμένο νερό 70-90 °C.
- Τα εργαλεία με αυλό πλένονται εσωτερικά πριν το πλυντήριο· τα καθρεπτάκια καλύπτονται με ειδικό υλικό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Άμεση τοποθέτηση σε χλιαρό νερό, πλύσιμο με ανοιχτές αρθρώσεις, στέγνωμα και λίπανση, χωριστό πλύσιμο λεπτών εργαλείων, υγρά απορρυπαντικά, σηπτικά σε ισχυρό απολυμαντικό τουλάχιστον μισή ώρα, τήρηση δοσολογιών, πρόπλυση-πλύση 40-45 °C και ξέβγαλμα με απεσταγμένο νερό 70-90 °C.