Λύσεις — Κεφάλαιο 5.1 (Ερωτήσεις σελ. 240) – ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Κεφάλαιο 5.1 (Ερωτήσεις σελ. 240) – ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5.1 (Ερωτήσεις σελ. 240)

Απαντήσεις στις 19 ερωτήσεις του κεφαλαίου 5.1.

Ερώτηση 1 — Ελλιπής προεγχειρητική ετοιμασία

Ερώτηση: Πώς μπορεί να αποφευχθεί ο κίνδυνος του αρρώστου από ελλιπή προεγχειρητική ετοιμασία;

Απάντηση:

Ο κίνδυνος από ελλιπή προεγχειρητική ετοιμασία αποφεύγεται με συστηματικό έλεγχο πριν από κάθε επέμβαση (σελ. 225-226):
- Έλεγχος του φακέλου του αρρώστου κατά την υποδοχή στο χειρουργείο, με βάση λίστα ελέγχου (check-list): γραπτή συγκατάθεση, ιστορικό, εργαστηριακές εξετάσεις, ΗΚΓ-ακτινογραφία, ομάδα αίματος-διασταύρωση, αλλεργίες, ιατρικές οδηγίες.
- Επιβεβαίωση της φυσικής ετοιμασίας: νηστεία, προετοιμασία εντέρου-δέρματος, κένωση κύστης, αφαίρεση οδοντοστοιχίας-κοσμημάτων-προθέσεων, φόρμα-σκουφάκι, βραχιόλι, προνάρκωση (ώρα-οδός).
- Προεγχειρητική επίσκεψη του νοσηλευτή χειρουργείου στον θάλαμο και συνεργασία με το νοσηλευτικό προσωπικό του τμήματος, ώστε να εντοπιστούν παραλείψεις έγκαιρα.
- Έντυπο προεγχειρητικού ελέγχου συμπληρωμένο-υπογεγραμμένο από τον υπεύθυνο νοσηλευτή του τμήματος και επανέλεγχος από τον νοσηλευτή κυκλοφορίας· ό,τι λείπει διορθώνεται πριν την αναισθησία ή αναβάλλεται η επέμβαση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με λίστα ελέγχου κατά την υποδοχή: φάκελος (συγκατάθεση, εξετάσεις, ομάδα αίματος, αλλεργίες), φυσική ετοιμασία (νηστεία, έντερο-δέρμα, κύστη, οδοντοστοιχία-κοσμήματα, βραχιόλι, προνάρκωση), προεγχειρητική επίσκεψη, υπογεγραμμένο έντυπο· διόρθωση πριν την αναισθησία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Λάθος άρρωστος

Ερώτηση: Πώς μπορεί να αποφευχθεί ο κίνδυνος παραλαβής λάθος αρρώστου;

Απάντηση:

Ο κίνδυνος παραλαβής λάθος αρρώστου αποφεύγεται με αυστηρή ταυτοποίηση σε κάθε στάδιο (σελ. 226-227):
- Βραχιόλι ταυτότητας στον καρπό με ονοματεπώνυμο και αριθμό μητρώου, που τοποθετείται στο τμήμα και ελέγχεται στο χειρουργείο.
- Ο νοσηλευτής κυκλοφορίας ρωτά τον ίδιο τον άρρωστο (αν έχει συνείδηση) το ονοματεπώνυμό του και το είδος της επέμβασης — δεν του λέει «είστε ο κ. Χ;» για να μην απαντήσει μηχανικά «ναι».
- Αντιπαραβολή ονόματος-αριθμού μητρώου στο βραχιόλι, στον φάκελο, στο πρόγραμμα χειρουργείου και στη λίστα ελέγχου, μαζί με τον νοσηλευτή που τον παραδίδει (τραυματιοφορέας ή νοσηλευτής τμήματος).
- Επιβεβαίωση από τον χειρουργό και τον αναισθησιολόγο πριν την αναισθησία· σε ασυμφωνία η επέμβαση δεν προχωρά.
- Ιδιαίτερη προσοχή σε παιδιά, αναίσθητους, ηλικιωμένους με σύγχυση, αλλοδαπούς και σε συνωνυμίες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βραχιόλι ταυτότητας, ερώτηση του ίδιου του αρρώστου για όνομα-επέμβαση (όχι καθοδηγητική), αντιπαραβολή βραχιολιού-φακέλου-προγράμματος με τον παραδίδοντα νοσηλευτή, επιβεβαίωση χειρουργού-αναισθησιολόγου· προσοχή σε παιδιά-αναίσθητους-συνωνυμίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Λάθος εγχείρηση

Ερώτηση: Με ποιον τρόπο μπορούμε να βεβαιωθούμε, ότι δεν διενεργούμε λάθος εγχείρηση σε σωστό άρρωστο;

Απάντηση:

Για να βεβαιωθούμε ότι δεν γίνεται λάθος εγχείρηση (ή λάθος πλευρά-μέλος-όργανο) σε σωστό άρρωστο (σελ. 227):
- Αντιπαραβολή του είδους της επέμβασης όπως αναγράφεται στη γραπτή συγκατάθεση, στο πρόγραμμα χειρουργείου, στον φάκελο (διάγνωση, ιατρικές οδηγίες) και όπως το αναφέρει ο ίδιος ο άρρωστος.
- Σήμανση της πλευράς-σημείου της επέμβασης στο δέρμα από τον χειρουργό (με ανεξίτηλο μαρκαδόρο) πριν την προνάρκωση, με τη συμμετοχή του αρρώστου — ιδίως σε αμφοτερόπλευρα όργανα-μέλη (νεφρός, μαστός, άκρα, οφθαλμός).
- Έλεγχος των ακτινογραφιών-απεικονίσεων (σωστός άρρωστος, σωστή πλευρά) στην αίθουσα.
- Επιβεβαίωση από όλη την ομάδα πριν την τομή («time-out»): χειρουργός, αναισθησιολόγος, νοσηλευτής κυκλοφορίας, εργαλειοδότης δηλώνουν άρρωστο-επέμβαση-πλευρά· οποιαδήποτε αμφιβολία σταματά τη διαδικασία.
- Προετοιμασία δέρματος-θέσης-εργαλείων σύμφωνα με την επιβεβαιωμένη επέμβαση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αντιπαραβολή συγκατάθεσης-προγράμματος-φακέλου-λόγων του αρρώστου, σήμανση της πλευράς στο δέρμα από τον χειρουργό, έλεγχος ακτινογραφιών, επιβεβαίωση όλης της ομάδας πριν την τομή· αμφιβολία = στάση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Σωστή χειρουργική θέση

Ερώτηση: Ποια είναι τα μέτρα για την τοποθέτηση του αρρώστου στην κατάλληλη χειρουργική θέση;

Απάντηση:

Η λάθος ή απρόσεκτη τοποθέτηση προκαλεί βλάβες νεύρων, αγγείων, δέρματος, αρθρώσεων και αναπνευστικά-κυκλοφορικά προβλήματα. Μέτρα (σελ. 228-229):
- Η θέση επιλέγεται από τον χειρουργό σε συνεργασία με τον αναισθησιολόγο και εκτελείται μετά την αναισθησία, με αρκετά άτομα και αργές, συντονισμένες κινήσεις — ποτέ σύρσιμο (τριβή δέρματος).
- Το χειρουργικό τραπέζι ελέγχεται πριν (λειτουργία, φρένα, εξαρτήματα)· χρησιμοποιούνται στηρίγματα, ιμάντες, μαξιλάρια, γέλες για τη σταθεροποίηση και την προστασία οστέινων προεξοχών (αγκώνες, φτέρνες, ιερό, κεφάλι) και νεύρων (βραχιόνιο πλέγμα — απαγωγή χεριού < 90°, περονιαίο, ωλένιο).
- Φυσιολογική ευθυγράμμιση του σώματος, χωρίς υπερέκταση-υπερκάμψη αρθρώσεων· τα άκρα στηρίζονται και δεν κρέμονται· τα μάτια προστατεύονται (κλειστά, επικάλυψη).
- Προσοχή στην αναπνοή και την κυκλοφορία (πρηνής, Trendelenburg, πλάγια θέση: ελεύθερος θώρακας-κοιλιά, όχι πίεση σε αγγεία)· αντιεμβολικές κάλτσες-συσκευές.
- Καμία επαφή του σώματος με μέταλλο (διαθερμία), όχι πίεση από καλώδια-σωλήνες· ο άρρωστος σκεπασμένος (θερμοκρασία-αξιοπρέπεια).
- Συνεχής παρακολούθηση της θέσης από τον νοσηλευτή κυκλοφορίας σε όλη την επέμβαση και επανέλεγχος μετά από κάθε μετακίνηση· καταγραφή θέσης-μέσων στήριξης στο έντυπο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Επιλογή θέσης από χειρουργό-αναισθησιολόγο, τοποθέτηση μετά την αναισθησία με πολλά άτομα και ήπιες κινήσεις, έλεγχος τραπεζιού, στηρίγματα-ιμάντες-μαξιλάρια για οστέινες προεξοχές-νεύρα, φυσιολογική ευθυγράμμιση, ελεύθερη αναπνοή-κυκλοφορία, όχι επαφή με μέταλλο, συνεχής παρακολούθηση-καταγραφή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Πτώση από το τραπέζι

Ερώτηση: Πώς προλαμβάνεται η πτώση του αρρώστου από το χειρουργικό τραπέζι;

Απάντηση:

Ο άρρωστος υπό αναισθησία ή προνάρκωση δεν έχει έλεγχο του σώματός του· η πτώση προλαμβάνεται με (σελ. 229):
- Ιμάντας ασφαλείας (ζώνη) πάνω από τα γόνατα ή τους μηρούς αμέσως μόλις τοποθετηθεί στο τραπέζι, όχι πολύ σφιχτά· στηρίγματα χεριών με ιμάντες ώστε να μην πέσουν τα χέρια.
- Ο άρρωστος δεν μένει ποτέ μόνος — ο νοσηλευτής κυκλοφορίας ή ο αναισθησιολόγος βρίσκεται δίπλα του από την άφιξη μέχρι τη μεταφορά, ιδίως στη φάση εισαγωγής-αφύπνισης (διέγερση).
- Φρένα στο τραπέζι και στο φορείο κατά τη μετακίνηση· μεταφορά από επαρκή αριθμό ατόμων με το φορείο κολλητά στο τραπέζι.
- Έλεγχος του τραπεζιού (μηχανισμοί κλίσης) πριν από κάθε αλλαγή θέσης — οι αλλαγές κλίσης (Trendelenburg, πλάγια) γίνονται αργά, με τον άρρωστο σταθεροποιημένο (ώμοι-στηρίγματα).
- Προφυλακτήρες στο φορείο και στο κρεβάτι της ανάνηψης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ιμάντας ασφαλείας πάνω από τα γόνατα και στηρίγματα χεριών, άρρωστος ποτέ μόνος, φρένα σε τραπέζι-φορείο, μεταφορά με αρκετά άτομα, αργές αλλαγές κλίσης με σταθεροποίηση, προφυλακτήρες στο φορείο-ανάνηψη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Ξένο σώμα στο τραύμα

Ερώτηση: Με ποιους τρόπους αποφεύγεται η εγκατάλειψη ξένου σώματος στο τραύμα;

Απάντηση:

Η εγκατάλειψη γάζας, εργαλείου ή βελόνας στο τραύμα είναι σοβαρό, δικαστικά διωκόμενο λάθος. Αποφεύγεται με (σελ. 230-231):
- Καταμέτρηση γαζών, τολυπίων, κομπρεσών, εργαλείων, βελονών και νυστεριών από δύο άτομα (εργαλειοδότης + νοσηλευτής κυκλοφορίας), μεγαλόφωνα, τρεις φορές: πριν την επέμβαση (και σε κάθε νέα δεσμίδα), πριν το κλείσιμο της κοιλότητας-τομής και στο τέλος — με καταγραφή στο ειδικό έντυπο και υπογραφές.
- Χρήση μόνο ακτινοσκιερών γαζών μέσα στο τραύμα, που δεν κόβονται· οι μη ακτινοσκιερές μόνο για επίδεση.
- Τίποτα δεν απομακρύνεται από την αίθουσα (γάζες, ιματισμός, απορρίμματα) πριν την τελική καταμέτρηση· οι χρησιμοποιημένες γάζες συλλέγονται σε ειδικό κουβά-κρεμάστρες.
- Ο εργαλειοδότης γνωρίζει ανά πάσα στιγμή πόσες γάζες είναι στο τραύμα και υπενθυμίζει στον χειρουργό· μεγάλες γάζες σε κοιλότητες σημαίνονται με λαβίδα.
- Αιχμηρά που σπάνε → όλα τα κομμάτια· ό,τι πέφτει κάτω φυλάσσεται για την τελική μέτρηση.
- Σε ασυμφωνία: ενημέρωση χειρουργού, αναζήτηση στο τραύμα-πεδίο-δάπεδο, ακτινογραφία πριν κλείσει το τραύμα· καταγραφή του συμβάντος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Καταμέτρηση από δύο άτομα, μεγαλόφωνα, τρεις φορές με καταγραφή· μόνο ακτινοσκιερές άκοπες γάζες· τίποτα εκτός αίθουσας· ο εργαλειοδότης παρακολουθεί τις γάζες στο τραύμα· όλα τα κομμάτια σπασμένων αιχμηρών· σε ασυμφωνία αναζήτηση και ακτινογραφία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Απώλεια παρασκευάσματος

Ερώτηση: Πώς πρέπει να λειτουργήσει το προσωπικό του χειρουργείου, για να μην χαθεί το «παρασκεύασμα» της εγχείρησης;

Απάντηση:

Το παρασκεύασμα (ιστός-όργανο που αφαιρείται για ιστολογική εξέταση) και τα δείγματα είναι μοναδικά και αναντικατάστατα — η απώλειά τους στερεί τη διάγνωση. Το προσωπικό λειτουργεί ως εξής (σελ. 231-232):
- Ο εργαλειοδότης παραλαμβάνει κάθε ιστό από τον χειρουργό, τον κρατά ασφαλή στο αποστειρωμένο τραπέζι (σε λεκανάκι-γάζα, με σήμανση αν είναι πολλά) και δεν τον πετά ποτέ μαζί με γάζες-απορρίμματα.
- Ο εργαλειοδότης παραδίδει το παρασκεύασμα στον νοσηλευτή κυκλοφορίας, ο οποίος το τοποθετεί σε κατάλληλο δοχείο με το σωστό μονιμοποιητικό υγρό (φορμόλη 10%) ή χωρίς υγρό για ταχεία βιοψία-καλλιέργεια, σύμφωνα με τις οδηγίες του χειρουργού.
- Άμεση σήμανση του δοχείου: ονοματεπώνυμο, αριθμός μητρώου, τμήμα, ημερομηνία, είδος ιστού-θέση (δεξιά/αριστερά), χειρουργός· συμπλήρωση του παραπεμπτικού και του δελτίου παρασκευασμάτων — καταγραφή στο ειδικό βιβλίο κάτω από το όνομα του αρρώστου.
- Αποστολή στο εργαστήριο με υπογραφή παραλαβής (ταχεία βιοψία: άμεσα, με ειδοποίηση)· τα δοχεία δεν μένουν ξεχασμένα στην αίθουσα, ούτε αναμιγνύονται παρασκευάσματα διαφορετικών αρρώστων.
- Έλεγχος στο τέλος της επέμβασης (καταμέτρηση δειγμάτων) και καταγραφή στο έντυπο φροντίδας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο εργαλειοδότης παραλαμβάνει-φυλάσσει κάθε ιστό χωριστά και τον παραδίδει στον Ν.Κ.· δοχείο με σωστό μονιμοποιητικό (ή χωρίς για ταχεία-καλλιέργεια), άμεση σήμανση (όνομα, μητρώο, ιστός-πλευρά), παραπεμπτικό-δελτίο-βιβλίο παρασκευασμάτων, αποστολή με υπογραφή, έλεγχος στο τέλος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Αλλεργίες αρρώστου

Ερώτηση: Πώς προστατεύεται ο άρρωστος από τον κίνδυνο αλλεργιών στο Χειρουργείο;

Απάντηση:

Στο χειρουργείο ο άρρωστος εκτίθεται σε πολλές δυνητικά αλλεργιογόνες ουσίες (φάρμακα-αναισθητικά-αντιβιοτικά, λάτεξ γαντιών-καθετήρων, ιώδιο-αντισηπτικά, λευκοπλάστ, σκιαγραφικά, αίμα). Προστατεύεται με (σελ. 232-233):
- Προεγχειρητικό ιστορικό αλλεργιών (φάρμακα, τροφές, λάτεξ, ιώδιο-θαλασσινά, λευκοπλάστ) που καταγράφεται ευδιάκριτα στον φάκελο, το έντυπο φροντίδας και στο βραχιόλι (κόκκινο βραχιόλι αλλεργίας)· ενημέρωση όλης της ομάδας πριν την επέμβαση.
- Αποφυγή του αλλεργιογόνου: γάντια-υλικά χωρίς λάτεξ (latex-free αίθουσα, πρώτη επέμβαση της ημέρας), αντισηπτικό χωρίς ιώδιο (χλωρεξιδίνη) σε αλλεργία στο ιώδιο, υποαλλεργικό λευκοπλάστ, εναλλακτικά φάρμακα.
- Χορήγηση κάθε φαρμάκου-αίματος μετά από έλεγχο (σωστό φάρμακο-δόση-άρρωστος, διασταύρωση αίματος) και παρακολούθηση για σημεία αντίδρασης (εξάνθημα, βρογχόσπασμος, υπόταση).
- Ετοιμότητα για αναφυλαξία: φάρμακα (αδρεναλίνη, κορτικοειδή, αντιισταμινικά), οξυγόνο, εξοπλισμός ανάνηψης διαθέσιμα στην αίθουσα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ιστορικό αλλεργιών καταγραμμένο στον φάκελο-έντυπο-βραχιόλι και γνωστό στην ομάδα· αποφυγή αλλεργιογόνου (latex-free, χωρίς ιώδιο, υποαλλεργικό λευκοπλάστ, εναλλακτικά φάρμακα)· έλεγχος-παρακολούθηση σε φάρμακα-αίμα· ετοιμότητα για αναφυλαξία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Πηγές μετεγχειρητικών λοιμώξεων

Ερώτηση: Από ποιους παράγοντες μπορεί να προέρχονται οι μετεγχειρητικές λοιμώξεις;

Απάντηση:

Οι μετεγχειρητικές λοιμώξεις (λοιμώξεις του χειρουργικού τραύματος και οι συστηματικές) μπορεί να προέρχονται από τέσσερις ομάδες παραγόντων (σελ. 233-234):
1. Τον ίδιο τον άρρωστο και την κατάστασή του (ενδογενής πηγή): η χλωρίδα του δέρματος, του εντέρου, του αναπνευστικού, εστίες λοίμωξης (δόντια, ουροποιητικό), και οι παράγοντες που μειώνουν την άμυνα — ηλικία, διαβήτης, παχυσαρκία, κακή θρέψη, ανοσοκαταστολή, κάπνισμα, μεγάλη προεγχειρητική νοσηλεία, μολυσμένη-σηπτική επέμβαση.
2. Το φυσικό περιβάλλον του χειρουργείου: ο αέρας (σκόνη-μικρόβια, κακός αερισμός, ανοιχτές πόρτες, πολλά άτομα-κινήσεις), τα δάπεδα-τοίχοι-επιφάνειες, η υγρασία, το νερό.
3. Τα μολυσμένα αντικείμενα: ανεπαρκώς αποστειρωμένα εργαλεία-ιματισμός-ράμματα-εμφυτεύματα, μηχανήματα (αναισθησίας, αναρρόφησης), λύσεις-φάρμακα, καθετήρες-παροχετεύσεις.
4. Το προσωπικό: φορείς μικροβίων (μύτη, δέρμα, χέρια), λοιμώξεις αναπνευστικού-δέρματος, κακό πλύσιμο χεριών, τρύπια γάντια, ακατάλληλη ενδυμασία-μάσκα, παραβιάσεις της άσηπτης τεχνικής, πολλή ομιλία-κίνηση.
Συμβάλλουν επίσης η διάρκεια της επέμβασης, η τεχνική (νεκρωμένοι ιστοί, αιμάτωμα, ξένα σώματα) και η μετεγχειρητική φροντίδα του τραύματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Από τον ίδιο τον άρρωστο (χλωρίδα, εστίες, μειωμένη άμυνα, σηπτική επέμβαση), το φυσικό περιβάλλον (αέρας-σκόνη, επιφάνειες), τα μολυσμένα αντικείμενα (εργαλεία, ιματισμός, μηχανήματα, καθετήρες) και το προσωπικό (φορείς, λοιμώξεις, χέρια, παραβιάσεις ασηψίας).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Προφύλαξη από τον εαυτό του

Ερώτηση: Πώς μπορεί να προφυλαχθεί ο άρρωστος μέσα στο Χειρουργείο από τον κίνδυνο μόλυνσης, που προέρχεται από τον εαυτό του και από την κατάστασή του;

Απάντηση:

Για να μειωθεί ο κίνδυνος ενδογενούς μόλυνσης (από τη δική του χλωρίδα και την κατάστασή του) λαμβάνονται μέτρα πριν και κατά την επέμβαση (σελ. 234-235):
- Προεγχειρητικά: μπάνιο με αντισηπτικό σαπούνι, καθαρή φόρμα· προετοιμασία του δέρματος — καθαρισμός, ξύρισμα λίγο πριν την επέμβαση (ή κούρεμα, όχι μικροεκδορές), αντισηψία με ιωδοφόρα-αλκοόλη από το κέντρο προς την περιφέρεια· προετοιμασία εντέρου σε επεμβάσεις πεπτικού· θεραπεία εστιών λοίμωξης (ουρολοίμωξη, δόντια, δέρμα) και αναβολή εκλεκτικών επεμβάσεων επί λοίμωξης· βελτίωση της γενικής κατάστασης — θρέψη, ρύθμιση διαβήτη, διακοπή καπνίσματος, σύντομη προεγχειρητική νοσηλεία· προφυλακτική αντιβίωση κατά τις οδηγίες.
- Διεγχειρητικά: αποκλεισμός του πεδίου με αποστειρωμένα πεδία-αυτοκόλλητες μεμβράνες (ιδίως γύρω από στομίες, μολυσμένες περιοχές), κάλυψη των μαλλιών του αρρώστου με σκουφάκι, απομόνωση των μολυσμένων χρόνων της επέμβασης (άνοιγμα εντέρου: χωριστά εργαλεία-γάντια, αλλαγή μετά), προσεκτική τεχνική (όχι νεκρώσεις-αιματώματα), διατήρηση θερμοκρασίας και οξυγόνωσης, καθετήρες-παροχετεύσεις με άσηπτη τεχνική και από χωριστή οπή.
- Μετεγχειρητικά: άσηπτη επίδεση, φροντίδα τραύματος-παροχετεύσεων, παρακολούθηση σημείων λοίμωξης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Προεγχειρητικά: μπάνιο, ξύρισμα λίγο πριν, αντισηψία δέρματος κέντρο→περιφέρεια, προετοιμασία εντέρου, θεραπεία εστιών, βελτίωση θρέψης-διαβήτη, προφυλακτική αντιβίωση· διεγχειρητικά: αποκλεισμός πεδίου, σκουφάκι, απομόνωση μολυσμένων χρόνων, καλή τεχνική, θερμοκρασία· μετεγχειρητικά: άσηπτη φροντίδα τραύματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 11 — Φυσικό περιβάλλον

Ερώτηση: Τι πρέπει να γίνει, ώστε να προφυλαχθεί ο άρρωστος από τον κίνδυνο του φυσικού περιβάλλοντος του Χειρουργείου;

Απάντηση:

Το φυσικό περιβάλλον (αέρας, επιφάνειες, νερό, θερμοκρασία) γίνεται πηγή μόλυνσης ή βλάβης του αρρώστου αν δεν ελέγχεται. Μέτρα (σελ. 234-235):
- Αέρας: τεχνητός αερισμός με φίλτρα και θετική πίεση (15-20 αλλαγές/ώρα, laminar flow όπου υπάρχει), τακτική αλλαγή-συντήρηση φίλτρων, κλειστές πόρτες, ελάχιστος αριθμός ατόμων και περιορισμός κινήσεων-ομιλίας στην αίθουσα, σωστή θερμοκρασία (20-22 °C) και υγρασία (50-60%) — προστασία και από υποθερμία-στατικό ηλεκτρισμό.
- Επιφάνειες-δάπεδα-μηχανήματα: καθαριότητα και απολύμανση πρωινή, ενδιάμεση, τελική και γενική· υγρός καθαρισμός (όχι σκούπισμα), λεία-άφθαρτα υλικά, ζώνες καθαρότητας, ειδικά παπούτσια-σύστημα μεταφοράς.
- Νερό-παροχές: καθαροί νιπτήρες, αποστειρωμένο νερό-ορός για πλύσεις.
- Έλεγχος του περιβάλλοντος: περιοδικές καλλιέργειες αέρα-επιφανειών σε συνεργασία με την Επιτροπή Λοιμώξεων, έλεγχος κλιματισμού, καταγραφή λοιμώξεων.
- Προγραμματισμός: καθαρές επεμβάσεις πρώτες, σηπτικές τελευταίες ή σε ειδική αίθουσα, με απολύμανση μετά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φιλτραρισμένος αέρας θετικής πίεσης με συντήρηση φίλτρων, κλειστές πόρτες, λίγα άτομα-κινήσεις, 20-22 °C / 50-60%· καθαριότητα-απολύμανση επιφανειών σε όλες τις φάσεις, ζώνες καθαρότητας· έλεγχος με καλλιέργειες-Επιτροπή Λοιμώξεων· καθαρές επεμβάσεις πρώτες, σηπτικές τελευταίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 12 — Μολυσμένα αντικείμενα

Ερώτηση: Πώς αποφεύγεται ο κίνδυνος από μολυσμένα αντικείμενα;

Απάντηση:

Ο κίνδυνος από μολυσμένα αντικείμενα (εργαλεία, ιματισμός, ράμματα, εμφυτεύματα, μηχανήματα, καθετήρες, διαλύματα) αποφεύγεται με (σελ. 235):
- Σωστή αποστείρωση όλων των υλικών που μπαίνουν στο πεδίο, με σχολαστικό καθαρισμό πριν, σωστή συσκευασία-φόρτωση και έλεγχο (χημικοί δείκτες σε κάθε πακέτο, Bowie-Dick καθημερινά, βιολογικός εβδομαδιαία).
- Έλεγχος κάθε πακέτου πριν το άνοιγμα: ακεραιότητα (όχι τρύπες, υγρασία, σκίσιμο), ημερομηνία λήξης, αλλαγή χρώματος δείκτη· αμφίβολο πακέτο = μη αποστειρωμένο.
- Άνοιγμα με άσηπτη τεχνική και τήρηση των κανόνων ασηψίας στα τραπέζια-πεδίο (ό,τι αγγίξει μη αποστειρωμένο ή πέσει κάτω από το ύψος του τραπεζιού απορρίπτεται· ό,τι υπάρχει αμφιβολία, θεωρείται μολυσμένο).
- Υλικά μιας χρήσης (γάζες, ράμματα, καθετήρες, σάκοι αναρρόφησης) σε ατομική συσκευασία — όχι επαναχρησιμοποίηση.
- Απολύμανση-αποστείρωση των μηχανημάτων και εξαρτημάτων που έρχονται σε επαφή με τον άρρωστο (σπιράλ αναισθησίας, ρύγχη, καλώδια) μετά από κάθε χρήση· απολυμασμένα τραπέζια-εξοπλισμός.
- Διαλύματα-φάρμακα: αποστειρωμένα, μιας χρήσης, ελεγμένη λήξη, άνοιγμα τη στιγμή της χρήσης.
- Σωστή διαχείριση των χρησιμοποιημένων-μολυσμένων εργαλείων και υλικών (κλειστά δοχεία, χωριστή διαδρομή) ώστε να μη μολύνουν τα καθαρά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή αποστείρωση με καθαρισμό και έλεγχο (δείκτες, Bowie-Dick, βιολογικός), έλεγχος ακεραιότητας-λήξης-δείκτη κάθε πακέτου, άσηπτο άνοιγμα και κανόνες ασηψίας (αμφιβολία = μολυσμένο), υλικά μιας χρήσης, απολύμανση-αποστείρωση μηχανημάτων μετά τη χρήση, χωριστή διαχείριση μολυσμένων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 13 — Προσωπικό ως πηγή κινδύνου

Ερώτηση: Πώς πρέπει να λειτουργεί το προσωπικό, ώστε να μην αποτελεί πηγή κινδύνου για τον άρρωστο;

Απάντηση:

Το προσωπικό είναι η κυριότερη πηγή μικροβίων στην αίθουσα (δέρμα, μαλλιά, μύτη-στόμα, χέρια). Για να μην αποτελεί κίνδυνο για τον άρρωστο (σελ. 235-236):
- Υγεία: τακτικός ιατρικός έλεγχος, έλεγχος φορέων (ρινοφάρυγγας — σταφυλόκοκκος), εμβολιασμοί· αποκλεισμός από τη χειρουργική ομάδα όσων έχουν λοίμωξη αναπνευστικού, δερματικές βλάβες-πύλες εισόδου στα χέρια, διάρροια.
- Προσωπική υγιεινή: μπάνιο, κοντά καθαρά νύχια χωρίς βερνίκι, χωρίς κοσμήματα-ρολόι, μαζεμένα μαλλιά.
- Ενδυμασία: πλήρης στολή χειρουργείου μόνο μέσα στον τομέα, σκούφος που καλύπτει όλα τα μαλλιά, μάσκα που καλύπτει μύτη-στόμα (αλλαγή όταν υγρανθεί, όχι κρεμασμένη στον λαιμό), ειδικά παπούτσια-καλύμματα· αλλαγή στολής όταν λερωθεί ή μετά από σηπτική επέμβαση.
- Χειρουργικό πλύσιμο χεριών σωστό και πλήρες (10΄/5΄), αποστειρωμένη μπλούζα-γάντια με σωστή τεχνική, άμεση αλλαγή τρύπιων γαντιών· πλύσιμο χεριών και για το μη αποστειρωμένο προσωπικό.
- Τήρηση της άσηπτης τεχνικής: τα αποστειρωμένα μέλη μένουν στο πεδίο, χέρια πάνω από τη μέση, πλάτη με πλάτη, όχι σκύψιμο· τα μη αποστειρωμένα κρατούν απόσταση ≥ 30 cm από τα αποστειρωμένα, δεν περνούν πάνω από το πεδίο, ανοίγουν τα πακέτα άσηπτα.
- Ελάχιστη κίνηση και ομιλία στην αίθουσα, όχι είσοδος-έξοδος χωρίς λόγο, κλειστές πόρτες, ελάχιστος αριθμός ατόμων (μαθητές-επισκέπτες με άδεια και οδηγίες).
- Συνεχής εκπαίδευση-επιτήρηση και αναφορά κάθε παραβίασης ασηψίας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υγιές προσωπικό (έλεγχος φορέων, αποκλεισμός με λοίμωξη), προσωπική υγιεινή, πλήρης ενδυμασία με σκούφο-μάσκα, σωστό χειρουργικό πλύσιμο και ντύσιμο, αλλαγή τρύπιων γαντιών, τήρηση άσηπτης τεχνικής (απόσταση 30 cm), ελάχιστη κίνηση-ομιλία-άτομα, εκπαίδευση-επιτήρηση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 14 — Συνθήκες εργασίας

Ερώτηση: Πώς θα προστατευθεί το προσωπικό από τους κινδύνους, που απορρέουν από τις συνθήκες εργασίας του στο Χειρουργείο;

Απάντηση:

Οι συνθήκες εργασίας στο χειρουργείο (πολύωρη ορθοστασία, άρση βαρών-μεταφορές αρρώστων, κακές στάσεις, κλειστός χώρος χωρίς φυσικό φως, θόρυβος μηχανημάτων, τεχνητός αερισμός-ψύχος, εντατικός ρυθμός, εφημερίες-νυχτερινή εργασία) επιβαρύνουν το μυοσκελετικό, το κυκλοφορικό και το νευρικό σύστημα. Προστασία (σελ. 236-237):
- Εργονομία: ρύθμιση ύψους τραπεζιού-τραπεζιών εργαλείων, βάθρα και σκαμνιά, αντικραδασμικά δάπεδα-άνετα παπούτσια, ελαστικές κάλτσες για τους κιρσούς, εναλλαγή στάσης.
- Σωστή τεχνική άρσης-μεταφοράς (γόνατα λυγισμένα, ίσια πλάτη, κοντά στο σώμα), επαρκής αριθμός ατόμων και βοηθητικά μέσα (κυλιόμενα σεντόνια-σανίδες, ανυψωτικά, τροχήλατα) για τη μετακίνηση αρρώστων-βαρέων μηχανημάτων.
- Οργάνωση εργασίας: επαρκής στελέχωση, εναλλαγή καθηκόντων, διαλείμματα-ξεκούραση, δίκαιο πρόγραμμα βαρδιών-εφημεριών, αναπλήρωση ύπνου, αποφυγή υπερωριών.
- Ασφαλείς εγκαταστάσεις: αντιολισθητικά δάπεδα χωρίς καλώδια, καλός φωτισμός, γειωμένα-ελεγμένα ηλεκτρικά, μείωση θορύβου, ρύθμιση θερμοκρασίας-υγρασίας, ζεστά ρούχα-κάλτσες.
- Ιατρική παρακολούθηση του προσωπικού (μυοσκελετικά, κιρσοί, όραση), φυσική άσκηση, ενημέρωση-εκπαίδευση στην υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εργονομία (βάθρα, ύψη, παπούτσια, ελαστικές κάλτσες), σωστή τεχνική άρσης με αρκετά άτομα και βοηθητικά μέσα, οργάνωση (στελέχωση, εναλλαγή, διαλείμματα, δίκαιες εφημερίες), ασφαλείς εγκαταστάσεις (δάπεδα, ηλεκτρικά, θόρυβος, θερμοκρασία), ιατρική παρακολούθηση-εκπαίδευση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 15 — Λοιμώδη νοσήματα

Ερώτηση: Πώς μπορεί να προστατευθεί το προσωπικό από τον κίνδυνο μολύνσεων από λοιμώδη νοσήματα;

Απάντηση:

Το προσωπικό εκτίθεται σε αίμα και βιολογικά υγρά (ηπατίτιδα B και C, HIV), σε αερογενή νοσήματα (φυματίωση) και σε πολυανθεκτικά μικρόβια. Προστατεύεται με τις γενικές προφυλάξεις — κάθε άρρωστος θεωρείται δυνητικά μολυσματικός (σελ. 237-238):
- Μέσα ατομικής προστασίας: γάντια (διπλά σε επεμβάσεις υψηλού κινδύνου), μάσκα, προστατευτικά γυαλιά-ασπίδα προσώπου (πιτσιλίσματα), αδιάβροχη ποδιά-μπλούζα, καλύμματα παπουτσιών· αλλαγή αμέσως μόλις λερωθούν-τρυπήσουν.
- Ασφαλής χειρισμός αιχμηρών: ποτέ επανακάλυψη (recapping) βελονών, απόρριψη αμέσως σε άκαμπτο δοχείο αιχμηρών που δεν υπερχειλίζει, παράδοση νυστεριού-βελόνας σε δίσκο ή ουδέτερη ζώνη (όχι χέρι με χέρι), αφαίρεση λεπίδων με λαβίδα, προσοχή στη συρραφή (λαβίδες όχι δάχτυλα).
- Πλύσιμο χεριών πριν-μετά από κάθε επαφή και αμέσως μετά την αφαίρεση γαντιών· κάλυψη πληγών του δέρματος με αδιάβροχο επίθεμα.
- Εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας B όλου του προσωπικού (και έλεγχος αντισωμάτων), εμβόλια γρίπης-τετάνου, έλεγχος Mantoux-φυματίωσης.
- Διαχείριση μολυσματικών απορριμμάτων-ιματισμού σε σημασμένες κλειστές σακούλες, απολύμανση επιφανειών-μηχανημάτων-εργαλείων (πρώτα απολύμανση των σηπτικών), σωστός καθαρισμός κηλίδων αίματος με χλωρίνη.
- Πρωτόκολλο έκθεσης: μετά από τρύπημα-πιτσίλισμα, άμεσο πλύσιμο, αναφορά στην Επιτροπή Λοιμώξεων, έλεγχος αρρώστου-εργαζομένου, προφύλαξη μετά την έκθεση (ανοσοσφαιρίνη-εμβόλιο HBV, αντιρετροϊκά), παρακολούθηση.
- Ειδικές προφυλάξεις σε αερογενή νοσήματα (μάσκα υψηλής προστασίας, αρνητική πίεση, τελευταία επέμβαση).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γενικές προφυλάξεις: γάντια-μάσκα-γυαλιά-αδιάβροχη ποδιά, ασφαλή αιχμηρά (όχι επανακάλυψη, δοχείο, παράδοση σε δίσκο), πλύσιμο χεριών, εμβόλιο ηπατίτιδας B, διαχείριση μολυσματικών απορριμμάτων-απολύμανση, πρωτόκολλο αναφοράς-προφύλαξης μετά έκθεση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 16 — Χημικά-απολυμαντικά-φάρμακα

Ερώτηση: Πώς αποφεύγεται ο κίνδυνος του προσωπικού από χημικά-απολυμαντικά-φάρμακα;

Απάντηση:

Στο χειρουργείο το προσωπικό εκτίθεται σε αναισθητικά αέρια (πρόωρες αποβολές, ηπατικές-νευρολογικές βλάβες), οξείδιο του αιθυλενίου, φορμαλδεΰδη, γλουταραλδεΰδη (τοξικά-ερεθιστικά-καρκινογόνα), απολυμαντικά-αντισηπτικά (δερματίτιδες), κυτταροστατικά, οστικό τσιμέντο (μεθυλμεθακρυλικό), καπνούς διαθερμίας-laser. Αποφυγή (σελ. 238):
- Απαγωγή των αναισθητικών αερίων (σύστημα scavenging συνδεδεμένο στο μηχάνημα αναισθησίας), κλειστά κυκλώματα, έλεγχος διαρροών-στεγανότητας, καλός αερισμός (15-20 αλλαγές/ώρα), απομάκρυνση εγκύων από χώρους με αέρια.
- Κλίβανοι EtO-φορμαλδεΰδης με κλείδωμα, ενσωματωμένο αερισμό, απαγωγή στο εξωτερικό, σε ξεχωριστό αεριζόμενο χώρο· μέτρηση της συγκέντρωσης στον αέρα.
- Απολυμαντικά (γλουταραλδεΰδη κ.λπ.) σε κλειστά δοχεία με καπάκι, σε χώρο με απαγωγό, χρήση με γάντια νιτριλίου, μάσκα, γυαλιά, ποδιά, σωστή αραίωση, όχι ανάμιξη ουσιών (χλωρίνη + οξέα).
- Ενημέρωση-εκπαίδευση για τις ουσίες (δελτία δεδομένων ασφαλείας), σήμανση δοχείων, οδηγίες σε περίπτωση διαρροής-επαφής (άμεσο πλύσιμο, νιπτήρας ματιών).
- Φάρμακα-κυτταροστατικά: προετοιμασία σε ειδικό θάλαμο, γάντια-μάσκα, κλειστά συστήματα, ασφαλής απόρριψη· απαγωγή καπνών διαθερμίας-laser (αναρρόφηση καπνού, μάσκες).
- Ιατρική παρακολούθηση των εκτεθειμένων, καταγραφή, εναλλαγή προσωπικού για μείωση της έκθεσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Απαγωγή αναισθητικών αερίων-κλειστά κυκλώματα-αερισμός (όχι έγκυες), κλίβανοι αερίων με απαγωγή σε χωριστό χώρο, απολυμαντικά σε κλειστά δοχεία με γάντια-μάσκα-γυαλιά-απαγωγό, ενημέρωση-σήμανση-οδηγίες, κυτταροστατικά σε θάλαμο, απαγωγή καπνών διαθερμίας, ιατρική παρακολούθηση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 17 — Αλλεργίες προσωπικού

Ερώτηση: Με ποιες κινήσεις του προσωπικού αποφεύγεται ο κίνδυνος των αλλεργιών;

Απάντηση:

Το προσωπικό του χειρουργείου παθαίνει συχνά αλλεργίες-δερματίτιδες από το λάτεξ των γαντιών (και την πούδρα τους), τα απολυμαντικά-αντισηπτικά (γλουταραλδεΰδη, ιώδιο, χλωρεξιδίνη), τα σαπούνια του συχνού πλυσίματος, τα φάρμακα (αντιβιοτικά) και το λευκοπλάστ. Αποφυγή (σελ. 238-239):
- Χρήση γαντιών χωρίς πούδρα και, σε ευαισθησία, χωρίς λάτεξ (νιτρίλιο, νεοπρένιο)· εσωτερικά βαμβακερά γάντια· αφαίρεση γαντιών όταν δεν χρειάζονται.
- Ήπια σαπούνια-αντισηπτικά (χωρίς άρωμα), σωστό ξέβγαλμα και στέγνωμα των χεριών, ενυδατικές-προστατευτικές κρέμες μετά το πλύσιμο και στο τέλος της βάρδιας, αποφυγή βούρτσας σε όλο το χέρι (μόνο νύχια).
- Αλλαγή του προϊόντος που προκαλεί την αντίδραση (άλλο αντισηπτικό, υποαλλεργικό λευκοπλάστ), χρήση γαντιών-μάσκας-γυαλιών στον χειρισμό απολυμαντικών, κλειστά δοχεία-απαγωγή.
- Έγκαιρη αναφορά των συμπτωμάτων (κνησμός, ερύθημα, φυσαλίδες, ρινίτιδα, άσθμα) και ιατρικός-δερματολογικός έλεγχος (τεστ αλλεργίας), καταγραφή στον φάκελο, μετακίνηση αν χρειαστεί.
- Ενημέρωση-εκπαίδευση, latex-free περιβάλλον όπου είναι δυνατό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γάντια χωρίς πούδρα/χωρίς λάτεξ, ήπια σαπούνια, καλό ξέβγαλμα-στέγνωμα, ενυδατικές κρέμες, αλλαγή του υπεύθυνου προϊόντος, προστασία στον χειρισμό απολυμαντικών, έγκαιρη αναφορά και ιατρικός έλεγχος-τεστ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 18 — Ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι

Ερώτηση: Πώς προφυλάσσεται το προσωπικό από ψυχοκοινωνικούς κινδύνους;

Απάντηση:

Οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι του χειρουργείου — άγχος (ευθύνη για ζωή, επείγοντα, χρόνος), σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout), συγκρούσεις μέσα στην ομάδα (ιεραρχία, πίεση, ένταση χειρουργών), μονοτονία-απομόνωση σε κλειστό χώρο, νυχτερινή εργασία, επαφή με πόνο-θάνατο — επηρεάζουν την υγεία και την απόδοση. Προφύλαξη (σελ. 239):
- Σωστή οργάνωση: σαφείς ρόλοι-καθήκοντα, εσωτερικός κανονισμός, επαρκής στελέχωση, δίκαιο πρόγραμμα, ρεαλιστικός προγραμματισμός επεμβάσεων.
- Καλή επικοινωνία και ομαδικό πνεύμα: αλληλοσεβασμός, συνεργασία, επίλυση συγκρούσεων με διάλογο-συναντήσεις ομάδας, υποστηρικτική ηγεσία (προϊστάμενος, τομεάρχης).
- Εκπαίδευση και εμπειρία: η γνώση των τεχνικών-μηχανημάτων-επειγόντων μειώνει το άγχος· συνεχής εκπαίδευση, εξοικείωση των νέων με πρόγραμμα ένταξης.
- Ψυχολογική υποστήριξη: συζήτηση δύσκολων περιστατικών (debriefing), υπηρεσία υποστήριξης προσωπικού, αναγνώριση της προσπάθειας.
- Ξεκούραση-ισορροπία: διαλείμματα, άδειες, εναλλαγή σε λιγότερο επιβαρυντικές θέσεις, όρια ωραρίου, φροντίδα προσωπικής ζωής-άσκησης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οργάνωση με σαφείς ρόλους και επαρκή στελέχωση, καλή επικοινωνία-ομαδικότητα-επίλυση συγκρούσεων, εκπαίδευση-εμπειρία, ψυχολογική υποστήριξη-debriefing, ξεκούραση-άδειες-εναλλαγή θέσεων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 19 — Κοινοί κίνδυνοι

Ερώτηση: Πώς αποφεύγονται οι κοινοί κίνδυνοι στο Χειρουργείο (αρρώστων και προσωπικού);

Απάντηση:

Οι κοινοί κίνδυνοι για αρρώστους και προσωπικό είναι η κακή λειτουργία των μηχανημάτων και η πυρκαγιά-έκρηξη (σελ. 239-240):
α. Κακή λειτουργία μηχανημάτων (διαθερμία, τραπέζι, μηχάνημα αναισθησίας, αναρρόφηση, laser, μόνιτορ, ηλεκτρικές συσκευές — εγκαύματα, ηλεκτροπληξία, τραυματισμοί, υποξία):
- Έλεγχος λειτουργίας πριν από κάθε χρήση από τον νοσηλευτή κυκλοφορίας (καλώδια, φις, συναγερμοί, φρένα).
- Προγραμματισμένη προληπτική συντήρηση και επισκευή από εξειδικευμένους τεχνικούς, βιβλίο συντήρησης-βλαβών, άμεση απόσυρση ελαττωματικού μηχανήματος με σήμανση.
- Εκπαίδευση του προσωπικού στη σωστή χρήση (οδηγίες κατασκευαστή), γείωση, αντιεκρηκτικές πρίζες, όχι πολύπριζα-φθαρμένα καλώδια, εφεδρικά μηχανήματα-γεννήτρια.
β. Πυρκαγιά-έκρηξη (πηγές ανάφλεξης: διαθερμία, laser, σπινθήρες, στατικός ηλεκτρισμός, βλάβες ηλεκτρικών· εύφλεκτα: οξυγόνο, N2O, αλκοολούχα αντισηπτικά, αναισθητικά, οινόπνευμα, χαρτί-ιματισμός):
- Αντιστατικά δάπεδα, ρούχα (όχι μάλλινα-συνθετικά), αγώγιμα τακούνια-ρόδες, υγρασία 50-60%, γείωση όλων των μηχανημάτων.
- Όχι εύφλεκτα κοντά στη διαθερμία-laser: το αλκοολούχο αντισηπτικό στεγνώνει πριν την τομή, όχι λίμνες υγρού στα πεδία, λαβή διαθερμίας σε θήκη, μειωμένο οξυγόνο κοντά στο πεδίο κεφαλής-τραχήλου.
- Ασφαλής φύλαξη οβίδων (δεμένες, μακριά από θερμότητα, χωρίς λάδια), έλεγχος διαρροών αερίων.
- Πυροσβεστήρες (CO2) σε γνωστές θέσεις, ανιχνευτές, σχέδιο πυρασφάλειας-εκκένωσης (άρθρο 1 του Εσωτερικού Κανονισμού), ασκήσεις και εκπαίδευση, σήμανση εξόδων, διακοπή αερίων-ρεύματος σε φωτιά.
- Απαγόρευση καπνίσματος, τακτικός έλεγχος ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μηχανήματα: έλεγχος πριν από κάθε χρήση, προγραμματισμένη συντήρηση από τεχνικούς, βιβλίο βλαβών, απόσυρση ελαττωματικών, εκπαίδευση, γείωση. Πυρκαγιά-έκρηξη: αντιστατικά δάπεδα-ρούχα, υγρασία 50-60%, όχι εύφλεκτα κοντά σε διαθερμία-laser (στεγνό αντισηπτικό), ασφαλείς οβίδες, πυροσβεστήρες, σχέδιο εκκένωσης και ασκήσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο