Λύσεις — Κεφάλαιο 2.3 (Ερωτήσεις σελ. 128) – ΤΕΧΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 2.3 (Ερωτήσεις σελ. 128)

Απαντήσεις στις 7 ερωτήσεις του κεφαλαίου 2.3.

Ερώτηση 1 — Αντισηψία-απολύμανση

Ερώτηση: Τι είναι αντισηψία και τι απολύμανση;

Απάντηση:

• Απολύμανση: ο όρος αναφέρεται σε άψυχα αντικείμενα. Είναι η μερική καταστροφή των μικροβίων με φυσικά ή χημικά μέσα.
• Αντισηψία: η ίδια καταστροφή σε ζώντες ιστούς. Στην αντισηψία γίνεται μερική καταστροφή μικροβίων με αναστολή του πολλαπλασιασμού τους, για όσο χρόνο η χημική ουσία βρίσκεται πάνω σε αυτά.
• Έτσι έχουμε απολυμαντικές διαλύσεις για άψυχα αντικείμενα και επιφάνειες, και αντισηπτικές διαλύσεις για ζώντες ιστούς, όπως δέρμα και βλεννογόνους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Απολύμανση είναι η μερική καταστροφή των μικροβίων με φυσικά ή χημικά μέσα σε άψυχα αντικείμενα· αντισηψία είναι η μερική καταστροφή των μικροβίων με αναστολή του πολλαπλασιασμού τους σε ζώντες ιστούς.

Ερώτηση 2 — Μέσα απολύμανσης

Ερώτηση: Με ποιο μέσο γίνεται η απολύμανση;

Απάντηση:

• Η απολύμανση γίνεται:
• 1. Με χημικά μέσα: χημικές ουσίες σε μορφή υγρών διαλύσεων, δηλαδή τα απολυμαντικά, που χρησιμοποιούνται στα Νοσοκομεία για απολύμανση δαπέδων, εργαλείων, μηχανημάτων κ.λπ.
  2. Με φυσικά μέσα, όπως ο βρασμός ή η παστερίωση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με χημικά μέσα (χημικές ουσίες σε υγρές διαλύσεις — απολυμαντικά) και με φυσικά μέσα (βρασμός, παστερίωση).

Ερώτηση 3 — Παράγοντες δράσης

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά τη δράση των απολυμαντικών;

Απάντηση:

• Οι παράγοντες που επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά τη δράση των απολυμαντικών είναι:
  • η ευρύτητα της μικροβιοκτόνου δράσης τους,
  • η πυκνότητα του διαλύματος που χρειάζεται για κάθε χρήση, ανάλογα με τη βαρύτητα της μόλυνσης,
  • η τοξικότητα του υλικού σε ανθρώπους και ζώα,
  • ο χρόνος ζωής του απολυμαντικού,
  • η εξουδετέρωση ή η σταθερότητά τους από άλλες χημικές ουσίες και ρύπους,
  • ο απαιτούμενος χρόνος δράσης,
  • η παρουσία νερού (υγρασία), που είναι απαραίτητη για να δράσουν.
• Δεν υπάρχει ένα απολυμαντικό που να σκοτώνει όλα τα μικρόβια· γι' αυτό η επιλογή γίνεται από την Επιτροπή Λοιμώξεων και το προσωπικό τηρεί πάντα τις οδηγίες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ευρύτητα της μικροβιοκτόνου δράσης, η πυκνότητα του διαλύματος, η τοξικότητα, ο χρόνος ζωής του απολυμαντικού, η εξουδετέρωση ή σταθερότητά του από άλλες ουσίες και ρύπους, ο απαιτούμενος χρόνος δράσης και η παρουσία νερού (υγρασίας).

Ερώτηση 4 — Κυριότερα απολυμαντικά

Ερώτηση: Ποια είναι τα κυριότερα απολυμαντικά που χρησιμοποιούνται στα Νοσοκομεία;

Απάντηση:

• Τα απολυμαντικά που χρησιμοποιούνται στον χώρο του χειρουργείου χωρίζονται στις εξής βασικές ομάδες:
• 1. Αλκοόλες: αιθυλική αλκοόλη (μέγιστη δράση στο 70%) και ισοπροπυλική αλκοόλη 90-99%.
  2. Αλδεΰδες: φορμόλη ή φορμαλδεΰδη και γλουταραλδεΰδη 2% (Cidex).
  3. Φαινόλες: χλωρεξιδίνη (Hibitane), εξαχλωροφύνη (Phisohex), χλωροξυνελόλη (Dettol).
  4. Ενώσεις αμμωνίου: Zephiran, Savlon, Cetavlon κ.ά. (διαλύσεις 1:750 ή 1:500).
  5. Ενώσεις αλογόνων: ιώδια και ιωδοφόρα (βάμμα ιωδίου, Betadine, ιωδιούχος ποβιδόνη) και χλώρια-χλωρίνες (υποχλωρικό νάτριο — Chlorasol, υποχλωρικό ασβέστιο, χλωραμίνη).
• Ανάλογα με τη δράση τους, τα απολυμαντικά κατατάσσονται σε μεγάλης, μέτριας και χαμηλής δράσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αλκοόλες (αιθυλική 70%, ισοπροπυλική), αλδεΰδες (φορμόλη, γλουταραλδεΰδη 2% — Cidex), φαινόλες (Hibitane, Phisohex, Dettol), ενώσεις αμμωνίου (Zephiran, Savlon, Cetavlon) και ενώσεις αλογόνων (ιώδια-ιωδοφόρα όπως Betadine, χλώρια-χλωρίνες όπως Chlorasol, χλωραμίνη).

Ερώτηση 5 — Απολύμανση χώρου

Ερώτηση: Τι περιλαμβάνει η πρακτική απολύμανσης χώρου;

Απάντηση:

• Η πρακτική της απολύμανσης χώρων περιλαμβάνει:
• 1. Την εκλογή του κατάλληλου απολυμαντικού μεγάλης ή μέτριας δράσης, ανάλογα με την περίπτωση και τη βαρύτητα της υποτιθέμενης μόλυνσης (π.χ. ηπατίτιδα, φυματίωση, HIV).
  2. Την τεχνική της εκτέλεσης:
  • για τους κάθετους τοίχους και επιφάνειες, ψεκασμό του απολυμαντικού στην καθορισμένη διάλυση,
  • καλό πλύσιμο των επίπλων, των ραφιών και του δαπέδου με το ίδιο απολυμαντικό· το σφουγγάρισμα γίνεται με κατάλληλη ποσότητα διαλύματος και καλή τεχνική.
• Πριν αρχίσει η απολύμανση απομακρύνονται όλα τα μολυσμένα αντικείμενα και απορρίμματα. Τα μικρά αντικείμενα απολυμαίνονται με εμβάπτιση σε διάλυση απολυμαντικού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Την εκλογή του κατάλληλου απολυμαντικού (μεγάλης ή μέτριας δράσης) και την τεχνική: ψεκασμός τοίχων-κάθετων επιφανειών, καλό πλύσιμο επίπλων, ραφιών και δαπέδου, αφού πρώτα απομακρυνθούν τα μολυσμένα αντικείμενα και απορρίμματα· τα μικρά αντικείμενα με εμβάπτιση.

Ερώτηση 6 — Φυσικά μέσα

Ερώτηση: Ποια είναι τα φυσικά μέσα απολύμανσης;

Απάντηση:

• Τα φυσικά μέσα απολύμανσης είναι:
• 1. Ο βρασμός, που χρησιμοποιείται μόνο αν δεν υπάρχει άλλη χημική ουσία. Με προσθήκη σόδας στο νερό ο χρόνος είναι 15 λεπτά σε υψόμετρο μηδέν (αυξάνεται σε μεγαλύτερο υψόμετρο)· χωρίς σόδα ο χρόνος βρασμού είναι 30 λεπτά.
  2. Η παστερίωση, δηλαδή το βύθισμα των αντικειμένων σε νερό 60-90 °C για 30 λεπτά περίπου, κυρίως για πλαστικά αντικείμενα, όπως οι πτυχωτοί σωλήνες αναπνευστήρων (spiral), πριν από το πλύσιμο-απολύμανση και την τελική αποστείρωσή τους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο βρασμός (15 λεπτά με σόδα σε υψόμετρο μηδέν, 30 λεπτά χωρίς σόδα) και η παστερίωση (βύθιση σε νερό 60-90 °C για περίπου 30 λεπτά).

Ερώτηση 7 — Αντισηψία σώματος

Ερώτηση: Τι επιτυγχάνεται στο ανθρώπινο σώμα με την αντισηψία;

Απάντηση:

• Με την αντισηψία επιτυγχάνεται μερική καταστροφή των μικροβίων και αναστολή του πολλαπλασιασμού τους, για όσο χρόνο η χημική ουσία βρίσκεται πάνω τους, χωρίς να προκαλούνται βλάβες στο δέρμα· το δέρμα δεν μπορεί να αποστειρωθεί.
• Η αντισηψία στο ανθρώπινο σώμα γίνεται:
  • στο υγιές ή πάσχον δέρμα (π.χ. χέρια, τραύματα, φλεγμονές),
  • σε σωματικές κοιλότητες ή πτυχώσεις (π.χ. ρινοφάρυγγας, κόλπος, μασχάλες), θεραπευτικά ή προεγχειρητικά, για να ελαττωθούν τα μικρόβια.
• Στο χειρουργείο γίνεται προεγχειρητικά στο σώμα του αρρώστου, για πρόληψη της μετεγχειρητικής λοίμωξης, και στο πλύσιμο των χεριών της χειρουργικής ομάδας, ώστε να ελαττωθούν τα ενδημούντα μικρόβια και να μη μολυνθεί το πεδίο αν τρυπηθεί το γάντι. Αντισηπτικά είναι το αιθυλικό οινόπνευμα 70%, το βάμμα ιωδίου και τα ιωδοφόρα (π.χ. Betadine).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μερική καταστροφή των μικροβίων και αναστολή του πολλαπλασιασμού τους στο δέρμα και στις κοιλότητες-πτυχώσεις, χωρίς βλάβη των ιστών· στο χειρουργείο πρόληψη της μετεγχειρητικής λοίμωξης (δέρμα αρρώστου) και μείωση των μικροβίων στα χέρια της χειρουργικής ομάδας.