Λύσεις — Ενότητα 1.2: Οι λειτουργίες της επιχείρησης (σελ. 36-37) – ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Ενότητα 1.2: Οι λειτουργίες της επιχείρησης (σελ. 36-37)

Λύσεις των δύο ερωτήσεων και της άσκησης αντιστοίχισης της ενότητας 1.2.

Ερώτηση 1 — Οι σημαντικότερες λειτουργίες (ερώτηση κρίσεως)

Ερώτηση: Ποιες είναι, κατά τη γνώμη σας, οι σημαντικότερες λειτουργίες της επιχείρησης, και γιατί; Δώστε παραδείγματα γνωστών επιχειρήσεων.

Απάντηση:

• Η ερώτηση ζητά τεκμηριωμένη γνώμη. Η ασφαλής βάση είναι η θέση του βιβλίου (σελ. 33): οι σπουδαιότερες λειτουργίες είναι τρεις — η Παραγωγική, η Εμπορική και η Οικονομική.
• Γιατί η παραγωγική: χωρίς αυτήν δεν υπάρχει προϊόν — η επιχείρηση συνδυάζει τους συντελεστές παραγωγής (κτήρια, μηχανήματα, εργασία, τεχνολογία) για να παράγει. Παράδειγμα βιβλίου: ο ΟΤΕ προσφέρει τις επικοινωνίες, οι βιοτεχνίες ένδυσης τα ρούχα, οι βιομηχανίες τροφίμων τις κονσέρβες.
• Γιατί η εμπορική: ό,τι παράγεται πρέπει να πωληθεί· η έρευνα αγοράς, ο σχεδιασμός σύμφωνα με τις ανάγκες, η διαφήμιση και τα δίκτυα διανομής κρίνουν αν το προϊόν θα φτάσει στον καταναλωτή. Παράδειγμα: τα πολυκαταστήματα ή μια αλυσίδα σούπερ μάρκετ («Σκλαβενίτης», «Βασιλόπουλος» από τη σελ. 27), όπου η δύναμη βρίσκεται στη διάθεση/διανομή.
• Γιατί η οικονομική: για να παράγει χρειάζονται επενδύσεις, δάνεια, κεφάλαια· η επιχείρηση φορολογείται, καταθέτει, δανείζεται. Παράδειγμα: οι τράπεζες και οι χρηματιστηριακές εταιρίες, όπου η οικονομική διαχείριση είναι το ίδιο το αντικείμενο.
• Καλή απάντηση κλείνει με το επιχείρημα του βιβλίου (σελ. 36): οι λειτουργίες είναι αλληλένδετες — για να παράγει χρειάζονται επενδύσεις, για να συνεχίσει πρέπει να πουλά, και το προσωπικό πρέπει να είναι ικανοποιημένο· άρα «σημαντικότερη» είναι εκείνη που λείπει κάθε φορά.
• Αποδεκτή και διαφορετική ιεράρχηση (π.χ. η διοικητική ως «πέμπτη λειτουργία» που συντονίζει τις άλλες), αρκεί να αιτιολογείται.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι τρεις βασικές: παραγωγική, εμπορική, οικονομική — με αιτιολόγηση και παραδείγματα (ΟΤΕ, βιοτεχνίες ένδυσης, τράπεζες, σούπερ μάρκετ)· όλες αλληλένδετες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Να ονομάζονται σωστά οι λειτουργίες με την ορολογία του βιβλίου και να δίνεται γιατί για καθεμία.
• Τα παραδείγματα να είναι πραγματικές επιχειρήσεις και να συνδέονται με τη συγκεκριμένη λειτουργία.
• Ενδεικτική απάντηση — αξιολογείται η τεκμηρίωση, όχι η «σωστή» ιεράρχηση.

Ερώτηση 2 — Επικρατέστερη λειτουργία ανά επιχείρηση

Ερώτηση: Ποια είναι η επικρατέστερη λειτουργία των παρακάτω επιχειρήσεων και οργανισμών; ● θέατρο «Αυλαία» ● Τσιμέντα «ΤΙΤΑΝ» ● Πολυκαταστήματα «Λαμπρόπουλος» ● Τράπεζα Πίστεως ● Συμβολαιογραφείο «Λ. Καραγιάννη» ● Εταιρία Παροχής Χρηματιστηριακών Υπηρεσιών

Απάντηση:

• Θέατρο «Αυλαία» → παραγωγική λειτουργία: παράγει την υπηρεσία του θεάματος (παράσταση) συνδυάζοντας συντελεστές (ηθοποιούς, σκηνή, εξοπλισμό)· ανήκει στις υπηρεσίες θεάματος του τριτογενούς τομέα.
• Τσιμέντα «ΤΙΤΑΝ» → παραγωγική λειτουργία: βιομηχανία μεταποίησης — επεξεργασία πρώτων υλών, αλυσίδα παραγωγής, ποιοτικός έλεγχος.
• Πολυκαταστήματα «Λαμπρόπουλος» → εμπορική λειτουργία: δεν παράγουν, διαθέτουν προϊόντα στην αγορά — έρευνα αγοράς, προώθηση, πώληση, δίκτυο διανομής.
• Τράπεζα Πίστεως → οικονομική λειτουργία: καταθέσεις, δάνεια, ρόλος επενδυτή/δανειστή/οικονομικού διαχειριστή. (Το βιβλίο αναφέρει τις συναλλαγές μας σε χρήμα και ως παραγωγική λειτουργία των τραπεζών — μια πλήρης απάντηση σημειώνει ότι στην τράπεζα η «παραγωγή» είναι οικονομική υπηρεσία.)
• Συμβολαιογραφείο «Λ. Καραγιάννη» → θεσμική λειτουργία: το αντικείμενό του είναι οι νόμιμες πράξεις (καταστατικά, συμβόλαια, μεταβιβάσεις)· ταυτόχρονα, ως επιχείρηση παροχής υπηρεσιών, η παραγωγική του λειτουργία είναι η σύνταξη πράξεων. Και οι δύο απαντήσεις δικαιολογούνται· η θεσμική είναι η πιο χαρακτηριστική.
• Εταιρία Παροχής Χρηματιστηριακών Υπηρεσιών → οικονομική λειτουργία: αγοραπωλησίες μετοχών, διαχείριση κεφαλαίων (το βιβλίο, σελ. 33, λέει ότι η αγορά μετοχών γίνεται «μέσω της παραγωγικής λειτουργίας των χρηματιστηριακών εταιριών» — δηλαδή η υπηρεσία που παράγουν είναι οικονομική).
• Γενικός κανόνας: βιομηχανίες/θέαμα → παραγωγική, εμπόριο → εμπορική, τράπεζες/χρηματιστήριο → οικονομική, νομικές πράξεις → θεσμική.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αυλαία: παραγωγική · ΤΙΤΑΝ: παραγωγική · Λαμπρόπουλος: εμπορική · Τράπεζα Πίστεως: οικονομική · Συμβολαιογραφείο: θεσμική (ή παραγωγική υπηρεσιών) · Χρηματιστηριακή: οικονομική.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Να αιτιολογείται κάθε αντιστοίχιση με το περιεχόμενο της λειτουργίας όπως ορίζεται στην ενότητα.
• Η ερώτηση δεν έχει «μία» απάντηση από το βιβλίο — ενδεικτική· μετρά η συνέπεια της αιτιολόγησης.
• Οι επωνυμίες είναι της εποχής του βιβλίου (Τράπεζα Πίστεως, Λαμπρόπουλος)· δεν επηρεάζει την απάντηση.

Άσκηση αντιστοίχισης — Περιεχόμενο κάθε λειτουργίας

Ερώτηση: Αντιστοιχίστε τα στοιχεία της αριστερής στήλης με τα στοιχεία της δεξιάς. Συντελεστές παραγωγής · Οργάνωση, διεύθυνση, έλεγχος · Προϊόντα, έρευνα αγοράς, σχεδιασμός προϊόντων, ανάγκες καταναλωτών · Λογαριασμοί καταθέσεων, δάνεια, φορολόγηση, αύξηση κεφαλαίου · Νόμοι, εργασιακές σχέσεις, συλλογικές διαπραγματεύσεις, ρυθμιστικές διατάξεις · Τρόπος επικοινωνίας μεταξύ υφισταμένων και προϊσταμένων, αυστηρή πειθαρχία, εμπιστοσύνη στο ανθρώπινο δυναμικό · Εισροές, εκροές, περιβάλλον επιχείρησης, η επιχείρηση ως σύστημα — Εμπορική λειτουργία · Διοικητική λειτουργία · Θεσμική λειτουργία · Παραγωγική λειτουργία · Οικονομική λειτουργία · Συστημική λειτουργία · Πολιτισμική λειτουργία

Απάντηση:

• Συντελεστές παραγωγής → Παραγωγική λειτουργία (σελ. 33: η επιχείρηση συνδυάζει και αξιοποιεί συντελεστές παραγωγής για να παράγει).
• Οργάνωση, διεύθυνση, έλεγχος → Διοικητική λειτουργία (σελ. 35: προγραμματίζει, οργανώνει, διευθύνει, ελέγχει, αποφασίζει).
• Προϊόντα, έρευνα αγοράς, σχεδιασμός προϊόντων, ανάγκες καταναλωτών → Εμπορική λειτουργία (σελ. 34).
• Λογαριασμοί καταθέσεων, δάνεια, φορολόγηση, αύξηση κεφαλαίου → Οικονομική λειτουργία (σελ. 34).
• Νόμοι, εργασιακές σχέσεις, συλλογικές διαπραγματεύσεις, ρυθμιστικές διατάξεις → Θεσμική λειτουργία (σελ. 34-35).
• Τρόπος επικοινωνίας υφισταμένων-προϊσταμένων, αυστηρή πειθαρχία, εμπιστοσύνη στο ανθρώπινο δυναμικό → Πολιτισμική λειτουργία (σελ. 35: η κουλτούρα της επιχείρησης).
• Εισροές, εκροές, περιβάλλον, η επιχείρηση ως σύστημα → Συστημική λειτουργία (σελ. 35).

Σύνοψη: Συντελεστές→Παραγωγική · Οργάνωση/διεύθυνση/έλεγχος→Διοικητική · Έρευνα αγοράς→Εμπορική · Καταθέσεις/δάνεια→Οικονομική · Νόμοι→Θεσμική · Επικοινωνία/πειθαρχία→Πολιτισμική · Εισροές/εκροές→Συστημική.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Επτά ζεύγη, ένα προς ένα — αν σας περισσέψει λειτουργία, κάποιο ζεύγος είναι λάθος.
• Συχνή σύγχυση: «οργάνωση» (διοικητική) με «η επιχείρηση ως σύστημα» (συστημική).