Λύσεις — Αναπαραγωγή Αγροτικών Ζώων (σελ. 109) – ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Β ΕΠΑΛ
Λύσεις — Αναπαραγωγή Αγροτικών Ζώων
Λύσεις στις 17 ερωτήσεις του κεφαλαίου: γεννητικό σύστημα άρρενος και θηλυκού θηλαστικού, γαμετογένεση, γονιμοποίηση, κυοφορία, τοκετός, ήβη, οίστρος, ορμονικός έλεγχος και επεμβάσεις του ανθρώπου στην αναπαραγωγή (συγχρονισμός οίστρου, τεχνητή σπερματέγχυση).
Μέρη γεννητικού συστήματος άρρενος θηλαστικού
Ερώτηση: Ποια είναι τα μέρη του γεννητικού συστήματος του άρρενος θηλαστικού;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 96, ΠΕΡΙΛΗΨΗ σελ. 103): «Τα μέρη του γεννητικού συστήματος του άρρενος θηλαστικού είναι: οι όρχεις, η επιδιδυμίδα, ο σπερματικός πόρος, η ουρήθρα, το πέος και οι βοηθητικοί αδένες.» — αναλυτικά (σελ. 96-98) αναφέρονται επίσης ο σπερματικός τόνος και η πόσθη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα μέρη του γεννητικού συστήματος του αρσενικού θηλαστικού είναι: οι όρχεις, η επιδιδυμίδα, ο σπερματικός τόνος, ο σπερματικός πόρος, η ουρήθρα, το πέος, η πόσθη και οι βοηθητικοί αδένες (κυστοειδείς αδένες, προστάτης, αδένες Cowper).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Λειτουργία των μερών του γεννητικού συστήματος του άρρενος
Ερώτηση: Ποια είναι η λειτουργία των μερών του γεννητικού συστήματος του άρρενος θηλαστικού;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 96-98): όρχεις «παράγουν τους αρσενικούς γαμέτες (σπερματοζωάρια) και τις ανδρικές ορμόνες (ανδρογόνα)»· επιδιδυμίδα «όπου συμπληρώνεται η ωρίμανση των σπερματοζωαρίων και η αποθήκευση αυτών»· σπερματικός τόνος «συνδέει τον όρχι με το υπόλοιπο σώμα... συμβάλλουν στη στήριξη και στη ρύθμιση της θερμοκρασίας»· σπερματικός πόρος «αγωγός που ξεκινά από την ουρά της επιδιδυμίδας και καταλήγει στη σπερματοδόχο κύστη»· ουρήθρα «χρησιμεύει για τη μεταφορά του σπέρματος, αλλά και των ούρων»· πέος «το όργανο της συνουσίας... με το οποίο γίνεται η εκσπερμάτιση»· πόσθη «το μέρος εκείνο του δέρματος, που καλύπτει τη βάλανο του πέους».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι όρχεις παράγουν τα σπερματοζωάρια και τις ανδρικές ορμόνες (ανδρογόνα). Η επιδιδυμίδα ολοκληρώνει την ωρίμανση και αποθηκεύει τα σπερματοζωάρια. Ο σπερματικός τόνος συνδέει τον όρχι με το σώμα (νεύρα, αγγεία) και συμβάλλει στη στήριξη/ρύθμιση θερμοκρασίας των όρχεων. Ο σπερματικός πόρος μεταφέρει τα σπερματοζωάρια από την επιδιδυμίδα στη σπερματοδόχο κύστη. Η ουρήθρα μεταφέρει το σπέρμα (και τα ούρα) προς τα έξω. Το πέος είναι το όργανο της συνουσίας, με το οποίο γίνεται η εκσπερμάτιση μέσα στον κόλπο του θηλυκού. Η πόσθη καλύπτει τη βάλανο του πέους όταν δεν είναι σε στύση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Βοηθητικοί αδένες του άρρενος και λειτουργία τους
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι βοηθητικοί αδένες του γεννητικού συστήματος του άρρενος θηλαστικού και ποια είναι η λειτουργία τους;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 97-98): «Οι βοηθητικοί αδένες είναι: 1) Οι κυστοειδείς αδένες, που το έκκριμά τους είναι κυρίως φρουκτόζη και σορβιτόλη, που είναι οι κύριες πηγές ενέργειας για τα σπερματοζωάρια... επίσης εκκρίνουν ουσίες που ρυθμίζουν το pH... 2) Ο προστάτης... Το έκκριμά του περιέχει πολλά ανόργανα ιόντα... βοηθά στη θρέψη και την αύξηση της κινητικότητας του σπέρματος και συμβάλλει στην αύξηση του όγκου... δίνει τη χαρακτηριστική οσμή του σπέρματος και 3) Οι αδένες του Cowper... που το έκκριμά τους ξεπλένει τα υπολείμματα των ούρων από την ουρήθρα».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βοηθητικοί αδένες είναι τρεις: 1) οι κυστοειδείς αδένες, που εκκρίνουν φρουκτόζη και σορβιτόλη (κύριες πηγές ενέργειας για τα σπερματοζωάρια) και ρυθμίζουν το pH του σπέρματος· 2) ο προστάτης, που εκκρίνει ανόργανα ιόντα (νατρίου, χλωρίου, ασβεστίου, μαγνησίου) που θρέφουν και αυξάνουν την κινητικότητα του σπέρματος, αυξάνει τον όγκο του και του δίνει τη χαρακτηριστική οσμή· 3) οι αδένες του Cowper (βολβουρηθραίοι), που το έκκριμά τους ξεπλένει τα υπολείμματα των ούρων από την ουρήθρα πριν την εκσπερμάτιση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Μέρη και λειτουργία γεννητικού συστήματος θηλυκού θηλαστικού
Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελείται το γεννητικό σύστημα του θηλυκού θηλαστικού και ποια είναι η λειτουργία του καθενός;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 98-100, ΠΕΡΙΛΗΨΗ σελ. 103): «Τα μέρη του γεννητικού συστήματος του θηλυκού θηλαστικού είναι: οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες ή ωαγωγοί, η μήτρα, ο κόλπος και το αιδοίο.» — ωοθήκες «παράγουν τους θηλυκούς γαμέτες (ωάρια) και τις θηλυκές ορμόνες»· σάλπιγγες «Στις σάλπιγγες γίνεται η γονιμοποίηση του ωαρίου»· μήτρα «αποστολή έχει τη θρέψη του εμβρύου κατά την διάρκεια της κυοφορίας του»· κόλπος «κατά την οχεία δέχεται το γεννητικό όργανο του άρρενος»· αιδοίο «το εξωτερικό μέρος των γεννητικών οργάνων του θηλυκού».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το γεννητικό σύστημα του θηλυκού θηλαστικού αποτελείται από: τις ωοθήκες (παράγουν ωάρια και θηλυκές ορμόνες — οιστρογόνα, προγεσταγόνα), τις σάλπιγγες/ωαγωγούς (συλλέγουν το ωάριο και είναι ο τόπος της γονιμοποίησης), τη μήτρα (κέρατα, σώμα, τράχηλος — θρέψη του εμβρύου κατά την κυοφορία), τον κόλπο (δέχεται το γεννητικό όργανο του αρσενικού κατά την οχεία) και το αιδοίο (εξωτερικό μέρος, με την κλειτορίδα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τι είναι η ωογένεση
Ερώτηση: Τι είναι η ωογένεση;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 100): «Η ωογένεση αρχίζει από τη εμβρυϊκή περίοδο και ολοκληρώνεται κατά την είσοδο του ζώου στην ήβη... τα ωογόνια χάνουν την ικανότητά τους να πολλαπλασιάζονται και ονομάζονται ωοκύτταρα 1ης τάξεως... Κατά την ωρίμανση κάθε ωοκύτταρο 1ης τάξεως μετατρέπεται σε ωοκύτταρο 2ης τάξεως, το οποίο στη συνέχεια με μια μειωτική διαίρεση δίνει ένα ωάριο, που έχει Ν χρωματοσώματα».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ωογένεση είναι η διαδικασία σχηματισμού των ωαρίων στις ωοθήκες: αρχίζει στην εμβρυϊκή περίοδο (σχηματισμός ωογονίων, που πριν τη γέννηση γίνονται ωοκύτταρα 1ης τάξεως, καθένα με το δικό του αρχέγονο ωοθυλάκιο) και ολοκληρώνεται με την είσοδο του ζώου στην ήβη, όταν κάθε ωοκύτταρο 1ης τάξεως ωριμάζει σε ωοκύτταρο 2ης τάξεως και, με μια μειωτική διαίρεση, δίνει το ωάριο (απλοειδές, Ν χρωματοσώματα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Σπερματογένεση και μετακίνηση σπερματοζωαρίων
Ερώτηση: Περιγράψτε τη σπερματογένεση και τη μετακίνηση των σπερματοζωαρίων.
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 100-101): «στο τοίχωμα των σπερματικών σωληνάριων υπάρχει το σπερματικό επιθήλιο, που αποτελείται από τα σπερματογόνια κύτταρα και τα κύτταρα Sertoli. Τα σπερματογόνια κύτταρα, που έχουν στον πυρήνα 2Ν χρωματοσώματα, μετά από μιτωτικές και μειωτικές διαιρέσεις παράγουν τις σπερματίδες. Οι σπερματίδες ενώνονται με τα κύτταρα Sertoli, τρέφονται και μεταμορφώνονται σε σπερματοζωάρια... Τα σχηματισθέντα σπερματοζωάρια προωθούνται... προς την κεφαλή της επιδιδυμίδας. Στην επιδιδυμίδα... αποθηκεύονται και ωριμάζουν... Στη συνέχεια, δια μέσου του σπερματικού πόρου, έρχονται στην σπερματοδόχο κύστη... Κατά την εκσπερμάτιση, τα σπερματοζωάρια, δια μέσου των εκσπερματικών πόρων, έρχονται στην ουρήθρα... και εξέρχονται του σώματος δια μέσου του πέους».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σπερματογένεση γίνεται στα σπερματικά σωληνάρια των όρχεων: τα σπερματογόνια κύτταρα (2Ν χρωματοσώματα), μετά από μιτωτικές και μειωτικές διαιρέσεις, παράγουν σπερματίδες, οι οποίες ενώνονται με τα κύτταρα Sertoli, τρέφονται και μεταμορφώνονται σε σπερματοζωάρια (Ν χρωματοσώματα). Στη συνέχεια τα σπερματοζωάρια μετακινούνται: προωθούνται προς την κεφαλή της επιδιδυμίδας, όπου αποθηκεύονται και ωριμάζουν (γίνονται ικανά να γονιμοποιήσουν)· μέσω του σπερματικού πόρου φτάνουν στη σπερματοδόχο κύστη, όπου παραμένουν μέχρι την επόμενη εκσπερμάτιση· κατά την εκσπερμάτιση περνούν μέσω των εκσπερματικών πόρων στην ουρήθρα και, αφού αραιωθούν και δραστηριοποιηθούν, εξέρχονται από το σώμα μέσω του πέους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τι είναι το ζυγωτό
Ερώτηση: Τι είναι το ζυγωτό (προέλευση και εξέλιξη);
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 100): «Η εξέλιξη των γεννητικών κυττάρων ή γαμετών αρχίζει με το φαινόμενο της γονιμοποίησης, που είναι η διείσδυση του σπερματοζωαρίου στο ωάριο και η δημιουργία ενός νέου διπλοειδούς κυττάρου, δηλ. με 2Ν χρωματοσώματα, αφού οι δύο πυρήνες των γαμετών συγχωνεύονται. Το νέο κύτταρο ονομάζεται ζυγωτό και αμέσως μετά το σχηματισμό του αρχίζει να πολλαπλασιάζεται, ενώ ταυτόχρονα κατέρχεται στη μήτρα όπου εγκαθίσταται και εξελίσσεται σε έμβρυο.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το ζυγωτό είναι το νέο διπλοειδές κύτταρο (2Ν χρωματοσώματα) που προκύπτει από τη γονιμοποίηση, δηλαδή τη διείσδυση του σπερματοζωαρίου στο ωάριο και τη συγχώνευση των δύο πυρήνων τους. Αμέσως μετά το σχηματισμό του αρχίζει να πολλαπλασιάζεται, κατεβαίνει στη μήτρα, εγκαθίσταται εκεί και εξελίσσεται σε έμβρυο, το οποίο τελικά, μετά την ολοκλήρωση της κυοφορίας, εξέρχεται από τη μητέρα με τη διαδικασία του τοκετού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Διάρκεια κυοφορίας διαφόρων ζώων
Ερώτηση: Ποια είναι η διάρκεια της κυοφορίας στην αγελάδα, στην προβατίνα, στην αίγα, στη χοίρο και στην κουνέλα;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 103, πίνακας διάρκειας κυοφορίας): «Αγελάδα: 279-290 [ημέρες]· Προβατίνα - Αίγα: 143-157· Χοίρο: 114· Κουνέλα: 30-32».
Σύνοψη: Η διάρκεια της κυοφορίας είναι: αγελάδα 279-290 ημέρες, προβατίνα και αίγα 143-157 ημέρες, χοίρος 114 ημέρες, κουνέλα 30-32 ημέρες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα τρία στάδια του τοκετού
Ερώτηση: Περιγράψτε τα τρία στάδια του τοκετού.
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 103-104): «Το πρώτο στάδιο ή στάδιο της διαστολής, κατά το οποίο διαστέλλεται ο τράχηλος της μήτρας, χαλαρώνουν οι πυελικοί σύνδεσμοι και απασβεστώνονται μερικώς τα οστά της λεκάνης... με την επίδραση των ορμονών ωκυτοκίνης (συσπάσεις μήτρας) και ρελαξίνης (διαστολή τραχήλου...)»· «Το δεύτερο στάδιο ή στάδιο της εξώθησης, κατά το οποίο έχουμε την έξοδο του εμβρύου. Το στάδιο αυτό δεν πρέπει να διαρκέσει πάρα πολύ, γιατί βρίσκεται σε κίνδυνο η ζωή του εμβρύου»· «Το τρίτο στάδιο ή στάδιο της υστεροτοκίας, κατά το οποίο αποβάλλεται ο πλακούντας και μετά από μερικές ημέρες, η μήτρα επανέρχεται στις κανονικές της διαστάσεις».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πρώτο στάδιο (διαστολής): διαστέλλεται ο τράχηλος της μήτρας, χαλαρώνουν οι πυελικοί σύνδεσμοι και απασβεστώνονται μερικώς τα οστά της λεκάνης, με τη βοήθεια των ορμονών ωκυτοκίνης (συσπάσεις μήτρας) και ρελαξίνης (διαστολή τραχήλου/χαλάρωση συνδέσμων). Το δεύτερο στάδιο (εξώθησης): γίνεται η έξοδος του εμβρύου — δεν πρέπει να καθυστερήσει, γιατί κινδυνεύει η ζωή του εμβρύου από έλλειψη οξυγόνου. Το τρίτο στάδιο (υστεροτοκίας): αποβάλλεται ο πλακούντας και η μήτρα, μετά από λίγες ημέρες, επανέρχεται στις κανονικές της διαστάσεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τι είναι η ήβη
Ερώτηση: Τι είναι η ήβη;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 104): «Ήβη ονομάζουμε την περίοδο της ζωής του ζώου κατά την οποία αρχίζει η πλήρης λειτουργία των γεννητικών του οργάνων (περίοδος πλήρους γενετικής ωριμότητας). Συγκεκριμένα, ήβη είναι το στάδιο εκείνο της ανάπτυξης του οργανισμού, το οποίο χαρακτηρίζεται: α. από την έναρξη παραγωγής και ελευθέρωσης γαμετών... ικανών για γονιμοποίηση, β. από την αμοιβαία επιθυμία και ικανότητα των δύο φύλων για συνεύρεση».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ήβη είναι η περίοδος της ζωής του ζώου κατά την οποία αρχίζει η πλήρης λειτουργία των γεννητικών του οργάνων (πλήρης γενετική ωριμότητα), και χαρακτηρίζεται από: α) την έναρξη παραγωγής και ελευθέρωσης γαμετών ικανών για γονιμοποίηση, και β) την αμοιβαία επιθυμία και ικανότητα των δύο φύλων για συνεύρεση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Παράγοντες εμφάνισης της ήβης
Ερώτηση: Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η εμφάνιση της ήβης;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 104-105): «Γενετικοί παράγοντες (φυλή, ατομική παραλλακτικότητα), Φωτοπερίοδος, Διατροφή, Εποχή γέννησης (για τα αιγοπρόβατα), Κλιματολογικοί παράγοντες (στις τροπικές περιοχές η ήβη εμφανίζεται νωρίτερα...), Φύλο ζώου (τα θηλυκά ζώα είναι πιο πρώιμα), Είδος ζώου, Υγιεινή, Συνθήκες εκτροφής (Η παρουσία αρσενικών ζώων επισπεύδει την εμφάνιση της ήβης)».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η εμφάνιση της ήβης εξαρτάται από: γενετικούς παράγοντες (φυλή, ατομική παραλλακτικότητα), τη φωτοπερίοδο, τη διατροφή, την εποχή γέννησης (στα αιγοπρόβατα), κλιματολογικούς παράγοντες (στις τροπικές περιοχές εμφανίζεται νωρίτερα απ' ό,τι στις εύκρατες), το φύλο (τα θηλυκά είναι πιο πρώιμα), το είδος του ζώου, την υγιεινή, και τις συνθήκες εκτροφής (η παρουσία αρσενικών επισπεύδει την εμφάνισή της).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οίστρος και οιστρικός κύκλος
Ερώτηση: Τι είναι ο οίστρος και ο οιστρικός κύκλος;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 105-106): «Οίστρος καλείται η περίοδος του οιστρικού κύκλου κατά την οποία το θηλυκό ζώο είναι δεκτικό ή αναζητά το αρσενικό και επιτρέπει την επίβαση. Κατά την περίοδο του οίστρου ή λίγο μετά τη λήξη του, πραγματοποιείται η ωοθυλακιορρηξία.»· «Ο κύκλος της γενετησιακής δραστηριότητας καλείται οιστρικός κύκλος. Στα διάφορα είδη των αγροτικών ζώων ο οιστρικός κύκλος διαρκεί 17 - 21 ημέρες.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οίστρος είναι η περίοδος του οιστρικού κύκλου κατά την οποία το θηλυκό ζώο είναι δεκτικό στο αρσενικό, το αναζητά και επιτρέπει την επίβαση — κατά τη διάρκειά του ή λίγο μετά τη λήξη του γίνεται η ωοθυλακιορρηξία. Οιστρικός κύκλος είναι ο κύκλος της γενετησιακής δραστηριότητας του θηλυκού, που στα αγροτικά ζώα διαρκεί 17-21 ημέρες και περιλαμβάνει διαδοχικές ορμονικές/σωματικές μεταβολές που αποσκοπούν στην απελευθέρωση ωαρίων, στην εκδήλωση επιθυμίας για σύζευξη και στην προετοιμασία της μήτρας για εμφύτευση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ορμονικός έλεγχος της αναπαραγωγής
Ερώτηση: Περιγράψτε τον τρόπο που γίνεται ο ορμονικός έλεγχος της αναπαραγωγής.
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 106-107): «η ωοθήκη ωριμάζει και αρχίζει να παράγει οιστρογόνα... επενεργούν στον υποθάλαμο και αυτός στη συνέχεια επενεργεί στην υπόφυση με αποτέλεσμα να έχουμε την έκκριση της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH)... προκαλεί ανάπτυξη των ωοθυλακίων και την έκκριση περισσότερων οιστρογόνων... με αποτέλεσμα να εκκρίνεται περισσότερη [FSH] αλλά και ωχρινοποιητικής ορμόνης (LH), που προκαλεί ωοθυλακιορρηξία και απελευθέρωση του ωχρού σωματίου. Στην περίπτωση που το ωάριο... γονιμοποιηθεί... εκκρίνεται από το ωχρό σωμάτιο προγεστερόνη, η οποία προετοιμάζει τη μήτρα... Επιπλέον σταματά την παραγωγή FSH και LH... Στο τέλος της εγκυμοσύνης η μήτρα παράγει την ορμόνη προσταγλαδίνη, που σταματά τη δράση του ωχρού και προκαλεί τον τοκετό.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πριν την ήβη, η ωοθήκη αρχίζει να παράγει οιστρογόνα, που επενεργούν στον υποθάλαμο και αυτός στην υπόφυση, προκαλώντας έκκριση ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH). Η FSH αναπτύσσει τα ωοθυλάκια και αυξάνει τα οιστρογόνα, που με τη σειρά τους αυξάνουν την έκκριση FSH αλλά και ωχρινοποιητικής ορμόνης (LH), η οποία προκαλεί ωοθυλακιορρηξία και σχηματισμό ωχρού σωματίου. Αν το ωάριο γονιμοποιηθεί, το ωχρό σωμάτιο εκκρίνει προγεστερόνη, που προετοιμάζει/διατηρεί τη μήτρα για την εγκυμοσύνη και σταματά την έκκριση FSH/LH (διακοπή οιστρικών κύκλων). Στο τέλος της εγκυμοσύνης η μήτρα παράγει προσταγλαδίνη, που σταματά τη δράση του ωχρού σωματίου και προκαλεί τον τοκετό. Αν το ωάριο δεν γονιμοποιηθεί, δεν σχηματίζεται ωχρό σωμάτιο/προγεστερόνη, συνεχίζεται η έκκριση οιστρογόνων-FSH-LH και εμφανίζεται νέος οίστρος με νέα ωοθυλακιορρηξία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πώς γίνεται ο συγχρονισμός του οίστρου
Ερώτηση: Πώς γίνεται ο συγχρονισμός του οίστρου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 107): «Ο συγχρονισμός του οίστρου γίνεται με την εισαγωγή στον κόλπο της προβατίνας σπόγγου με προγεσταγόνο (συνθετική προγεστερόνη), που αναστέλλει τη λειτουργία των ωοθηκών, για διάστημα 13 ημερών συνήθως. Στη συνέχεια αφαιρούνται οι σπόγγοι και ταυτόχρονα γίνεται ενδομυϊκή ένεση ορμόνης PMSG... Η ωοθήκη δραστηριοποιείται εκ νέου, με αποτέλεσμα σε δύο ημέρες από την εξαγωγή των σπόγγων, να έχουμε εμφάνιση οίστρου και να γίνεται φυσική οχεία ή τεχνητή σπερματέγχυση.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εισάγεται στον κόλπο της προβατίνας ένας σπόγγος εμποτισμένος με προγεσταγόνο (συνθετική προγεστερόνη), που αναστέλλει τη λειτουργία των ωοθηκών για περίπου 13 ημέρες. Μετά την αφαίρεση του σπόγγου γίνεται ταυτόχρονα ενδομυϊκή ένεση της ορμόνης PMSG (δρα όπως η FSH), η ωοθήκη ενεργοποιείται εκ νέου και σε περίπου 2 ημέρες εμφανίζεται οίστρος, οπότε γίνεται φυσική οχεία ή τεχνητή σπερματέγχυση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πλεονεκτήματα συγχρονισμού του οίστρου
Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα του συγχρονισμού του οίστρου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 107): «Τα πλεονεκτήματα του συγχρονισμού του οίστρου είναι: Η ευκολότερη διάθεση των παραγόμενων ζωοκομικών προϊόντων... και η επίτευξη καλύτερων τιμών· Η μεγαλύτερη γαλακτοπαραγωγή, λόγω πρωιμότητας των τοκετών· Η οικονομικότερη και σωστότερη διατροφή των εγκύων προβατίνων...· Ο ακριβής έλεγχος των συζεύξεων και η εφαρμογή της τεχνητής σπερματέγχυσης· Η καλύτερη αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πλεονεκτήματα είναι: ευκολότερη διάθεση των παραγόμενων προϊόντων και καλύτερες τιμές (ίδιο βάρος αρνιών, προσαρμογή στην αγορά)· μεγαλύτερη γαλακτοπαραγωγή λόγω πρωιμότητας των τοκετών· οικονομικότερη/σωστότερη διατροφή των εγκύων προβατίνων (ίδιο στάδιο εγκυμοσύνης για όλες)· ακριβής έλεγχος των συζεύξεων και δυνατότητα τεχνητής σπερματέγχυσης· και καλύτερη αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού λόγω προγραμματισμού των εργασιών του κοπαδιού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πώς γίνεται η τεχνητή σπερματέγχυση
Ερώτηση: Πώς γίνεται η τεχνητή σπερματέγχυση;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 107): «Της τεχνητής σπερματέγχυσης προηγείται: α. η σπερματοληψία, με τη χρήση του τεχνητού κόλπου... β. ο έλεγχος της ποιότητας του σπέρματος γ. η αραίωση, (με μια εκσπερμάτιση μπορούν να γονιμοποιηθούν πολλά θηλυκά ζώα...) δ. η κατάψυξη αυτού, σε θερμοκρασία -196 °C, με τη χρήση υγρού αζώτου... Το κατεψυγμένο σπέρμα διατηρείται για πολλά χρόνια.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Προηγείται: α) η σπερματοληψία (με τεχνητό κόλπο), β) ο έλεγχος ποιότητας του σπέρματος, γ) η αραίωσή του (ώστε με μία εκσπερμάτιση να γονιμοποιηθούν πολλά θηλυκά και να αξιοποιηθούν καλύτερα τα καλά αρσενικά), και δ) η κατάψυξή του στους -196°C με υγρό άζωτο, ώστε να διατηρείται για πολλά χρόνια. Στη συνέχεια το σπέρμα μεταφέρεται τεχνητά στα γεννητικά όργανα του θηλυκού, τη στιγμή του οίστρου, χωρίς φυσική οχεία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Περιπτώσεις εφαρμογής τεχνητής σπερματέγχυσης
Ερώτηση: Σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται τεχνητή σπερματέγχυση;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 107-108): «Η τεχνητή σπερματέγχυση εφαρμόζεται όταν: Τα αρσενικά ζώα με καλές παραγωγικές ιδιότητες είναι λίγα και δεν μπορούν να γονιμοποιήσουν όλα τα θηλυκά με φυσική οχεία. Τα ζώα δεν είναι δυνατόν να έλθουν σε επαφή, γιατί βρίσκονται σε διαφορετικές περιοχές, ή γιατί υπάρχει μεγάλη διαφορά στο μέγεθός τους. Τα αρσενικά ζώα με καλές παραγωγικές ιδιότητες δεν βρίσκονται στη ζωή, αλλά το σπέρμα τους έχει διατηρηθεί. Το ένα από τα δύο ζώα πάσχει από μεταδοτική ασθένεια των γεννητικών οργάνων και θα μολύνει το άλλο.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η τεχνητή σπερματέγχυση εφαρμόζεται όταν: τα αρσενικά με καλές παραγωγικές ιδιότητες είναι λίγα και δεν αρκούν για φυσική οχεία όλων των θηλυκών· τα ζώα δεν μπορούν να έρθουν σε επαφή (διαφορετικές περιοχές ή μεγάλη διαφορά μεγέθους)· τα καλά αρσενικά δεν βρίσκονται πια στη ζωή αλλά το σπέρμα τους έχει διατηρηθεί κατεψυγμένο· ή όταν το ένα από τα δύο ζώα πάσχει από μεταδοτική ασθένεια των γεννητικών οργάνων και θα μόλυνε το άλλο με φυσική οχεία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
