Λύσεις — Εκτροφή Χοίρων (σελ. 285) – ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Β ΕΠΑΛ
Λύσεις — Εκτροφή Χοίρων
Λύσεις στις 27 ερωτήσεις του κεφαλαίου: σημασία/προβλήματα της χοιροτροφίας, φυλές χοίρων, ονοματολογία, σήμανση, αναπαραγωγή, διατροφή, σταυλισμός, περιποιήσεις χοιριδίων/χοιρομητέρων, υγιεινή και ποιότητα χοιρινού κρέατος.
Λόγοι που έκαναν τη χοιροτροφία σημαντικό κλάδο
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι λόγοι που έκαναν τη χοιροτροφία ένα σημαντικό κτηνοτροφικό κλάδο;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 258, §3.1): «1. αποτελεί πλούσια πηγή ζωικών πρωτεϊνών, πιο φθηνή... 2. οι χοίροι είναι πολύτοκα ζώα και έχουν γρήγορο ρυθμό αναπαραγωγής και ανάπτυξης... 3. οι χοίροι μπορούν να εκτραφούν ομαδικά σε περιορισμένο κλειστό χώρο 4. οι χοίροι έχουν υψηλό δείκτη μετατρεψιμότητας της τροφής... 5. είναι αρκετά επικερδής κλάδος.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι λόγοι είναι πέντε: 1) η χοιροτροφία αποτελεί πλούσια και φθηνή πηγή ζωικών πρωτεϊνών σε σύγκριση με τα άλλα είδη κρέατος· 2) οι χοίροι είναι πολύτοκα ζώα με γρήγορο ρυθμό αναπαραγωγής και ανάπτυξης, οπότε παράγεται μεγάλη ποσότητα κρέατος σε σύντομο διάστημα (απόδοση σε σφάγιο ~70%)· 3) μπορούν να εκτραφούν ομαδικά σε περιορισμένο κλειστό χώρο· 4) έχουν υψηλό δείκτη μετατρεψιμότητας της τροφής (~2,8 kg τροφής για 1 kg αύξησης βάρους), που επιδρά θετικά στο κόστος παραγωγής· 5) είναι επικερδής κλάδος, εξασφαλίζοντας καλό εισόδημα στους παραγωγούς και ωφελώντας την εθνική οικονομία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Κυριότερα προβλήματα της χοιροτροφίας
Ερώτηση: Ποια είναι τα κυριότερα προβλήματα της χοιροτροφίας;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 258): «η άνοδος του βιοτικού επιπέδου... δεν συνοδεύτηκε από ανάλογη αύξηση της κατανάλωσης χοιρινού κρέατος... η τιμή διάθεσης του χοιρινού κρέατος εξαρτάται από τις συνθήκες της αγοράς... οι εισαγωγές χοιρινού κρέατος σε χαμηλές τιμές... το υψηλό κόστος των επενδύσεων... η συγκέντρωση πολλών ζώων σε περιορισμένο χώρο είναι δυνατόν να προκαλέσει σοβαρά υγειονομικά προβλήματα... τα απόβλητά τους δημιουργούν έντονα προβλήματα ρύπανσης.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κυριότερα προβλήματα είναι: η άνοδος του βιοτικού επιπέδου χωρίς ανάλογη αύξηση της κατανάλωσης χοιρινού κρέατος, η εξάρτηση της τιμής διάθεσης από τις συνθήκες της αγοράς (προσφορά-ζήτηση), οι εισαγωγές χοιρινού κρέατος σε χαμηλές τιμές, το υψηλό κόστος επενδύσεων σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος του χρήματος, ο κίνδυνος ταχείας μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων λόγω συγκέντρωσης πολλών ζώων σε περιορισμένο χώρο, και τα προβλήματα ρύπανσης από τα απόβλητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Γιατί το κόστος παραγωγής χοιρινού κρέατος είναι μεγαλύτερο από της Ε.Ε.
Ερώτηση: Γιατί το κόστος παραγωγής χοιρινού κρέατος στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερο από το αντίστοιχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 258): «στη μη χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας... στη συνεχή αύξηση των τιμών των μέσων παραγωγής... στο υψηλό κόστος του χρήματος στην Ελλάδα... στη μη σωστή διατροφή των χοίρων... στη χρήση ζώων χαμηλού γενετικού δυναμικού... στις μέτριες συνθήκες εκτροφής και υγιεινής των ζώων.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κόστος είναι μεγαλύτερο κυρίως λόγω: μη χρήσης σύγχρονης τεχνολογίας, συνεχούς αύξησης των τιμών των μέσων παραγωγής (ζωοτροφές, καύσιμα, μηχανήματα, φάρμακα) ενώ οι τιμές πώλησης του χοιρινού μένουν σταθερές ή αυξάνονται λιγότερο, υψηλού κόστους του χρήματος στην Ελλάδα, μη σωστής διατροφής των χοίρων, χρήσης ζώων χαμηλού γενετικού δυναμικού και μέτριων συνθηκών εκτροφής και υγιεινής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Μέτρα αντιμετώπισης των προβλημάτων της ελληνικής χοιροτροφίας
Ερώτηση: Τι πρέπει να γίνει για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της ελληνικής χοιροτροφίας;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 258-259): «1. Να αυξηθεί η εγχώρια παραγωγή... 2. Να βελτιωθεί η ποιότητα... 3. Να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα του κλάδου... 4. Να δημιουργηθούν σύγχρονα σφαγεία και εργαστήρια κοπής και τυποποίησης... 5. Να οργανωθεί σωστά το δίκτυο εμπορίας... 6. Να επιμορφωθούν οι παραγωγοί... 7. Να μειωθεί η γραφειοκρατία... 8. Να μειωθεί το κόστος του χρήματος και οι περιορισμοί στη δανειοδότηση.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρέπει: 1) να αυξηθεί η εγχώρια παραγωγή για μείωση των εισαγωγών· 2) να βελτιωθεί η ποιότητα του παραγόμενου χοιρινού κρέατος· 3) να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα του κλάδου· 4) να δημιουργηθούν σύγχρονα σφαγεία και εργαστήρια κοπής/τυποποίησης· 5) να οργανωθεί σωστά το δίκτυο εμπορίας/διακίνησης· 6) να επιμορφωθούν οι παραγωγοί και να συνεργάζονται με κρατικές υπηρεσίες/συλλόγους· 7) να μειωθεί η γραφειοκρατία στην αδειοδότηση και τις υγειονομικές διατάξεις· 8) να μειωθεί το κόστος του χρήματος και οι περιορισμοί στη δανειοδότηση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Κυριότερες φυλές χοίρων
Ερώτηση: Ποιες είναι κυριότερες φυλές χοίρων;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 261-263, §3.3.2): «A) Large White... Β) Landrace... Γ) Hampshire... Δ) Duroc... Ε) Pietrain...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κυριότερες φυλές χοίρων είναι πέντε: η Large White (Αγγλία, μεγαλόσωμη, άσπρη, ανθεκτική, υψηλή γονιμότητα και καλή αξιοποίηση τροφής), η Landrace (Δανία, άσπρη, ανθεκτική, μεγάλη γονιμότητα και υψηλή γαλακτοπαραγωγή), η Hampshire (ΗΠΑ, μαύρη με λευκή ζώνη, καλές μητρικές ιδιότητες αλλά χαμηλός ρυθμός ανάπτυξης παχυνόμενων), η Duroc (ΗΠΑ, καστανή, πρώιμη, με μειονέκτημα τη μέτρια ποιότητα σφαγίου) και η Pietrain (Βέλγιο, σταχτιά με κηλίδες, «η φυλή των τεσσάρων χοιρομηρίων», με άριστη απόδοση σε καθαρό κρέας αλλά ευαισθησία στην καταπόνηση).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Κατηγορίες ζωικού πληθυσμού χοιροστασίου
Ερώτηση: Σε ποιες κατηγορίες διακρίνεται ο ζωικός πληθυσμός ενός χοιροστασίου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 264, §3.4): «Χοιρίδια... Νεαροί κάπροι... Νεαρές χοιρομητέρες... Παχυνόμενοι χοίροι... Κάπροι... Έγκυες χοιρομητέρες... Γαλακτοπαραγωγές χοιρομητέρες... Χοιρομητέρες προς επίβαση...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ζωικός πληθυσμός ενός χοιροστασίου διακρίνεται σε: χοιρίδια (θηλάζοντα ή πρώτης ανάπτυξης, μέχρι 20-25 kg), νεαρούς κάπρους, νεαρές χοιρομητέρες, παχυνόμενους χοίρους (για κρέας), κάπρους (επιβήτορες), έγκυες χοιρομητέρες, γαλακτοπαραγωγές χοιρομητέρες (μεταξύ τοκετού και απογαλακτισμού) και χοιρομητέρες προς επίβαση (μεταξύ απογαλακτισμού και σύλληψης).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Λόγοι και τρόποι σήμανσης των χοίρων
Ερώτηση: Για ποιους λόγους και πώς γίνεται η σήμανση των χοίρων;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 265, §3.5): «Η καλή οργάνωση μιας χοιροτροφικής εκμετάλλευσης απαιτεί σήμανση των ζώων... 1. Με στιγματισμό (τατουάζ)... 2. Με την τοποθέτηση πλαστικού ενωτίου... 3. Με εγκοπές σχήματος V στα αυτιά... 4. Με υποδερμική εμφύτευση πομπού ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σήμανση γίνεται για την καλή οργάνωση/διαχείριση του χοιροστασίου, την εύκολη μετακίνηση των ζώων και τη συλλογή στοιχείων γονιμότητας/παραγωγικότητας. Οι τρόποι είναι τέσσερις: 1) στιγματισμός (τατουάζ) στο αυτί (δύσκολη ανάγνωση, ακατάλληλο για σκουρόχρωμες φυλές)· 2) πλαστικό ενώτιο με τα στοιχεία του ζώου (η πιο διαδεδομένη μέθοδος, με κίνδυνο απώλειας)· 3) εγκοπές σχήματος V στα αυτιά που αντιπροσωπεύουν αριθμούς· 4) υποδερμική εμφύτευση πομπού ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων (σύγχρονη αλλά ακριβή μέθοδος).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται ο αριθμός παραγόμενων χοίρων
Ερώτηση: Από ποιους παράγοντες εξαρτάται ο αριθμός των παραγόμενων χοίρων ενός χοιροστασίου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 265-266, §3.6.1): «Τη γονιμότητα των χοιρομητέρων... Την παραγωγικότητα κάθε χοιρομητέρας... Τον αριθμό τοκετών ανά χοιρομητέρα το χρόνο... Τη θνησιμότητα των χοίρων στα διάφορα στάδια της ζωής τους...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αριθμός των παραγόμενων χοίρων εξαρτάται από: τη γονιμότητα των χοιρομητέρων (πόσες μένουν έγκυες και γεννούν κανονικά), την παραγωγικότητα κάθε χοιρομητέρας (8-12 ζωντανά χοιρίδια ανά τοκετό), τον αριθμό τοκετών ανά χοιρομητέρα το χρόνο (μεγαλώνει με μικρότερο διάστημα απογαλακτισμού-νέας εγκυμοσύνης) και τη θνησιμότητα των χοίρων στα διάφορα στάδια της ζωής τους, κυρίως στην περίοδο του θηλασμού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα/ποσότητα του σπέρματος του κάπρου
Ερώτηση: Αναφέρετε τους παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα και την ποσότητα του παραγόμενου σπέρματος του κάπρου.
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 266, §3.6.2): «οι παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα και την ποσότητα του παραγόμενου σπέρματος είναι η υψηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος, η κακή διατροφή, οι κακές συνθήκες διατήρησης του κάπρου, ο πυρετός..., η συνεχής παρουσία θηλυκών ζώων κοντά στο κελί του κάπρου και η υπερβολική χρήση ή η μη χρήση του κάπρου.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι παράγοντες είναι: η υψηλή θερμοκρασία περιβάλλοντος (≥29°C επηρεάζει αρνητικά), η κακή διατροφή, οι κακές συνθήκες διατήρησης του κάπρου, ο πυρετός σε περίπτωση ασθένειας, η συνεχής παρουσία θηλυκών ζώων κοντά στο κελί του κάπρου, και η υπερβολική ή η ανεπαρκής χρήση του κάπρου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τρόποι αναγνώρισης του οίστρου των χοιρομητέρων
Ερώτηση: Με ποιους τρόπους γίνεται η αναγνώριση του οίστρου των χοιρομητέρων;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 266-267, §3.6.3): «Η αναγνώριση του οίστρου είναι σχετικά δύσκολη και γίνεται: α) με την χρησιμοποίηση του κάπρου ανιχνευτή και β) με την αντίδραση της ακινησίας... πρέπει να συνεκτιμηθούν και τα άλλα συμπτώματα του οίστρου, όπως πρησμένο και κόκκινο αιδοίο, παρουσία κολλώδους βλέννας, έλξη προς τον κάπρο, αύξηση της κινητικότητας, ανορεξία και γρυλίσματα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αναγνώριση γίνεται με δύο κύριους τρόπους: α) με τη χρησιμοποίηση κάπρου ανιχνευτή, και β) με την αντίδραση της ακινησίας (το ζώο ακινητοποιείται όταν πιεσθεί η περιοχή της οσφύος και της λεκάνης). Συνεκτιμώνται επίσης άλλα συμπτώματα: πρησμένο και κόκκινο αιδοίο, κολλώδης βλέννα, έλξη προς τον κάπρο, αύξηση κινητικότητας, ανορεξία και γρυλίσματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ζωοτροφές στη διατροφή των χοίρων
Ερώτηση: Ποιες ζωοτροφές χρησιμοποιούνται στη διατροφή των χοίρων;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 269, §3.7.2): «Από τις συμπυκνωμένες ζωοτροφές χρησιμοποιούνται συνήθως οι δημητριακοί καρποί (αραβόσιτος, κριθάρι, σιτάρι, σόργο), τα πίτυρα από σιτάρι, η γλουτένη αραβοσίτου, τα στέμφυλα σακχαροποιίας, το σογιάλευρο, το βαμβακάλευρο, το ιχθυάλευρο και τα υποπροϊόντα γάλακτος.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χρησιμοποιούνται κυρίως συμπυκνωμένες ζωοτροφές: δημητριακοί καρποί (αραβόσιτος, κριθάρι, σιτάρι, σόργο), πίτυρα σίτου, γλουτένη αραβοσίτου, στέμφυλα σακχαροποιίας, σογιάλευρο, βαμβακάλευρο, ιχθυάλευρο και υποπροϊόντα γάλακτος (στα μείγματα θηλασμού) — συμπληρωμένα πάντα με ισορροπιστή ανόργανων στοιχείων, βιταμίνες και λοιπές πρόσθετες ύλες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Θρεπτικά συστατικά ιδιαίτερης σημασίας στη διατροφή των χοίρων
Ερώτηση: Ποια θρεπτικά συστατικά έχουν ιδιαίτερη σημασία στη διατροφή των χοίρων;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 267-269, §3.7.1): «Από τα ανόργανα στοιχεία ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν το ασβέστιο και ο φώσφορος... Ο σίδηρος και ο χαλκός είναι απαραίτητα για τη σύνθεση της αιμογλοβίνης... Τα σιτηρέσια των χοίρων συμπληρώνονται πάντα με βιταμίνες και ιδιαίτερα A, D και Ε... και Β2, Β12, χολίνη και παντοθενικό οξύ...» — και επίσης η ανάγκη σε απαραίτητα αμινοξέα (λυσίνη, μεθειονίνη), αφού «οι χοίροι έχουν ανάγκες σε απαραίτητα αμινοξέα και όχι σε πρωτεΐνες γενικά».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ιδιαίτερη σημασία έχουν: η ενέργεια (κυρίως από υδατάνθρακες των δημητριακών), τα απαραίτητα αμινοξέα -κυρίως λυσίνη και μεθειονίνη- (αφού οι χοίροι δεν συνθέτουν μικροβιακή πρωτεΐνη), το ασβέστιο και ο φώσφορος, ο σίδηρος και ο χαλκός (απαραίτητα για την αιμογλοβίνη, πρόληψη αναιμίας χοιριδίων) και οι βιταμίνες A, D, E (λιποδιαλυτές) και B2, B12, χολίνη, παντοθενικό οξύ (υδατοδιαλυτές).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Διατροφή νεαρών και ενήλικων χοιρομητέρων
Ερώτηση: Πώς πρέπει να διατρέφονται οι νεαρές και πώς οι ενήλικες χοιρομητέρες;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 271-272, §3.7.3): «Τα θηλυκά χοιρίδια που θα κρατηθούν για αναπαραγωγή επιλέγονται στους 5 πρώτους μήνες... και τους δίνονται 2 kg τροφής την ημέρα... Κατά τις δύο αυτές εβδομάδες αυξάνεται η ποσότητα από 2 σε 3 kg την ημέρα για τόνωση (flushing)... Οι νεαρές χοιρομητέρες δεν πρέπει να αυξάνουν το βάρος τους κατά την εγκυμοσύνη περισσότερο από 40-50 kg και οι ενήλικες περισσότερο από 30-35 kg.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι νεαρές χοιρομητέρες επιλέγονται στους πρώτους 5 μήνες της ηλικίας τους, με σιτηρέσιο 12% αζωτούχες ουσίες και 2 kg τροφής/ημέρα μέχρι δύο εβδομάδες πριν τη σύζευξη, οπότε η ποσότητα αυξάνεται σε 3 kg/ημέρα για τόνωση (flushing)· κατά την κυοφορία συνεχίζουν με 2 kg/ημέρα και τις δύο τελευταίες εβδομάδες τους χορηγείται άφθονη τροφή. Δεν πρέπει να αυξάνουν το σωματικό τους βάρος πάνω από 40-50 kg (νεαρές) ή 30-35 kg (ενήλικες) κατά την κυοφορία. Κατά τη γαλακτοπαραγωγή χορηγείται σιτηρέσιο 16% αζωτούχες ουσίες ελεύθερα, για όσο το δυνατόν μεγαλύτερη κατανάλωση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Προσοχή στη διατροφή των χοιριδίων
Ερώτηση: Τι πρέπει να προσέχουμε στη διατροφή των χοιριδίων;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 272, §3.7.4): «Τα χοιρίδια θηλάζουν τη μητέρα τους για 3-5 εβδομάδες. Συνήθως ο απογαλακτισμός δεν γίνεται νωρίτερα από τις 4 εβδομάδες... Η αντικατάσταση των μειγμάτων γίνεται προοδευτικά για να αποφευχθεί η καταπόνηση και οι πεπτικές διαταραχές που συνήθως εκδηλώνονται με διάρροιες.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρέπει να προσέχουμε ότι ο θηλασμός διαρκεί συνήθως 3-5 εβδομάδες και ο απογαλακτισμός δεν πρέπει να γίνεται νωρίτερα από τις 4 εβδομάδες· η αντικατάσταση των μειγμάτων διατροφής (θηλασμού → ανάπτυξης → προπάχυνσης → τελικής πάχυνσης) πρέπει να γίνεται προοδευτικά, ώστε να αποφεύγεται η καταπόνηση και οι πεπτικές διαταραχές (διάρροιες) που προκαλεί μια απότομη αλλαγή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Βάρος πάχυνσης χοιριδίων και τροφές που αποφεύγονται στο τελικό στάδιο
Ερώτηση: Μέχρι ποιου βάρους γίνεται η πάχυνση των χοιριδίων και ποιες τροφές αποφεύγονται στο τελευταίο στάδιο πάχυνσης;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 272-273, §3.7.4): «Τα υπόλοιπα χοιρίδια παχύνονται μέχρι το βάρος των 90-110 kg που επιτυγχάνεται σε ηλικία 6 περίπου μηνών.» και (§3.7.2): «ο αραβόσιτος... περιέχει πολυακόρεστα λιπαρά οξέα που επηρεάζουν τη σκληρότητα του λίπους... αντικαθίσταται από κριθάρι κατά 50% στο τελευταίο στάδιο πάχυνσης για να έχει σκληρότερο λίπος το σφάγιο.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πάχυνση γίνεται μέχρι το βάρος των 90-110 kg, σε ηλικία περίπου 6 μηνών, οπότε τα ζώα οδηγούνται προς σφαγή. Στο τελευταίο στάδιο πάχυνσης αποφεύγεται η μεγάλη συμμετοχή αραβοσίτου, γιατί περιέχει πολυακόρεστα λιπαρά οξέα που μαλακώνουν το λίπος του σφαγίου· αντικαθίσταται κατά 50% από κριθάρι, ώστε το σφάγιο να έχει σκληρότερο (καλύτερης ποιότητας) λίπος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Κατηγορίες χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων ανάλογα με τον αριθμό χοιρομητέρων
Ερώτηση: Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται οι χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις της χώρα μας ανάλογα με των αριθμό των χοιρομητέρων που έχουν;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 274, §3.8.1): «Χωρικού τύπου: με λιγότερες από 20 χοιρομητέρες. Οικογενειακού τύπου: με λιγότερες από 100 χοιρομητέρες. Βιομηχανικού τύπου: με περισσότερες από 100 χοιρομητέρες.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: χωρικού τύπου (λιγότερες από 20 χοιρομητέρες), οικογενειακού τύπου (λιγότερες από 100 χοιρομητέρες) και βιομηχανικού τύπου (περισσότερες από 100 χοιρομητέρες).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πλεονεκτήματα των βιομηχανικού τύπου χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων
Ερώτηση: Ποια πλεονεκτήματα παρουσιάζουν οι βιομηχανικού τύπου χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 274-275, §3.8.1): «Μικρότερο κόστος εγκαταστάσεων ανά ζώο. Πληρέστερη ρύθμιση του εσωτερικού μικροπεριβάλλοντος. Καλύτερες συνθήκες υγιεινής. Καλύτερος έλεγχος της διατροφής. Σωστότερη διαχείριση των αποβλήτων... Μείωση του κόστους παραγωγής... Επίτευξη καλύτερων τιμών προμήθειας των ζωοτροφών... Καλύτερη οργάνωση της εμπορίας... Εξασφάλιση καλύτερων συνθηκών εργασίας...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βιομηχανικού τύπου εκμεταλλεύσεις παρουσιάζουν: μικρότερο κόστος εγκαταστάσεων ανά ζώο, πληρέστερη ρύθμιση του εσωτερικού μικροπεριβάλλοντος, καλύτερες συνθήκες υγιεινής, καλύτερο έλεγχο της διατροφής, σωστότερη διαχείριση αποβλήτων και αποφυγή μόλυνσης του περιβάλλοντος, μείωση του κόστους παραγωγής λόγω επιμερισμού των εξόδων σε περισσότερα ζώα, καλύτερες τιμές προμήθειας ζωοτροφών, καλύτερη οργάνωση εμπορίας των προϊόντων και καλύτερες συνθήκες εργασίας για το προσωπικό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Παράγοντες στην εκλογή θέσης εγκατάστασης χοιροστασίου
Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες πρέπει να λαμβάνονται υπ' όψη κατά την εκλογή της θέσης εγκατάστασης ενός χοιροστασίου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 275, §3.8.2): «Δεν πρέπει να είναι κοντά σε πόλεις, χωριά, παραθεριστικά κέντρα, ποτάμια, λίμνες, ακτές, βιομηχανίες, Μοναστήρια, Αρχαιολογικούς χώρους κτλ... Να υπάρχει καθαρό νερό... Να υπάρχει οδικό δίκτυο... Να υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα... Να είναι εύκολη η εξεύρεση εργατικών χεριών... Οι κλιματολογικοί παράγοντες της περιοχής... Η παρουσία άλλων χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων σε κοντινή απόσταση (μετάδοση ασθενειών).»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη: η απόσταση από πόλεις, χωριά, παραθεριστικά κέντρα, ποτάμια, λίμνες, ακτές, βιομηχανίες, μοναστήρια και αρχαιολογικούς χώρους (σύμφωνα με την υγειονομική νομοθεσία), η ύπαρξη καθαρού νερού, οδικού δικτύου και ηλεκτρικού ρεύματος, η ευκολία εξεύρεσης εργατικών χεριών, οι κλιματολογικοί παράγοντες της περιοχής (θερμοκρασίες, άνεμοι, βροχή, χιόνι) και η απόσταση από άλλες χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις, λόγω κινδύνου μετάδοσης ασθενειών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Κατηγορίες χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων ανάλογα με την παραγωγική κατεύθυνση
Ερώτηση: Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται οι χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις ανάλογα με την παραγωγική τους κατεύθυνση;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 276, §3.8.4): «Χοιροστάσια αναπαραγωγής... Χοιροστάσια πάχυνσης... Χοιροστάσια αναπαραγωγής και πάχυνσης. Εκμεταλλεύσεις που παράγουν και πωλούν χοιρίδια για κρέας. Είναι οι πιο διαδεδομένες χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις στη χώρα μας.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: χοιροστάσια αναπαραγωγής (πωλούν ζώα 20-25 kg σε άλλες εκμεταλλεύσεις για πάχυνση — λίγα στην Ελλάδα), χοιροστάσια πάχυνσης (εκτρέφουν χοίρους από 20-25 kg μέχρι τη σφαγή — ελάχιστα στην Ελλάδα) και χοιροστάσια αναπαραγωγής και πάχυνσης (παράγουν και πωλούν χοιρίδια για κρέας — τα πιο διαδεδομένα στη χώρα μας).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Χώροι μιας χοιροτροφικής εκμετάλλευσης αναπαραγωγής και πάχυνσης
Ερώτηση: Ποιους χώρους περιλαμβάνει μια χοιροτροφική εκμετάλλευση αναπαραγωγής και πάχυνσης;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 276-278, §3.8.5): «Κελιά κάπρων... Κελιά χοιρομητέρων προς επίβαση... Κελιά εγκύων χοιρομητέρων... Κελιά τοκετού-απογαλακτισμού... Κελιά πρώτης ανάπτυξης... Κελιά ζώων αντικατάστασης... Κελιά προπάχυνσης... Κελιά πάχυνσης... Αναρρωτήριο... Παρασκευαστήριο ζωοτροφών... Αποθήκες ζωοτροφών... Γραφείο και θάλαμος εργατών.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Περιλαμβάνει: κελιά κάπρων, κελιά χοιρομητέρων προς επίβαση, κελιά εγκύων χοιρομητέρων, κελιά τοκετού-απογαλακτισμού, κελιά πρώτης ανάπτυξης, κελιά ζώων αντικατάστασης, κελιά προπάχυνσης, κελιά πάχυνσης, αναρρωτήριο (για άρρωστα/νεοεισερχόμενα ζώα), παρασκευαστήριο ζωοτροφών, αποθήκες ζωοτροφών και γραφείο με θάλαμο εργατών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Χαρακτηριστικά ενός σωστά σχεδιασμένου δαπέδου χοιροστασίου
Ερώτηση: Ποια χαρακτηριστικά πρέπει να έχει ένα σωστά μελετημένο και σχεδιασμένο δάπεδο χοιροστασίου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 279, §3.8.7): «Να μην ευνοεί την ανάπτυξη ασθενειών, Να είναι καλά θερμικά μονωμένο... Να διευκολύνει τη διαχείριση της κόπρου και των ζώων. Να αντέχει στα φορτία που ασκούνται σε αυτά... Να μην είναι ολισθηρό και η επιφάνειά του να μην είναι τραχεία...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα σωστά σχεδιασμένο δάπεδο πρέπει: να μην ευνοεί την ανάπτυξη ασθενειών, να είναι καλά θερμικά μονωμένο (αλλιώς προκαλεί δυσφορία στα ξαπλωμένα ζώα λόγω θερμικών απωλειών), να διευκολύνει τη διαχείριση της κόπρου και των ζώων, να αντέχει στα φορτία που δέχεται (ζώα, άνθρωποι, εξοπλισμός) και να μην είναι ολισθηρό ή τραχύ, ώστε να μην προκαλούνται τραυματισμοί στα ζώα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Γιατί ο αερισμός ενός χοιροστασίου είναι ουσιαστικής σημασίας
Ερώτηση: Γιατί είναι ουσιαστικής σημασίας ο αερισμός ενός χοιροστασίου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 279-280, §3.8.9): «Ο αερισμός είναι απαραίτητος για τη ρύθμιση της θερμοκρασίας και της σχετικής υγρασίας μέσα στους θαλάμους των ζώων, αλλά και για την απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα (CΟ2) και της αμμωνίας (ΝΗ3) που παράγονται από τα ζώα και από τη ζύμωση των αποβλήτων μέσα στους αποχετευτικούς τάφρους αντίστοιχα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αερισμός είναι ουσιαστικής σημασίας γιατί ρυθμίζει τη θερμοκρασία και τη σχετική υγρασία μέσα στους θαλάμους των ζώων και απομακρύνει το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) που παράγεται από τα ζώα και την αμμωνία (NH₃) που παράγεται από τη ζύμωση των αποβλήτων στους αποχετευτικούς τάφρους — διασφαλίζοντας έτσι την ευζωία και την παραγωγικότητα των ζώων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Επεμβάσεις στα νεογέννητα χοιρίδια και ο λόγος τους
Ερώτηση: Ποιες επεμβάσεις γίνονται στα νεογέννητα χοιρίδια και γιατί;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 281, §3.9.2): «η κοπή των κυνοδόντων κατά την 1η-2η ημέρα... Ο σκοπός της κοπής των δοντιών είναι η αποφυγή των τραυματισμών των χοιριδίων... αλλά και η αποφυγή του τραυματισμού του μαστού της χοιρομητέρας... το κόψιμο της ουράς στα 2 cm περίπου... για την αποφυγή του κανιβαλισμού... η ενδομυϊκή χορήγηση 150 mg δεξτρανικού σιδήρου, την 3η-4η ημέρα της ζωής τους, για την πρόληψη της αναιμίας.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γίνονται τρεις επεμβάσεις: 1) κοπή των κυνοδόντων (1η-2η ημέρα), για αποφυγή τραυματισμών των χοιριδίων μεταξύ τους και τραυματισμού του μαστού της χοιρομητέρας· 2) κόψιμο της ουράς στα ~2 cm, για αποφυγή του καννιβαλισμού· 3) ενδομυϊκή χορήγηση 150 mg δεξτρανικού σιδήρου (3η-4η ημέρα), για πρόληψη της αναιμίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Βασικά στοιχεία ενός προληπτικού προγράμματος υγιεινής χοιροστασίου
Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά στοιχεία ενός προληπτικού προγράμματος υγιεινής ενός χοιροστασίου;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 282-283, §3.10.2): «Α. Υγιεινή της διατροφής... Β. Υγιεινή της αναπαραγωγής... Γ. Υγιεινή των νεογνών... Δ. Υγιεινή του δέρματος... Ε. Απολυμάνσεις... ΣΤ. Προληπτικοί εμβολιασμοί... Ζ. Καταπολέμηση παρασίτων... Η. Χλωρίωση του νερού.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα βασικά στοιχεία είναι οκτώ: Α) υγιεινή της διατροφής (σωστό, σταδιακά μεταβαλλόμενο σιτηρέσιο)· Β) υγιεινή της αναπαραγωγής (σωστή ηλικία/βάρος, έλεγχος πριν την επίβαση)· Γ) υγιεινή των νεογνών (φροντίδα ομφάλιου λώρου, πρωτόγαλα)· Δ) υγιεινή του δέρματος (καθαριότητα, καταπολέμηση εκτοπαρασίτων)· Ε) απολυμάνσεις (κάθε κελί μετά τη χρήση του)· ΣΤ) προληπτικοί εμβολιασμοί (ερυθρά, κολιβακίλλωση)· Ζ) καταπολέμηση παρασίτων (ενδοπαράσιτα, έντομα)· Η) χλωρίωση του νερού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Κριτήρια εκτίμησης της ποιότητας του χοιρινού κρέατος
Ερώτηση: Ποια είναι τα κριτήρια εκτίμησης της ποιότητας του χοιρινού κρέατος;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 283, §3.11): «Η σχέση κρέατος και λίπους. Η ποσότητα του λίπους μέσα στο κρέας (μαρμαρώδες λίπος). Η ποιότητα του λίπους. Ο χρόνος ζωής του κρέατος. Το χρώμα, η τρυφερότητα, το χυμώδες και η γευστικότητα του κρέατος.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κριτήρια είναι: η σχέση κρέατος-λίπους, η ποσότητα του λίπους μέσα στο κρέας (μαρμαρώδες λίπος), η ποιότητα του λίπους, ο χρόνος ζωής (διατηρησιμότητα) του κρέατος, και το χρώμα, η τρυφερότητα, το χυμώδες και η γευστικότητα του κρέατος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα του χοιρινού κρέατος
Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την ποιότητα του χοιρινού κρέατος;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 283, §3.11): «Το γενετικό δυναμικό των ζώων (γονότυπος). Η διατροφή και άλλοι παράγοντες της εκτροφής... Ο τρόπος που τα παχυνόμενα ζώα φορτώνονται, μεταφέρονται και εκφορτώνονται στο σφαγείο. Οι συνθήκες που διατηρούνται μέχρι να σφαγούν. Οι χειρισμοί από τα κελιά αναμονής μέχρι την αναισθητοποίηση. Ο χειρισμός του σφάγιου, όπως ο ρυθμός ψύξεως και η διάρκεια συντήρησης. Η διαδικασία και ο τρόπος μαγειρέματος.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Την ποιότητα επηρεάζουν: το γενετικό δυναμικό (γονότυπος) των ζώων, η διατροφή και οι άλλοι παράγοντες εκτροφής, ο τρόπος φόρτωσης/μεταφοράς/εκφόρτωσης προς το σφαγείο, οι συνθήκες αναμονής μέχρι τη σφαγή, οι χειρισμοί μέχρι την αναισθητοποίηση, ο χειρισμός του σφαγίου (ρυθμός ψύξης, διάρκεια συντήρησης) και ο τρόπος μαγειρέματος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πιο συνηθισμένα προβλήματα του χοιρινού κρέατος
Ερώτηση: Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα προβλήματα του χοιρινού κρέατος;
Απάντηση:
- Αυτούσιο (σελ. 283-284, §3.11): «Το ωχρό, μαλακό και υδαρές κρέας (Pale, Soft and Exudative meat, PSE)... Το σκοτεινό, σκληρό και στεγνό κρέας (Dark, Firm and Dry meat, DFD)... Οι τραυματισμοί του δέρματος... Οι μώλωπες και τα αιματώματα της σάρκας και του λίπους...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα είναι: το ωχρό, μαλακό και υδαρές κρέας (PSE — Pale, Soft, Exudative), το σκοτεινό, σκληρό και στεγνό κρέας (DFD — Dark, Firm, Dry), οι τραυματισμοί του δέρματος και οι μώλωπες/αιματώματα της σάρκας και του λίπους — προβλήματα που οφείλονται κυρίως στις κακές συνθήκες διατήρησης και στους κακούς χειρισμούς (καταπόνηση, χτυπήματα) κατά τη συλλογή, φόρτωση, μεταφορά, εκφόρτωση και αναμονή στο σφαγείο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
