Λύσεις Β΄ Μέρος Κεφ.6 Ναυτικός (σελ. 171) – ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Α΄ ΕΠΑΛ

Ενδεικτικές απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου.

Ερώτηση 1

Εκφώνηση. Ποιος χαρακτηρίζεται ναυτικός;

Σκέψη. Η §6.1 (σελ. 169) χωρίζει τους «εργαζόμενους στη θάλασσα» σε ναυτικούς και εργάτες θάλασσας· ο ορισμός του ναυτικού είναι στο άρθρο 55 παρ. 2 Κ.Δ.Ν.Δ.

Ανάλυση.

• Ο Κ.Δ.Ν.Δ. (άρθρο 55) υιοθετεί τον ευρύ όρο «των εργαζομένων στη θάλασσα» και τους διακρίνει σε α) ναυτικούς και β) εργάτες θάλασσας.
• Σύμφωνα με το άρθρο 55 παρ. 2 Κ.Δ.Ν.Δ., ναυτικοί είναι όσοι έχουν εγγραφεί σε ειδικό γι' αυτούς μητρώο απογραφής.
• Απαγορεύεται η εργασία με την ιδιότητα του ναυτικού σε ελληνικό πλοίο που τηρεί ναυτολόγιο σε όσους δεν έχουν απογραφεί στο ειδικό μητρώο (άρθρο 56 παρ. 1).

Ενδεικτική απάντηση. Σύμφωνα με το άρθρο 55 παρ. 2 του Κ.Δ.Ν.Δ., ναυτικοί είναι όσοι έχουν εγγραφεί σε ειδικό γι' αυτούς μητρώο απογραφής. Χωρίς την απογραφή αυτή απαγορεύεται η εργασία με την ιδιότητα του ναυτικού σε ελληνικό πλοίο που τηρεί ναυτολόγιο (άρθρο 56 παρ. 1).

Πρόσεξε:

• Μην συγχέεις τον ναυτικό με το πλήρωμα: στο πλήρωμα ανήκουν και όσοι δεν παρέχουν καθαρά ναυτική εργασία (μουσικοί, ιατροί, κομμωτές).

Ερώτηση 2

Εκφώνηση. Ποιος χαρακτηρίζεται εργάτης θάλασσας;

Σκέψη. Ο ορισμός δίνεται στο άρθρο 55 παρ. 3 Κ.Δ.Ν.Δ. (σελ. 169)· περιλαμβάνει δύο κατηγορίες προσώπων.

Ανάλυση.

• Σύμφωνα με το άρθρο 55 παρ. 3 Κ.Δ.Ν.Δ., εργάτες θάλασσας είναι:
• α) όσοι εργάζονται κατ' επάγγελμα σε βοηθητικά ναυπηγήματα ή σε πλοία που δεν τηρούν ναυτολόγια, όπως λεμβούχοι, πορθμείς, αλιείς κ.λπ.
• β) όσοι εργάζονται ως πλοηγοί ή αλιεργάτες σε πλοία που υποχρεούνται από το νόμο να τηρούν ναυτολόγιο.

Ενδεικτική απάντηση. Σύμφωνα με το άρθρο 55 παρ. 3 του Κ.Δ.Ν.Δ., εργάτες θάλασσας είναι: α) όσοι εργάζονται κατ' επάγγελμα σε βοηθητικά ναυπηγήματα ή σε πλοία που δεν τηρούν ναυτολόγια, όπως λεμβούχοι, πορθμείς, αλιείς κ.λπ., και β) όσοι εργάζονται ως πλοηγοί ή αλιεργάτες σε πλοία που υποχρεούνται από το νόμο να τηρούν ναυτολόγιο.

Πρόσεξε:

• Οι εργάτες θαλάσσης απογράφονται προαιρετικά, σε ειδικό γι αυτούς μητρώο (άρθρο 56 §2) — σε αντίθεση με τους ναυτικούς.

Ερώτηση 3

Εκφώνηση. Πώς αποκτάται το ναυτικό φυλλάδιο;

Σκέψη. Το ναυτικό φυλλάδιο (σελ. 170) χορηγείται σε όσους απογράφονται ως ναυτικοί· άρα περιγράφουμε ποιος το εκδίδει, τι περιέχει και ποιες προϋποθέσεις απογραφής προηγούνται.

Ανάλυση.

• Όσοι απογράφονται ως ναυτικοί εφοδιάζονται με ναυτικό φυλλάδιο (άρθρο 62 Κ.Δ.Ν.Δ.), δημόσιο έγγραφο που εκδίδεται από το Υ.Ε.Ν. (Υπηρεσία Ναυτικών Μητρώων ή την απογράφουσα Λιμενική Αρχή).
• Για την απογραφή απαιτούνται τα γενικά προσόντα του άρθρου 57 (ελληνική ιθαγένεια, υγεία και σωματική ικανότητα, στρατολογική τακτοποίηση, μη στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων) και τα ειδικά του άρθρου 58 (ηλικία 15-30 ετών, μη καταδίκη σε φυλάκιση άνω των 6 μηνών για ορισμένα αδικήματα).

Ενδεικτική απάντηση. Όσοι απογράφονται ως ναυτικοί εφοδιάζονται, σύμφωνα με το άρθρο 62 του Κ.Δ.Ν.Δ., με ναυτικό φυλλάδιο. Είναι δημόσιο έγγραφο που εκδίδεται από το Υ.Ε.Ν. — από την Υπηρεσία Ναυτικών Μητρώων ή από τη Λιμενική Αρχή που απογράφει τον ναυτικό — και αναγράφει τα πλήρη στοιχεία του (ονοματεπώνυμο, όνομα πατέρα και μητέρας, ο δήμος ή η κοινότητα, ημερομηνία γέννησης, η ναυτική περιφέρεια, ο αριθμός του μητρώου του ναυτικού), τη θαλάσσια υπηρεσία του, τα αποδεικτικά ναυτικής ικανότητας, ενώ σε αυτό καταχωρούνται η ναυτολόγηση και η απόλυσή του. Προϋπόθεση, επομένως, είναι να συντρέχουν τα γενικά προσόντα (ελληνική ιθαγένεια, υγεία και σωματική ικανότητα, στρατολογική τακτοποίηση, μη στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων) και τα ειδικά προσόντα του άρθρου 58 (ηλικία 15-30 ετών, να μην έχει καταδικαστεί σε φυλάκιση μεγαλύτερη των έξι μηνών για ορισμένα αδικήματα).

Πρόσεξε:

• Το ναυτικό φυλλάδιο δεν χορηγείται αυτοτελώς: προϋποθέτει την απογραφή στο Μητρώο ναυτικών.

Ερώτηση 4

Εκφώνηση. Αναφέρετε τις ιδιαιτερότητες του ναυτικού επαγγέλματος.

Σκέψη. Η §6.3 (σελ. 170-171) εξηγεί ότι το πλοίο είναι ειδικός χώρος εργασίας που κινείται συνεχώς· από αυτό προκύπτουν οι ιδιαιτερότητες ως εργαζόμενου και ως διαμένοντος στο πλοίο.

Ανάλυση.

• Το πλοίο κινείται συνεχώς· ο ναυτικός όχι μόνο εργάζεται σ' αυτό αλλά είναι αναγκασμένος να διαμένει εκεί όλο το 24ωρο.
• Ως εργαζόμενος: είναι πάντοτε σε επαγγελματική ετοιμότητα ανεξάρτητα από το ωράριο, εκτελεί τις εντολές των προϊσταμένων με υψηλό αίσθημα ευθύνης και δεν μπορεί να διακόψει την εργασία και να εγκαταλείψει το πλοίο όποτε θελήσει.
• Ως διαμένων: αντιμετωπίζει μονοτονία και πλήξη, βρίσκεται μακριά από την οικογένεια και το κοινωνικό του περιβάλλον, συναναστρέφεται συνεχώς τους ίδιους ανθρώπους και υφίσταται γρήγορες κλιματολογικές μεταβολές.

Ενδεικτική απάντηση. Το πλοίο αποτελεί ειδικό χώρο παροχής εργασίας, επειδή κινείται συνεχώς. Έτσι: α) ο ναυτικός δεν εργάζεται μόνο στο πλοίο, αλλά είναι αναγκασμένος να διαμένει σε αυτό όλο το 24ωρο, ακόμη και όταν δεν εργάζεται· β) οφείλει να βρίσκεται πάντοτε σε επαγγελματική ετοιμότητα, ανεξάρτητα από το ωράριο εργασίας, για την αντιμετώπιση κάθε κινδύνου, και να εκτελεί με υψηλό αίσθημα ευθύνης τις εντολές των προϊσταμένων του· γ) δεν μπορεί να διακόψει την εργασία του και να εγκαταλείψει το πλοίο όποτε το θελήσει· δ) αντιμετωπίζει μονοτονία και πλήξη, βρίσκεται για μεγάλα χρονικά διαστήματα μακριά από την οικογένεια και το κοινωνικό του περιβάλλον και συναναστρέφεται όλο το 24ωρο τους ίδιους ανθρώπους· ε) οι συνεχείς και γρήγορες κλιματολογικές μεταβολές επιδρούν δυσμενώς στην υγεία του.

Πρόσεξε:

• Ζητούνται οι ιδιαιτερότητες σε σχέση με την εργασία στην ξηρά — ο χώρος εργασίας ταυτίζεται με τον χώρο διαμονής.