Λύσεις Β΄ Μέρος Κεφ.15 Κοινωνική πρόνοια ναυτικών (σελ. 217) – ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Α΄ ΕΠΑΛ

Ενδεικτικές απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου.

Ερώτηση 1

Εκφώνηση. Τι είναι το Ν.Α.Τ.;

Σκέψη. Το Ν.Α.Τ. είναι ο πρώτος φορέας (Α) της κοινωνικής ασφάλισης (σελ. 215): γράφουμε νομική φύση και διοίκηση, σκοπό, ποιοι ασφαλίζονται, συνταξιοδοτικό καθεστώς και πόρους.

Ανάλυση.

• Είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, εποπτεύεται από το Υ.Ε.Ν. και διοικείται από Δ.Σ. με εκπροσώπους πλοιοκτητών, ναυτικών και ειδικούς στα θέματα ασφάλισης.
• Σκοπός του είναι η προστασία των ναυτικών σε περίπτωση γήρατος, αναπηρίας και θανάτου· ασφαλίζει Έλληνες ναυτικούς σε πλοία με ελληνική σημαία ή σε «πλοία συμβεβλημένα με το Ν.Α.Τ.».
• Προβλέπει κύρια ασφάλιση και επικουρική (από Τ.Ε.Α.Ν. και Κ.Ε.Α.Ν.)· οι πόροι του προέρχονται από εισφορές πλοιοκτητών και ναυτικών και από την εκμετάλλευση της περιουσίας του.

Ενδεικτική απάντηση. Το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο (Ν.Α.Τ.) είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και εποπτεύεται από το Υ.Ε.Ν. Τη διοίκησή του ασκεί διοικητικό συμβούλιο από εκπροσώπους των πλοιοκτητών και των ναυτικών και από ειδικούς στα θέματα ασφάλισης. Σκοπός του είναι η παροχή προστασίας στους ναυτικούς σε περίπτωση γήρατος, αναπηρίας και θανάτου. Σε αυτό ασφαλίζονται οι Έλληνες ναυτικοί που είναι ναυτολογημένοι σε πλοία με ελληνική σημαία ή σε πλοία ελληνικής πλοιοκτησίας με ξένη σημαία (τα «πλοία συμβεβλημένα με το Ν.Α.Τ.»). Το συνταξιοδοτικό του καθεστώς προβλέπει κύρια ασφάλιση (γήρας, ανικανότητα για εργασία, και για την οικογένεια λόγω θανάτου) και επικουρική ασφάλιση από το Τ.Ε.Α.Ν. και το Κ.Ε.Α.Ν. Οι πόροι του προέρχονται από τις εισφορές πλοιοκτητών και ναυτικών και από την εκμετάλλευση της περιουσίας του.

Πρόσεξε:

• Πρόσεξε ότι ασφαλίζονται και ναυτικοί σε πλοία με ξένη σημαία, αρκεί να είναι ελληνικής πλοιοκτησίας και συμβεβλημένα με το Ν.Α.Τ.

Ερώτηση 2

Εκφώνηση. Τι είναι τα Ταμεία Πρόνοιας Εμπορικού Ναυτικού;

Σκέψη. Τα Ταμεία Πρόνοιας (Β, σελ. 215-216) συμπληρώνουν με επικουρική ασφάλιση την κύρια ασφάλιση του Ν.Α.Τ.· είναι δύο, ανάλογα με την κατηγορία του ναυτικού (αξιωματικοί ή κατώτερα πληρώματα).

Ανάλυση.

• α) Ταμείο Προνοίας Αξιωματικών Εμπορικού Ναυτικού (Τ.Π.Α.Ε.Ν.), Ν.Δ. 3736/1957· β) Ταμείο Προνοίας Κατώτερων Πληρωμάτων Εμπορικού Ναυτικού (Τ.Π.Κ.Π.Ε.Ν.), Ν.Δ. 3737/1957.
• Και τα δύο είναι Ν.Π.Δ.Δ., εποπτεύονται από το Υ.Ε.Ν., έχουν έδρα τον Πειραιά και χορηγούν εφάπαξ χρηματική παροχή όταν ο ναυτικός αποσύρεται από το επάγγελμα ή στην οικογένειά του σε περίπτωση θανάτου.
• Πόροι: εισφορές των ασφαλισμένων, δωρεές, κληροδοσίες και κληρονομιές.

Ενδεικτική απάντηση. Τα Ταμεία Πρόνοιας Εμπορικού Ναυτικού παρέχουν επικουρική ασφάλιση, που συμπληρώνει την κύρια ασφάλιση του Ν.Α.Τ. Διακρίνονται σε δύο: α) Ταμείο Πρόνοιας Αξιωματικών Εμπορικού Ναυτικού (Τ.Π.Α.Ε.Ν.), που ιδρύθηκε με το Ν.Δ. 3736/1957, και β) Ταμείο Πρόνοιας Κατώτερων Πληρωμάτων Εμπορικού Ναυτικού (Τ.Π.Κ.Π.Ε.Ν.), που ιδρύθηκε με το Ν.Δ. 3737/1957. Και τα δύο είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, εποπτεύονται από το Υ.Ε.Ν. και έχουν έδρα τον Πειραιά. Σκοπός τους είναι η χορήγηση εφάπαξ χρηματικής παροχής στους ναυτικούς όταν αποσύρονται από το ναυτικό επάγγελμα, ή στις οικογένειές τους σε περίπτωση θανάτου του ασφαλισμένου. Οι πόροι τους προέρχονται από εισφορές των ασφαλισμένων και από δωρεές, κληροδοσίες και κληρονομίες.

Πρόσεξε:

• Διαφορά στα Δ.Σ.: στο Τ.Π.Α.Ε.Ν. μετέχουν εκπρόσωποι του κράτους και των αξιωματικών όλων των ειδικοτήτων του Ε.Ν.· στο Τ.Π.Κ.Π.Ε.Ν. εκπρόσωποι του κράτους και των ναυτικών κατώτερου πληρώματος. Σε κανένα από τα δύο δεν μετέχουν πλοιοκτήτες.

Ερώτηση 3

Εκφώνηση. Τι είναι το Γ.Ε.Ν.Ε;

Σκέψη. Το Γ.Ε.Ν.Ε. (Δ, σελ. 216) είναι ο φορέας μέσω του οποίου γίνεται υποχρεωτικά η εύρεση ναυτικής εργασίας· γράφουμε έδρα, διοίκηση και τις αρμοδιότητές του.

Ανάλυση.

• Σύμφωνα με τον Κ.Δ.Ν.Δ. η εύρεση εργασίας στους ναυτικούς γίνεται υποχρεωτικά από το Γ.Ε.Ν.Ε. (έδρα Πειραιάς)· στους άλλους λιμένες μέσω των Λιμενικών Αρχών, ως παραρτημάτων του.
• Διοικείται από Δ.Σ. με εκπροσώπους κράτους, πλοιοκτητών και ναυτικών και συνεργάζεται με το Ν.Ε.Ε. και την Π.Ν.Ο.
• Τηρεί ονομαστικούς καταλόγους ναυτικών κατά ειδικότητα, χορηγεί σημειώματα «μη προσφερομένων Ελλήνων ναυτικών», γνωμοδοτεί για τη ναυτολόγηση αλλοδαπών, εφοδιάζει με πιστοποιητικά υγείας (Α.Ν.Υ.Ε.), καταρτίζει πίνακες ανέργων και τηρεί φακέλους πλοίων.

Ενδεικτική απάντηση. Το Γραφείο Εύρεσης Ναυτικής Εργασίας (Γ.Ε.Ν.Ε.), με έδρα τον Πειραιά, είναι ο φορέας μέσω του οποίου, σύμφωνα με τον Κ.Δ.Ν.Δ., γίνεται υποχρεωτικά η εύρεση εργασίας στους ναυτικούς. Στους άλλους λιμένες την αρμοδιότητα αυτή ασκούν οι Λιμενικές Αρχές, που λειτουργούν ως παραρτήματα του Γ.Ε.Ν.Ε. Πειραιά. Διοικείται από διοικητικό συμβούλιο με εκπροσώπους του κράτους, των πλοιοκτητών και των ναυτικών, και συνεργάζεται με το Ναυτικό Επιμελητήριο Ελλάδος (Ν.Ε.Ε.) και την Π.Ν.Ο. Τηρεί αρχείο και ευρετήριο με ονομαστικούς καταλόγους ναυτικών που προσφέρονται για ναυτολόγηση κατά ειδικότητα, και τηρεί καταλόγους ανέργων για επιδότηση. Χορηγεί σημειώματα «μη προσφερομένων Ελλήνων ναυτικών» (όταν δεν υπάρχουν Έλληνες ναυτικοί για ορισμένη ειδικότητα) και γνωμοδοτεί για τη ναυτολόγηση αλλοδαπών ναυτικών. Εφοδιάζει τους ναυτικούς με πιστοποιητικά υγείας, αφού τους παραπέμψει στην Α.Ν.Υ.Ε., χαρακτηρίζει ως ανέργους όσους δεν έχουν εργασία και καταρτίζει τους πίνακες ανέργων για την επιδότησή τους, και τηρεί φακέλους για τα ελληνικά πλοία και τα πλοία με ξένη σημαία που είναι συμβεβλημένα με το Ν.Α.Τ.

Πρόσεξε:

• Η διαμεσολάβηση του Γ.Ε.Ν.Ε. είναι υποχρεωτική — δεν είναι προαιρετικό γραφείο ευρέσεως εργασίας.

Ερώτηση 4

Εκφώνηση. Τι είναι η Εστία Ναυτικών;

Σκέψη. Η Εστία Ναυτικών (Ε, σελ. 216-217) είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου· γράφουμε σκοπό, τις έξι ειδικότερες δράσεις, τη διοίκηση και τους πόρους.

Ανάλυση.

• Ν.Π.Ι.Δ. με έδρα τον Πειραιά, με σκοπό την προαγωγή της οικονομικής, πνευματικής και κοινωνικής κατάστασης των ναυτικών.
• Παρέχει διανυκτέρευση και ενδιαίτηση, ψυχαγωγία (εκδρομές, ταξίδια, εορτές, καλλιτεχνικές και μορφωτικές εκδηλώσεις), δωρεάν νομικές συμβουλές, ενημέρωση, υποτροφίες και συμπαράσταση στις οικογένειες.
• Διοικείται από επταμελές Δ.Σ. (πρόεδρος ο Γενικός Γραμματέας της Π.Ν.Ο.)· πόροι: εισφορές πλοιοκτητών, εισφορές ναυτικών, δωρεές, κληρονομιές και κληροδοτήματα.

Ενδεικτική απάντηση. Η Εστία Ναυτικών είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, με έδρα τον Πειραιά, και σκοπό την προαγωγή της οικονομικής, πνευματικής και κοινωνικής κατάστασης των ναυτικών. Ειδικότερα: α) παρέχει προσωρινή διανυκτέρευση και ενδιαίτηση σε ναυτικούς, β) παρέχει ψυχαγωγία στους ναυτικούς και στις οικογένειές τους (εκδρομές, ταξίδια, εορτές, καλλιτεχνικές και μορφωτικές εκδηλώσεις), γ) παρέχει δωρεάν νομικές συμβουλές, δ) ενημερώνει για θέματα επαγγελματικής φύσης, ε) παρέχει υποτροφίες στα παιδιά των ναυτικών που πρωτεύουν ή αριστεύουν στις σχολές Εμπορικού Ναυτικού ή στα Α.Ε.Ι., στ) συμπαρίσταται στις οικογένειες των ναυτικών κατά τη διάρκεια της απουσίας τους. Διοικείται από επταμελές διοικητικό συμβούλιο με εκπροσώπους του κράτους, των ναυτικών και των πλοιοκτητών· πρόεδρος ορίζεται ο εκάστοτε Γενικός Γραμματέας της Π.Ν.Ο. και η θητεία των μελών (πλην του Προέδρου) είναι διετής. Οι πόροι της προέρχονται από εισφορές πλοιοκτητών, εισφορές ναυτικών και από δωρεές, κληρονομίες και κληροδοτήματα.

Πρόσεξε:

• Η Εστία Ναυτικών είναι το μόνο νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου ανάμεσα στους φορείς κοινωνικής πρόνοιας του κεφαλαίου — τα υπόλοιπα (Ν.Α.Τ., Ταμεία Πρόνοιας, Οίκος Ναύτου) είναι Ν.Π.Δ.Δ.