Λύσεις Β΄ Μέρος Κεφ.18 Ναυτιλιακά Έγγραφα και Βιβλία (σελ. 250) – ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Α΄ ΕΠΑΛ

Ενδεικτικές απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου.

Ερώτηση 1

Εκφώνηση. Αναφέρετε τα πιστοποιητικά ασφαλείας του πλοίου.

Σκέψη. Πρώτα ο ορισμός (τι ΕΙΝΑΙ ένα πιστοποιητικό ασφαλείας), μετά η απαρίθμηση των δέκα πιστοποιητικών της §18.8 (σελ. 248-249). Πρόσεξε ότι στηρίζονται σε διαφορετικές Διεθνείς Συμβάσεις (SOLAS, MARPOL, Σύμβαση 1992, κώδικες IBC και ISM) και ότι έχουν διαφορετική ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΙΣΧΥΟΣ.

Ανάλυση.

• ΟΡΙΣΜΟΣ: τα πιστοποιητικά ασφαλείας είναι ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΓΓΡΑΦΑ με τα οποία βεβαιώνεται από την αρμόδια Αρχή ότι οι τομείς του πλοίου στους οποίους αναφέρονται έχουν ελεγχθεί και ανταποκρίνονται στις διατάξεις των νόμων και των Διεθνών Συμβάσεων για την ασφάλεια του πλοίου και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
• Τα πιστοποιητικά 1-5 και 10 εκδίδονται σύμφωνα με τη Δ.Σ. για την Ασφάλεια της Ανθρώπινης Ζωής στη Θάλασσα 1974 (SOLAS), όπως τροποποιήθηκε με το Πρωτόκολλο 1988 (κύρωση με τον Ν. 2208/94)· τα υπόλοιπα στηρίζονται σε άλλες Διεθνείς Συμβάσεις και Κώδικες.
• 1. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΠΙΒΑΤΗΓΟΥ ΠΛΟΙΟΥ: τα επιβατηγά πλοία που εκτελούν διεθνείς πλόες πρέπει να το φέρουν. Πιστοποιεί ότι το πλοίο πληροί τις απαιτήσεις σχετικά με την κατασκευή του, τα κύρια και βοηθητικά μηχανήματα, τις ραδιοεγκαταστάσεις, τα σωστικά και πυροσβεστικά μέσα, τον εξοπλισμό ναυσιπλοΐας και τον εξαρτισμό του. ΙΣΧΥΣ: δώδεκα (12) μήνες.
• 2. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΠΛΟΙΟΥ: πιστοποιεί ότι το πλοίο ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις σχετικά με την κατασκευή του, τα μηχανήματα και τον εξοπλισμό. ΙΣΧΥΣ: πέντε (5) έτη.
• 3. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΞΑΡΤΙΣΜΟΥ ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΠΛΟΙΟΥ: πιστοποιεί ότι το πλοίο ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις σχετικά με τα συστήματα και τα μέσα πυρασφαλείας, τα σωστικά μέσα και τον εξοπλισμό ναυσιπλοΐας. ΙΣΧΥΣ: πέντε (5) έτη.
• 4. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΡΑΔΙΟΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΠΛΟΙΟΥ: πιστοποιεί ότι το πλοίο ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις σχετικά με τις ραδιοεγκαταστάσεις. ΙΣΧΥΣ: πέντε (5) έτη.
• 5. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΦΟΡΤΗΓΟΥ ΠΛΟΙΟΥ: χρησιμοποιείται ως εναλλακτικό των πιστοποιητικών Ασφαλείας Κατασκευής, Ασφαλείας Εξαρτισμού και Ασφαλείας Ραδιοεπικοινωνιών Φορτηγού Πλοίου.
• 6. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΠΑΛΛΑΓΗΣ: εκδίδεται όταν χορηγείται εξαίρεση στο πλοίο σύμφωνα με τη Σύμβαση· μνημονεύει τον Κανονισμό της εξαίρεσης και τους όρους της.
• 7. ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΧΥΜΑ (κώδικας IBC): ΙΣΧΥΣ: μία πενταετία, με ετήσια οπισθογράφηση.
• 8. ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΗ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ (1973): το φέρουν κάθε πετρελαιοφόρο ολικής χωρητικότητας 150 κόρων και άνω και κάθε πλοίο ολικής χωρητικότητας 400 κόρων και άνω. ΙΣΧΥΣ: πέντε (5) έτη.
• 9. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Ή ΑΛΛΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΖΗΜΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ (Διεθνής Σύμβαση 1992): για κάθε πλοίο που μεταφέρει πετρέλαιο χύμα ως φορτίο.
• 10. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (κώδικας ISM): πιστοποιεί ότι το Σύστημα Ασφαλούς Διαχείρισης του πλοίου έχει ελεγχθεί και πληροί τις απαιτήσεις του Κώδικα.

Ενδεικτική απάντηση. Τα πιστοποιητικά ασφαλείας είναι δημόσια έγγραφα με τα οποία η αρμόδια Αρχή βεβαιώνει ότι οι τομείς του πλοίου έχουν ελεγχθεί και ανταποκρίνονται στους νόμους και τις Διεθνείς Συμβάσεις για την ασφάλεια του πλοίου και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Είναι: 1) Πιστοποιητικό Ασφαλείας Επιβατηγού Πλοίου (κατασκευή, μηχανήματα, ραδιοεγκαταστάσεις, σωστικά/πυροσβεστικά μέσα, εξοπλισμός ναυσιπλοΐας, εξαρτισμός) — ισχύς 12 μήνες· 2) Ασφαλείας Κατασκευής Φορτηγού Πλοίου — 5 έτη· 3) Ασφαλείας Εξαρτισμού Φορτηγού Πλοίου (πυρασφάλεια, σωστικά μέσα, εξοπλισμός ναυσιπλοΐας) — 5 έτη· 4) Ασφαλείας Ραδιοεπικοινωνιών Φορτηγού Πλοίου — 5 έτη· 5) Ασφαλείας Φορτηγού Πλοίου (εναλλακτικό των 2-4)· 6) Πιστοποιητικό Απαλλαγής· 7) Διεθνές Πιστοποιητικό Καταλληλότητας για τη Μεταφορά Επικίνδυνων Χημικών Χύμα (κώδικας IBC) — 5ετία, με ετήσια οπισθογράφηση· 8) Διεθνές Πιστοποιητικό για την Αποφυγή Ρύπανσης από Πετρέλαιο (1973) (πετρελαιοφόρα ≥150 και λοιπά πλοία ≥400 κόρων ολικής) — 5 έτη· 9) Πιστοποιητικό Ασφάλισης ή άλλης Οικονομικής Εξασφάλισης για την Αστική Ευθύνη Ζημιάς Ρύπανσης από Πετρέλαιο (Σύμβαση 1992)· 10) Πιστοποιητικό Ασφαλούς Διαχείρισης (κώδικας ISM). Τα 1-5 και 10 εκδίδονται κατά τη Δ.Σ. SOLAS 1974 (Πρωτόκολλο 1988, κύρωση με Ν. 2208/94).

Πρόσεξε:

• Πρόσεξε τη διαφορά ΙΣΧΥΟΣ: το επιβατηγού ισχύει μόνο 12 μήνες, ενώ των φορτηγών 5 έτη. Ο λόγος είναι προφανής — στο επιβατηγό διακυβεύονται ανθρώπινες ζωές σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
• Στα φορτηγά τα πιστοποιητικά είναι τεμαχισμένα ανά τομέα (κατασκευή / εξαρτισμός / ραδιοεπικοινωνίες), ενώ στο επιβατηγό ένα ενιαίο τα καλύπτει όλα.

Ερώτηση 2

Εκφώνηση. Αναφέρετε τα ναυτιλιακά έγγραφα του πλοίου.

Σκέψη. Η βάση είναι το άρθρο 46 Κ.Δ.Ν.Δ. (§18.1, σελ. 239), που απαριθμεί τα ναυτιλιακά έγγραφα, και το άρθρο 42 Κ.Ι.Ν.Δ. για τα «κεκανονισμένα» έγγραφα. Ξεχώρισε ποια είναι κυριολεκτικά έγγραφα και ποια βιβλία, και πρόσθεσε όσα καθιερώθηκαν για την προστασία του περιβάλλοντος.

Ανάλυση.

• Σύμφωνα με το άρθρο 46 Κ.Δ.Ν.Δ., τα ναυτιλιακά έγγραφα με τα οποία πρέπει να είναι εφοδιασμένο το πλοίο που εκτελεί ταξίδια είναι: το έγγραφο εθνικότητας, το πιστοποιητικό καταμέτρησης, τα πιστοποιητικά ασφαλείας, το πιστοποιητικό γραμμής φόρτωσης, το ναυτολόγιο, το ημερολόγιο γέφυρας, το ημερολόγιο μηχανής, το ημερολόγιο ασυρμάτου, το ποινολόγιο, το βιβλίο πετρελαίου, το βιβλίο επιθεωρήσεων, καθώς και κάθε άλλο που θα οριστεί με Π.Δ.
• Από αυτά, το ναυτολόγιο, τα τρία ημερολόγια, το ποινολόγιο και το βιβλίο πετρελαίου χαρακτηρίζονται ως ΒΙΒΛΙΑ· ενώ το έγγραφο εθνικότητας, το πιστοποιητικό καταμέτρησης, τα πιστοποιητικά ασφαλείας και το πιστοποιητικό γραμμής φόρτωσης είναι κυριολεκτικά ναυτιλιακά ΕΓΓΡΑΦΑ (έντυπα μίας ή δύο σελίδων).
• Σύμφωνα με το άρθρο 42 Κ.Ι.Ν.Δ., ο πλοίαρχος οφείλει να έχει στο πλοίο όλα τα «κεκανονισμένα» ναυτιλιακά έγγραφα και βιβλία, και ιδίως: το έγγραφο εθνικότητας, το πιστοποιητικό πλοϊμότητας, το πρωτόκολλο καταμέτρησης, το ναυτολόγιο, το ποινολόγιο, τα φορτωτικά έγγραφα, τα αποδεικτικά εκπλήρωσης των τελωνειακών υποχρεώσεων και το πιστοποιητικό για τις εγγεγραμμένες υποθήκες και κατασχέσεις.
• ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ έχουν καθιερωθεί επίσης ως ναυτιλιακά έγγραφα:
• • Το ΒΙΒΛΙΟ ΦΟΡΤΙΟΥ (Π.Δ. 404/1986): το φέρουν όλα τα χημικά δεξαμενόπλοια· περιλαμβάνει 100 σελίδες και είναι διατιμημένο έντυπο του Ν.Α.Τ.
• • Το ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ (Παράρτημα V της Δ.Σ. MARPOL 1973/1978, Π.Δ. 361/1996): υποχρεωτικό σε κάθε πλοίο με ολική χωρητικότητα τουλάχιστον 400 κόρων· καταχωρούνται τα απορρίμματα που παραδίνονται σε ευκολίες υποδοχής, αποτεφρώνονται ή απορρίπτονται στη θάλασσα.
• Επίσης, κατά το Ν.Δ. 3899/1958, το ΒΙΒΛΙΟ ΥΠΟΘΗΚΩΝ (για πλοία με ολική χωρητικότητα άνω των 500 κόρων).

Ενδεικτική απάντηση. Κατά το άρθρο 46 Κ.Δ.Ν.Δ.: το έγγραφο εθνικότητας, το πιστοποιητικό καταμέτρησης, τα πιστοποιητικά ασφαλείας, το πιστοποιητικό γραμμής φόρτωσης, το ναυτολόγιο, το ημερολόγιο γέφυρας, το ημερολόγιο μηχανής, το ημερολόγιο ασυρμάτου, το ποινολόγιο, το βιβλίο πετρελαίου, το βιβλίο επιθεωρήσεων και κάθε άλλο που θα οριστεί με Π.Δ. Από αυτά, κυριολεκτικά ναυτιλιακά έγγραφα είναι τα τέσσερα πρώτα (έγγραφο εθνικότητας, πιστοποιητικό καταμέτρησης, πιστοποιητικά ασφαλείας, πιστοποιητικό γραμμής φόρτωσης), ενώ τα υπόλοιπα είναι βιβλία. Το άρθρο 42 Κ.Ι.Ν.Δ. αναφέρει επίσης το πιστοποιητικό πλοϊμότητας, τα φορτωτικά έγγραφα, τα αποδεικτικά εκπλήρωσης των τελωνειακών υποχρεώσεων και το πιστοποιητικό για τις εγγεγραμμένες υποθήκες και κατασχέσεις. Για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος καθιερώθηκαν επίσης το Βιβλίο Φορτίου (χημικά δεξαμενόπλοια, Π.Δ. 404/1986) και το Βιβλίο Απορριμμάτων (MARPOL 73/78 Παράρτημα V, Π.Δ. 361/1996 — πλοία ολικής χωρητικότητας τουλάχιστον 400 κόρων), καθώς και το Βιβλίο Υποθηκών (πλοία άνω των 500 κόρων).

Πρόσεξε:

• Τα ναυτιλιακά έγγραφα συνοδεύουν πάντοτε το πλοίο και αποδεικνύουν σε κάθε στιγμή την αξιοπλοΐα του και την επαγγελματική ικανότητα του προσωπικού.
• Ο πλοίαρχος ευθύνεται για την ύπαρξή τους: σε περίπτωση έλλειψης τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι 6 μήνες. Αν σε ώρα κινδύνου ή εγκατάλειψης παραμελήσει να τα διασώσει, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και χρηματική ποινή.
• Τα προσωρινά ναυτιλιακά έγγραφα (Π.Ν.Ε.) εκδίδονται όταν το πλοίο πρέπει να αποπλεύσει πριν ολοκληρωθούν οι διατυπώσεις νηολόγησης.

Ερώτηση 3

Εκφώνηση. Αναφέρετε τα ναυτιλιακά βιβλία του πλοίου.

Σκέψη. Κατά τον Κ.Δ.Ν.Δ. (§18.1, σελ. 239) ναυτιλιακά βιβλία είναι το ναυτολόγιο, τα τρία ημερολόγια, το ποινολόγιο και το βιβλίο πετρελαίου. Ξεχώρισε τα ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ (§18.4) από τα υπόλοιπα ΒΙΒΛΙΑ (§18.5).

Ανάλυση.

• Ο Κ.Δ.Ν.Δ. χαρακτηρίζει ως ΒΙΒΛΙΑ: 1) το ναυτολόγιο, 2) το ημερολόγιο γέφυρας, 3) το ημερολόγιο μηχανής, 4) το ημερολόγιο ασυρμάτου, 5) το ποινολόγιο, 6) το βιβλίο πετρελαίου — γιατί το καθένα είναι πολυσέλιδος τόμος, βιβλιοδετημένος ώστε να αντέχει σε μακροχρόνια χρήση.
• ΤΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ (άρθρα 41 και 49 Κ.Ι.Ν.Δ.): α) το ημερολόγιο γέφυρας (κατά τον καθηγητή Δελούκα πρέπει να λέγεται «ημερολόγιο πλοίου»), β) το ημερολόγιο μηχανής, γ) το ημερολόγιο ασυρμάτου. Είναι διατιμημένα έντυπα του Ν.Α.Τ., χορηγούνται αριθμημένα, μονογραμμένα και σφραγισμένα, και δεν επιτρέπονται αποσβέσεις, διορθώσεις και διαγραφές λέξεων.
• Επιπλέον, τα πλοία που φέρουν σταθμό ραδιοεπικοινωνιών GMDSS τηρούν ξεχωριστό ημερολόγιο ραδιοεπικοινωνιών (απόφαση Υ.Ε.Ν. 1218.86/16-1-1996).
• ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ (§18.5): 1) Βιβλίο Επιθεωρήσεων και Γυμνασίων, 2) Βιβλίο Επιτροπής Τροφίμων, 3) Βιβλίο Πετρελαίου (με το βιβλίο φορτίου των χημικών δεξαμενοπλοίων και το βιβλίο απορριμμάτων), 4) Βιβλίο Υποθηκών του πλοίου (πλοία ολικής χωρητικότητας άνω των 500 κόρων), 5) Ποινολόγιο.

Ενδεικτική απάντηση. Ναυτιλιακά βιβλία κατά τον Κ.Δ.Ν.Δ. είναι: το ναυτολόγιο, το ημερολόγιο γέφυρας, το ημερολόγιο μηχανής, το ημερολόγιο ασυρμάτου, το ποινολόγιο και το βιβλίο πετρελαίου. Τα ημερολόγια (άρθρα 41, 49 Κ.Ι.Ν.Δ.) — γέφυρας (κατά τον καθηγητή Δελούκα «ημερολόγιο πλοίου»), μηχανής και ασυρμάτου — είναι διατιμημένα έντυπα του Ν.Α.Τ., χορηγούνται από τις Λιμενικές/Προξενικές Αρχές αφού αριθμηθούν, μονογραφηθούν και σφραγιστούν, και τηρούνται χωρίς αποσβέσεις, διορθώσεις ή διαγραφές λέξεων. Τα πλοία με σταθμό GMDSS τηρούν επιπλέον ημερολόγιο ραδιοεπικοινωνιών. Στα βιβλία του πλοίου (§18.5) ανήκουν επίσης το Βιβλίο Επιθεωρήσεων και Γυμνασίων, το Βιβλίο Επιτροπής Τροφίμων, το Βιβλίο Πετρελαίου (καθώς και το Βιβλίο Φορτίου και το Βιβλίο Απορριμμάτων), το Βιβλίο Υποθηκών και το Ποινολόγιο.

Πρόσεξε:

• Ο κανόνας «καμία διόρθωση ή διαγραφή» είναι κρίσιμος: τα ημερολόγια αποτελούν αποδεικτικά στοιχεία σε περίπτωση ατυχήματος ή δικαστικής διαφοράς — μια σβησμένη λέξη θα κατέστρεφε την αξιοπιστία τους.
• Το ημερολόγιο ραδιοεπικοινωνιών έχει πορτοκαλί εξώφυλλο και 100 φύλλα / 200 σελίδες· το ημερολόγιο γέφυρας 400 σελίδες.

Ερώτηση 4

Εκφώνηση. Σε ποιες περιπτώσεις γίνεται έλεγχος των ναυτιλιακών εγγράφων και βιβλίων;

Σκέψη. Δύο βασικές στιγμές — ΚΑΤΑΠΛΟΥΣ και ΑΠΟΠΛΟΥΣ — με διαφορετική διαδικασία και διαφορετική ποινή. Πρόσεξε και ποιος διενεργεί τον έλεγχο.

Ανάλυση.

• ΠΟΙΟΣ ΕΛΕΓΧΕΙ: ο έλεγχος της ύπαρξης στο πλοίο των ναυτιλιακών εγγράφων και βιβλίων διενεργείται από τη Λιμενική ή Προξενική Αρχή και από τη Διεύθυνση Ελέγχου Εμπορικών Πλοίων του Υ.Ε.Ν.
• 1. ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΠΛΟΥ: ο πλοίαρχος υποχρεούται, μετά τον κατάπλου του πλοίου στον λιμένα, να παρουσιαστεί μέσα σε 24 ΩΡΕΣ στη Λιμενική ή Προξενική Αρχή, προσκομίζοντας για θεώρηση το ναυτολόγιο και το ημερολόγιο, καθώς και κάθε άλλο ναυτιλιακό έγγραφο και βιβλίο που θα ζητήσει η Αρχή.
• Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση ΝΑΥΑΓΙΟΥ (άρθρο 49 Κ.Ι.Ν.Δ.).
• Η μη έγκαιρη προσκόμιση συνιστά ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟ ΠΑΡΑΠΤΩΜΑ του πλοιάρχου.
• 2. ΠΡΙΝ ΤΟΝ ΑΠΟΠΛΟΥ: ο πλοίαρχος πλοίου — ανεξάρτητα από τη σημαία που φέρει, ελληνική ή ξένη — υποχρεούται, πριν διενεργήσει τον απόπλου, να προσκομίσει στη Λιμενική Αρχή για έλεγχο τα ναυτιλιακά έγγραφα και να εφοδιαστεί με τη σχετική ΑΔΕΙΑ ΑΠΟΠΛΟΥ. Σε διαφορετική περίπτωση τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) μηνών.
• ΕΥΘΥΝΗ: για την ύπαρξη στο πλοίο των ναυτιλιακών εγγράφων και βιβλίων ευθύνεται ο πλοίαρχος, ο οποίος σε περίπτωση έλλειψής τους τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι έξι (6) μήνες.

Ενδεικτική απάντηση. Ο έλεγχος διενεργείται από τη Λιμενική ή Προξενική Αρχή και τη Διεύθυνση Ελέγχου Εμπορικών Πλοίων του Υ.Ε.Ν. 1) Στον κατάπλου (και σε περίπτωση ναυαγίου): ο πλοίαρχος πρέπει να παρουσιαστεί μέσα σε 24 ώρες στη Λιμενική/Προξενική Αρχή, προσκομίζοντας για θεώρηση το ναυτολόγιο και το ημερολόγιο και κάθε άλλο έγγραφο που θα ζητηθεί — η μη έγκαιρη προσκόμιση συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα του πλοιάρχου. 2) Πριν τον απόπλου: ο πλοίαρχος — ανεξάρτητα από τη σημαία που φέρει το πλοίο — πρέπει να προσκομίσει τα ναυτιλιακά έγγραφα στη Λιμενική Αρχή και να εφοδιαστεί με άδεια απόπλου· διαφορετικά τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 2 μηνών.

Πρόσεξε:

• Πρόσεξε τη διαφορά κύρωσης: η μη προσκόμιση στον κατάπλου είναι πειθαρχικό παράπτωμα· ο απόπλους χωρίς άδεια είναι ποινικό αδίκημα (φυλάκιση τουλάχιστον 2 μηνών).
• Ο έλεγχος πριν τον απόπλου αφορά και τα ξένα πλοία — είναι άσκηση κρατικής εξουσίας στον λιμένα, ανεξάρτητα από σημαία.
• Τα ναυτιλιακά έγγραφα και βιβλία ελέγχονται σε κάθε κατάπλου και απόπλου του πλοίου.

Ερώτηση 5

Εκφώνηση. Ποια είναι η χρησιμότητα του ημερολογίου γέφυρας;

Σκέψη. Η χρησιμότητα προκύπτει από ΤΙ καταγράφεται: όλα τα σημαντικά γεγονότα του πλοίου. Γι' αυτό και η παράλειψη εγγραφής είναι ΠΟΙΝΙΚΟ αδίκημα — αυτό δείχνει τη σημασία του.

Ανάλυση.

• ΤΙ ΕΙΝΑΙ: το ημερολόγιο γέφυρας (Κ.Ι.Ν.Δ. άρθρο 41, Κ.Δ.Ν.Δ. άρθρα 46 και 114) είναι βιβλίο που συντάσσεται, τηρείται και υπογράφεται από τον ΠΛΟΙΑΡΧΟ.
• Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΡΩΣΗ: η παράλειψη εγγραφής στο ημερολόγιο κάθε σημαντικού γεγονότος συνιστά παράβαση των υπηρεσιακών υποχρεώσεων του πλοιάρχου και τιμωρείται με ΦΥΛΑΚΙΣΗ ΜΕΧΡΙ ΕΞΙ (6) ΜΗΝΕΣ.
• ΤΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ:
• α) Οι ναυτικές και μετεωρολογικές ενδείξεις και παρατηρήσεις — ναυτικές (πορείες, διοπτεύσεις, στίγμα κ.λπ.), μετεωρολογικές (κατάσταση θάλασσας, διεύθυνση και ένταση ανέμου κ.λπ.).
• β) Τα γεγονότα που αφορούν το πλοίο, τη ναυσιπλοΐα, τους επιβαίνοντες και το φορτίο.
• ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΚΑΤΑΧΩΡΟΥΝΤΑΙ:
• • Κάθε γέννηση ή θάνατος που έλαβε χώρα στο πλοίο.
• • Κάθε τραυματισμός και κάθε άλλο ατύχημα σε μέλος του πληρώματος, επιβάτη ή άλλο πρόσωπο.
• • Κάθε βλάβη στη μηχανή, στον ασύρματο, στον εξαρτισμό, στο φορτίο ή στο πλοίο γενικά, με αναφορά στον τρόπο αντιμετώπισης ή αποκατάστασης.
• • Κάθε άλλο ναυτικό ατύχημα, ανεξάρτητα από τις συνέπειές του, με πλήρη περιγραφή των συνθηκών.
• • Οι διαταγές που λαμβάνονται από το Υ.Ε.Ν. και οι ενέργειες σε εκτέλεσή τους.
• • Οι αναφορές για την τήρηση των υποχρεώσεων που επιβάλλονται από εσωτερικούς και διεθνείς κανονισμούς (έλεγχος κατάστασης πλοίου, γραμμή φόρτωσης, εκτέλεση γυμνασίων, σωστικά και πυροσβεστικά μέσα).
• • Οι ναυτολογήσεις και οι απολύσεις των μελών του πληρώματος.
• • Οι παραβάσεις των κανονισμών εργασίας στο πλοίο και τα μέτρα που ελήφθησαν.
• ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΣΗ: συμπληρώνεται το αργότερο μέσα σε 24 ώρες από τα γεγονότα και προσκομίζεται στη Λιμενική ή Προξενική Αρχή για θεώρηση κατά τον κατάπλου και πριν τον απόπλου. Έχει διπλή υπόσταση: δημόσιο έγγραφο όταν ο πλοίαρχος ενεργεί ως φορέας δημόσιας εξουσίας (π.χ. γέννηση, θάνατος) και ιδιωτικό όταν οι καταχωρήσεις αφορούν τον ίδιο, τον πλοιοκτήτη, τους φορτωτές κ.λπ.
• ΣΤΟΙΧΕΙΑ: είναι διατιμημένο έντυπο του Ν.Α.Τ., αποτελείται από 400 σελίδες και χορηγείται από τη Λιμενική ή Προξενική Αρχή αφού αριθμηθεί, μονογραφηθεί και σφραγιστεί.

Ενδεικτική απάντηση. Το ημερολόγιο γέφυρας συντάσσεται, τηρείται και υπογράφεται από τον πλοίαρχο και αποτελεί το επίσημο αρχείο κάθε σημαντικού γεγονότος του πλοίου. Καθημερινά εγγράφονται οι ναυτικές (πορείες, διοπτεύσεις, στίγμα) και μετεωρολογικές ενδείξεις, καθώς και τα γεγονότα που αφορούν το πλοίο, τη ναυσιπλοΐα, τους επιβαίνοντες και το φορτίο. Ιδιαίτερα καταχωρούνται: γεννήσεις και θάνατοι στο πλοίο, τραυματισμοί και ατυχήματα, βλάβες (μηχανή, ασύρματος, εξαρτισμός, φορτίο) με τον τρόπο αντιμετώπισής τους, κάθε ναυτικό ατύχημα με πλήρη περιγραφή των συνθηκών, οι διαταγές του Υ.Ε.Ν., οι αναφορές για γυμνάσια και σωστικά/πυροσβεστικά μέσα, οι ναυτολογήσεις/απολύσεις και οι παραβάσεις των κανονισμών εργασίας με τα μέτρα που ελήφθησαν. Συμπληρώνεται μέσα σε 24 ώρες από τα γεγονότα και θεωρείται από τη Λιμενική ή Προξενική Αρχή κατά τον κατάπλου και πριν τον απόπλου· έχει διπλή υπόσταση (δημόσιο και ιδιωτικό έγγραφο). Η σημασία του φαίνεται από την κύρωση: η παράλειψη εγγραφής σημαντικού γεγονότος τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι 6 μήνες.

Πρόσεξε:

• Η χρησιμότητά του είναι κυρίως αποδεικτική: σε ναυτικό ατύχημα, δικαστική διαφορά ή ασφαλιστική διεκδίκηση, το ημερολόγιο είναι η επίσημη μαρτυρία για το τι συνέβη.
• Γι' αυτό ακριβώς απαγορεύονται οι διορθώσεις και οι διαγραφές — και γι' αυτό η παράλειψη εγγραφής είναι ποινικό αδίκημα, όχι απλώς πειθαρχικό.
• Ο καθηγητής Δελούκας υποστηρίζει ότι θα έπρεπε να λέγεται «ημερολόγιο πλοίου», αφού αφορά γεγονότα όλου του πλοίου — όχι μόνο της γέφυρας.

Ερώτηση 6

Εκφώνηση. Τι γνωρίζετε για το Βιβλίο Επιθεωρήσεων και Γυμνασίων;

Σκέψη. Ανοιχτή ερώτηση («τι γνωρίζετε»): από την §18.5 (σελ. 243-245) δώσε πώς καθιερώθηκε, ποια πλοία το φέρουν, τι καταγράφεται, ποιος υπογράφει και πώς είναι το έντυπο.

Ανάλυση.

• ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ: με το Π.Δ. 121/1979 προστέθηκε στα ναυτιλιακά έγγραφα του άρθρου 46 Κ.Δ.Ν.Δ.· με την Υπουργική Απόφαση 64572/2/79 καθορίστηκαν ο τύπος του, τα στοιχεία και οι λεπτομέρειες τήρησής του.
• ΤΙ ΓΡΑΦΕΤΑΙ: η εκτέλεση των γυμνασίων και των έκτακτων επιθεωρήσεων, ο βαθμός ετοιμότητας του πληρώματος, οι ελλείψεις, ανωμαλίες και ζημιές του εξοπλισμού ασφαλείας, οι ανάγκες προμηθειών και εργασιών συντήρησης· τα αποτελέσματα κάθε επιθεώρησης και γυμνασίων (υπογράφουν ο Πλοίαρχος, ο Α΄ Μηχανικός, ο Υποπλοίαρχος και ο Ραδιοτηλεγραφητής)· τα αποτελέσματα του ελέγχου της Λιμενικής ή Προξενικής Αρχής ή της Δ.Ε.Ε.Π.
• ΠΟΙΑ ΠΛΟΙΑ: τα επιβατηγά ολικής χωρητικότητας άνω των 100 κόρων και τα άλλα πλοία ολικής χωρητικότητας άνω των 300 κόρων. Προσκομίζεται για θεώρηση όποτε είναι υποχρεωτική η θεώρηση του ημερολογίου γέφυρας.
• ΤΟ ΕΝΤΥΠΟ: διατιμημένο έντυπο του Ν.Α.Τ. με εξώφυλλα από σκληρό χαρτόνι χρώματος κυανού· σε κάθε επιθεώρηση συμπληρώνονται τρεις σελίδες (γυμνάσια εγκατάλειψης, πυρκαγιάς και διαρροής, επιθεωρήσεις οργάνων, τηλεπικοινωνιών, εξαρτισμού, σκάφους-μηχανημάτων, ενδιαίτησης), ενώ ειδικά φύλλα καταγράφουν έκτακτα γεγονότα και τις επιθεωρήσεις της Λιμενικής Αρχής.

Ενδεικτική απάντηση. Είναι ναυτιλιακό έγγραφο που προστέθηκε στα έγγραφα του άρθρου 46 Κ.Δ.Ν.Δ. με το Π.Δ. 121/1979· ο τύπος και τα στοιχεία του καθορίστηκαν με Υπουργική Απόφαση του 1979. Υποχρεούνται να το φέρουν τα επιβατηγά άνω των 100 κόρων και τα άλλα πλοία άνω των 300 κόρων ολικής χωρητικότητας. Σε αυτό γράφονται: η εκτέλεση των γυμνασίων και των έκτακτων επιθεωρήσεων, ο βαθμός ετοιμότητας του πληρώματος, οι ελλείψεις, ανωμαλίες και ζημιές του εξοπλισμού ασφαλείας, οι ανάγκες προμηθειών και συντήρησης, τα αποτελέσματα κάθε επιθεώρησης και γυμνασίων (υπογράφουν ο Πλοίαρχος, ο Α΄ Μηχανικός, ο Υποπλοίαρχος και ο Ραδιοτηλεγραφητής) και τα αποτελέσματα του ελέγχου της Λιμενικής ή Προξενικής Αρχής ή της Δ.Ε.Ε.Π. Καταγράφονται τα γυμνάσια εγκατάλειψης, πυρκαγιάς και διαρροής. Προσκομίζεται για θεώρηση όποτε είναι υποχρεωτική η θεώρηση του ημερολογίου γέφυρας. Είναι διατιμημένο έντυπο του Ν.Α.Τ., με κυανό σκληρό εξώφυλλο.

Πρόσεξε:

• Τα «γυμνάσια» είναι οι ασκήσεις ετοιμότητας του πληρώματος (εγκατάλειψη, πυρκαγιά, διαρροή) — δεν είναι τυπική διαδικασία: από αυτά εξαρτάται η επιβίωση σε πραγματικό συμβάν.
• Πρόσεξε τα δύο όρια: 100 κόροι για τα επιβατηγά, 300 κόροι για τα άλλα πλοία.
• ΚΡΙΤΗΡΙΟ: στην ανοιχτή αυτή ερώτηση αρκεί να καλυφθούν το τι είναι, ποιοι το τηρούν, τι καταγράφεται και ποιος υπογράφει.