Λύσεις Β΄ Μέρος Κεφ.17 Ναυτικό Πειθαρχικό Δίκαιο – ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Α΄ ΕΠΑΛ

Ενδεικτικές απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου.

Ερώτηση 1

Εκφώνηση. Ποια είναι τα πειθαρχικά παραπτώματα του πλοιάρχου;

Σκέψη. Ο Κ.Δ.Ν.Δ. (άρθρο 246) τα απαριθμεί ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ και είναι πολλά. Παρατήρησε ότι τα περισσότερα αφορούν παρατυπίες στη ΝΑΥΤΟΛΟΓΗΣΗ και κακή μεταχείριση του πληρώματος.

Ανάλυση.

• ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ (άρθρο 245 Κ.Δ.Ν.Δ.): πειθαρχικό παράπτωμα είναι κάθε παράβαση υπηρεσιακών καθηκόντων, καθώς και κάθε άλλη πράξη που προβλέπεται ειδικά στο τμήμα των πειθαρχικών διατάξεων. Τα υπηρεσιακά καθήκοντα καθορίζονται στους Κανονισμούς Εργασίας των πλοίων.
• Σύμφωνα με το άρθρο 246, πειθαρχικά παραπτώματα του πλοιάρχου είναι ενδεικτικά:
• α) Η πρόσληψη ναυτικού στο ναυτικό φυλλάδιο του οποίου δεν έχει καταχωρηθεί η πράξη απόλυσής του από προηγούμενο πλοίο.
• β) Η πρόσληψη ή απόλυση μέλους πληρώματος χωρίς ναυτολόγηση, ή η ναυτολόγηση ναυτικού που δεν επιβαίνει πραγματικά στο πλοίο.
• γ) Η παράνομη πρόσληψη Έλληνα ναυτικού που δεν είναι απογραμμένος ή στερείται του δικαιώματος άσκησης του ναυτικού επαγγέλματος.
• δ) Η παράνομη πρόσληψη σε θέσεις διπλωματούχου, πτυχιούχου ή αδειούχου προσώπων χωρίς τα απαιτούμενα προσόντα.
• ε) Η πέρα από τα αναγνωρισμένα όρια πρόσληψη αλλοδαπού.
• στ) Η μη έγκαιρη προσκόμιση των εγγράφων για θεώρηση στην οικεία Λιμενική ή Προξενική Αρχή.
• ζ) Η αποβίβαση στην αλλοδαπή ασθενούς ή τραυματία επιβάτη χωρίς ειδοποίηση της Προξενικής ή της επιτόπιας Αρχής.
• η) Η μη πρόσληψη πλοηγού στις περιπτώσεις που η πλοήγηση είναι υποχρεωτική.
• θ) Η μη τήρηση του κανονισμένου εδεσματολογίου.
• ι) Η αδικαιολόγητη μη συμμόρφωση προς τις διατάξεις περί εξόφλησης και αντικατάστασης ναυτολογίων.
• ια) Η κακόβουλη εγγραφή χαρακτηριστικού στο ναυτικό φυλλάδιο ναυτικού που απολύεται, πέρα από τις προβλεπόμενες αιτιολογίες.
• ιβ) Η αδικαιολόγητη καθυστέρηση καταβολής οφειλόμενων μισθών, εξόδων νοσηλείας και κάθε νόμιμης παροχής σε μέλος του πληρώματος.
• ιγ) Η εν γνώσει ψευδής καταμήνυση μέλους του πληρώματος.
• ιδ) Η μη απόδοση, σε κανονικά απολυόμενο μέλος, του ναυτικού φυλλαδίου ή του αποδεικτικού ναυτικής ικανότητας.
• ιε) Η αδικαιολόγητη και κατ' επανάληψη επιβολή ποινών προστίμου που ακυρώθηκαν από τις Λιμενικές Αρχές.

Ενδεικτική απάντηση. Κατά το άρθρο 246 Κ.Δ.Ν.Δ. (ενδεικτική απαρίθμηση), μεταξύ άλλων: παρατυπίες στη ναυτολόγηση (πρόσληψη χωρίς καταχωρημένη απόλυση, ναυτολόγηση μη επιβαίνοντος, πρόσληψη μη απογραμμένου ή ναυτικού χωρίς τα απαιτούμενα προσόντα, υπέρβαση των ορίων για αλλοδαπούς)· μη έγκαιρη προσκόμιση εγγράφων στη Λιμενική/Προξενική Αρχή· αποβίβαση ασθενούς/τραυματία στην αλλοδαπή χωρίς ειδοποίηση της Αρχής· μη πρόσληψη πλοηγού όπου η πλοήγηση είναι υποχρεωτική· μη τήρηση του εδεσματολογίου· αδικαιολόγητη καθυστέρηση μισθών, εξόδων νοσηλείας και νόμιμων παροχών· ψευδής καταμήνυση μέλους του πληρώματος· μη απόδοση ναυτικού φυλλαδίου σε απολυόμενο· κατ' επανάληψη αδικαιολόγητα πρόστιμα που ακυρώθηκαν από τις Λιμενικές Αρχές.

Πρόσεξε:

• Η απαρίθμηση είναι ενδεικτική, όχι εξαντλητική: ο γενικός ορισμός (άρθρο 245) καλύπτει κάθε παράβαση υπηρεσιακών καθηκόντων.
• Παρατήρησε το νήμα: τα περισσότερα παραπτώματα του πλοιάρχου αφορούν είτε παρατυπίες στη ναυτολόγηση είτε κακή μεταχείριση του πληρώματος (μισθοί, φυλλάδια, ψευδείς μηνύσεις).
• ΚΡΙΤΗΡΙΟ: δεν απαιτείται απομνημόνευση όλων — αρκεί ο γενικός ορισμός και αντιπροσωπευτικά παραδείγματα ανά κατηγορία.

Ερώτηση 2

Εκφώνηση. Ποια είναι τα πειθαρχικά παραπτώματα του ναυτικού;

Σκέψη. Άρθρο 247. Σε αντίθεση με του πλοιάρχου (που αφορούν διοικητικές παρατυπίες), τα παραπτώματα του ναυτικού αφορούν την ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ και την ΑΣΦΑΛΕΙΑ πάνω στο πλοίο.

Ανάλυση.

• Σύμφωνα με το άρθρο 247, πειθαρχικά παραπτώματα των μελών του πληρώματος είναι:
• α) Η υπαίτιος μέθη εκτός διατεταγμένης υπηρεσίας, που διαταράσσει την τάξη του πλοίου.
• β) Ο ύπνος κατά τη διάρκεια εκτέλεσης υπηρεσίας.
• γ) Κάθε κατάχρηση του δικαιώματος υποβολής παραπόνων.
• δ) Η απείθεια σε κάθε υπηρεσιακή διαταγή του πλοιάρχου ή σε πρόσκληση ανωτέρου.
• ε) Η εκδήλωση έλλειψης σεβασμού προς τους ανωτέρους.
• στ) Κάθε παράβαση που αναφέρεται σε κανονισμό ή διαταγή του πλοιάρχου σχετικά με το κάπνισμα ή το σβήσιμο των φώτων.
• ζ) Κάθε απουσία χωρίς άδεια ή αδικαιολόγητη απουσία, στην αλλοδαπή ή την ημεδαπή.
• η) Κάθε παράβαση, μέσα στο πλοίο, των διατάξεων «περί τυχερών παιχνιδιών».

Ενδεικτική απάντηση. Κατά το άρθρο 247 Κ.Δ.Ν.Δ.: α) η υπαίτιος μέθη εκτός διατεταγμένης υπηρεσίας που διαταράσσει την τάξη του πλοίου· β) ο ύπνος κατά την εκτέλεση υπηρεσίας· γ) η κατάχρηση του δικαιώματος υποβολής παραπόνων· δ) η απείθεια σε υπηρεσιακή διαταγή του πλοιάρχου ή σε πρόσκληση ανωτέρου· ε) η έλλειψη σεβασμού προς τους ανωτέρους· στ) κάθε παράβαση κανονισμού ή διαταγής σχετικά με το κάπνισμα ή το σβήσιμο των φώτων· ζ) κάθε απουσία χωρίς άδεια ή αδικαιολόγητη απουσία· η) κάθε παράβαση των διατάξεων «περί τυχερών παιχνιδιών» μέσα στο πλοίο.

Πρόσεξε:

• Το «κάπνισμα και σβήσιμο των φώτων» δεν είναι ασήμαντο: πάνω σε ένα πλοίο — ιδίως δεξαμενόπλοιο — η πυρασφάλεια είναι ζήτημα ζωής και θανάτου.
• Ο ύπνος κατά την υπηρεσία είναι το βαρύτερο πρακτικά: ένας κοιμισμένος οπτήρας ή αξιωματικός φυλακής μπορεί να προκαλέσει σύγκρουση ή προσάραξη.
• Πρόσεξε ότι η μέθη τιμωρείται όταν είναι υπαίτιος και διαταράσσει την τάξη — όχι αυτή καθαυτή εκτός υπηρεσίας.

Ερώτηση 3

Εκφώνηση. Ποιες είναι οι πειθαρχικές ποινές;

Σκέψη. Τρεις ποινές, σε αύξουσα βαρύτητα: επίπληξη -> πρόστιμο -> στέρηση του επαγγέλματος. Δώσε και τα ποσοτικά όρια, που είναι το ζητούμενο.

Ανάλυση.

• Στους παραβάτες των υπηρεσιακών υποχρεώσεων και καθηκόντων επιβάλλονται κυρώσεις, οι λεγόμενες πειθαρχικές ποινές. Σύμφωνα με το άρθρο 248 του Κ.Δ.Ν.Δ., είναι:
• 1. Η ΕΠΙΠΛΗΞΗ: καταγράφεται στο ποινολόγιο του πλοίου και είναι προφορική ή έγγραφη. Επιβάλλεται στους ναυτικούς που διαπράττουν πειθαρχικά παραπτώματα τα οποία ΔΕΝ έχουν σοβαρή επίπτωση στην ομαλή λειτουργία του πλοίου.
• 2. ΤΟ ΠΡΟΣΤΙΜΟ: ανέρχεται μέχρι το ποσό του 1/5 του μηνιαίου μισθού του ναυτικού που αναγράφεται στο ναυτολόγιο. Το όριο αυτό ΔΙΠΛΑΣΙΑΖΕΤΑΙ όταν ο ίδιος ναυτικός τελέσει δεύτερο πειθαρχικό παράπτωμα μέσα σε δύο (2) μήνες από την επιβολή του πρώτου προστίμου. Καταγράφεται στο ποινολόγιο του πλοίου.
• 3. Η ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΣΤΕΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ: ο ναυτικός στερείται προσωρινά το δικαίωμα να ασκεί το ναυτικό επάγγελμα. Διαρκεί από ένα (1) μήνα μέχρι πέντε (5) χρόνια.
• Σύμφωνα με το άρθρο 249, η προσωρινή στέρηση επιβάλλεται: α) για κάθε πράξη που προσβάλλει την πατρίδα, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τη Σημαία και τα λοιπά σύμβολα του Ελληνικού Κράτους· β) για ενέργεια ή παράλειψη που αφορά την εκτέλεση υπηρεσίας ή την άσκηση ειδικών καθηκόντων και αντιβαίνει σε νομικές ή ηθικές υποχρεώσεις του ναυτικού επαγγέλματος· γ) μετά από αμετάκλητη καταδίκη για αξιόποινη πράξη που προβλέπεται από τον Κώδικα· δ) μετά από αμετάκλητη καταδίκη σε φυλάκιση μέχρι έξι (6) μηνών για λαθρεμπορία.
• Προβλέπεται και η ΟΡΙΣΤΙΚΗ στέρηση της άσκησης του ναυτικού επαγγέλματος, που επιβάλλεται από τα Πειθαρχικά Συμβούλια Ε.Ν.

Ενδεικτική απάντηση. Κατά το άρθρο 248 Κ.Δ.Ν.Δ.: 1) η επίπληξη (προφορική ή έγγραφη· καταγράφεται στο ποινολόγιο· για παραπτώματα χωρίς σοβαρή επίπτωση στην ομαλή λειτουργία του πλοίου)· 2) το πρόστιμο (μέχρι 1/5 του μηνιαίου μισθού που αναγράφεται στο ναυτολόγιο — το όριο διπλασιάζεται σε δεύτερο παράπτωμα μέσα σε 2 μήνες· καταγράφεται στο ποινολόγιο)· 3) η προσωρινή στέρηση της άσκησης του ναυτικού επαγγέλματος (από 1 μήνα μέχρι 5 χρόνια), που επιβάλλεται για προσβολή της πατρίδας/του Προέδρου/της Σημαίας, για ενέργεια ή παράλειψη που αντιβαίνει σε νομικές ή ηθικές υποχρεώσεις του επαγγέλματος, ή μετά από αμετάκλητη καταδίκη (και ειδικά για λαθρεμπορία με φυλάκιση μέχρι 6 μηνών). Προβλέπεται και οριστική στέρηση.

Πρόσεξε:

• Τα ποσοτικά όρια είναι το ζητούμενο της ερώτησης: 1/5 του μισθού, διπλασιασμός σε 2 μήνες, 1 μήνας έως 5 χρόνια.
• Η κλιμάκωση είναι λογική: επίπληξη για τα ήσσονος σημασίας -> πρόστιμο -> στέρηση επαγγέλματος για τα βαρύτερα.
• Το ποινολόγιο του πλοίου είναι το βιβλίο όπου καταγράφονται επίπληξη και πρόστιμο — δες και το Κεφ.18 (ναυτιλιακά έγγραφα).

Ερώτηση 4

Εκφώνηση. Ποιοι επιβάλλουν τις πειθαρχικές ποινές;

Σκέψη. Τρία όργανα, καθένα με τη δική του αρμοδιότητα και βαθμό. Πρόσεξε ΠΟΙΟΣ επιβάλλει ΤΙ — και τις προθεσμίες έφεσης.

Ανάλυση.

• Σύμφωνα με το άρθρο 257 του Κ.Δ.Ν.Δ., την πειθαρχική εξουσία κατά των ναυτικών ασκούν:
• 1. Ο ΠΛΟΙΑΡΧΟΣ: επιβάλλει στους ναυτικούς του πλοίου του τις πειθαρχικές ποινές της ΕΠΙΠΛΗΞΗΣ και του ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ, καταχωρώντας τη σχετική απόφαση στο ποινολόγιο του πλοίου.
• Ο ναυτικός, κατά της απόφασης του πλοιάρχου που επέβαλε πρόστιμο, μπορεί να ασκήσει έφεση ενώπιον οποιασδήποτε Λιμενικής ή Προξενικής Αρχής, μέσα σε προθεσμία ΤΕΣΣΑΡΩΝ (4) ΜΗΝΩΝ από την επιβολή του προστίμου.
• 2. ΟΙ ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΞΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ: επιβάλλουν τις ποινές της ΕΠΙΠΛΗΞΗΣ και του ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ, εκδίδοντας έγγραφη αιτιολογημένη απόφαση, αντίγραφο της οποίας επιδίδεται στον ενδιαφερόμενο.
• Οι πρωτοβάθμιες αποφάσεις τους προσβάλλονται με έφεση που ασκείται σε ΔΥΟ (2) ΜΗΝΕΣ από την επίδοση της απόφασης στον ναυτικό. Η έφεση κατατίθεται σε οποιαδήποτε Λιμενική ή Προξενική Αρχή και προωθείται στο Πρωτοβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο Ε.Ν. Η άσκησή της ΔΕΝ ΑΝΑΣΤΕΛΛΕΙ την εκτέλεση της απόφασης.
• 3. ΤΑ ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ (Π.Σ.Ε.Ν.): επιβάλλουν τις ποινές της ΣΤΕΡΗΣΗΣ (προσωρινής ή οριστικής) της άσκησης του ναυτικού επαγγέλματος. Διακρίνονται σε Πρωτοβάθμιο και Δευτεροβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο Ε.Ν.

Ενδεικτική απάντηση. Κατά το άρθρο 257 Κ.Δ.Ν.Δ.: 1) ο πλοίαρχος — επιβάλλει επίπληξη και πρόστιμο, καταχωρώντας την απόφαση στο ποινολόγιο· ο ναυτικός μπορεί να ασκήσει έφεση σε 4 μήνες ενώπιον οποιασδήποτε Λιμενικής/Προξενικής Αρχής. 2) Οι Λιμενικές και Προξενικές Αρχές — επιβάλλουν επίπληξη και πρόστιμο με έγγραφη αιτιολογημένη απόφαση· η έφεση ασκείται σε 2 μήνες από την επίδοση, προωθείται στο Πρωτοβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο Ε.Ν. και δεν αναστέλλει την εκτέλεση. 3) Τα Πειθαρχικά Συμβούλια Εμπορικού Ναυτικού (Π.Σ.Ε.Ν.) — επιβάλλουν τη στέρηση (προσωρινή ή οριστική) της άσκησης του ναυτικού επαγγέλματος· διακρίνονται σε Πρωτοβάθμιο και Δευτεροβάθμιο.

Πρόσεξε:

• Η κατανομή είναι λογική: οι ελαφριές ποινές (επίπληξη, πρόστιμο) επιβάλλονται επιτόπου από πλοίαρχο ή Αρχή· η βαριά (στέρηση επαγγέλματος) μόνο από συλλογικό όργανο (Π.Σ.Ε.Ν.).
• ΠΡΟΣΟΧΗ στις προθεσμίες: 4 μήνες για έφεση κατά του πλοιάρχου, 2 μήνες κατά της Λιμενικής/Προξενικής Αρχής.
• Το ότι η έφεση δεν αναστέλλει την εκτέλεση σημαίνει ότι η ποινή ισχύει όσο εκκρεμεί η έφεση.