Λύσεις Β΄ Μέρος Κεφ.12 Σύμβαση Ναυτολόγησης – ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Α΄ ΕΠΑΛ

Ενδεικτικές απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου.

Ερώτηση 1

Εκφώνηση. Τι είναι η σύμβαση ορισμένου χρόνου;

Σκέψη. Ο ορισμός είναι απλός, αλλά το βιβλίο προσθέτει έναν σημαντικό κανόνα: τι γίνεται αν ο χρόνος λήξει ΕΝΩ το πλοίο ταξιδεύει.

Ανάλυση.

• Η σύμβαση ναυτολόγησης συνομολογείται για ορισμένο χρόνο, για αόριστο χρόνο και για ορισμένο πλου-ταξίδι.
• ΣΥΜΒΑΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: η σύμβαση ναυτολόγησης ισχύει για το χρονικό διάστημα που αναφέρεται σε αυτήν.
• ΚΡΙΣΙΜΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ: αν παρέλθει το χρονικό αυτό διάστημα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, η ισχύς της ΠΑΡΑΤΕΙΝΕΤΑΙ μέχρι τον κατάπλου του πλοίου στον λιμένα προορισμού.

Ενδεικτική απάντηση. Είναι η σύμβαση ναυτολόγησης που ισχύει για το χρονικό διάστημα που αναφέρεται σε αυτήν. Αν το διάστημα αυτό παρέλθει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, η ισχύς της παρατείνεται μέχρι τον κατάπλου του πλοίου στον λιμένα προορισμού.

Πρόσεξε:

• Ο κανόνας της παράτασης είναι λογικός και ουσιώδης: ο ναυτικός δεν μπορεί να «αποχωρήσει» στη μέση του ωκεανού — η σύμβαση παρατείνεται αναγκαστικά μέχρι το λιμάνι.
• Θυμήσου και τα άλλα δύο είδη: αορίστου χρόνου (δεν προσδιορίζεται χρόνος· λύεται με καταγγελία του ναυτικού μετά από επτά μήνες) και ορισμένου πλου-ταξιδιού.
• Ο ναυτικός μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση ορισμένου ή αορίστου χρόνου οποτεδήποτε, αν ο πλοίαρχος υπέπεσε σε σοβαρή παράλειψη των καθηκόντων του απέναντί του.

Ερώτηση 2

Εκφώνηση. Τι είναι η σύμβαση ορισμένου ταξιδιού;

Σκέψη. Εδώ το κριτήριο δεν είναι ο χρόνος αλλά το ΤΑΞΙΔΙ: η σύμβαση τελειώνει όταν τελειώσει το ταξίδι, όσο κι αν κρατήσει.

Ανάλυση.

• ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟ ΠΛΟΥ-ΤΑΞΙΔΙ: η σύμβαση ναυτολόγησης συνομολογείται για ένα ταξίδι και λύεται όταν το πλοίο φθάσει στον λιμένα προορισμού.

Ενδεικτική απάντηση. Είναι η σύμβαση ναυτολόγησης που συνομολογείται για ένα ταξίδι και λύεται όταν το πλοίο φθάσει στον λιμένα προορισμού.

Πρόσεξε:

• Η διαφορά από την ορισμένου χρόνου: εκεί το κριτήριο είναι ο χρόνος (και παρατείνεται αν λήξει εν πλω)· εδώ το κριτήριο είναι το ταξίδι — τελειώνει με τον κατάπλου, ανεξάρτητα από τη διάρκεια.

Ερώτηση 3

Εκφώνηση. Αναφέρετε τα επιδόματα του ναυτικού.

Σκέψη. Τα επιδόματα είναι ΕΠΙΠΛΕΟΝ του μισθού. Το βιβλίο απαριθμεί τέσσερα, και σημειώνει ότι στο επίδομα αδείας έχουν ενσωματωθεί παλαιότερα επιδόματα.

Ανάλυση.

• Ο ναυτικός, εκτός από τον μισθό, δικαιούται και διάφορα επιδόματα, όπως:
• i) ΔΩΡΟ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗ (bonus) ή ΕΠΙΜΙΣΘΙΟ: μερικές φορές με τη σύμβαση ναυτολόγησης συμφωνείται η καταβολή επιπλέον ποσού στον ναυτικό.
• ii) ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΥΡΙΑΚΩΝ: χορηγείται σε όλα τα μέλη του πληρώματος, ανεξάρτητα από το αν εργάζονται ή όχι τις Κυριακές.
• iii) ΕΠΙΔΟΜΑ ΑΔΕΙΑΣ: ο ναυτικός δικαιούται άδεια, η διάρκεια της οποίας καθορίζεται στη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας. Στο επίδομα αυτό έχουν ενσωματωθεί σήμερα και επιδόματα που χορηγούνταν στο παρελθόν, όπως το δώρο Χριστουγέννων και Πάσχα, το επίδομα χρόνου υπηρεσίας κ.λπ.
• iv) ΕΠΙΔΟΜΑ ΔΕΞΑΜΕΝΟΠΛΟΙΟΥ: καταβάλλεται στους ναυτικούς που υπηρετούν σε δεξαμενόπλοια.

Ενδεικτική απάντηση. Εκτός από τον μισθό, ο ναυτικός δικαιούται: i) δώρο πλοιοκτήτη (bonus) ή επιμίσθιο (επιπλέον ποσό που συμφωνείται με τη σύμβαση)· ii) επίδομα Κυριακών (σε όλα τα μέλη του πληρώματος, ανεξάρτητα αν εργάζονται ή όχι τις Κυριακές)· iii) επίδομα αδείας (η διάρκεια της άδειας καθορίζεται στη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας· σε αυτό έχουν ενσωματωθεί παλαιότερα επιδόματα, όπως το δώρο Χριστουγέννων και Πάσχα και το επίδομα χρόνου υπηρεσίας)· iv) επίδομα δεξαμενόπλοιου.

Πρόσεξε:

• Το επίδομα Κυριακών χορηγείται ανεξάρτητα από την εργασία — δεν είναι αμοιβή υπερωρίας αλλά πάγιο επίδομα του πληρώματος.
• Το επίδομα δεξαμενόπλοιου αντανακλά την αυξημένη επικινδυνότητα αυτών των πλοίων.
• Ο μισθός: αν δεν αναφέρεται στη σύμβαση, ισχύει αυτός της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας· αν δεν υπάρχει Συλλογική, καταβάλλεται ο «εθισμένος μισθός» κατά τις αρχές της καλής πίστης.

Ερώτηση 4

Εκφώνηση. Τι είναι το δικαίωμα παλιννόστησης;

Σκέψη. Παλιννόστηση = επιστροφή στην πατρίδα. Το δικαίωμα έχει τρία σκέλη: εισιτήριο, έξοδα διατροφής, και παραμονή στο πλοίο μέχρι να τα λάβει.

Ανάλυση.

• Ο ναυτικός έχει δικαίωμα να ζητήσει ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΗΣΗ όταν λυθεί η σύμβαση ναυτολόγησής του.
• ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΛΟΙΑΡΧΟΥ: αφού του υποβληθεί η αίτηση παλιννόστησης, υποχρεούται:
• • Να δώσει στον ναυτικό εισιτήριο επιστροφής στην Ελλάδα, με συγκοινωνιακό μέσο που εκλέγεται με εύλογη κρίση.
• • Να καταβάλει στον ναυτικό το χρηματικό ποσό που εξασφαλίζει τη διατροφή του μέχρι την επιστροφή.
• Ο ναυτικός μπορεί να ζητήσει εισιτήριο για ΑΛΛΗ ΧΩΡΑ, εάν αυτό δεν συνεπάγεται μεγαλύτερη δαπάνη.
• ΕΓΓΥΗΣΗ: ο ναυτικός δικαιούται να παραμένει και να διατρέφεται στο πλοίο μέχρι την καταβολή του οφειλόμενου μισθού και την εγχείριση του εισιτηρίου παλιννόστησης με τα έξοδα διατροφής.
• ΠΟΤΕ ΧΑΝΕΤΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ: ο ναυτικός στερείται του δικαιώματος παλιννόστησης όταν η σύμβαση λύθηκε πριν τη συμπλήρωση έτους λόγω καταγγελίας από τον ίδιο τον ναυτικό, όταν η σύμβαση είναι ορισμένου χρόνου, ή όταν ο ναυτικός σύναψε μετά την απόλυση νέα σύμβαση ναυτολόγησης.

Ενδεικτική απάντηση. Είναι το δικαίωμα του ναυτικού να ζητήσει επιστροφή στην πατρίδα όταν λυθεί η σύμβαση ναυτολόγησής του. Ο πλοίαρχος υποχρεούται τότε να του δώσει εισιτήριο επιστροφής στην Ελλάδα και να καταβάλει το ποσό που εξασφαλίζει τη διατροφή του μέχρι την επιστροφή· ο ναυτικός μπορεί να ζητήσει εισιτήριο για άλλη χώρα, αν δεν συνεπάγεται μεγαλύτερη δαπάνη. Δικαιούται να παραμένει και να διατρέφεται στο πλοίο μέχρι να λάβει τον οφειλόμενο μισθό και το εισιτήριο με τα έξοδα διατροφής. Στερείται του δικαιώματος όταν η σύμβαση λύθηκε πριν τη συμπλήρωση έτους με δική του καταγγελία, όταν η σύμβαση είναι ορισμένου χρόνου, ή όταν σύναψε νέα σύμβαση μετά την απόλυση.

Πρόσεξε:

• Το δικαίωμα παραμονής στο πλοίο είναι η πρακτική εγγύηση: χωρίς αυτό, ο ναυτικός θα μπορούσε να βρεθεί αποβιβασμένος σε ξένη χώρα χωρίς χρήματα και χωρίς εισιτήριο.
• ΠΡΟΣΟΧΗ στις εξαιρέσεις — ιδίως ότι η σύμβαση ορισμένου χρόνου δεν θεμελιώνει δικαίωμα παλιννόστησης: εκεί ο ναυτικός γνώριζε εξαρχής πότε τελειώνει.

Ερώτηση 5

Εκφώνηση. Πότε λύεται αυτοδικαίως η σύμβαση ναυτολόγησης;

Σκέψη. «Αυτοδικαίως» σημαίνει ΧΩΡΙΣ να χρειάζεται καταγγελία — από μόνη της, με την επέλευση του γεγονότος. Τρία γεγονότα, που όλα αφορούν το ίδιο το πλοίο.

Ανάλυση.

• Η σύμβαση ναυτολόγησης μπορεί να λυθεί με καταγγελία κάποιου από τα συμβαλλόμενα μέρη (ναυτικού ή πλοιάρχου) ή και ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΩΣ.
• ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΩΣ λύεται η σύμβαση ναυτολόγησης όταν συμβεί κάποιο από τα ακόλουθα γεγονότα:
• • ΑΠΩΛΕΙΑ ΠΛΟΙΟΥ: η απώλεια του πλοίου επιφέρει τη λύση της σύμβασης. Ως απώλεια εννοείται η ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ του πλοίου.
• • ΑΠΟΒΟΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ: όταν στο πλοίο στο οποίο είναι ναυτολογημένος ο ναυτικός παύσει να κυματίζει η Ελληνική σημαία, επέρχεται η λύση της σύμβασης ναυτολόγησής του.
• • ΕΚΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΟ ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟ.
• Επίσης η σύμβαση ναυτολόγησης λύεται όταν ο πλοίαρχος ασκήσει το δικαίωμα υπαναχώρησης.

Ενδεικτική απάντηση. Αυτοδικαίως λύεται όταν συμβεί: α) απώλεια του πλοίου (ως απώλεια εννοείται η οριστική εξαφάνισή του)· β) αποβολή της ελληνικής σημαίας — όταν στο πλοίο παύσει να κυματίζει η Ελληνική σημαία· γ) εκποίηση του πλοίου σε δημόσιο πλειστηριασμό. Η σύμβαση λύεται επίσης όταν ο πλοίαρχος ασκήσει το δικαίωμα υπαναχώρησης, ή με καταγγελία κάποιου από τα συμβαλλόμενα μέρη.

Πρόσεξε:

• «Αυτοδικαίως» σημαίνει ότι η λύση επέρχεται από μόνη της, με την επέλευση του γεγονότος — δεν απαιτείται καταγγελία ή άλλη ενέργεια.
• Και τα τρία γεγονότα αφορούν το ίδιο το πλοίο, όχι τη συμπεριφορά των μερών: το πλοίο χάνεται, αλλάζει σημαία ή αλλάζει ιδιοκτήτη με πλειστηριασμό.
• Η αποβολή της σημαίας συνδέεται με το έγγραφο εθνικότητας (Κεφ.3): αν αλλάξει η εθνικότητα του πλοίου, αλλάζει και το δίκαιο που το διέπει.