Λύσεις Β΄ Μέρος Κεφ.16 Ναυτικά εγκλήματα – ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Α΄ ΕΠΑΛ

Ενδεικτικές απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου.

Ερώτηση 1

Εκφώνηση. Τι ονομάζεται στάση;

Σκέψη. Η στάση είναι έγκλημα κατά της εξουσίας του πλοιάρχου.

Ανάλυση.

• Κ.Δ.Ν.Δ. άρθρο 213.

Ενδεικτική απάντηση. Στάση ονομάζεται το ναυτικό έγκλημα του άρθρου 213 του Κ.Δ.Ν.Δ., κατά το οποίο επιβαίνοντες σε πλοίο, οι οποίοι από κοινού στρέφονται, με εξέγερση, κατά της εξουσίας του πλοιάρχου, τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι τρία (3) χρόνια. Εάν στην εξέγερση συμμετέχουν αξιωματικοί του πλοίου, τιμωρούνται με κάθειρξη μέχρι δέκα (10) χρόνια. Εάν η εξέγερση συνοδεύτηκε από βαριά σωματική βλάβη ή θάνατο, επιβάλλεται ποινή κάθειρξης.

Πρόσεξε:

• Δράστες μπορεί να είναι όλοι οι επιβαίνοντες — όχι μόνο τα μέλη του πληρώματος. Δύο στοιχεία είναι απαραίτητα: να ενεργούν από κοινού και να στρέφονται με εξέγερση κατά της εξουσίας του πλοιάρχου.

Ερώτηση 2

Εκφώνηση. Ποιοι ασκούν ανακριτικά καθήκοντα κατά των ναυτικών;

Σκέψη. Τα ανακριτικά καθήκοντα κατανέμονται ανάλογα με το πού βρίσκεται το πλοίο.

Ανάλυση.

• Κ.Δ.Ν.Δ. άρθρα 240-244.

Ενδεικτική απάντηση. Τα ανακριτικά καθήκοντα για τα εγκλήματα που τελούνται σε πλοίο ή σε βοηθητικό ναυπήγημα υπάγονται στη δικαιοδοσία: 1) των Λιμενικών Αρχών και της Διεύθυνσης Ελέγχου Εμπορικών Πλοίων, στην Ελλάδα, 2) των Προξενικών Αρχών ή, αν αυτές δεν υπάρχουν, του πλοιάρχου, 3) του πλοιάρχου του πλοίου, όταν το έγκλημα τελέστηκε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού και μέχρι τον κατάπλου σε λιμένα όπου εδρεύει Λιμενική ή Προξενική Αρχή. Ο πλοίαρχος, στην άσκηση των προανακριτικών του καθηκόντων, προσλαμβάνει ως γραμματέα έναν αξιωματικό και ως ανακριτικό βοηθό ένα μέλος του πληρώματος.

Πρόσεξε:

• Αν ο πλοίαρχος συμμετέχει στο έγκλημα που διαπράχθηκε στο πλοίο, δεν μπορεί να διενεργήσει προανάκριση.

Ερώτηση 3

Εκφώνηση. Πότε στοιχειοθετείται η βιαιοπραγία;

Σκέψη. Η βιαιοπραγία είναι έγκλημα κατά του πλοιάρχου ή ανώτερου αξιωματικού.

Ανάλυση.

• Κ.Δ.Ν.Δ. άρθρο 214.

Ενδεικτική απάντηση. Η βιαιοπραγία (άρθρο 214 Κ.Δ.Ν.Δ.) στοιχειοθετείται όταν μέλος του πληρώματος βιαιοπραγεί, στο πλοίο ή έξω από αυτό, κατά του πλοιάρχου ή ανώτερού του αξιωματικού του πλοίου· τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών. Εάν η πράξη κατά του πλοιάρχου ή του αξιωματικού τελέστηκε από επιβάτη, επιβάλλεται φυλάκιση μέχρι δύο (2) χρόνια. Σε περίπτωση που από την πράξη προκλήθηκε βαριά σωματική βλάβη ή θάνατος, επιβάλλεται ποινή κάθειρξης.

Πρόσεξε:

• Πρόσεξε ότι η βιαιοπραγία στοιχειοθετείται και έξω από το πλοίο — δεν απαιτείται να τελεστεί επί του πλοίου.

Ερώτηση 4

Εκφώνηση. Πότε στοιχειοθετείται η παράνομη απουσία;

Σκέψη. Η παράνομη απουσία συνδέεται με την υπηρεσία σε φυλακές.

Ανάλυση.

• Κ.Δ.Ν.Δ. άρθρο 205.

Ενδεικτική απάντηση. Η παράνομη απουσία (άρθρο 205 Κ.Δ.Ν.Δ.) στοιχειοθετείται όταν μέλος του πληρώματος απουσιάζει αδικαιολογήτως από το πλοίο κατά τον χρόνο που διεξάγεται σε αυτό η υπηρεσία σε φυλακές. Τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τρεις (3) μήνες.

Πρόσεξε:

• Μην τη συγχέεις με την εγκατάλειψη θέσης (άρθρο 206), όπου η απουσία γίνεται κατά τον χρόνο που το μέλος οφείλει να εκτελεί διατεταγμένη υπηρεσία σχετική με τη φύλαξη ή ασφάλεια του πλοίου, των επιβαινόντων ή του φορτίου (φυλάκιση μέχρι 6 μήνες).

Ερώτηση 5

Εκφώνηση. Πότε στοιχειοθετείται η λιποταξία;

Σκέψη. Η λιποταξία προϋποθέτει απουσία στην αλλοδαπή.

Ανάλυση.

• Κ.Δ.Ν.Δ. άρθρο 207.

Ενδεικτική απάντηση. Η λιποταξία (άρθρο 207 Κ.Δ.Ν.Δ.) στοιχειοθετείται όταν μέλος του πληρώματος απουσιάζει αδικαιολογήτως από το πλοίο στην αλλοδαπή για δύο (2) ημέρες συνεχώς ή μέχρι τον απόπλου, εφόσον αυτός γίνεται νωρίτερα. Τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ένα (1) χρόνο. Εάν αυτός που λιποτάκτησε μεταχειρίστηκε βία ή απειλές, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών, και αν μεταχειρίστηκε και όπλα, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) χρόνου.

Πρόσεξε:

• Δύο στοιχεία είναι απαραίτητα: η απουσία να είναι στην αλλοδαπή και να διαρκέσει 2 ημέρες συνεχώς (ή μέχρι τον απόπλου, αν αυτός προηγηθεί).

Ερώτηση 6

Εκφώνηση. Πότε στοιχειοθετείται η κατάχρηση εξουσίας;

Σκέψη. Η κατάχρηση εξουσίας αφορά τα πρόσωπα που ασκούν εξουσία στο πλοίο.

Ανάλυση.

• Κ.Δ.Ν.Δ. άρθρο 218.

Ενδεικτική απάντηση. Η κατάχρηση εξουσίας (άρθρο 218 Κ.Δ.Ν.Δ.) στοιχειοθετείται όταν ο πλοίαρχος ή ο αξιωματικός ή ο υπαξιωματικός του πλοίου: α) προβαίνει σε κατάχρηση της εξουσίας του στο πλοίο, β) διατάσσει, επιτρέπει ή ανέχεται κατάχρηση εξουσίας εναντίον προσώπου που επιβαίνει στο πλοίο, γ) χρησιμοποιεί κατά την ενάσκηση των καθηκόντων του, ο ίδιος ή μέσω άλλου προσώπου, βία — εκτός αν αυτή είναι απόλυτα αναγκαία για την τήρηση της τάξης στο πλοίο, την ασφάλεια του ταξιδιού και την προστασία της ζωής των επιβαινόντων. Τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ένα (1) χρόνο και με χρηματική ποινή. Η τέλεση σε βάρος ανηλίκων που δεν συμπλήρωσαν το 18ο έτος αποτελεί επιβαρυντική περίπτωση.

Πρόσεξε:

• Η βία δεν συνιστά πάντοτε κατάχρηση εξουσίας: δεν στοιχειοθετείται το έγκλημα όταν η βία είναι απόλυτα αναγκαία για την τάξη, την ασφάλεια του ταξιδιού και την προστασία της ζωής των επιβαινόντων.

Ερώτηση 7

Εκφώνηση. Πότε στοιχειοθετείται η παράνομη εκτροπή πορείας;

Σκέψη. Η παράνομη εκτροπή πορείας τελείται από τον πλοίαρχο και προϋποθέτει ειδικό σκοπό.

Ανάλυση.

• Κ.Δ.Ν.Δ. άρθρο 226.

Ενδεικτική απάντηση. Η παράνομη εκτροπή πορείας (άρθρο 226 Κ.Δ.Ν.Δ.) στοιχειοθετείται όταν ο πλοίαρχος εκτρέπει το πλοίο από την πορεία του, με σκοπό να επιτύχει, για προσωπικό όφελος ή για τρίτο πρόσωπο, εμπορικό ή άλλο όφελος, ή να προκαλέσει βλάβη σε τρίτο. Τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών και με χρηματική ποινή. Επιβαρυντικές περιπτώσεις θεωρούνται η πρόκληση κινδύνου στην ασφάλεια του πλοίου και των επιβαινόντων, καθώς και η τέλεση της πράξης σε επιβατηγό πλοίο.

Πρόσεξε:

• Δεν αρκεί η εκτροπή καθαυτή: απαιτείται ο ειδικός σκοπός (όφελος ή βλάβη τρίτου). Εκτροπή για λόγους ασφαλείας ή διάσωσης δεν στοιχειοθετεί το έγκλημα.

Ερώτηση 8

Εκφώνηση. Πότε στοιχειοθετείται η απείθεια επιβάτη;

Σκέψη. Η απείθεια επιβάτη τελείται μόνο από επιβάτη.

Ανάλυση.

• Κ.Δ.Ν.Δ. άρθρο 236.

Ενδεικτική απάντηση. Η απείθεια επιβάτη (άρθρο 236 Κ.Δ.Ν.Δ.) στοιχειοθετείται όταν επιβάτης δεν συμμορφώνεται, ενώ γνωρίζει, στις διατάξεις ή στις διαταγές που αφορούν την ασφάλεια του πλοίου. Τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τρεις (3) μήνες. Το ναυτικό αυτό έγκλημα διαπράττεται μόνο από επιβάτη.

Πρόσεξε:

• Δύο στοιχεία: ο επιβάτης να γνωρίζει τις διατάξεις/διαταγές και αυτές να αφορούν την ασφάλεια του πλοίου.