Λύσεις Κεφ.2 Χαρακτηριστικά του θαλάσσιου νερού (σελ. 28) – ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Α΄ ΕΠΑΛ

Ενδεικτικές απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου.

Ερώτηση 1

Εκφώνηση. Ποια είναι τα συστατικά του θαλάσσιου νερού;

Σκέψη. Η απάντηση βρίσκεται στην ιδιότητα 1 «Αλμυρότητα» των χαρακτηριστικών του θαλάσσιου νερού (σελ. 27): εκεί το βιβλίο αναφέρει ποιο είναι το κυριότερο συστατικό και ποιες άλλες ουσίες περιέχει.

Ανάλυση.

• Το κυριότερο συστατικό του θαλάσσιου νερού είναι το χλωριούχο νάτριο, δηλαδή το αλάτι.
• Εκτός από το αλάτι, το θαλάσσιο νερό περιέχει και άλλες ουσίες, όπως χλωριούχο μαγνήσιο, ιώδιο, χαλκό κ.λπ.
• Τα διαλυμένα άλατα καθορίζουν την αλμυρότητα του θαλάσσιου νερού.

Ενδεικτική απάντηση. Κύριο συστατικό του θαλάσσιου νερού είναι το χλωριούχο νάτριο (αλάτι). Περιέχει επίσης και άλλες ουσίες, όπως χλωριούχο μαγνήσιο, ιώδιο, χαλκό κ.λπ.

Πρόσεξε:

• Η ποσότητα των διαλυμένων αλάτων ορίζει την αλμυρότητα.

Ερώτηση 2

Εκφώνηση. Μπορεί κάποιος άνθρωπος να πάθει ηλεκτροπληξία μέσα στη θάλασσα;

Σκέψη. Συνδέουμε την ερώτηση με την ιδιότητα 10 «Ηλεκτρική αγωγιμότητα» (σελ. 27): πρέπει να εξετάσουμε αν το θαλάσσιο νερό άγει τον ηλεκτρισμό.

Ανάλυση.

• Το νερό είναι κακός αγωγός του ηλεκτρικού ρεύματος, όταν δεν περιέχει ξένα σωματίδια.
• Όταν στο νερό υπάρχει διαλυμένο αλάτι, τότε γίνεται αγωγός ηλεκτρισμού — και το θαλάσσιο νερό περιέχει άφθονο διαλυμένο αλάτι.
• Άρα, αν υπάρξει διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος μέσα στη θάλασσα, το ρεύμα μπορεί να περάσει μέσα από το νερό σε έναν άνθρωπο που βρίσκεται εκεί.

Ενδεικτική απάντηση. Ναι. Το καθαρό νερό είναι κακός αγωγός, όμως το θαλάσσιο νερό, λόγω του διαλυμένου αλατιού, γίνεται καλός αγωγός του ηλεκτρισμού. Επομένως, αν υπάρχει διαρροή ρεύματος στη θάλασσα, ένας άνθρωπος μπορεί να πάθει ηλεκτροπληξία.

Πρόσεξε:

• Γι' αυτό η ηλεκτρική διαρροή κοντά σε προβλήτες/σκάφη είναι επικίνδυνη.

Ερώτηση 3

Εκφώνηση. Αναζητήστε στο χάρτη τις θάλασσες και εντοπίστε αυτές των οποίων το όνομα προέρχεται από το χρώμα των νερών τους.

Σκέψη. Η ιδιότητα 13 «Χρώμα» (σελ. 27-28) εξηγεί ότι το χρώμα του θαλάσσιου νερού ποικίλλει· αναζητούμε στον χάρτη θάλασσες με ονόματα χρωμάτων.

Ανάλυση.

• Στον κατάλογο των κυριότερων θαλασσών (σελ. 23) και στον χάρτη βρίσκουμε θάλασσες με όνομα χρώματος: την Ερυθρά (κόκκινη), τη Μαύρη και την Κίτρινη θάλασσα.
• Κατά το βιβλίο, το χρώμα του θαλάσσιου νερού ποικίλλει (βαθύ γαλάζιο, σκούρο, καφέ, καφεκόκκινο ή πράσινο) και τα διάφορα χρώματα οφείλονται σε βιολογικές πηγές, όπως το πλαγκτόν, τα φύκια κ.λπ.

Ενδεικτική απάντηση. Θάλασσες που ονομάστηκαν από το χρώμα των νερών τους είναι η Ερυθρά (κόκκινη), η Μαύρη και η Κίτρινη θάλασσα. Τα χρώματα του θαλάσσιου νερού οφείλονται σε βιολογικές πηγές (π.χ. πλαγκτόν, φύκια κ.λπ.).

Πρόσεξε:

• Απάντηση ενδεικτική — εντόπισε τις θάλασσες αυτές στον χάρτη.

Ερώτηση 4

Εκφώνηση. Το θαλάσσιο νερό έχει μεγαλύτερη πυκνότητα στην επιφάνεια ή στο βυθό της θάλασσας;

Σκέψη. Χρησιμοποιούμε την ιδιότητα 4 «Πυκνότητα» (σελ. 27): η πυκνότητα εξαρτάται από την αλμυρότητα, τη θερμοκρασία και την πίεση, και το βιβλίο λέει τι τη μειώνει στην επιφάνεια.

Ανάλυση.

• Η πυκνότητα του θαλάσσιου νερού εξαρτάται από την αλμυρότητα, τη θερμοκρασία και την πίεση.
• Στην επιφάνεια της θάλασσας η πυκνότητα μειώνεται λόγω των βροχοπτώσεων, της εισροής νερού από την ξηρά και της τήξης των πάγων.
• Αντίθετα, προς τον βυθό η θερμοκρασία μειώνεται και η πίεση αυξάνει· και το θαλάσσιο νερό, καθώς ψύχεται, γίνεται πυκνότερο (ιδιότητα 8).
• Άρα η πυκνότητα είναι μεγαλύτερη στον βυθό.

Ενδεικτική απάντηση. Το θαλάσσιο νερό έχει μεγαλύτερη πυκνότητα στον βυθό. Στον βυθό η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη και η πίεση μεγαλύτερη, ενώ στην επιφάνεια η πυκνότητα μειώνεται λόγω βροχοπτώσεων, εισροής γλυκού νερού και τήξης πάγων.

Πρόσεξε:

• Το θαλάσσιο νερό, καθώς ψύχεται, γίνεται πυκνότερο (αντίθετα από το πόσιμο κάτω από τους 4°C).