Λύσεις — ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15ο: ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΕΡΓΟ (σελ. 179) – ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Β ΕΠΑΛ
Λύσεις — ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15ο: ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΕΡΓΟ
Αναλυτικές απαντήσεις στις 7 ερωτήσεις της σελ. 179, με τα ακριβή χωρία του κεφαλαίου, των λεζαντών και της ΣΥΝΟΨΗΣ.
Ερώτηση 1 — Οι παράγοντες που οδήγησαν τους καλλιτέχνες στη διαφήμιση
Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες οδήγησαν τη δημιουργική έμπνευση καλλιτεχνών, ζωγράφων και γραφιστών στη διαφήμιση;
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ — ΤΟΥΣ ΔΙΝΕΙ ΕΤΟΙΜΟΥΣ ΜΕ ΚΟΥΚΚΙΔΕΣ Η ΠΡΩΤΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ
⭐⭐⭐ «Οι παράγοντες οι οποίοι οδήγησαν στο να χρησιμοποιηθεί στη διαφήμιση το δημιουργικό έργο καλλιτεχνών, ζωγράφων ή γραφιστών … ήταν κυρίως:»
# ⭐⭐⭐ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ⭐⭐ ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ 1 ⭐⭐⭐ Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ «η οποία προκάλεσε ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΤΟΥΣ» 2 ⭐⭐⭐ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ «των ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ και των ΧΩΡΩΝ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑΣ» (ΣΥΝΟΨΗ 1: «που είχαν ανάγκη να προβληθούν») 3 ⭐⭐⭐ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΤΩΝ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ «νέες δυνατότητες παραγωγής ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΦΤΗΝΩΝ σχετικά εντύπων», όπως «οι μεγάλες ΧΡΩΜΟΛΙΘΟΓΡΑΦΙΕΣ» και οι ΦΩΤΟΛΙΘΟΓΡΑΦΙΕΣ ΟΦΣΕΤ, «μετά τις αρχές του 20ού αιώνα» 4 ⭐⭐⭐ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΜΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΝΤΥΠΩΝ «που ΑΠΑΙΤΟΥΣΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣ ΜΕ ΣΥΝΕΧΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗ ΓΝΩΣΗ»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΜΗ ΓΡΑΨΕΙΣ ΑΠΛΩΣ ΛΙΣΤΑ — ΔΕΙΞΕ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΣΕΙΡΑ
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΙΣΟΤΙΜΟΙ — ΕΙΝΑΙ ΑΛΥΣΙΔΑ:
⭐⭐ ΕΙΔΟΣ ⭐⭐⭐ ΠΟΙΟΙ ⭐⭐ ΤΙ ΔΙΝΟΥΝ ⭐⭐⭐ Η ΖΗΤΗΣΗ 1 και 2 ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΟΓΟΣ να διαφημίσεις — προϊόντα και εκδηλώσεις ⭐⭐⭐ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ 3 ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΡΟΠΟΣ να τυπωθεί εντυπωσιακά και φθηνά ⭐⭐⭐ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ 4 ⭐⭐⭐ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ — «συνεχής απασχόληση» 💡 ⭐⭐⭐ Ο ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ. ⭐ Χωρίς σταθερή αγορά, ένας καλλιτέχνης μπορεί να κάνει μία αφίσα· δεν μπορεί να ζήσει από αυτό. Η «ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» είναι που δημιουργεί το επάγγελμα του ΓΡΑΦΙΣΤΗ.
⭐⭐⭐ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΕ ΤΟΝ ΚΑΘΕΝΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΑΛΛΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ
⭐⭐ Για τον 1ο: στο κεφ. 14 το βιβλίο γράφει ότι «με την έναρξη της βιομηχανικής επανάστασης … η διαφήμιση άρχισε να αναπτύσσεται εντυπωσιακά ως ΚΛΑΔΟΣ» και ότι στην Ελλάδα τα διαφημιστικά έντυπα παράγονται «όταν άρχισε να αυξάνεται η παραγωγή ελληνικών βιομηχανικών προϊόντων».
⭐⭐ Για τον 2ο: οι πρώτες καλλιτεχνικές αφίσες ήταν ακριβώς για παραστάσεις και θεάματα — ο Toulouse-Lautrec για τον Aristide Bruant, ο Mucha για τη Sarah Bernhardt.
⭐⭐⭐ Για τον 3ο — είναι ο πιο «τεχνικός» και ο πιο εύκολος να τεκμηριωθεί: η λιθογραφία (κεφ. 11) έδωσε «απλή τεχνική, φτηνά υλικά και απλά πιεστήρια»· η χρωμολιθογραφία (1810) έφερε το χρώμα· και η φωτολιθογραφία όφσετ (κεφ. 12) έδωσε πλάκες «σε διαστάσεις συνήθως μεγαλύτερες» με ποιότητα «που αδιάκοπα βελτιωνόταν».
💡 ⭐⭐⭐ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΟΥ ΔΕΝΕΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ: ⭐⭐ η βιομηχανία γέννησε ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ, οι νέες εκτυπώσεις έδωσαν ΤΟ ΜΕΣΟ, και η αγορά εξασφάλισε ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ. Έτσι ο ζωγράφος μπήκε στη διαφήμιση όχι από περιέργεια, αλλά επειδή εκεί υπήρχε πια ΜΟΝΙΜΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ.
Σύνοψη: Το βιβλίο τους απαριθμεί με κουκκίδες, στην πρώτη κιόλας παράγραφο: (1) «η αύξηση της παραγωγής των βιομηχανικών προϊόντων, η οποία προκάλεσε την ανάγκη της προβολής και της διαφήμισής τους»· (2) «η ανάπτυξη των κοινωνικών εκδηλώσεων, των ψυχαγωγικών παραστάσεων και των χώρων ψυχαγωγίας» — που, κατά τη ΣΥΝΟΨΗ 1, «είχαν ανάγκη να προβληθούν»· (3) «η εξέλιξη των μεθόδων και τεχνικών των εκτυπώσεων, οι οποίες προσέφεραν νέες δυνατότητες παραγωγής ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΦΤΗΝΩΝ σχετικά εντύπων», όπως «οι μεγάλες χρωμολιθογραφίες» και οι «φωτολιθογραφίες όφσετ, μετά τις αρχές του 20ού αιώνα»· (4) «η διαμόρφωση μιας ΑΓΟΡΑΣ ΕΝΤΥΠΩΝ που απαιτούσε καλλιτέχνες-δημιουργούς με ΣΥΝΕΧΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗ ΓΝΩΣΗ». Οι τέσσερις παράγοντες συνδέονται μεταξύ τους ως αλυσίδα: οι δύο πρώτοι δημιουργούν τη ζήτηση (υπάρχει λόγος να διαφημίσεις), ο τρίτος τη δυνατότητα (υπάρχει τρόπος να τυπωθεί εντυπωσιακά και φθηνά), και ο τέταρτος είναι το αποτέλεσμα των τριών πρώτων — η αγορά γίνεται τόσο μεγάλη ώστε να απαιτεί καλλιτέχνες με «συνεχή απασχόληση», δηλαδή γεννά το επάγγελμα του γραφιστή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ ΤΟΥΣ ΔΙΝΕΙ ΕΤΟΙΜΟΥΣ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΕ ΚΟΥΚΚΙΔΕΣ. Γράψε και τους τέσσερις — όχι δύο ή τρεις.
- ⭐⭐⭐ ΜΗ ΓΡΑΨΕΙΣ ΣΚΕΤΗ ΛΙΣΤΑ — ΔΕΙΞΕ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ: ζήτηση (1, 2) → δυνατότητα (3) → επάγγελμα (4).
- ⭐⭐ ΓΙΑ ΤΟΝ 3ο ΔΩΣΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ: χρωμολιθογραφίες και φωτολιθογραφίες όφσετ — «εντυπωσιακά και φτηνά» έντυπα.
- ⭐⭐ Ο 4ος ΕΙΝΑΙ Ο ΚΡΙΣΙΜΟΣ: η «συνεχής απασχόληση» είναι που μετατρέπει τον καλλιτέχνη σε επαγγελματία γραφιστή.
- ⭐ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΙΣΤΑ: οι πρώτες καλλιτεχνικές αφίσες ήταν για θεάματα — Toulouse-Lautrec για τον Bruant, Mucha για τη Sarah Bernhardt.
Ερώτηση 2 — Από το «εμπορικό αντικείμενο» στο έργο σύγχρονης Τέχνης
Ερώτηση: Γιατί αρχικά η γραφιστική σύνθεση θεωρούνταν «εμπορικό αντικείμενο»; Γιατί, τώρα πια, μπορεί να θεωρηθεί και ως είδος της σύγχρονης Τέχνης;
Απάντηση:
-
⚠️ ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ, ΔΥΟ ΕΠΟΧΕΣ — ΓΡΑΨΕ ΔΥΟ ΞΕΧΩΡΙΣΤΑ ΜΕΡΗ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΜΕΡΟΣ Α΄ — ΓΙΑΤΙ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΝ «ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ»
⭐⭐⭐ 1. ΔΕΝ ΚΡΙΝΟΝΤΑΝ ΜΕ ΤΑ ΙΔΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ
⭐⭐⭐ «Οι «καλλιτέχνες των εντύπων», οι «εικονογράφοι των βιβλίων ή των περιοδικών» και γενικά οι «γραφιστές» …, αλλά και το δημιουργικό έργο τους, ΔΕΝ ΚΡΙΝΟΝΤΑΝ από τους ΚΡΙΤΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ή από τους ειδικευμένους ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΜΕ ΤΑ ΙΔΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ με τα οποία κρίνονταν οι ΖΩΓΡΑΦΟΙ, οι ΧΑΡΑΚΤΕΣ και οι άλλοι καλλιτέχνες.»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ 2. Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ — ΓΡΑΨΕ ΤΟΝ ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Από το τέλος του περασμένου αιώνα οι καλλιτέχνες-δημιουργοί των εντύπων ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΝΤΑΝ ΩΣ «ΕΜΠΟΡΙΚΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ», ΚΑΙ ΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥΣ ΩΣ «ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ», [στα] ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΤΑΝ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΕΧΝΗΣ.»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ 3. ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ ΠΟΥ ΔΕΙΧΝΕΙ ΟΤΙ ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΗΤΑΝ ΑΣΤΗΡΙΚΤΟ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Πρέπει μάλιστα να σημειώσουμε ότι ΑΛΛΑ ΕΝΤΥΠΑ, όπως τα παραγόμενα από τις ΧΑΡΑΚΤΙΚΕΣ μεθόδους εκτύπωσης, δηλαδή από την ΞΥΛΟΓΡΑΦΙΑ και από τη ΧΑΛΚΟΓΡΑΦΙΑ, τα οποία κυκλοφορούσαν στην Ευρώπη ΑΠΟ ΤΟ 15ο ΑΙΩΝΑ, ΚΡΙΝΟΝΤΑΝ ΩΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ και οι δημιουργοί τους ΩΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ — ΕΦΟΣΟΝ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ «ΕΜΠΟΡΙΚΑ»…»
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΑΥΤΗ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ: ⭐⭐ ίδια τεχνική, ίδιο μέσο, ίδια ποιότητα — και όμως άλλη κατάταξη. ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΔΕΝ ΗΤΑΝ Η ΤΕΧΝΗ, ΗΤΑΝ Ο ΣΚΟΠΟΣ. ⭐ Και πρόσεξε τα αποσιωπητικά «…» με τα οποία κλείνει το βιβλίο την πρόταση: δείχνουν ότι ο ίδιος ο συγγραφέας θεωρεί το κριτήριο αυτό αβάσιμο. Αν το επισημάνεις, ξεχωρίζεις.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΜΕΡΟΣ Β΄ — ΓΙΑΤΙ ΣΗΜΕΡΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΤΕΧΝΗ
⭐⭐⭐ 1. Η ΡΗΤΗ ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
⭐⭐⭐ «ΣΗΜΕΡΑ, ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙ ότι η δημιουργική εργασία των ΓΡΑΦΙΣΤΩΝ και των ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΩΝ …, αλλά και των δημιουργών καλλιτεχνών οι οποίοι εργάζονται ως σχεδιαστές-δημιουργοί των οπτικών στοιχείων στα διάφορα ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ και στα ΠΟΛΥΜΕΣΑ, ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΕΙ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΕΡΓΑ.»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ 2. ΤΟ ΝΕΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ: Ο ΣΚΟΠΟΣ ΔΕΝ ΜΕΤΡΑΕΙ ΠΙΑ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Τα έργα αυτά, ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΚΟΠΟ για τον οποίο δημιουργούνται — ΕΜΠΟΡΙΚΟ-ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ, ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΟ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ, ΠΟΛΙΤΙΚΟ κτλ. — ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΔΙΑΘΕΤΟΥΝ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΣΜΟ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΑΞΙΑ, μπορεί [να ανήκουν] ΣΤΗΝ ΠΙΟ ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ.»
💡 ⭐⭐⭐ ΣΥΓΚΡΙΝΕ ΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΕΧΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ ΚΑΙ ΣΤΑ ΔΥΟ ΣΚΕΛΗ:
⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΠΑΛΙΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ⭐⭐⭐ ΝΕΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ Τι μετράει ⭐⭐⭐ Ο ΣΚΟΠΟΣ (αν είναι «εμπορικό», δεν είναι τέχνη) ⭐⭐⭐ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ — «ανεξάρτητα από το σκοπό» Τα κριτήρια — ευρηματικότητα · δυναμισμός · αισθητική ποιότητα · καλλιτεχνική αξία ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ 3. Η ΑΠΟΔΕΙΞΗ: ΤΑ «ΠΟΛΛΑΠΛΑ» (MULTIPLES)
⭐⭐⭐ «Από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα … [αλλάζει] προοδευτικά η ΠΑΛΙΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ, των ιστορικών [της τέχνης] και των μελετητών. Πολλοί από αυτούς ασχολούνται συστηματικά [με τα] «ΕΝΤΥΠΑ ΕΡΓΑ ΤΕΧΝΗΣ», αυτά που συχνά ονομάζονται και «ΠΟΛΛΑΠΛΑ» (Multiples).»
⭐⭐⭐ Τι είναι: έργα που «παράγονται σε κάποιο αριθμό αντιτύπων» με λιθογραφία, μεταξοτυπία, χαλκογραφία, ξυλογραφία, λινόλεουμ — και «ΑΡΙΘΜΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣ».
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ; ΓΙΑΤΙ ΓΚΡΕΜΙΖΟΥΝ ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ ΟΤΙ «ΤΕΧΝΗ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ». ⭐⭐ Η ΑΡΙΘΜΗΣΗ και η ΥΠΟΓΡΑΦΗ κάνουν το πολλαπλό αντίτυπο ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. ⭐ Και τα υπογράφουν «οι ΔΙΑΣΗΜΟΙ καλλιτέχνες του 20ού αιώνα»: PABLO PICASSO, SALVADOR DALI, ANDY WARHOL.
⭐⭐⭐ 4. ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΘΑΡΑ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΑ ΕΝΤΥΠΑ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΝΤΑΙ ΠΙΑ
⭐⭐ «συχνά διακρίνονται και αξιολογούνται και διαφημιστικά [έντυπα] …, που μπορεί να τυπώνονται σε χιλιάδες [ή δε]κάδες χιλιάδες αντίτυπα, ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΟΥΝ ΤΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ-ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ … ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΝΑ ΔΙΑΘΕΤΟΥΝ [τα καλλιτεχνικά] χαρακτηριστικά … Να είναι, δηλαδή, ΚΑΛΑΙΣΘΗΤΑ, ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΑ, [δυ]ΝΑΜΙΚΑ και οπωσδήποτε ΑΞΙΑ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ.»
⭐⭐ Παραδείγματα: οι αφίσες των BENETTON «με τις καλλιτεχνικές-κοινωνικές φωτογραφίες του φωτογράφου-γραφιστή Toscani» και οι «αγροτικές» αφίσες των τσιγάρων Marlboro — που «συχνά … προκαλούν ΑΝΤΙΛΕΓΟΜΕΝΕΣ ΚΡΙΤΙΚΕΣ».
⚠️ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ Η ΤΙΜΙΑ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ — ΓΡΑΨΕ ΤΗΝ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΕΡΒΑΛΕΙΣ
⚠️ ⭐⭐⭐ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΑ ΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΝ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ [αυτά]. Σχεδιάζονται και παράγονται ΑΜΕΤΡΗΤΑ ΕΝΤΥΠΑ σε ολόκληρο τον κόσμο [που] είναι ΑΣΗΜΑΝΤΑ, ΑΚΑΛΑΙΣΘΗΤΑ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ — ΑΝ ΚΑΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΩΣ ΟΠΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΘΕΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.»
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΑΥΤΗ Η ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΑΞΙΖΕΙ ΜΟΝΑΔΕΣ: ΑΛΛΟ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΞΙΑ, ΑΛΛΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. ⭐⭐ Το βιβλίο δίνει και το παράδειγμα: «μια ΑΚΑΛΑΙΣΘΗΤΗ αφίσα μπορεί έγκαιρα και αποτελεσματικά να «ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙ» [για μια εκδήλω]ση, και μια ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΑΣΗΜΑΝΤΗ διαφημιστική καταχώριση να [καταφέρει να] «ΠΟΥΛΗΣΕΙ» ΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝ». ⭐ Δηλαδή: το «λειτουργεί» και το «είναι τέχνη» δεν ταυτίζονται.
Σύνοψη: ΓΙΑΤΙ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΝ «ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ»: γιατί οι δημιουργοί των εντύπων «δεν κρίνονταν από τους κριτικούς της τέχνης … με τα ίδια κριτήρια με τα οποία κρίνονταν οι ζωγράφοι, οι χαράκτες και οι άλλοι καλλιτέχνες». Έτσι, «από το τέλος του περασμένου αιώνα οι καλλιτέχνες-δημιουργοί των εντύπων χαρακτηρίζονταν ως «ΕΜΠΟΡΙΚΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ», και τα έντυπα έργα τους ως «ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ», [στα] οποία δεν αναγνωριζόταν η ταυτότητα του αυθεντικού έργου τέχνης». ⚠️ Το ίδιο το βιβλίο δείχνει ότι το κριτήριο ήταν αβάσιμο: «άλλα έντυπα, όπως τα παραγόμενα από τις χαρακτικές μεθόδους, δηλαδή από την ξυλογραφία και τη χαλκογραφία, … κρίνονταν ως καλλιτεχνικά έργα και οι δημιουργοί τους ως καλλιτέχνες — εφόσον τα έργα τους δεν ήταν «εμπορικά»…». Δηλαδή το κριτήριο δεν ήταν η τεχνική ούτε η ποιότητα, αλλά ο ΣΚΟΠΟΣ. ΓΙΑΤΙ ΣΗΜΕΡΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΤΕΧΝΗ: «σήμερα, κανείς δεν αμφισβητεί ότι η δημιουργική εργασία των γραφιστών και των εικονογράφων …, αλλά και όσων εργάζονται στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας και στα Πολυμέσα, μπορεί να παραγάγει σπουδαία έργα»· και μάλιστα «ανεξάρτητα από το σκοπό για τον οποίο δημιουργούνται — εμπορικό-διαφημιστικό, ψυχαγωγικό, εκπαιδευτικό, πολιτικό — μπορεί να διαθέτουν ευρηματικότητα, δυναμισμό, αισθητική ποιότητα και καλλιτεχνική αξία» και «[να ανήκουν] στην πιο ευρηματική κατηγορία των έργων της σύγχρονης τέχνης». Η απόδειξη είναι τα «ΠΟΛΛΑΠΛΑ» (Multiples): «από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα» αλλάζει «η παλιά αντίληψη των κριτικών της τέχνης», και πολλοί ασχολούνται με τα «έντυπα έργα τέχνης», που «παράγονται σε κάποιο αριθμό αντιτύπων» με λιθογραφία, μεταξοτυπία, χαλκογραφία, ξυλογραφία, λινόλεουμ και «αριθμούνται και υπογράφονται από τους καλλιτέχνες-δημιουργούς» — ανάμεσά τους ο Picasso, ο Dali και ο Warhol. ⚠️ Με μία επιφύλαξη: «ασφαλώς δεν είναι πολλά τα έντυπα που διαθέτουν τα πλεονεκτήματα [αυτά]» — υπάρχουν «αμέτρητα έντυπα … ασήμαντα, ακαλαίσθητα», που ωστόσο «μπορεί να λειτουργούν ως οπτικά μέσα επικοινωνίας με θετικά αποτελέσματα».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ — ΔΥΟ ΜΕΡΗ: το παλιό κριτήριο και το νέο.
- ⭐⭐⭐ ΓΡΑΨΕ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟ ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ: «εμπορικοί καλλιτέχνες» και «εμπορικά προϊόντα», χωρίς «την ταυτότητα του αυθεντικού έργου τέχνης».
- ⭐⭐⭐ ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΤΕΡΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ ΤΟ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: ξυλογραφία και χαλκογραφία ήταν τέχνη — «εφόσον τα έργα τους δεν ήταν «εμπορικά»». Το κριτήριο ήταν ο σκοπός.
- ⭐⭐⭐ ΤΟ ΝΕΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ: «ανεξάρτητα από το σκοπό» — μετράνε ευρηματικότητα, δυναμισμός, αισθητική ποιότητα, καλλιτεχνική αξία.
- ⭐⭐ Η ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΕΙΝΑΙ ΤΑ «ΠΟΛΛΑΠΛΑ»: αντίτυπα που αριθμούνται και υπογράφονται — Picasso, Dali, Warhol.
- ⚠️ ⭐ ΜΗΝ ΥΠΕΡΒΑΛΕΙΣ: «δεν είναι πολλά τα έντυπα» με αυτά τα χαρακτηριστικά — και ένα ακαλαίσθητο έντυπο μπορεί να λειτουργεί άριστα.
Ερώτηση 3 — Τι είδους επικοινωνία είναι η διαφημιστική, τι επιδιώκει και σε ποιους απευθύνεται
Ερώτηση: Τι είδους επικοινωνία είναι η διαφημιστική επικοινωνία; Τι επιδιώκει συνήθως; Σε ποιους απευθύνεται;
Απάντηση:
-
⚠️ ⭐⭐⭐ ΤΡΙΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ — ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΜΕΡΟΣ Α΄ — ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΙΝΑΙ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Η διαφήμιση είναι ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗΜΕΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, της οποίας ΚΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ [έχει προ]ΣΕΚΤΙΚΑ ΜΕΛΕΤΗΘΕΙ ΚΑΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ, Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ, ΕΧΕΙ ΚΑΤ' [αρχήν προσδιορι]ΣΤΕΙ.»
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ:
# ⭐⭐⭐ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ⭐⭐ ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ 1 ⭐⭐⭐ ΜΕΛΕΤΗΜΕΝΗ δεν είναι αυθόρμητη — ο σκοπός της έχει «προσεκτικά μελετηθεί» 2 ⭐⭐⭐ ΜΕ ΟΡΙΣΜΕΝΟ ΧΡΟΝΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ έχει ημερομηνία λήξης — η διάρκειά της «έχει … προσδιοριστεί» ⭐⭐ Και από το κεφ. 14, ο ορισμός της: «μια μορφή επικοινωνίας που πραγματοποιείται για να κάνει γνωστά … προϊόντα, υπηρεσίες ή ιδέες, με σκοπό να ΠΕΙΣΤΕΙ αυτό το κοινό και να ΕΝΕΡΓΗΣΕΙ με ορισμένο τρόπο».
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΜΕΡΟΣ Β΄ — ΤΙ ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ: ΔΥΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
⭐⭐⭐ Α. ΑΜΕΣΟΣ ΣΚΟΠΟΣ, ΣΥΝΤΟΜΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ
⭐⭐⭐ «η διαφήμιση στις σελίδες μιας εφημερίδας γίνεται με σκοπό να [πουλήσει το] συγκεκριμένο προϊόν, ενώ έχει υπολογιστεί πως η διαφήμιση [αυτή] ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑ, όση δηλαδή είναι η συνηθισμένη ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑΣ [της] εφημερίδας.»
⭐⭐ «Η αφίσα για τη συναυλία … έχει σκοπό να φέρει κόσμο … και λειτουργεί ΩΣ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΚΛΕΙΝΟΥΝ ΤΑ ΕΚΔΟΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ.»
💡 ⭐⭐⭐ ΚΑΙ Η ΩΡΑΙΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: «η έκθεση της αφίσας ΜΕΤΑ τη συναυλία ΔΕ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ, παρά [μόνο ως] ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΟ Ή ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ». ⭐ Η αφίσα «πεθαίνει» σε συγκεκριμένη ώρα — και μετά αλλάζει ιδιότητα.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Β. ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΟΣ ΣΚΟΠΟΣ
⭐⭐⭐ «Υπάρχουν … και περιπτώσεις διαφημίσεων οι οποίες έχουν [άλλο σκο]πό, όπως π.χ. ΝΑ ΑΥΞΗΣΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΕΝΟΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ή ΝΑ ΑΥΞΗΣΟΥΝ ΤΗΝ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ, ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ, ΤΟ ΚΟΜΜΑ.»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Οι διαφημίσεις αυτές μπορεί να έχουν ορισμένη διάρκεια ΕΚΘΕΣΗΣ, ΘΕΑΣΗΣ ή ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ, ΑΛΛΑ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΤΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΝΑ ΔΙΑΡΚΕΣΕΙ ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΑΠΟ ΕΚΕΙΝΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ, αφού ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ή ΠΡΑΞΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΗ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ — δηλαδή Η ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, Η ΨΗΦΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ.»
⭐⭐ Η ΣΥΝΟΨΗ 3 τις ονομάζει: «αφίσες ΚΥΡΟΥΣ, προβολής ΠΡΟΣΩΠΩΝ, ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ, ΚΙΝΗΜΑΤΩΝ, ΚΟΜΜΑΤΩΝ, ΙΔΕΟΛΟΓΙΩΝ».
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΣΕ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ: ⭐⭐ στην πρώτη, ο ΧΡΟΝΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ και ο ΧΡΟΝΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ συμπίπτουν. Στη δεύτερη, η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΑΦΟΥ Η ΑΦΙΣΑ ΕΧΕΙ ΗΔΗ ΚΑΤΕΒΕΙ — γιατί το αποτέλεσμα (αγορά, ψήφος) έρχεται αργότερα.
⭐⭐⭐ ΜΕΡΟΣ Γ΄ — ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ
⭐⭐⭐ Στους ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ-ΘΕΑΤΕΣ — έτσι τους ονομάζει το βιβλίο (κεφ. 14): τα διαφημιστικά έντυπα στέλνουν τα μηνύματά τους «προς έναν ή περισσότερους ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ-ΘΕΑΤΕΣ». ⭐ Στο ίδιο κεφάλαιο ο αποδέκτης λέγεται και «ΘΕΑΤΗΣ» («οποιαδήποτε ενέργεια ή πράξη ΤΟΥ ΘΕΑΤΗ»).
⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ: ΔΕΝ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΣΕ «ΟΛΟΥΣ» — ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΚΟΙΝΟ. Το πρώτο έργο κάθε διαφημιστικού γραφείου είναι «η αρχική ΕΡΕΥΝΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΚΟΙΝΟΥ» (κεφ. 14), και ο γραφιστής οφείλει να έχει «τη ΒΑΣΙΚΗ ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΘΑ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ η αφίσα και του ΧΡΟΝΟΥ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ της».
💡 ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΥ ΤΟ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ, ΤΕΛΕΙΟ ΓΙΑ ΚΛΕΙΣΙΜΟ: ⭐⭐ η σύνθεση πρέπει να είναι «ανάλογη ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ … ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΟΥ» και «ανάλογη ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ»: «Μια αφίσα για χριστουγεννιάτικες αγορές ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΚΤΕΘΕΙ ΣΕ ΧΩΡΕΣ Ή ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΕΣ, ΟΥΤΕ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΜΕΤΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΕΣ.» ⭐ Το ίδιο μήνυμα, σε λάθος κοινό ή σε λάθος στιγμή, δεν λειτουργεί.
Σύνοψη: ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΙΝΑΙ: «η διαφήμιση είναι μια ΜΕΛΕΤΗΜΕΝΗ επικοινωνία, της οποίας και ο ΣΚΟΠΟΣ [έχει προ]σεκτικά μελετηθεί και ο ΧΡΟΝΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ, η ΔΙΑΡΚΕΙΑ της, έχει [προσδιορι]στεί» — άρα δύο χαρακτηριστικά: είναι μελετημένη (όχι αυθόρμητη) και έχει ορισμένο χρόνο λειτουργίας. Κατά τον ορισμό του προηγούμενου κεφαλαίου, είναι «μορφή επικοινωνίας που … κάνει γνωστά προϊόντα, υπηρεσίες ή ιδέες, με σκοπό να πειστεί το κοινό και να ενεργήσει με ορισμένο τρόπο». ΤΙ ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ — δύο κατηγορίες: (α) άμεσο σκοπό με σύντομη διάρκεια: η διαφήμιση σε εφημερίδα «γίνεται με σκοπό να» πουλήσει «το συγκεκριμένο προϊόν» και «λειτουργεί μια ημέρα, όση … είναι η συνηθισμένη διάρκεια επικαιρότητας [της] εφημερίδας»· η αφίσα συναυλίας «λειτουργεί ως τη στιγμή που κλείνουν τα εκδοτήρια των εισιτηρίων» — μετά «δε χρειάζεται, παρά [μόνο ως] αναμνηστικό ή συλλεκτικό αντικείμενο»· (β) μακροχρόνιο σκοπό: «να αυξήσουν την επιθυμία για την απόκτηση ενός προϊόντος ή να αυξήσουν την εμπιστοσύνη προς την επιχείρηση, την κίνηση, το κόμμα» — εδώ «η επικοινωνιακή τους λειτουργία αναμένεται να διαρκέσει πολύ περισσότερο διάστημα από εκείνο της έκθεσης, αφού οποιαδήποτε ενέργεια ή πράξη του θεατή αναμένεται να γίνει κάποια στιγμή στο μέλλον, δηλαδή η αγορά του προϊόντος, η ψήφιση του κόμματος»· η ΣΥΝΟΨΗ 3 τις ονομάζει «αφίσες κύρους, προβολής προσώπων, εταιρειών, κινημάτων, κομμάτων, ιδεολογιών». ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ: στους «αποδέκτες-θεατές» των εντύπων — και μάλιστα σε συγκεκριμένο κοινό, αφού το πρώτο βήμα κάθε διαφημιστικής προσπάθειας είναι «η αρχική έρευνα αναζήτησης του συγκεκριμένου κοινού» και ο γραφιστής οφείλει να έχει «τη βασική γνώση του κοινού προς το οποίο θα απευθύνεται η αφίσα και του χρόνου της λειτουργίας της». Γι' αυτό και η σύνθεση πρέπει να είναι «ανάλογη του περιβάλλοντος … κοινωνικού και τοπικού» και «ανάλογη της εποχής»: «μια αφίσα για χριστουγεννιάτικες αγορές δεν μπορεί να εκτεθεί σε χώρες ή περιοχές μη χριστιανικές, ούτε στην περίοδο μετά τα Χριστούγεννα στις χριστιανικές».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ ⭐⭐⭐ ΤΡΙΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ — ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ: τι είδους · τι επιδιώκει · σε ποιους.
- ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΛΕΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ: «ΜΕΛΕΤΗΜΕΝΗ» επικοινωνία με ορισμένο «ΧΡΟΝΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ».
- ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΚΟΠΟΥ: άμεσος (μια ημέρα στην εφημερίδα, ως το κλείσιμο των εκδοτηρίων) και μακροχρόνιος (αφίσες κύρους, κόμματα, ιδεολογίες).
- ⭐⭐⭐ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΟΥΣ: στη δεύτερη, «η επικοινωνιακή … λειτουργία αναμένεται να διαρκέσει πολύ περισσότερο από την έκθεση».
- ⭐⭐ ΓΙΑ ΤΟ ΤΡΙΤΟ: «αποδέκτες-θεατές» — και μάλιστα συγκεκριμένο κοινό, όχι «όλοι».
- ⭐ ΚΛΕΙΣΕ ΜΕ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ — δείχνει ότι μετράνε και το κοινό και ο χρόνος.
Ερώτηση 4 — Το κύριο έργο του γραφιστή και η ευθύνη του για το τελικό αποτέλεσμα
Ερώτηση: Ποιο είναι το κύριο έργο του γραφιστή στη διαφημιστική διαδικασία; Πόσο υπεύθυνος είναι για το τελικό αποτέλεσμα της παραγωγής του;
Απάντηση:
-
⚠️ ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΣΚΕΛΗ: ΤΙ ΚΑΝΕΙ ΚΑΙ ΠΟΣΟ ΕΥΘΥΝΕΤΑΙ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΜΕΡΟΣ Α΄ — ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ: Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΙΔΕΑΣ ΣΕ ΕΙΚΟΝΑ
⭐⭐⭐ Πρώτα: η ιδέα ΔΕΝ είναι δική του
⭐⭐⭐ «Ο σκοπός … της διαφήμισης συνήθως ΟΡΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΤΑΙ ΑΠΟ ΚΑΠΟΙΟ ΑΛΛΟ ΑΤΟΜΟ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΙΣΤΗ … Το άτομο αυτό μπορεί να είναι ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ, ο ΕΚΔΟΤΗΣ, ο ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΗΣ, ο υπεύθυνος των ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ή ο υπεύθυνος του ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ … και ο σκοπός … περιγράφεται ΜΕ ΛΟΓΙΑ, ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ, ΜΕ ΙΔΕΕΣ, ΜΕ ΣΚΕΨΕΙΣ και συχνά ΜΕ ΚΑΠΟΙΑ ΣΚΙΤΣΑ, δηλαδή πρόχειρα σχέδια.»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Και μετά: αυτός τα ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΙ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Ο γραφιστής … είναι υποχρεωμένος να πραγματοποιήσει τη διαφήμιση ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΚΙΤΣΩΝ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΣΥΝΘΕΣΗ — με ΕΙΚΟΝΕΣ φωτογραφικές, ζωγραφικές ή σχεδιαστικές, με ΧΡΩΜΑΤΑ και με ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΛΕΞΕΙΣ Ή ΣΥΝΤΟΜΕΣ ΦΡΑΣΕΙΣ.»
💡 ⭐⭐⭐ ΣΚΕΨΟΥ ΤΟΝ ΩΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ: ΠΑΙΡΝΕΙ ΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΒΓΑΖΕΙ ΕΙΚΟΝΑ.
⭐⭐⭐ Ο πλήρης ορισμός του έργου του
⭐⭐⭐ «Το κύριο έργο του είναι Η ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ με τη δημιουργία ΜΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ — ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗΣ, ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ Ή ΜΙΚΤΗΣ — στην οποία ΘΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΑΥΤΟΣ, αλλά [που] θα έχει και τη δυνατότητα ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ ΣΤΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΠΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΟΡΙΖΟΝΤΑΙ: ΣΤΟ ΧΩΡΟ όπου θα εκτεθεί και ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ που θα διαρκέσει η έκθεσή της.»
⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΔΥΟ ΑΚΟΜΗ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΑΒΕΙ ΥΠΟΨΗ: να είναι «ανάλογη ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ μέσα στο οποίο θα λειτουργήσει, ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΟΥ» και «ανάλογη ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ» (το παράδειγμα των χριστουγεννιάτικων αγορών).
⭐⭐ Και τα σταθερά στοιχεία που πρέπει να διατηρήσει: «το ΣΗΜΑ μιας επιχείρησης, ο ΛΟΓΟΤΥΠΟΣ της … ή τα ΧΡΩΜΑΤΑ της» — «το κόκκινο της Coca-Cola, το μπλε της Pepsi-Cola, το πράσινο της BENETTON».
💡 ⭐⭐⭐ ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΓΝΩΣΗ ΑΠΑΙΤΕΙ Η ΔΟΥΛΕΙΑ ΑΥΤΗ (3ο στάδιο): «απαιτεί ΦΑΝΤΑΣΙΑ, ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΗΝΥΜΑΤΩΝ και ΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ».
⚠️ ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΜΕΡΟΣ Β΄ — ΠΟΣΟ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΙΝΑΙ; Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ «ΟΧΙ ΑΠΟΛΥΤΑ»
⚠️ ⭐⭐⭐ «Πόσο, όμως, είναι υπεύθυνος ο γραφιστής … για την τελική ποιότητα και την παρουσίαση [των διαφη]μιστικών ή άλλων εντύπων;»
⭐⭐⭐ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΑΝΤΑ ΜΕ ΔΥΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ, ΕΝΑΝ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΕΝΑΝ ΜΕΤΑ:
⭐⭐ ΠΟΤΕ ⭐⭐⭐ ΤΙ ΔΕΝ ΕΛΕΓΧΕΙ ⭐⭐ ΠΟΙΟΣ ΤΟ ΕΛΕΓΧΕΙ ⭐⭐⭐ ΠΡΙΝ ⭐⭐⭐ Η ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ — «τις περισσότερες φορές δεν είναι δική του»· αυτός «ΕΡΜΗΝΕΥΕΙ, ΜΕΤΑΦΡΑΖΕΙ» την ιδέα «στη σύνθεση της «μακέτας» του» ο ΕΝΤΟΛΕΑΣ (επιχειρηματίας, εκδότης, διαφημιστής…) ⭐⭐⭐ ΜΕΤΑ ⭐⭐⭐ Η ΕΚΤΥΠΩΣΗ — «η τελική μ[ορφή του] εντύπου ΔΕΝ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΣΥΝΗΘΩΣ ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΙΣΤΗ» ⭐⭐⭐ ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ και «οι ΕΙΔΙΚΟΙ ΤΕΧΝΙΤΕΣ» ⭐⭐ Τι ακριβώς αναλαμβάνει ο τεχνολόγος: «θα φροντίσει να εκτελεστούν όλες οι απαιτούμενες εργασίες ΠΡΟΕΚΤΥΠΩΣΗΣ (ως την κατασκευή των εκτυπωτικών πλακών), ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ (της παραγωγής αντιτύπων) και ΠΕΡΑΤΩΣΗΣ (διαμόρφωσης του τελικού εντύπου)» — και «θα έχει και την ΕΥΘΥΝΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΟΡΦΩΝ, ΤΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ, ΤΗΣ ΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΝΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ».
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ: Ο ΓΡΑΦΙΣΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΠΛΗΡΩΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ — ΟΧΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΕΑ, ΟΥΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΥΠΩΣΗ. ⭐⭐ Στέκεται ΑΝΑΜΕΣΑ σε δύο άλλους ρόλους — τον ΕΝΤΟΛΕΑ και τον ΤΕΧΝΟΛΟΓΟ. Και η ΣΥΝΟΨΗ 4 το λέει καθαρά: «ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ … Ο ΜΟΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ για την παραγωγή του διαφημιστικού εντύπου, ΟΤΑΝ, μετά την ολοκλήρωση της σύνθεσής του, ΔΕ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΩΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ.»
⭐⭐⭐ ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΟ «ΟΤΑΝ» — ΕΙΝΑΙ ΚΡΙΣΙΜΟ: η ευθύνη του μεγαλώνει αν παρακολουθήσει και την παραγωγή. Γι' αυτό, στο 5ο στάδιο, ο τεχνολόγος «θα χρειαστεί … και τη ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΗ, ώστε να βεβαιωθεί ότι αποδίδει σωστά ό,τι εκείνος είχε σχεδιάσει».
⭐⭐⭐ ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ — ΤΕΛΕΙΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΗ στη σύνθεση του διαφημιστικού εντύπου ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΞΙΑ και μπορεί να προσδώσει [επιπλέον] σ' αυτό ΤΗΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΤΟΥ ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΥΦΟΣ ΤΟΥ.»
💡 ⭐⭐ Και η κοινωνική διάσταση: «ο γραφιστής συμμετέχει επίσης ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, αφού … προωθεί διαδικασίες της αγοράς, υποστηρίζει εκδηλώσεις ψυχαγωγίας, ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΣΤΗ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ.»
Σύνοψη: ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ: «είναι η πραγματοποίηση του σκοπού της διαφήμισης με τη δημιουργία μιας ΣΥΝΘΕΣΗΣ — σχεδιαστικής, ζωγραφικής, φωτογραφικής ή μικτής — στην οποία θα περιλαμβάνεται ο σκοπός αυτός, αλλά [που] θα έχει και τη δυνατότητα «να λειτουργήσει στα καθορισμένα πλαίσια … στο ΧΩΡΟ όπου θα εκτεθεί και στο ΧΡΟΝΟ που θα διαρκέσει η έκθεσή της». Πρακτικά, ο σκοπός της διαφήμισης «ορίζεται και περιγράφεται από κάποιο ΑΛΛΟ άτομο και όχι από το γραφιστή» (επιχειρηματίας, εκδότης, διαφημιστής, υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων ή διαφημιστικού γραφείου), «με λόγια, με λέξεις, με ιδέες, με σκέψεις και συχνά με κάποια σκίτσα»· ο γραφιστής «είναι υποχρεωμένος να πραγματοποιήσει τη διαφήμιση με τη ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΚΙΤΣΩΝ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΣΥΝΘΕΣΗ, με εικόνες φωτογραφικές, ζωγραφικές ή σχεδιαστικές, με χρώματα και με επιλεγμένες λέξεις ή σύντομες φράσεις». Οφείλει επίσης η σύνθεση να είναι «ανάλογη του περιβάλλοντος … κοινωνικού και τοπικού» και «ανάλογη της εποχής», και να διατηρεί τα σταθερά στοιχεία της επιχείρησης — «το σήμα, ο λογότυπος … ή τα χρώματά της» (το κόκκινο της Coca-Cola, το μπλε της Pepsi, το πράσινο της Benetton). ΠΟΣΟ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΙΝΑΙ: όχι απόλυτα. Αφενός «η αρχική ιδέα … τις περισσότερες φορές δεν είναι δική του» — αυτός «ερμηνεύει, μεταφράζει» την ιδέα στη μακέτα του· αφετέρου «και μετά την ολοκλήρωση [της μακέτας], η τελική μ[ορφή του] εντύπου δεν εξαρτάται συνήθως από τον γραφιστή: «θα παραδοθεί σε κάποιο εργαστήριο ή εργοστάσιο, σε κάποιο ΤΕΧΝΟΛΟΓΟ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ», που θα φροντίσει για τις εργασίες προεκτύπωσης, εκτύπωσης και περάτωσης και «θα έχει και την ευθύνη της απόδοσης των μορφών, των σχημάτων, της υφής και της έντασης των χρωμάτων», καθώς και από «τους ειδικούς τεχνίτες». Η ΣΥΝΟΨΗ 4 το διατυπώνει καθαρά: «δεν είναι … ο μόνος υπεύθυνος για την παραγωγή του διαφημιστικού εντύπου, όταν, μετά την ολοκλήρωση της σύνθεσής του, δε συμμετέχει στη διαδικασία παραγωγής ως το τέλος της» — άρα η ευθύνη του μεγαλώνει αν παρακολουθήσει και την παραγωγή, όπου άλλωστε ο τεχνολόγος «θα χρειαστεί … και τη συνεργασία του γραφιστή».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΣΚΕΛΗ: τι κάνει και πόσο ευθύνεται. Και τα δύο απαντιούνται ρητά.
- ⭐⭐⭐ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΕ ΜΙΑ ΛΕΞΗ: ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ — «μετατροπή των λόγων και των σκίτσων σε συγκεκριμένη σύνθεση».
- ⭐⭐⭐ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΕΙΣ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ: η σύνθεση πρέπει να λειτουργεί στον χώρο και στον χρόνο που ορίστηκαν — και να ταιριάζει στο περιβάλλον και στην εποχή.
- ⭐⭐⭐ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ: υπεύθυνος για τη σύνθεση — όχι για την ιδέα (εντολέας) ούτε για την εκτύπωση (τεχνολόγος).
- ⭐⭐ ΟΝΟΜΑΣΕ ΤΑ ΤΡΙΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥ: προεκτύπωση · εκτύπωση · περάτωση.
- ⭐ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΙΣΤΑ ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΟ «ΟΤΑΝ» ΤΗΣ ΣΥΝΟΨΗΣ 4: η ευθύνη του αυξάνεται αν συμμετέχει «ως το τέλος» της παραγωγής.
Ερώτηση 5 — Σε ποια στάδια της διαφημιστικής διαδικασίας συμμετέχει ο γραφιστής
Ερώτηση: Σε ποια στάδια της διαφημιστικής διαδικασίας μπορεί να συμμετέχει ο γραφιστής;
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΙΝΕΙ 6 ΣΤΑΔΙΑ — ΚΑΙ Η ΣΥΝΟΨΗ 5 ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ ΤΑ ΤΡΙΑ ΤΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΗ
💡 ⭐⭐⭐ Καλύτερη στρατηγική: γράψε και τα έξι στάδια (για να φανεί η όλη διαδικασία), σημειώνοντας σε καθένα τον ρόλο του γραφιστή. Έτσι απαντάς πλήρως.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΑ 6 ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
⭐⭐ ΣΤΑΔΙΟ ⭐⭐⭐ ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ⭐⭐⭐ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΗ 1ο ⭐⭐ Η ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ — ιδέα «ασαφή ακόμη και απροσδιόριστη», από επιχειρηματία, γραφείο προώθησης πωλήσεων, διαφημιστική εταιρεία ή τον υπεύθυνο «μιας κίνησης ιδεών» ⭐⭐ «μπορεί να ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΙΔΕΕΣ, να ΣΧΟΛΙΑΣΕΙ ή να ΚΡΙΝΕΙ άλλες προτάσεις» (ΣΥΝΟΨΗ 5α) 2ο Η ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ — «με λόγια, σε ένα μικρό κείμενο, με κάποια σκίτσα, με φωτογραφίες ή πρόχειρα σχέδια» (κυρίως ο εντολέας) ⭐⭐⭐ 3ο ⭐⭐⭐ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΤΑΣ-ΠΡΟΤΥΠΟΥ, «αφού προηγηθούν … τα απαραίτητα ΠΡΟΣΧΕΔΙΑ» ⭐⭐⭐ ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΤΟΥ ΣΤΑΔΙΟ — «μπορεί να εργαστεί ΜΟΝΟΣ ή να ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΕΙ με άλλους» (ΣΥΝΟΨΗ 5β) ⭐⭐⭐ 4ο ⭐⭐⭐ ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ⭐⭐⭐ «ο γραφιστής είναι ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΟΡΙΣΕΙ … το σχήμα και τα χαρακτηριστικά λειτουργίας» — μαζί με τον ΤΕΧΝΟΛΟΓΟ 5ο Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ «κύριος υπεύθυνος είναι ο τεχνολόγος», αλλά ⭐⭐ «θα χρειαστεί … και τη ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΗ»· ο γραφιστής «μπορεί να ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ τη διαδικασία … και να ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΕΙ την ποιότητα και την ακρίβεια της απόδοσης ΧΡΩΜΑΤΩΝ, ΣΧΕΔΙΩΝ, ΜΕΓΕΘΩΝ» (ΣΥΝΟΨΗ 5γ) 6ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ⭐⭐⭐ είναι ένας από τους τέσσερις κριτές — και μάλιστα «ώστε ανάλογα να αντιμετωπίσει την επομένη ή τις επόμενες συνθέσεις του»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Η ΣΥΝΟΨΗ 5 ΤΑ ΣΥΝΟΨΙΖΕΙ ΣΕ ΤΡΙΑ — ΜΑΘΕ ΤΑ ΩΣ α), β), γ)
⭐⭐⭐ «Ο γραφιστής μπορεί να συμμετέχει στη σύνθεση μιας διαφήμισης, αλλά και [της ολο]κληρωμένης διαφημιστικής προσπάθειας, ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ: α) Στο ΑΡΧΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ της διαμόρφωσης της πρότασης … μπορεί ΝΑ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΙΔΕΕΣ, ΝΑ ΣΧΟΛΙΑΣΕΙ Ή ΝΑ ΚΡΙΝΕΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ. β) Στο στάδιο της ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΤΑΣ … μπορεί ΝΑ ΕΡΓΑΣΤΕΙ ΜΟΝΟΣ Ή ΝΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΕΙ ΜΕ ΑΛΛΟΥΣ. γ) Στο στάδιο της ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, μπορεί ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ τη διαδικασία ολοκλήρωσης του εντύπου και ΝΑ ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΕΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΧΡΩΜΑΤΩΝ, ΣΧΕΔΙΩΝ, ΜΕΓΕΘΩΝ.»
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΡΕΙΣ ΡΟΛΟΙ, ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΡΗΜΑΤΑ — ΑΝ ΤΟΥΣ ΞΕΧΩΡΙΣΕΙΣ, ΞΕΧΩΡΙΖΕΙΣ:
⭐⭐ ΣΤΑΔΙΟ ⭐⭐⭐ ΤΙ ΚΑΝΕΙ ⭐⭐ ΕΙΔΟΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ αρχικό ⭐⭐ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ / ΚΡΙΝΕΙ συμβουλευτική ⭐⭐⭐ μακέτα ⭐⭐⭐ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ⭐⭐⭐ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ — η κύρια παραγωγή ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ / ΕΛΕΓΧΕΙ εποπτική
⭐⭐⭐ ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΚΑΝΕΙ ΣΤΟ 3ο ΚΑΙ ΣΤΟ 4ο ΣΤΑΔΙΟ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ 3ο — Η ΜΑΚΕΤΑ
⭐⭐⭐ «Τις περιγραφές, με λόγια ή με σύντομο κείμενο, τα σκίτσα, τις φωτογραφίες … θα τα παραλάβει ο γραφιστής, για να τα μετατρέψει στην ΤΕΛΙΚΗ ΜΑΚΕΤΑ-ΠΡΟΤΥΠΟ … αφού προηγηθούν … τα απαραίτητα ΠΡΟΣΧΕΔΙΑ της.»
⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙ Η ΔΟΥΛΕΙΑ ΑΥΤΗ — ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΓΝΩΣΗ: «απαιτεί ΦΑΝΤΑΣΙΑ, ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΗΝΥΜΑΤΩΝ και ΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ προς το οποίο θα απευθύνεται … ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ».
⭐⭐⭐ 4ο — ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ (συχνά ξεχνιέται)
⭐⭐⭐ «Ο γραφιστής είναι ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΟΡΙΣΕΙ, με τη σύνθεσή του και την τελική μακέτα, ΤΟ ΣΧΗΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ. Π.χ. … αν θα τυπωθεί σε ένα ή περισσότερα φύλλα, σε ποιες διαστάσεις και σε ποιας ποιότητας χαρτί, ώστε να αναρτηθεί σε ορισμένα πλαίσια και ΝΑ ΑΝΤΕΞΕΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΤΗΣ.»
⭐⭐ Αλλά όχι μόνος: «θα χρειαστεί … και τη ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥ των Γραφικών Τεχνών, ο οποίος θα του προτείνει και την κατάλληλη ΜΕΘΟΔΟ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ και είδη ΧΑΡΤΙΩΝ, ΧΑΡΤΟΝΙΩΝ …» — και «όλες αυτές οι αποφάσεις θα διατυπωθούν στο ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ».
⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΟ 6ο ΣΤΑΔΙΟ: ΠΟΙΟΙ ΚΡΙΝΟΥΝ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ
⭐⭐⭐ Τέσσερις κριτές, ο καθένας με το δικό του κριτήριο:
α) ⭐⭐ οι ΕΚΔΟΤΕΣ — «οι άμεσα ενδιαφερόμενοι για τη λειτουργία και [την αποτελεσματι]κότητά της» · β) ⭐⭐ ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΣ και οι ΤΕΧΝΙΤΕΣ — «οι ενδιαφερόμενοι ιδίως για την τεχνική [αρτιότητα και] ολοκλήρωσή της» · γ) ⭐⭐⭐ ο ΓΡΑΦΙΣΤΗΣ, «σύμφωνα με [τη μακέτα] με την οποία … πραγματοποιήθηκε η εκτύπωση», ώστε «ανάλογα να αντιμετωπίσει την επομένη ή τις επόμενες συνθέσεις του» · δ) ⭐⭐⭐ ΚΑΘΕ ΔΕΚΤΗΣ-ΑΠΟΔΕΚΤΗΣ ΤΗΣ**.
⭐⭐ Και με ποια κριτήρια κρίνεται: «η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ, η ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΡΤΙΟΤΗΤΑ» — αλλά και εντελώς πρακτικά, «η [αντοχή] στο ΚΟΛΛΗΜΑ, η αντοχή στις ΚΑΙΡΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ**».
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΟ γ) ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ: Ο ΓΡΑΦΙΣΤΗΣ ΚΡΙΝΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΕΙ. ⭐ Η αξιολόγηση δεν είναι απολογισμός — είναι ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗ για την επόμενη δουλειά.
💡 ⭐⭐ ΚΑΙ ΤΟ 6ο ΣΤΑΔΙΟ ΘΥΜΙΖΕΙ ΤΟΝ ΣΚΟΠΟ: το έντυπο «αποστέλλεται στους χώρους [και] τις θέσεις έκθεσης … ώστε να [μεταδώ]σει τα περιεχόμενα μηνύματα στους αποδέκτες τους» και «να [πραγματοποιήσει] τους σκοπούς για τους οποίους έχει παραχθεί».
Σύνοψη: Το βιβλίο περιγράφει έξι στάδια παραγωγής, και η ΣΥΝΟΨΗ 5 ξεχωρίζει τρία στα οποία συμμετέχει ο γραφιστής: «α) Στο αρχικό στάδιο της διαμόρφωσης της πρότασης … μπορεί να προτείνει ιδέες, να σχολιάσει ή να κρίνει άλλες προτάσεις. β) Στο στάδιο της διαμόρφωσης της μακέτας του προτύπου μπορεί να εργαστεί μόνος ή να συνεργαστεί με άλλους. γ) Στο στάδιο της παραγωγής, μπορεί να παρακολουθεί τη διαδικασία ολοκλήρωσης του εντύπου και να διαπιστώνει την ποιότητα και την ακρίβεια της απόδοσης χρωμάτων, σχεδίων, μεγεθών». Αναλυτικά, στα έξι στάδια: (1) αρχική πρόταση — η ιδέα, «ασαφή ακόμη και απροσδιόριστη», έρχεται από τον επιχειρηματία, το γραφείο προώθησης πωλήσεων ή τη διαφημιστική εταιρεία· ο γραφιστής σχολιάζει και προτείνει· (2) περιγραφή του εντύπου — «με λόγια, σε ένα μικρό κείμενο, με κάποια σκίτσα, με φωτογραφίες ή πρόχειρα σχέδια»· (3) δημιουργία της μακέτας-προτύπου — το κύριο στάδιο του γραφιστή, «αφού προηγηθούν … τα απαραίτητα προσχέδια»· απαιτεί «φαντασία, ευρηματικότητα, ικανότητα σύνθεσης και σχεδίασης, ικανότητα δημιουργίας μηνυμάτων και τη βασική γνώση του κοινού … και του χρόνου της λειτουργίας της»· (4) τεχνικές προδιαγραφές — «ο γραφιστής είναι εκείνος που θα ορίσει … το σχήμα και τα χαρακτηριστικά λειτουργίας του εντύπου» (σε πόσα φύλλα, σε ποιες διαστάσεις, σε ποιας ποιότητας χαρτί, «ώστε … να αντέξει στο χρόνο της έκθεσής της»), με «τη συνεργασία του τεχνολόγου των Γραφικών Τεχνών», και όλα «θα διατυπωθούν στο κείμενο των τεχνικών προδιαγραφών»· (5) παραγωγή — «κύριος υπεύθυνος είναι ο τεχνολόγος», που όμως «θα χρειαστεί … και τη συνεργασία του γραφιστή, ώστε να βεβαιωθεί ότι αποδίδει σωστά ό,τι εκείνος είχε σχεδιάσει»· (6) λειτουργία και αξιολόγηση — το έντυπο κρίνεται από τους εκδότες (λειτουργία και αποτελεσματικότητα), τον τεχνολόγο και τους τεχνίτες (τεχνική αρτιότητα), τον γραφιστή («ώστε ανάλογα να αντιμετωπίσει την επομένη ή τις επόμενες συνθέσεις του») και κάθε δέκτη-αποδέκτη — με κριτήρια «την αισθητική ποιότητα, την τεχνική αρτιότητα», αλλά και «[την αντοχή] στο κόλλημα, την αντοχή στις καιρικές συνθήκες».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ ΓΡΑΨΕ ΚΑΙ ΤΑ ΕΞΙ ΣΤΑΔΙΑ, σημειώνοντας σε καθένα τι κάνει ο γραφιστής.
- ⭐⭐⭐ Η ΣΥΝΟΨΗ 5 ΤΑ ΔΙΝΕΙ ΕΤΟΙΜΑ ΩΣ α), β), γ): προτείνει/κρίνει → δημιουργεί τη μακέτα → παρακολουθεί την παραγωγή.
- ⭐⭐⭐ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΕΙΔΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: συμβουλευτική · δημιουργική (η κύρια) · εποπτική.
- ⭐⭐ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΕΙΣ ΤΟ 4ο ΣΤΑΔΙΟ: ο γραφιστής ορίζει «το σχήμα και τα χαρακτηριστικά λειτουργίας» — μαζί με τον τεχνολόγο.
- ⭐⭐ ΓΙΑ ΤΟ 3ο ΔΩΣΕ ΤΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ: φαντασία, ευρηματικότητα, ικανότητα σύνθεσης και σχεδίασης, δημιουργία μηνυμάτων, γνώση του κοινού.
- ⭐ ΩΡΑΙΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ: στο 6ο στάδιο ο γραφιστής κρίνει για να μάθει — «ώστε ανάλογα να αντιμετωπίσει … τις επόμενες συνθέσεις του».
Ερώτηση 6 — Πώς διαπιστώνεται το «ύφος» (style) ενός καλλιτέχνη σε ένα διαφημιστικό έντυπο
Ερώτηση: Πώς διαπιστώνεται η ταυτότητα ενός καλλιτέχνη, το «ύφος» του (style), σε ένα διαφημιστικό έντυπο έργο του;
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΓΚΡΙΣΗ — ΚΑΙ ΤΟ ΛΕΕΙ ΡΗΤΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Από τα πρώτα διαφημιστικά έντυπα του περασμένου αιώνα και ως τη σύγχρονη εποχή, διαπιστώνουμε πράγματι πως σε πολλά από αυτά, όσα σχεδίασαν και δημιούργησαν σημαντικοί καλλιτέχνες, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΥΦΟΣ (STYLE) με το οποίο δημιούργησαν ΚΑΙ ΤΑ ΑΛΛΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΜΑΤΑ ΤΟΥΣ — ΖΩΓΡΑΦΙΚΑ, ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΑ Ή ΧΑΡΑΚΤΙΚΑ.»
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ: ΒΑΖΕΙΣ ΔΙΠΛΑ ΤΗΝ ΑΦΙΣΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ — ΚΑΙ ΒΛΕΠΕΙΣ ΤΑ ΙΔΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ. ⭐⭐ Η λέξη-κλειδί είναι «ΣΥΝΕΧΕΙΑ»: το ύφος δεν σταματά στην πόρτα της διαφήμισης.
⭐⭐⭐ Και η λεζάντα το επιβεβαιώνει με τον καθαρότερο τρόπο: «Αφίσα, ζωγραφικός πίνακας και λιθογραφία του PABLO PICASSO. ΕΥΚΟΛΑ ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΕΤΑΙ Η ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΤΡΙΑ ΕΡΓΑ.»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΣΕ ΠΟΙΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΤΟ ΥΦΟΣ
⭐⭐⭐ Μη γράψεις «στο ύφος του». Ονόμασε ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ κοιτάς — το βιβλίο τα απαριθμεί μέσα από τα παραδείγματα:
# ⭐⭐⭐ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ⭐⭐ ΠΟΥ ΤΟ ΛΕΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ 1 ⭐⭐⭐ ΟΙ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ «οι ΜΟΡΦΕΣ, τα ΣΧΗΜΑΤΑ … διατηρούν τον προσωπικό του χαρακτήρα» (Toulouse-Lautrec) 2 ⭐⭐⭐ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ — ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ «χαρακτηριστικό ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑΚΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ» (Mucha)· «το ΓΡΑΜΜΙΚΟ του σχέδιο στις λιθογραφικές πλάκες» (Picasso) 3 ⭐⭐⭐ ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ «τα ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΑ» (Mucha) · «ΠΛΑΚΑΤΑ ΔΥΝΑΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ» (Warhol) 4 ⭐⭐⭐ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ «γράμματα ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΣΕ ΚΑΘΕ ΑΦΙΣΑ» (Toulouse-Lautrec)· «πρωτότυπα γράμματα» (Mucha)· «γράμματα ανάλογα στις δύο πλευρές του πίνακα» (Warhol) 5 ⭐⭐ Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΙΚΗ μεταξοτυπία (Warhol), λιθογραφικές πλάκες (Picasso), χρωμολιθογραφίες (Toulouse-Lautrec) 💡 ⭐⭐⭐ ΠΡΟΣΕΞΕ ΚΑΤΙ ΠΟΛΥ ΩΡΑΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ: ⭐⭐ στη διαφήμιση ο καλλιτέχνης πρέπει να προσθέσει κάτι που ΔΕΝ υπάρχει στον πίνακα — ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Και όμως, όπως λέει το βιβλίο για τον Toulouse-Lautrec, «προσθέτει … τα απαραίτητα γράμματα, πρωτότυπα σε κάθε αφίσα, ΑΛΛΑ ΟΙ ΜΟΡΦΕΣ, ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ, ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑΤΗΡΟΥΝ ΤΟΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ». ⭐ Ακόμη και το καινούριο στοιχείο μπαίνει στο ίδιο ύφος.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΓΙΑΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΑΥΤΟ — ΤΟ «ΓΙΑΤΙ» ΠΟΥ ΑΝΕΒΑΖΕΙ ΤΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ
💡 ⭐⭐⭐ Ο καλλιτέχνης δεν αλλάζει χέρι όταν αλλάζει σκοπό. Το βιβλίο το δείχνει με τη φράση για τον Πικάσο: δημιούργησε «ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΗ ΤΟΥ ΑΝΕΣΗ» αφίσες «ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΩΝ».
⚠️ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΜΙΑ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΦΕΡΕΙΣ: το βιβλίο λέει «σε ΠΟΛΛΑ από αυτά, ΟΣΑ ΣΧΕΔΙΑΣΑΝ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΑΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ» — όχι σε όλα τα διαφημιστικά έντυπα. ⭐ Το προσωπικό ύφος αναγνωρίζεται εκεί όπου υπάρχει ΠΡΟΣΩΠΟ πίσω από το έργο· στα «αμέτρητα … ασήμαντα, ακαλαίσθητα» έντυπα δεν υπάρχει τίποτα να αναγνωρίσεις.
⭐⭐⭐ ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ — ΓΡΑΨΕ ΤΟ ΓΙΑ ΚΛΕΙΣΙΜΟ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Η συμμετοχή του γραφιστή στη σύνθεση του διαφημιστικού εντύπου καθορίζει την αισθητική ποιότητα και την επικοινωνιακή του αξία ΚΑΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΔΩΣΕΙ [επιπλέον] σ' αυτό ΤΗΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΤΟΥ ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΥΦΟΣ ΤΟΥ, ΑΝΑΛΟΓΟ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ, ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ Ή ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ.»
💡 ⭐⭐⭐ ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ «ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ Ή ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ»: το βιβλίο βάζει τα δύο ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΓΡΑΜΜΗ. Είναι η τελική απάντηση στο ερώτημα του κεφαλαίου αν η γραφιστική είναι τέχνη.
Σύνοψη: Η μέθοδος είναι η σύγκριση με τα υπόλοιπα έργα του ίδιου δημιουργού. Το βιβλίο το διατυπώνει ρητά: «από τα πρώτα διαφημιστικά έντυπα του περασμένου αιώνα και ως τη σύγχρονη εποχή, διαπιστώνουμε … πως σε πολλά από αυτά, όσα σχεδίασαν και δημιούργησαν σημαντικοί καλλιτέχνες, αναγνωρίζεται Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΥΦΟΣ (style) με το οποίο δημιούργησαν ΚΑΙ ΤΑ ΑΛΛΑ καλλιτεχνικά δημιουργήματά τους, ζωγραφικά, σχεδιαστικά ή χαρακτικά». Η λεζάντα το επιβεβαιώνει: «Αφίσα, ζωγραφικός πίνακας και λιθογραφία του Pablo Picasso. Εύκολα διαπιστώνεται η εκφραστική ταυτότητα του μεγάλου καλλιτέχνη και στα τρία έργα». Τα συγκεκριμένα στοιχεία στα οποία φαίνεται το ύφος (όπως προκύπτουν από τα παραδείγματα του βιβλίου) είναι: οι μορφές και τα σχήματα («οι μορφές, τα σχήματα … διατηρούν τον προσωπικό του χαρακτήρα»)· το σχέδιο, και ιδιαίτερα το γραμμικό («χαρακτηριστικό λεπτομερειακό γραμμικό σχέδιο» στον Mucha, «το γραμμικό του σχέδιο στις λιθογραφικές πλάκες» στον Picasso)· τα χρώματα («διακριτικά χρώματα» στον Mucha, «πλακάτα δυνατά χρώματα» στον Warhol)· τα γράμματα («πρωτότυπα σε κάθε αφίσα»)· και η τεχνική (χρωμολιθογραφία, μεταξοτυπία, λιθογραφική πλάκα). Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι ακόμη και το στοιχείο που προστίθεται για τη διαφήμιση — το κείμενο — μπαίνει στο ίδιο ύφος: ο Toulouse-Lautrec «προσθέτει … τα απαραίτητα γράμματα, πρωτότυπα σε κάθε αφίσα, … αλλά οι μορφές, τα σχήματα, τα χρώματα και τα γράμματα διατηρούν τον προσωπικό του χαρακτήρα και το ύφος του». ⚠️ Με μία προϋπόθεση: το βιβλίο μιλά για «όσα σχεδίασαν … σημαντικοί καλλιτέχνες» — όχι για κάθε διαφημιστικό έντυπο. Το συμπέρασμα του κεφαλαίου: η συμμετοχή του γραφιστή «μπορεί να προσδώσει [στο έντυπο] την ιδιαίτερη προσωπική του έκφραση και το ύφος του, ΑΝΑΛΟΓΟ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ, ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ Ή ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΜΙΑ ΛΕΞΗ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ. Βάζεις δίπλα την αφίσα και τα ζωγραφικά/χαρακτικά έργα του ίδιου καλλιτέχνη.
- ⭐⭐⭐ Η ΛΕΞΗ-ΚΛΕΙΔΙ ΕΙΝΑΙ «ΣΥΝΕΧΕΙΑ»: «αναγνωρίζεται η ΣΥΝΕΧΕΙΑ της καλλιτεχνικής έκφρασης και το ιδιαίτερο ΥΦΟΣ (style)».
- ⭐⭐⭐ ΟΝΟΜΑΣΕ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΚΟΙΤΑΣ: μορφές · σχήματα · γραμμικό σχέδιο · χρώματα · γράμματα · τεχνική.
- ⭐⭐ ΤΟ ΠΙΟ ΩΡΑΙΟ ΣΗΜΕΙΟ: ακόμη και τα γράμματα, που είναι νέο στοιχείο, «διατηρούν τον προσωπικό του χαρακτήρα».
- ⚠️ ⭐⭐ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ: ισχύει «σε όσα σχεδίασαν σημαντικοί καλλιτέχνες» — όχι σε κάθε διαφημιστικό έντυπο.
- ⭐ ΚΛΕΙΣΕ ΜΕ ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: το ύφος του είναι «ανάλογο των άλλων έργων του, διαφημιστικών Ή καλλιτεχνικών».
Ερώτηση 7 — Παραδείγματα μεγάλων καλλιτεχνών και έντυπων έργων με χαρακτηριστικό ύφος
Ερώτηση: Αναφέρετε 2-3 παραδείγματα μεγάλων καλλιτεχνών και έντυπα έργα τους στα οποία να διακρίνεται το χαρακτηριστικό ύφος τους.
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΙΝΕΙ ΤΕΣΣΕΡΑ ΑΡΙΘΜΗΜΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ — ΔΙΑΛΕΞΕ 2-3
💡 ⭐⭐⭐ Για καθέναν γράψε ΤΡΙΑ πράγματα: ΟΝΟΜΑ + ΕΡΓΟ/ΤΕΧΝΙΚΗ + ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΦΟΥΣ ΤΟΥ. Σκέτο όνομα δεν παίρνει μονάδες.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ 1. HENRY DE TOULOUSE-LAUTREC (τέλος 19ου αιώνα)
⭐⭐⭐ «Στο τέλος του 19ου αιώνα, ο Γάλλος ζωγράφος Henry de Toulouse-Lautrec, παράλληλα με τα ζωγραφικά του έργα, σχεδιάζει μια σπουδαία σειρά διαφημιστικών αφισών. Στα έργα αυτά, τις περίφημες «ΧΡΩΜΟΛΙΘΟΓΡΑΦΙΕΣ» του, ΔΙΑΚΡΙΝΕΤΑΙ ΤΟ ΥΦΟΣ ΚΑΙ Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΝΕΙ ΤΟΥΣ ΠΙΝΑΚΕΣ [της] ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΟΥ.»
⭐⭐⭐ Και η κρίσιμη παρατήρηση: «Προσθέτει … στα διαφημιστικά του έργα τα απαραίτητα ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΣΕ ΚΑΘΕ ΑΦΙΣΑ … Αλλά ΟΙ ΜΟΡΦΕΣ, ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ, ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑΤΗΡΟΥΝ ΤΟΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΥΦΟΣ ΤΟΥ.»
⭐⭐ Συγκεκριμένο έργο (από λεζάντες): η αφίσα για τον καλλιτέχνη ARISTIDE BRUANT, Παρίσι 1893 — «δυναμική σχεδίαση και χρωματική σύνθεση»· και ένα «ζωγραφικό-σχεδιαστικό» έργο του «σε μια λιθογραφική «βιαστική» απόδοση» (1893).
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ 2. ALPHONCE MUCHA (ίδια εποχή)
⭐⭐⭐ «Ο Τσέχος Alphonce Mucha δημιουργεί στη Γαλλία, αποκλειστικά για τη μεγάλη ηθοποιό SARAH BERNHARDT, μια σειρά από αφίσες. Στις αφίσες αυτές, που ΞΕΧΩΡΙΖΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑΚΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥΣ, ΤΑ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥΣ, ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΥΦΟΣ ΤΟΥ, Η ΙΔΙΑ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ, Η ΙΔΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ.»
⭐⭐ Συγκεκριμένο έργο: η αφίσα για τη Sarah Bernhardt, Παρίσι 1896 — «ευαίσθητη σχεδίαση και χρωματική αρμονία»· και μια αφίσα «με αυθεντικά ζωγραφικά στοιχεία και με αισθητικό αποτέλεσμα ανάλογο των έργων ζωγραφικής του κινήματος Art Nouveau».
💡 ⭐⭐ Πρόσεξε τη λέξη «ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ»: ο Mucha δούλευε μόνο για μία ηθοποιό — άρα το ύφος του ταυτίστηκε με ένα πρόσωπο.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ 3. ANDY WARHOL (δεύτερο μισό 20ού αιώνα) — ΤΟ ΠΙΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Ένας από τους διασημότερους καλλιτέχνες … ο Andy Warhol, ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΔΙΑΤΗΡΕΙ ΤΟ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΥΦΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ, ΑΛΛΑ ΑΝΑΜΕΙΓΝΥΕΙ ΣΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΟΥ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΩΝ, ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΑΠΛΩΝ ΕΝΤΥΠΩΝ π.χ. ΕΤΙΚΕΤΩΝ ΚΟΥΤΙΩΝ ΚΟΝΣΕΡΒΩΝ.»
⭐⭐⭐ Το έργο: «Έτσι, ΤΟ 1965 … δημιουργεί το περίφημο ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΗΣ LIZ TAYLOR, μια χαρακτηριστική σύνθεσή του με ΠΛΑΚΑΤΑ ΔΥΝΑΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ και ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΛΟΓΑ ΣΤΙΣ ΔΥΟ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΠΙΝΑΚΑ.» Και «είναι ανάλογο … με τα άλλα έργα του, πορτρέτα ή πίνακες, συχνά τυπωμένα σε ΔΕΚΑΔΕΣ ΑΝΤΙΤΥΠΑ με τη μέθοδο της ΜΕΤΑΞΟΤΥΠΙΚΗΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ».
⭐⭐ Και το άλλο του έργο από λεζάντα: «Μεταξοτυπία και ελαιογραφία … με την εικόνα της MARILYN MONROE σε ΧΡΥΣΟ ΦΟΝΤΟ (1962)».
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Ο WARHOL ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝ ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΞΕΧΩΡΙΣΕΙΣ, ΓΙΑΤΙ ΚΑΝΕΙ ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ: ⭐⭐ οι Toulouse-Lautrec, Mucha και Picasso φέρνουν τη ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ τους στη ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Ο Warhol φέρνει τη ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ στη ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ του. ⭐ Και χρησιμοποιεί ΜΕΤΑΞΟΤΥΠΙΑ, δηλαδή βιομηχανική μέθοδο εκτύπωσης, για να φτιάξει «πίνακες». Αν το γράψεις, δείχνεις ότι κατάλαβες το βαθύτερο νόημα του κεφαλαίου.
⭐⭐⭐ 4. PABLO PICASSO
⭐⭐⭐ «Αλλά και ο [μεγάλος] καλλιτέχνης του 20ού αιώνα, ο PABLO PICASSO, ΔΙΑΤΗΡΕΙ ΚΙ ΑΥΤΟΣ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΥΦΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ στις πολλές διαφημιστικές αφίσες που είχε σχεδιάσει, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΠΡΟΒΑΛΕΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ, ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΕΙΡΗΝΗΣ ή σχετικές με αυτά εκδηλώσεις. ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΤΗ ΤΟΥ ΑΝΕΣΗ, δημιούργησε με το ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΙΣ ΛΙΘΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΑΚΕΣ εντυπωσιακές διαφημιστικές αφίσες, ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΩΝ.»
⭐⭐⭐ Η καλύτερη τεκμηρίωση είναι η λεζάντα: «Αφίσα, ζωγραφικός πίνακας και λιθογραφία του Pablo Picasso. ΕΥΚΟΛΑ ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΕΤΑΙ Η ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΤΡΙΑ ΕΡΓΑ.»
💡 ⭐⭐ Ο Picasso είναι επίσης το παράδειγμα που δείχνει ότι η αφίσα μπορεί να προβάλλει ΙΔΕΕΣ — «ιδεολογικά κινήματα, κινήματα ΕΙΡΗΝΗΣ» — και όχι μόνο προϊόντα.
⭐⭐⭐ ΠΟΙΟΥΣ ΝΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ
⭐⭐ ΑΝ ΘΕΛΕΙΣ… ⭐⭐⭐ ΔΙΑΛΕΞΕ Ασφαλή, πλήρη απάντηση ⭐⭐⭐ Toulouse-Lautrec + Mucha (19ος αι.) και Picasso (20ός αι.) Να ξεχωρίσεις ⭐⭐⭐ πρόσθεσε τον WARHOL και εξήγησε την αντιστροφή Συγκεκριμένα έργα με χρονολογίες Bruant (1893) · Sarah Bernhardt (1896) · Liz Taylor (1965) · Marilyn Monroe (1962) 💡 ⭐⭐⭐ ΚΛΕΙΣΕ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΤΟΥΣ ΣΤΟΙΧΕΙΟ: και στους τέσσερις «ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ» — το ύφος δεν αλλάζει όταν αλλάζει ο σκοπός του έργου.
Σύνοψη: Το βιβλίο δίνει τέσσερα αριθμημένα παραδείγματα: (1) HENRY DE TOULOUSE-LAUTREC (τέλος 19ου αι.): «παράλληλα με τα ζωγραφικά του έργα, σχεδιάζει μια σπουδαία σειρά διαφημιστικών αφισών. Στα έργα αυτά, τις περίφημες «χρωμολιθογραφίες» του, διακρίνεται το ύφος και η ιδιαίτερη έκφραση με την οποία ολοκληρώνει τους πίνακες [της] ζωγραφικής του»· «προσθέτει … τα απαραίτητα γράμματα, πρωτότυπα σε κάθε αφίσα», αλλά «οι μορφές, τα σχήματα, τα χρώματα και τα γράμματα διατηρούν τον προσωπικό του χαρακτήρα» (π.χ. η αφίσα για τον Aristide Bruant, Παρίσι 1893, με «δυναμική σχεδίαση και χρωματική σύνθεση»). (2) ALPHONCE MUCHA: δημιουργεί «αποκλειστικά για τη μεγάλη ηθοποιό Sarah Bernhardt μια σειρά από αφίσες», που «ξεχωρίζουν για το χαρακτηριστικό λεπτομερειακό γραμμικό σχέδιό τους, τα διακριτικά χρώματα και τα πρωτότυπα γράμματά τους», όπου «διατηρείται το ίδιο προσωπικό ύφος του, η ίδια εντυπωσιακή τελειότητα του γραμμικού σχεδίου» (η αφίσα για τη Sarah Bernhardt, Παρίσι 1896). (3) ANDY WARHOL: «όχι μόνο διατηρεί το ιδιαίτερο … ύφος …, αλλά αναμειγνύει στη ζωγραφική του τα χαρακτηριστικά των διαφημιστικών του έργων, ακόμη και απλών εντύπων π.χ. ετικετών κουτιών κονσερβών»· «το 1965 … δημιουργεί το περίφημο πορτρέτο της Liz Taylor, … με πλακάτα δυνατά χρώματα και γράμματα ανάλογα στις δύο πλευρές του πίνακα», έργα «συχνά τυπωμένα σε δεκάδες αντίτυπα με τη μέθοδο της μεταξοτυπικής εκτύπωσης» (και η Marilyn Monroe σε χρυσό φόντο, 1962). (4) PABLO PICASSO: «διατηρεί κι αυτός το προσωπικό ύφος και την ιδιαίτερη έκφρασή του στις πολλές διαφημιστικές αφίσες που είχε σχεδιάσει, ιδιαίτερα για να προβάλει ιδεολογικά κινήματα, κινήματα ειρήνης»· «με τη γνωστή του άνεση» δημιούργησε «με το γραμμικό του σχέδιο στις λιθογραφικές πλάκες … αφίσες με την ίδια έκφραση και την ίδια ποιότητα των άλλων σχεδίων και των χαρακτικών του έργων» — και η λεζάντα σημειώνει: «Αφίσα, ζωγραφικός πίνακας και λιθογραφία … εύκολα διαπιστώνεται η εκφραστική ταυτότητα … και στα τρία έργα». Το κοινό τους: και στους τέσσερις «αναγνωρίζεται η συνέχεια της καλλιτεχνικής έκφρασης» — ⭐ με τον Warhol να κάνει την αντίστροφη κίνηση, φέρνοντας τη διαφήμιση μέσα στη ζωγραφική.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ ΓΙΑ ΚΑΘΕΝΑΝ ΓΡΑΨΕ ΤΡΙΑ: όνομα + έργο/τεχνική + χαρακτηριστικά του ύφους. Σκέτο όνομα δεν αρκεί.
- ⭐⭐⭐ ΑΣΦΑΛΗΣ ΤΡΙΑΔΑ: Toulouse-Lautrec (χρωμολιθογραφίες) · Mucha (Sarah Bernhardt) · Picasso (αφίσες ειρήνης).
- ⭐⭐⭐ ΓΙΑ ΝΑ ΞΕΧΩΡΙΣΕΙΣ, ΒΑΛΕ ΤΟΝ WARHOL: κάνει το αντίστροφο — «αναμειγνύει στη ζωγραφική του τα χαρακτηριστικά των διαφημιστικών του έργων».
- ⭐⭐ ΔΩΣΕ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ: Bruant 1893 · Sarah Bernhardt 1896 · Liz Taylor 1965 · Marilyn Monroe 1962.
- ⭐ ΚΛΕΙΣΕ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΤΟΥΣ: «αναγνωρίζεται η ΣΥΝΕΧΕΙΑ της καλλιτεχνικής έκφρασης» — το ύφος δεν αλλάζει όταν αλλάζει ο σκοπός.
