Λύσεις — ΚΕΦΑΛΑΙΟ 22ο: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ (σελ. 240) – ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Β ΕΠΑΛ
Λύσεις — ΚΕΦΑΛΑΙΟ 22ο: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ
Αναλυτικές απαντήσεις στις 7 ερωτήσεις της σελ. 240, με τα ακριβή χωρία του κεφαλαίου, των λεζαντών και της ΣΥΝΟΨΗΣ.
Ερώτηση 1 — Οι ανάγκες που αυξάνουν την κυκλοφορία των εντύπων
Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές ανάγκες προβολής, διαφήμισης ή ενημέρωσης οι οποίες οδηγούν, ιδιαίτερα μετά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, στην αύξηση της κυκλοφορίας των εντύπων και του αριθμού των αντιτύπων τους;
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΡΕΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ — ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΙΣ ΔΙΝΕΙ ΣΕ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα και ως σήμερα, η γραφιστική δημιουργία απέκτησε ιδιαίτερη σημασία ΣΕ ΕΝΑΝ ΚΟΣΜΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ, σε έναν κόσμο του οποίου ΚΥΡΙΕΣ ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ, Η ΟΛΟ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ, Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΡΡΟΗ.»
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΓΡΑΨΕ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΑΡΙΘΜΗΜΕΝΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ — ΜΙΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΑΝΑΓΚΗ, ΜΕ ΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΤΗΣ. Έτσι δείχνεις ότι κατάλαβες πως κάθε ανάγκη έχει ΔΙΚΑ ΤΗΣ έντυπα.
⭐⭐⭐ 1) Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ — Ο ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ
⭐⭐⭐ «Στην εποχή μας, μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΤΩΝ ΑΝΑΠΤΥΓΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ και την ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΗ ΑΝΑΠΤΥΓΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ, ο ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ για τη διάθεση των ΑΔΙΑΚΟΠΑ ΑΥΞΑΝΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ οδηγεί … στη ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΤΥΠΩΝ κάθε είδους.»
⭐⭐⭐ ΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΤΗΣ — ΑΠΟ ΤΟ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ: «από τα πιο απλά, τις ΕΤΙΚΕΤΕΣ και τις ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ, τα ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑΔΙΑ και τις ΑΦΙΣΕΣ, ως τις ΓΙΓΑΝΤΟΑΦΙΣΕΣ και τις ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΑΦΙΣΕΣ».
💡 ⭐⭐ ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΗ ΔΙΠΛΗ ΑΙΤΙΑ: ο κόσμος παράγει περισσότερα έντυπα και επειδή οι πλούσιοι καταναλώνουν υπερβολικά και επειδή οι φτωχοί χρειάζονται βασικά αγαθά. Το βιβλίο βάζει και τα δύο.
⭐⭐⭐ 2) Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ — Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΚΑΙ Η ΠΡΟΒΟΛΗ
⭐⭐⭐ «Αλλά και η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ και η ΔΙΑΘΕΣΗ ΠΡΟΒΟΛΗΣ που εκφράζεται από ΑΤΟΜΑ, ΟΜΑΔΕΣ, ΚΟΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΡΑΤΗ εξυπηρετούνται ΚΑΙ ΣΕ ΚΑΙΡΟΥΣ ΕΙΡΗΝΙΚΟΥΣ, όπως άλλωστε ΚΑΙ ΣΕ ΚΑΙΡΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥ, ΜΕ ΕΝΤΥΠΑ ΚΑΘΕ ΕΙΔΟΥΣ.»
⭐⭐⭐ ΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΤΗΣ: «από εφημερίδες και περιοδικά, από ποικίλα βιβλία και φυλλάδια, ως τα απλά μονόφυλλα, τις αφίσες, ΤΑ ΔΕΛΤΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΑ, ΤΑ ΧΑΡΤΟΝΟΜΙΣΜΑΤΑ, ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΑ».
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΣΗΜΕΙΟ: ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ · ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ · ΧΑΡΤΟΝΟΜΙΣΜΑ · ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΟ. Είναι έντυπα του ίδιου του κράτους — κανείς δεν τα σκέφτεται ως «διαφήμιση», και όμως το κράτος προβάλλεται μέσα από αυτά κάθε μέρα. Γράψ᾽ τα και ξεχωρίζεις.
⭐⭐⭐ 3) Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ — Η ΕΠΙΡΡΟΗ
⭐⭐⭐ «Παράλληλα … και η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΡΡΟΗ ΑΠΑΙΤΕΙ ΜΙΑ ΑΔΙΑΚΟΠΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΤΥΠΩΝ κάθε είδους, ΑΦΟΥ ΑΛΛΩΣΤΕ ΑΥΤΑ ΤΑ ΙΔΙΑ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Ή ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ, Η ΟΠΟΙΑ ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ ΑΝΑΛΟΓΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑΤΑ — ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ, ΕΠΙΡΡΟΩΝ.»
⭐⭐⭐ ΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΤΗΣ — ΔΥΟ ΟΜΑΔΕΣ: (α) «βιβλία και εφημερίδες, περιοδικά και έντυπα τέχνης, επιστημονικές εκδόσεις, καλλιτεχνικές εκδόσεις»· (β) για τις εκδηλώσεις (μουσικές, θεατρικές, θεάματα, αθλητικά, ψυχαγωγικά), «από τα απλά ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ ως τα πολυσύνθετα ΛΕΥΚΩΜΑΤΑ με έντυπα έργα τέχνης, λιθογραφίες, χαρακτικά, μεταξοτυπίες, και από τις διαφημιστικές αφίσες ως τα εντυπωσιακά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ».
💡 ⭐⭐⭐ ΤΟ ΠΙΟ ΩΡΑΙΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ: το έντυπο εδώ δεν διαφημίζει κάτι άλλο — «αυτά τα ίδια αποτελούν στοιχεία μιας πολιτιστικής πρότασης». Το έντυπο ΕΙΝΑΙ το προϊόν. (Και η προσφορά αυτή «επιδιώκει ανάλογα ανταλλάγματα» — άρα δεν είναι ανιδιοτελής.)
Σύνοψη: Οι ανάγκες είναι τρεις. Το βιβλίο τις δηλώνει μαζί: η γραφιστική απέκτησε σημασία «σε έναν κόσμο ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ, σε έναν κόσμο του οποίου κύριες επιδιώξεις είναι Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ, Η ΟΛΟ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ, Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΡΡΟΗ».
1) Η οικονομική: «μια εποχή που χαρακτηρίζεται από την ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΥΠΕΡΒΟΛΗ των αναπτυγμένων χωρών και την ανάγκη για την απόκτηση βασικών αγαθών από τις μη αναπτυγμένες»· «ο ανταγωνισμός για τη διάθεση των αδιάκοπα αυξανόμενων προϊόντων οδηγεί … στη μεγαλύτερη παραγωγή εντύπων κάθε είδους» — «από τα πιο απλά, τις ετικέτες και τις οδηγίες χρήσης, τα διαφημιστικά φυλλάδια και τις αφίσες, ως τις γιγαντοαφίσες και τις ηλεκτρονικές αφίσες».
2) Η πολιτική: «η πολιτική εξουσία και η διάθεση προβολής που εκφράζεται από άτομα, ομάδες, κόμματα, παρατάξεις και κράτη εξυπηρετούνται και σε καιρούς ειρηνικούς … και σε καιρούς πολέμου, με έντυπα κάθε είδους» — «από εφημερίδες και περιοδικά, από ποικίλα βιβλία και φυλλάδια, ως τα απλά μονόφυλλα, τις αφίσες, τα ΔΕΛΤΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ και τα ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΑ, τα ΧΑΡΤΟΝΟΜΙΣΜΑΤΑ, τα ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΑ».
3) Η πολιτιστική: «και η πολιτιστική επιρροή απαιτεί μια αδιάκοπη παραγωγή εντύπων κάθε είδους, αφού άλλωστε αυτά τα ίδια αποτελούν στοιχεία μιας ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ή προσφοράς, η οποία επιδιώκει ΑΝΑΛΟΓΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑΤΑ, οικονομικά, πολιτικά, επιρροών» — «βιβλία και εφημερίδες, περιοδικά και έντυπα τέχνης, επιστημονικές εκδόσεις, καλλιτεχνικές εκδόσεις», και για τις εκδηλώσεις «από τα απλά εισιτήρια ως τα πολυσύνθετα λευκώματα … και από τις διάφορες διαφημιστικές αφίσες ως τα εντυπωσιακά προγράμματα».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ ΤΡΕΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ, ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ: οικονομική · πολιτική · πολιτιστική. Το βιβλίο τις δίνει σε μία πρόταση και τις αναπτύσσει μία-μία.
- ⭐⭐⭐ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΑΝΑΓΚΗ ΓΡΑΨΕ ΚΑΙ ΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΤΗΣ. Αυτό ξεχωρίζει την πλήρη απάντηση από τον απλό κατάλογο τριών λέξεων.
- ⭐⭐⭐ ΤΟ ΠΙΟ ΑΠΡΟΣΜΕΝΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ: ταυτότητες, διαβατήρια, χαρτονομίσματα, γραμματόσημα είναι κι αυτά έντυπα πολιτικής προβολής.
- ⭐⭐ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΕΙΣ ΤΗ ΔΙΠΛΗ ΑΙΤΙΑ: καταναλωτική υπερβολή των αναπτυγμένων και ανάγκη για βασικά αγαθά των μη αναπτυγμένων.
- ⭐⭐⭐ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ: εδώ «αυτά τα ίδια [τα έντυπα] αποτελούν στοιχεία μιας πολιτιστικής πρότασης» — το έντυπο είναι το ίδιο το προϊόν.
- ⭐ ΞΕΚΙΝΑ ΜΕ ΤΗ ΛΕΞΗ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΣ»: είναι ο όρος που ενώνει και τις τρεις ανάγκες.
Ερώτηση 2 — Η συμβολή του δημιουργικού κλάδου στην παραγωγή και την ποιότητα των εντύπων
Ερώτηση: Ποια είναι η συμβολή του δημιουργικού κλάδου της γραφιστικής στην παραγωγή των εντύπων και στην ποιότητά τους;
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΠΡΩΤΑ ΟΙ ΔΥΟ ΚΛΑΔΟΙ — ΧΩΡΙΣ ΑΥΤΟΥΣ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΔΕΝ ΣΤΕΚΕΙ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Τα έντυπα αυτά, όλα τα έντυπα της σύγχρονης εποχής, παράγονται ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΛΑΔΩΝ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ: ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΥ, δηλαδή ΤΗΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗΣ, ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ, δηλαδή ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ.»
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΣ Λέγεται Γραφιστική Τεχνολογία των Γραφικών Τεχνών Παράγει τη μακέτα / το πρότυπο το τυπωμένο έντυπο
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Η ΣΥΜΒΟΛΗ — ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗ ΔΗΛΩΝΕΙ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΗ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Κι ενώ σήμερα ο σύγχρονος, εξαιρετικά αναπτυγμένος, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ των εγκαταστάσεων των Γραφικών Τεχνών ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΤΥΠΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ, ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ, ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΟΜΩΣ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ, ΑΥΤΗΣ ΠΟΥ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ.»
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ: Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΧΕΙ ΛΥΘΕΙ — Η ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΟΧΙ. Το «στενό σημείο» της ποιότητας δεν είναι πια το μηχάνημα, είναι ο σχεδιαστής. Και το βιβλίο λέει ρητά ότι η γραφιστική «ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ» την ποιότητα του εντύπου.
⭐⭐⭐ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΓΡΑΦΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΩΣ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ (τέσσερις μορφές απασχόλησης)
⭐⭐⭐ «Τα έντυπα αυτά χρειάστηκαν και χρειάζονται ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΩΝ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΩΝ-ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ, οι οποίοι εργάζονται ως ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ, ως μέλη ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ή «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ» ή ΑΤΕΛΙΕ (γαλλ. ateliers), ή ακόμη ως συνεργάτες ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ, ΕΚΔΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ή και ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ ΤΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΖΟΜΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ.»
⭐⭐⭐ ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ: «Από τη ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΝΕΥΣΗ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΕΝΤΥΠΑ ΕΡΓΑ, ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΚΑΙ ΚΑΛΑΙΣΘΗΤΑ.»
⚠️ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ Η ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ — ΜΗΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ
⚠️ ⭐⭐⭐ «ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΜΩΣ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΑ ΕΝΤΥΠΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ Ή ΑΞΙΟΛΟΓΑ. Στο μεγαλύτερο αριθμό τους ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΤΥΠΩΜΕΝΑ ΦΥΛΛΑ ΧΑΡΤΙΟΥ, ΜΕ ΜΕΤΡΙΟ Ή ΑΣΗΜΑΝΤΟ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ, και ο κύριος σκοπός της έκδοσής τους είναι να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες για τις οποίες εκδόθηκαν.»
⭐⭐⭐ ΑΛΛΑ ΚΑΙ Η ΘΕΤΙΚΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ: «όσα από τα σύγχρονα συνηθισμένα έντυπα εκδίδονται στις αναπτυγμένες χώρες ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, σε σύγκριση με τα παλαιότερα, είναι ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΕΝΑ και με ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ, δηλαδή ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΝΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΚΟΠΟ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΟΥΣ και σε γενικές γραμμές ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΑΙΣΘΗΤΑ.»
💡 ⭐⭐⭐ ΤΡΙΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ — ΓΡΑΨΕ ΤΑ ΩΣ ΚΛΙΜΑΚΑ:
(1) τα πολλά: «απλά τυπωμένα φύλλα χαρτιού» με «μέτριο ή ασήμαντο» αποτέλεσμα· (2) τα καθημερινά αλλά καλά: «σελίδες εφημερίδων και περιοδικών, εισιτήρια, πλαστικές κάρτες, γραμματόσημα και χαρτονομίσματα», που είναι «καλοσχεδιασμένα, αρμονικά και καλαίσθητα»· (3) τα θαυμάσια: «βιβλία και περιοδικά, μονόφυλλα και αφίσες … που ΙΚΑΝΟΠΟΙΟΥΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ, πέρα από την ικανοποίηση που μπορεί να προκαλεί το ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ τους».
⭐⭐ Και μια ξεχωριστή κατηγορία: τα «ΕΝΤΥΠΑ ΕΡΓΑ ΤΕΧΝΗΣ», «αυτά που ονομάζονται και «ΠΟΛΛΑΠΛΑ» (MULTIPLES)», που δημιουργούνται «από τους ίδιους τους καλλιτέχνες-δημιουργούς» με λιθογραφία, ξυλογραφία, χαλκογραφία, μεταξοτυπία, λινόλεουμ.
Σύνοψη: Η συμβολή του είναι καθοριστική. Τα έντυπα «παράγονται με τη συνεργασία των ΔΥΟ ΚΛΑΔΩΝ των Γραφικών Τεχνών: του ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΥ, δηλαδή ΤΗΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗΣ, και του ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ, δηλαδή του κλάδου της ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ των Γραφικών Τεχνών».
Και το βιβλίο δηλώνει ρητά ποιος από τους δύο κρίνει την ποιότητα: «Κι ενώ σήμερα ο σύγχρονος, εξαιρετικά αναπτυγμένος, τεχνολογικός εξοπλισμός … επιτρέπει την παραγωγή εντύπων υψηλού τεχνικού, λειτουργικού και αισθητικού επιπέδου, ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΟΜΩΣ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ, ΑΥΤΗΣ ΠΟΥ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ.»
Στην παραγωγή: τα έντυπα «χρειάστηκαν και χρειάζονται τη δημιουργική εργασία μεγάλου αριθμού γραφιστών-σχεδιαστών-καλλιτεχνών», που εργάζονται «ως ελεύθεροι συνεργάτες», «ως μέλη καλλιτεχνικών εργαστηρίων ή «δημιουργικών γραφείων … ή ατελιέ»» ή «ως συνεργάτες διαφημιστικών γραφείων, εκδοτικών επιχειρήσεων ή και των ίδιων των διαφημιζόμενων επιχειρήσεων».
Στην ποιότητα: «Από τη δημιουργική ικανότητα και την έμπνευσή τους παράγονται σημαντικά έντυπα έργα, λειτουργικά και καλαίσθητα.» Το βιβλίο όμως σημειώνει και το αντίστροφο: «Δεν είναι όμως όλα τα παραγόμενα έντυπα ικανοποιητικά ή αξιόλογα. Στο μεγαλύτερο αριθμό τους είναι απλά τυπωμένα φύλλα χαρτιού, με μέτριο ή ασήμαντο αισθητικό αποτέλεσμα.» Συνολικά πάντως, τα σύγχρονα έντυπα «στις αναπτυγμένες χώρες και στην Ελλάδα, σε σύγκριση με τα παλαιότερα, είναι οπωσδήποτε ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΕΝΑ … και σε γενικές γραμμές είναι καλαίσθητα».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ ΞΕΚΙΝΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΥΟ ΚΛΑΔΟΥΣ: δημιουργικός = Γραφιστική · παραγωγικός = Τεχνολογία των Γραφικών Τεχνών.
- ⭐⭐⭐ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙΣ: η γραφιστική είναι «αυτή που ουσιαστικά ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ και την ποιότητα του παραγόμενου εντύπου».
- ⭐⭐⭐ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ ΣΕ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ: η τεχνολογία έχει λυθεί («επιτρέπει … υψηλού επιπέδου» παραγωγή), το πρόβλημα «παραμένει» στη γραφιστική.
- ⭐⭐ ΓΡΑΨΕ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΓΡΑΦΙΣΤΕΣ: ελεύθεροι συνεργάτες · ατελιέ / δημιουργικά γραφεία · διαφημιστικά γραφεία · εκδοτικές ή διαφημιζόμενες επιχειρήσεις.
- ⭐⭐ ΜΗΝ ΩΡΑΙΟΠΟΙΗΣΕΙΣ: το βιβλίο λέει ότι τα περισσότερα έντυπα είναι «απλά τυπωμένα φύλλα χαρτιού» με «μέτριο ή ασήμαντο» αποτέλεσμα.
- ⭐ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΙΣΤΑ: ανάφερε και τα «ΠΟΛΛΑΠΛΑ» (Multiples), τα έντυπα έργα τέχνης που φτιάχνουν οι ίδιοι οι καλλιτέχνες με λιθογραφία, ξυλογραφία, χαλκογραφία, μεταξοτυπία.
Ερώτηση 3 — Η βασική προϋπόθεση για την ποιότητα της γραφιστικής δημιουργίας
Ερώτηση: Ποια είναι η βασική προϋπόθεση για την ποιότητα της γραφιστικής δημιουργίας; Από ποιον εξαρτάται ιδιαίτερα αυτή;
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΑΠΑΝΤΙΟΥΝΤΑΙ ΣΕ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ, λοιπόν, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ για τη γραφιστική δημιουργία, ΟΠΩΣ ΑΛΛΩΣΤΕ ΚΑΙ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΤΕΧΝΗ, ΕΙΝΑΙ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΗ.»
⭐⭐⭐ ΠΡΟΣΕΞΕ: (α) ποια είναι η προϋπόθεση → η δημιουργική ικανότητα· (β) από ποιον εξαρτάται → από τον ίδιο τον γραφιστή-σχεδιαστή. Δύο ερωτήματα, μία πρόταση.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ Η «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ» — ΠΕΝΤΕ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Αυτή η δημιουργική ικανότητα περιλαμβάνει μια σειρά από ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ: 1) «η ΓΡΗΓΟΡΗ ΚΑΙ ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΚΟΠΟΥ για τον οποίο ζητείται η έκδοση του εντύπου» 2) «η ΕΜΠΝΕΥΣΗ για την ΟΠΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ» 3) «η ΦΑΝΤΑΣΙΑ» · 4) «η ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» · 5) «η ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ».»
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΟ ΠΙΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ 3: ΠΟΙΑ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΜΠΑΙΝΕΙ ΠΡΩΤΗ; Όχι η φαντασία, όχι η πρωτοτυπία — αλλά «Η ΓΡΗΓΟΡΗ ΚΑΙ ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΣΚΟΠΟΥ». Πριν δημιουργήσεις, πρέπει να καταλάβεις τι σου ζητούν. Γράψ᾽ την πρώτη και σχολίασέ το.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΜΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ — ΑΥΤΗ ΠΟΥ ΣΕ ΚΑΝΕΙ ΓΡΑΦΙΣΤΗ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Παράλληλα με όλα αυτά τα δημιουργικά στοιχεία, ο γραφιστής ΕΠΙΣΗΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΙ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ, σε προτάσεις-υποδείγματα, σε «ΜΑΚΕΤΕΣ» Ή «ΠΡΟΤΥΠΑ» ΤΩΝ ΕΝΤΥΠΩΝ. ΑΥΤΗ Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΕΙ ΤΕΛΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΗ.»
⭐⭐ Τι συνθέτει μέσα στη μακέτα: «τα επιλεγμένα ΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ — ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ — καθώς και τα ΟΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ — ΖΩΓΡΑΦΙΚΑ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΑ, ΧΡΩΜΑΤΑ, ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ».
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ, ΟΧΙ ΜΙΑ:
(1) ΝΑ ΣΥΛΛΑΜΒΑΝΕΙΣ — αντίληψη του σκοπού, έμπνευση, φαντασία, ευρηματικότητα, πρωτοτυπία. (2) ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΕΙΣ — να τα κάνεις ΜΑΚΕΤΑ.
Και η δεύτερη είναι που «ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΗ». Χωρίς αυτήν, μένεις με μια ιδέα που δεν έγινε ποτέ έντυπο.
⭐⭐⭐ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΙΣΤΑ — ΣΥΝΔΕΣΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΩΤΗΣΗ 2
⭐⭐⭐ Η ερώτηση 3 είναι η συνέχεια της 2. Εκεί το βιβλίο διαπίστωσε ότι «παραμένει το πρόβλημα της ποιότητας της γραφιστικής δημιουργίας» παρά τον τέλειο τεχνολογικό εξοπλισμό· εδώ λέει τη λύση: η ποιότητα εξαρτάται από τον άνθρωπο, όχι από το μηχάνημα.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ΡΗΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ: «Για τη γραφιστική δημιουργία ΔΕ ΦΤΑΝΕΙ Η ΧΡΗΣΗ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ, ΥΛΙΚΩΝ Ή ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ. Τα ηλεκτρονικά μηχανήματα … ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΑΠΟ ΟΠΟΙΟΝΔΗΠΟΤΕ ΧΡΗΣΤΗ, ΑΛΛΑ ΤΑ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΑ ΕΝΤΥΠΑ ΤΟΥ ΘΑ ΕΧΟΥΝ ΑΜΦΙΒΟΛΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΑ. ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΔΩ Ο ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ-ΓΡΑΦΙΣΤΗΣ.»
Σύνοψη: Η βασική προϋπόθεση είναι η δημιουργική ικανότητα του ίδιου του γραφιστή — και από αυτόν εξαρτάται. Το βιβλίο το δηλώνει σε μία πρόταση: «Απαραίτητη, λοιπόν, προϋπόθεση για τη γραφιστική δημιουργία, όπως άλλωστε και για κάθε δημιουργική τέχνη, είναι Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΗ.»
Η ικανότητα αυτή «περιλαμβάνει μια σειρά από χαρακτηριστικές ιδιότητες»: «η ΓΡΗΓΟΡΗ ΚΑΙ ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ της ειδικής λειτουργίας και του ΣΚΟΠΟΥ για τον οποίο ζητείται η έκδοση του εντύπου, η ΕΜΠΝΕΥΣΗ για την οπτική σύνθεση του προτύπου, η ΦΑΝΤΑΣΙΑ, η ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, η ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ κ.ά.»
Μαζί χρειάζεται και μια δεύτερη, τεχνική ικανότητα: «Παράλληλα με όλα αυτά τα δημιουργικά στοιχεία, ο γραφιστής επίσης πρέπει να διαθέτει και την απαραίτητη ικανότητα να ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΙ όλα αυτά τα στοιχεία σε ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ, σε προτάσεις-υποδείγματα, σε «ΜΑΚΕΤΕΣ» ή «ΠΡΟΤΥΠΑ» των εντύπων. Αυτή η ικανότητα είναι που ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΕΙ ΤΕΛΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΓΡΑΦΙΣΤΗ», ο οποίος συνθέτει στη μακέτα «τα επιλεγμένα γραφικά στοιχεία, γράμματα, λέξεις και σχέδια, καθώς και τα οπτικά στοιχεία, ζωγραφικά, φωτογραφικά, χρώματα, αποχρώσεις».
Το βιβλίο το επιβεβαιώνει και αργότερα: «για τη γραφιστική δημιουργία ΔΕ ΦΤΑΝΕΙ η χρήση μηχανημάτων, υλικών ή εργαλείων … Χρειάζεται και εδώ ο ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ-ΓΡΑΦΙΣΤΗΣ.»
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΑΝΤΑΕΙ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ: προϋπόθεση = η δημιουργική ικανότητα· εξαρτάται = από τον γραφιστή-σχεδιαστή.
- ⭐⭐⭐ ΠΕΝΤΕ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ — ΜΕΤΡΑ ΤΕΣ: αντίληψη του σκοπού · έμπνευση · φαντασία · ευρηματικότητα · πρωτοτυπία.
- ⭐⭐⭐ ΣΧΟΛΙΑΣΕ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΡΩΤΗ: «η γρήγορη και σωστή αντίληψη … του ΣΚΟΠΟΥ» — πριν από κάθε καλλιτεχνική ιδιότητα.
- ⭐⭐⭐ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΕΙΣ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ: να τα μετατρέπει σε «ΜΑΚΕΤΕΣ ή ΠΡΟΤΥΠΑ» — «αυτή η ικανότητα … προσδιορίζει την ιδιότητα του γραφιστή».
- ⭐⭐ ΤΙ ΜΠΑΙΝΕΙ ΣΤΗ ΜΑΚΕΤΑ: γραφικά στοιχεία (γράμματα, λέξεις, σχέδια) και οπτικά στοιχεία (ζωγραφικά, φωτογραφικά, χρώματα, αποχρώσεις).
- ⭐ ΚΛΕΙΣΕ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΔΕΣΗ: «δε φτάνει η χρήση μηχανημάτων, υλικών ή εργαλείων … χρειάζεται ο ειδικευμένος χρήστης-γραφιστής».
Ερώτηση 4 — Τα μέσα, τα υλικά και τα όργανα του γραφιστή
Ερώτηση: Με ποια μέσα, υλικά και όργανα μπορεί ένας γραφιστής να δημιουργήσει μια σύνθεση; Πόσο βοηθούν στη δημιουργία του τα σύγχρονα ηλεκτρονικά μέσα και μηχανήματα;
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΧΕΙ ΤΡΙΑ ΣΤΡΩΜΑΤΑ — ΚΑΙ ΕΝΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΣΤΡΩΜΑ 1 — ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ: ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Γι᾽ αυτή την τελική σύνθεσή του ο γραφιστής ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑ ΜΟΛΥΒΙ, ΜΙΑ ΠΕΝΑ, ΕΝΑ ΠΙΝΕΛΟ ΚΑΙ ΔΥΟ ΜΠΟΥΚΑΛΑΚΙΑ ΧΡΩΜΑ. Με αυτά τα ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΕΙ ΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ, ΝΑ ΔΕΙΞΕΙ ΤΗΝ ΕΜΠΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ ΤΟΥ, όπως ακριβώς με τα ελάχιστα αυτά μέσα δημιούργησαν αναρίθμητα έντυπα οι σχεδιαστές-γραφιστές ΣΤΟΥΣ ΠΕΡΑΣΜΕΝΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ.»
💡 ⭐⭐⭐ ΞΕΚΙΝΑ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΠΟ ΕΔΩ. Το βιβλίο θέτει το ελάχιστο πρώτο — και αυτό προετοιμάζει το συμπέρασμα του δεύτερου σκέλους.
⭐⭐⭐ ΣΤΡΩΜΑ 2 — ΤΑ ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 19ου-20ού ΑΙΩΝΑ
⭐⭐ «Από τον περασμένο αιώνα, παράλληλα με τη γενική τεχνολογική εξέλιξη που προκάλεσε η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, άρχισαν να προσφέρονται αρκετά νέα προϊόντα αλλά και ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΕΣΑ και στους σχεδιαστές των εντύπων»:
⭐⭐⭐ • «το ΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΟΛΥΒΙ και ο ΣΤΥΛΟΓΡΑΦΟΣ» • «τα μηχανικά συστήματα μεταφοράς σχεδίων σε κλίμακα, οι «ΠΑΝΤΟΓΡΑΦΟΙ»» • «τα διάφορα ΧΡΩΜΑΤΑ ΣΕ ΜΠΟΥΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑ» • τα συστήματα σχεδίασης με σινική μελάνη, «τα οποία τελικά οδήγησαν στους … στυλό-ΡΑΠΙΝΤΟΓΡΑΦΟΥΣ (rapidographes)» • τα συστήματα εκτόξευσης μελανιών «για τη δημιουργία ΧΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΕΩΝ», που οδήγησαν «στους σύγχρονους ηλεκτρικούς ΑΕΡΟΓΡΑΦΟΥΣ»
⭐⭐ Από τη δεκαετία 1950-60: «χρώματα σε διάφορες συσκευασίες, αλλά και «φύλλα χαρτιού ή φιλμ ΣΕ ΠΟΙΚΙΛΑ ΧΡΩΜΑΤΑ και πλούσιες αποχρώσεις, ώστε να είναι δυνατή η σύνθεσή τους σε διάφορες συνθέσεις ΚΟΛΑΖ».
⭐⭐ Και κυρίως μετά το 1960: «η προσφορά και η χρήση ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΣΧΕΔΙΩΝ, ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΧΡΩΜΑΤΩΝ ΣΕ ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑ ΦΥΛΛΑ Ή ΦΙΛΜ» — από εταιρείες όπως η LETRASET και η MECANORMA.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ ΟΛΩΝ — ΜΗΝ ΤΟ ΞΕΧΑΣΕΙΣ: «Το ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ όμως ΤΕΧΝΙΚΟ ΜΕΣΟ στη γραφιστική δημιουργία ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ ΗΤΑΝ Η ΠΡΟΣΙΤΗ, ΦΟΡΗΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ.»
⭐⭐ Οι μηχανές που αναφέρει: «οι απλές, φτηνές και ελαφρές μηχανές της KODAK, της AGFA, της POLAROID, ή οι ακριβότερες της Rolley, της LEICA».
⭐⭐⭐ ΣΤΡΩΜΑ 3 — ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΕΣΑ
⭐⭐ Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής με οθόνη, κέρσορα και σχεδιαστικά Προγράμματα· τα Προγράμματα Επεξεργασίας Κειμένου και Εικόνας (WORD, Corel Draw, Photoshop, Illustrator)· το σύστημα DTP (Desk Top Publishing)· ο σαρωτής (scanning)· οι ηλεκτρονικοί εκτυπωτές και οι plotters.
⚠️ ⭐⭐ Και η ΣΥΝΟΨΗ 4 τα βάζει όλα σε μια σειρά: «τα ΑΠΛΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΜΕΣΑ του περασμένου αιώνα … τα ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΟΛΥΒΙΑ και τις ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΠΕΝΕΣ (graphos, rapidographes), τον ΠΑΝΤΟΓΡΑΦΟ και τον ΑΕΡΟΓΡΑΦΟ του αιώνα μας, τα ΣΩΛΗΝΑΡΙΑ ΧΡΩΜΑΤΩΝ, τα ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑ γράμματα και σχέδια, τις ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ και τις ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΟΘΟΝΕΣ της σημερινής εποχής».
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΚΕΛΟΣ: ΠΟΣΟ ΒΟΗΘΟΥΝ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ;
⚠️ ⭐⭐⭐ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΑΝΤΑΕΙ ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΙΚΑ — ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙΣ:
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Πρέπει όμως και εδώ να τονίσουμε πως ΓΙΑ ΤΗ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΔΕ ΦΤΑΝΕΙ Η ΧΡΗΣΗ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ, ΥΛΙΚΩΝ Ή ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ. Τα ηλεκτρονικά μηχανήματα, οι υπολογιστές και οι εκτυπωτές ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΑΠΟ ΟΠΟΙΟΝΔΗΠΟΤΕ ΧΡΗΣΤΗ, ΑΛΛΑ ΤΑ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΑ ΕΝΤΥΠΑ ΤΟΥ ΘΑ ΕΧΟΥΝ ΑΜΦΙΒΟΛΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΑ. ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΔΩ Ο ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ-ΓΡΑΦΙΣΤΗΣ, ο οποίος θα μπορεί να εξασφαλίσει ΑΝΑΛΟΓΗ ΜΕ ΤΙΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ.»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ Η ΣΥΝΟΨΗ 4 ΤΟ ΣΥΝΟΨΙΖΕΙ ΤΕΛΕΙΑ: «ΑΛΛΑ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ, ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ, και για να τα αξιοποιήσει ο γραφιστής σωστά, ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΤΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΚΑΛΑ ΚΑΙ ΝΑ ΤΑ ΑΞΙΟΠΟΙΕΙ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ.»
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΕ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ: ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΕΣΑ ΒΟΗΘΟΥΝ ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΣΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ — ΚΑΘΟΛΟΥ ΣΤΗ ΣΥΛΛΗΨΗ. Δίνουν ταχύτητα, ευκολία και απεριόριστες δυνατότητες επεξεργασίας, αλλά δεν αντικαθιστούν τη δημιουργική ικανότητα.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΥ ΤΟ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ — ΓΡΑΨ᾽ ΤΟ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Το 1992, το γραφιστικό γεγονός της 25ης Ολυμπιάδας της ΒΑΡΚΕΛΩΝΗΣ ήταν το ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ-ΛΟΓΟΤΥΠΟΣ … Με ΔΥΟ ΠΙΝΕΛΙΕΣ ΜΟΝΟ επάνω σ᾽ ένα φύλλο χαρτί απέδωσε με τα ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ τον ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΣΜΟ της, τον ΔΥΝΑΜΙΣΜΟ και την ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ, ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ ΕΡΓΑΛΕΙΟ, ΟΡΓΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ Ή ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ.»
💡 ⭐⭐⭐ ΤΟ ΠΙΟ ΔΥΝΑΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΣΟΥ: το σημαντικότερο γραφιστικό γεγονός μιας Ολυμπιάδας του 1992 έγινε με δύο πινελιές σε ένα χαρτί. Την ίδια εποχή, οι Ολυμπιάδες σχεδιάζονταν ολόκληρες με υπολογιστές.
⚠️ ⭐⭐ ΠΡΟΣΟΧΗ: το κείμενο αποδίδει το έργο στον «Juan Mirό», ενώ η λεζάντα της ίδιας σελίδας το αποδίδει «στον Ισπανό καλλιτέχνη MARISCAL» — με σχεδόν ταυτόσημη περιγραφή. Το βιβλίο δίνει δύο διαφορετικούς δημιουργούς για το ίδιο έργο.
Σύνοψη: Τα μέσα είναι τριών ειδών.
1) Τα ελάχιστα, παραδοσιακά: «ο γραφιστής μπορεί να χρειαστεί ΜΟΝΟ ΕΝΑ ΜΟΛΥΒΙ, ΜΙΑ ΠΕΝΑ, ΕΝΑ ΠΙΝΕΛΟ ΚΑΙ ΔΥΟ ΜΠΟΥΚΑΛΑΚΙΑ ΧΡΩΜΑ. Με αυτά τα ελάχιστα μέσα μπορεί να υλοποιήσει τη σύνθεσή του, να δείξει την ΕΜΠΝΕΥΣΗ και την ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑ του», όπως έκαναν «οι σχεδιαστές-γραφιστές στους περασμένους αιώνες».
2) Τα μηχανικά: «το μηχανικό μολύβι και ο στυλογράφος», «οι ΠΑΝΤΟΓΡΑΦΟΙ», «τα διάφορα χρώματα σε μπουκάλια και σωληνάρια», οι «στυλό-ΡΑΠΙΝΤΟΓΡΑΦΟΙ» και οι «σύγχρονοι ηλεκτρικοί ΑΕΡΟΓΡΑΦΟΙ»· από τη δεκαετία 1950-60 «φύλλα χαρτιού ή φιλμ σε ποικίλα χρώματα» για κολάζ, και «κυρίως μετά το 1960» «γράμματα, σχέδια, εικόνες και χρώματα σε ΑΥΤΟΚΟΛΛΗΤΑ φύλλα ή φιλμ». Και προπάντων: «το σημαντικότερο … τεχνικό μέσο στη γραφιστική δημιουργία από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα ήταν Η ΠΡΟΣΙΤΗ, ΦΟΡΗΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΚΑΙ Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ».
3) Τα ηλεκτρονικά: ο Η/Υ με οθόνη και κέρσορα, τα Προγράμματα επεξεργασίας κειμένου και εικόνας (WORD, Corel Draw, Photoshop, Illustrator), το σύστημα DTP, η σάρωση, οι ηλεκτρονικοί εκτυπωτές και οι plotters.
Πόσο βοηθούν τα ηλεκτρονικά: το βιβλίο απαντά κατηγορηματικά ότι δεν αρκούν: «Πρέπει όμως και εδώ να τονίσουμε πως για τη γραφιστική δημιουργία ΔΕ ΦΤΑΝΕΙ Η ΧΡΗΣΗ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ, ΥΛΙΚΩΝ Ή ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ. Τα ηλεκτρονικά μηχανήματα … μπορούν να χρησιμοποιηθούν ΑΠΟ ΟΠΟΙΟΝΔΗΠΟΤΕ ΧΡΗΣΤΗ, αλλά τα παραγόμενα έντυπά του θα έχουν ΑΜΦΙΒΟΛΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΑ. Χρειάζεται και εδώ ο ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ-ΓΡΑΦΙΣΤΗΣ.» Και η ΣΥΝΟΨΗ 4: «όλα αυτά δεν είναι παρά ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ, ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ, και για να τα αξιοποιήσει ο γραφιστής σωστά, χρειάζεται να τα ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΚΑΛΑ και να τα ΑΞΙΟΠΟΙΕΙ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ.»
Το ίδιο το βιβλίο δίνει και την απόδειξη: το λογότυπο της Ολυμπιάδας της Βαρκελώνης (1992) έγινε «με ΔΥΟ ΠΙΝΕΛΙΕΣ ΜΟΝΟ επάνω σ᾽ ένα φύλλο χαρτί … ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ ΕΡΓΑΛΕΙΟ, ΟΡΓΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ Ή ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ ΤΡΙΑ ΣΤΡΩΜΑΤΑ ΜΕΣΩΝ: τα ελάχιστα (μολύβι, πένα, πινέλο, δύο χρώματα) · τα μηχανικά (παντογράφος, ραπιντογράφος, αερογράφος, αυτοκόλλητα) · τα ηλεκτρονικά (Η/Υ, προγράμματα, εκτυπωτές).
- ⭐⭐⭐ ΞΕΚΙΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ: «μόνο ένα μολύβι, μια πένα, ένα πινέλο και δύο μπουκαλάκια χρώμα» — έτσι προετοιμάζεις το συμπέρασμα.
- ⭐⭐⭐ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΕΙΣ ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ: «η προσιτή, φορητή ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ και η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ» — το βιβλίο το λέει ρητά.
- ⭐⭐⭐ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΑΡΝΗΤΙΚΗ: «δε φτάνει η χρήση μηχανημάτων, υλικών ή εργαλείων» — μπορεί να τα χρησιμοποιήσει οποιοσδήποτε, αλλά τα έντυπά του θα έχουν «αμφίβολη ποιότητα και αξία».
- ⭐⭐ Η ΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΨΗΣ ΑΞΙΖΕΙ: «όλα αυτά δεν είναι παρά υλικά και μέσα, όργανα και εργαλεία».
- ⭐⭐⭐ ΚΛΕΙΣΕ ΜΕ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗΣ (1992): το κορυφαίο γραφιστικό γεγονός της Ολυμπιάδας έγινε «με δύο πινελιές», «χωρίς … Ηλεκτρονικό Υπολογιστή».
Ερώτηση 5 — Η συμμετοχή της Φωτογραφίας στη σύγχρονη γραφιστική σύνθεση
Ερώτηση: Πώς συμμετέχει η Φωτογραφία στη σύγχρονη γραφιστική σύνθεση;
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΡΥΜΜΕΝΑ ΣΕ ΕΝΑ: ΠΟΣΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ ΚΑΙ ΠΩΣ
⭐⭐⭐ ΠΟΣΟ — ΣΧΕΔΟΝ ΠΑΝΤΟΥ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Η σύγχρονη γραφιστική, συνεχίζοντας την παράδοση που δημιουργήθηκε από τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΡΟΠΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ στις γραφιστικές συνθέσεις και μάλιστα έτσι, ΩΣΤΕ ΣΕ ΚΑΘΕ ΣΧΕΔΟΝ ΕΝΤΥΠΟ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΜΙΑ Ή ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ.»
⭐⭐⭐ «Πολλά από αυτά έχουν ΤΟΣΟ ΠΟΛΛΕΣ φωτογραφίες, ώστε ΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ «ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΑ», ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΚΥΡΙΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥΣ ΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ» — π.χ. περιοδικά «νεανικά, ψυχαγωγικά, μουσικά» — «ενώ σε ολόκληρο τον κόσμο είναι πολλές και οι ειδικές εκδόσεις συλλογών και ΛΕΥΚΩΜΑΤΩΝ φωτογραφιών».
💡 ⭐⭐⭐ ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ — ΕΙΝΑΙ ΛΕΠΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΖΕΙ: άλλο έντυπο με θέμα τη φωτογραφία (λεύκωμα), άλλο έντυπο που «χαρακτηρίζεται φωτογραφικό» επειδή απλώς έχει πάρα πολλές φωτογραφίες (νεανικό περιοδικό).
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΠΩΣ — ΚΑΙ ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «Όμως, οι διάφορες φωτογραφίες στα έντυπα ΔΕΝ ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΙ στην οπτική σύνθεσή τους ΠΑΝΤΟΤΕ ΑΚΕΡΑΙΕΣ. Σε μια γραφιστική σύνθεση ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΝΤΑΧΘΟΥΝ ΤΜΗΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Ή ΠΟΛΛΩΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΟΥΝ ΜΙΑ ΝΕΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ, ΕΝΑ ΦΩΤΟΜΟΝΤΑΖ (από το γαλλ. όρο photomontage).»
⚠️ ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ Η ΣΥΝΕΠΕΙΑ: «Έτσι, ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ, οι οποίες ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ή ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΜΙΑ ΝΕΑ, ΤΕΧΝΗΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ.»
⭐⭐⭐ ΓΙΑΤΙ ΜΠΗΚΕ ΕΞΑΡΧΗΣ Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΟ ΕΝΤΥΠΟ — ΔΥΟ ΛΟΓΟΙ
1) ⭐⭐⭐ ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ: «Η φωτογραφία ήταν άλλωστε αυτή που από τις πρώτες δεκαετίες του αιώνα ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ στη γραφιστική δημιουργία ΤΗΝ «ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ», ΤΗΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, την αναπαράσταση ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ.»
2) ⭐⭐ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΧΡΟΝΟΥ: οι γραφιστικές συνθέσεις «πλούτιζαν με ΕΝΑ ΕΝΤΕΛΩΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΟΠΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ, τη φωτογραφία, ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ … ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΟΜΩΣ ΑΠΑΙΤΟΥΣΑΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΒΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑ».
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΟ ΠΙΟ ΔΥΝΑΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΣΟΥ — Η ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ:
Η φωτογραφία μπήκε στο έντυπο επειδή έδινε «ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ». Σήμερα, μέσα από το ΦΩΤΟΜΟΝΤΑΖ, χρησιμοποιείται για να φτιάξει «ΜΙΑ ΝΕΑ, ΤΕΧΝΗΤΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ».
Το ίδιο μέσο — ο αντίθετος ρόλος. (Και συνδέεται άμεσα με τον κίνδυνο που περιγράφει το κεφ. 21.)
Σύνοψη: Η φωτογραφία συμμετέχει συστηματικά — και όχι πάντοτε ακέραιη.
Πόσο: «Η σύγχρονη γραφιστική … χρησιμοποιεί με τρόπο ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ τη φωτογραφία στις γραφιστικές συνθέσεις και μάλιστα έτσι, ώστε ΣΕ ΚΑΘΕ ΣΧΕΔΟΝ ΕΝΤΥΠΟ να υπάρχουν ΜΙΑ Ή ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ.» Μάλιστα «πολλά από αυτά έχουν τόσο πολλές φωτογραφίες, ώστε να χαρακτηρίζονται «ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΑ», ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΚΥΡΙΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥΣ ΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ» (περιοδικά νεανικά, ψυχαγωγικά, μουσικά), ενώ κυκλοφορούν και «ειδικές εκδόσεις συλλογών και λευκωμάτων φωτογραφιών».
Πώς: «Όμως, οι διάφορες φωτογραφίες στα έντυπα ΔΕΝ ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΙ στην οπτική σύνθεσή τους ΠΑΝΤΟΤΕ ΑΚΕΡΑΙΕΣ. Σε μια γραφιστική σύνθεση μπορεί να ενταχθούν ΤΜΗΜΑΤΑ μιας φωτογραφίας ή πολλών φωτογραφιών, ώστε να αποτελέσουν μια νέα φωτογραφική σύνθεση, ΕΝΑ ΦΩΤΟΜΟΝΤΑΖ.» Και η συνέπεια: «Έτσι, εμφανίζονται ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΕΣ φωτογραφικές εικόνες, οι οποίες πολλές φορές ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ή παρουσιάζουν μια νέα, ΤΕΧΝΗΤΗ πραγματικότητα.»
Γιατί: «Η φωτογραφία ήταν άλλωστε αυτή που από τις πρώτες δεκαετίες του αιώνα προσέφερε στη γραφιστική δημιουργία την «ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ», την αναπαράσταση της πραγματικότητας, την αναπαράσταση των πραγματικών προσώπων και πραγμάτων» — και μάλιστα χωρίς τη «δημιουργική αλλά και ΧΡΟΝΟΒΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑ» που απαιτούσαν τα ζωγραφικά και σχεδιαστικά στοιχεία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΣΚΕΛΗ: ΠΟΣΟ συμμετέχει (σχεδόν σε κάθε έντυπο) και ΠΩΣ (συχνά σε τμήματα, ως φωτομοντάζ).
- ⭐⭐⭐ Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: «δεν εντάσσονται … ΠΑΝΤΟΤΕ ΑΚΕΡΑΙΕΣ» — μπορούν να μπουν τμήματα, φτιάχνοντας «ένα ΦΩΤΟΜΟΝΤΑΖ».
- ⭐⭐ ΜΙΑ ΛΕΠΤΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΠΟΥ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ: άλλο λεύκωμα (θέμα του η φωτογραφία), άλλο νεανικό περιοδικό που «χαρακτηρίζεται φωτογραφικό» χωρίς να έχει τη φωτογραφία ως θέμα.
- ⭐⭐ ΓΡΑΨΕ ΚΑΙ ΤΟ ΓΙΑΤΙ: η φωτογραφία έδωσε «την εικόνα του πραγματικού» — και γλίτωσε τη «χρονοβόρα εργασία» των ζωγραφικών στοιχείων.
- ⭐⭐⭐ ΚΛΕΙΣΕ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ: μπήκε για να δείξει το πραγματικό — και σήμερα, με το φωτομοντάζ, φτιάχνει «μια νέα, ΤΕΧΝΗΤΗ πραγματικότητα».
- ⭐ ΣΥΝΔΕΣΕ ΜΕ ΤΟ ΚΕΦ. 21: αυτή ακριβώς η δυνατότητα είναι που γεννά τον κίνδυνο της «άλλης» ιστορίας.
Ερώτηση 6 — Οι δυνατότητες της σύγχρονης ηλεκτρονικής Τεχνολογίας στη γραφιστική
Ερώτηση: Ποιες δυνατότητες προσφέρει η σύγχρονη ηλεκτρονική Τεχνολογία στη γραφιστική σύνθεση;
Απάντηση:
-
⭐⭐ ΠΡΩΤΑ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΕΙΡΑ — ΕΞΙ ΣΤΑΘΜΟΙ (δίνουν μονάδες, γράψε 2-3)
Έτος Τι έγινε 1957 «ολοκληρώνεται στη ΓΑΛΛΙΑ η ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΦΩΤΟΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΣΙΑ» (οι πρώτες δοκιμές «στις ΗΠΑ πριν από το 1950») 1959 «πρώιμος ηλεκτρονικός υπολογιστής» που «δείχνει σε ΤΡΕΙΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ένα σχέδιο ΔΥΟ ΔΙΑΣΤΑΣΕΩΝ … ΠΕΡΙΣΤΡΕΦΟΝΤΑΣ ΤΟ» 1968 Lance Wyman και Eduardo Terraza σχεδιάζουν με Η/Υ «λογότυπους, αφίσες, οδηγούς, φυλλάδια, γραμματόσημα» για την Ολυμπιάδα του Μεξικού 1970 η EXPO 70 στην Οσάκα «ΟΡΟΘΕΤΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΤΩΝ ΕΝΤΥΠΩΝ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΠΟΧΗ» 1980 οι Προσωπικοί Υπολογιστές (PC) της IBM 1983 ο Macintosh της Apple ⚠️ ⭐⭐ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: γράφει «Ήδη το 1959…» και μετά «Το 1957…». Η αφήγηση είναι ανάστροφη — το «ήδη» δεν στέκει.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΓΙΑΤΙ ΤΟ 1980-83 ΗΤΑΝ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΤΟΜΗ: «άρχισε να καθιερώνεται η χρήση του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή και στα σχεδιαστήρια των γραφιστών σε ολόκληρο τον κόσμο, αφού Η ΠΡΟΣΙΤΗ ΤΙΜΗ ΤΟΥΣ, Ο ΕΥΚΟΛΟΣ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ και ο εξοπλισμός τους με κατάλληλα ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (HARDWARE - υλικό) και ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (SOFTWARE - λογισμικό) ΕΠΕΤΡΕΠΕ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ».
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΙ ΓΕΝΝΗΣΑΝ — ΜΑΘΕ ΤΟΝ ΟΡΟ: «Ήταν αυτοί ακριβώς οι Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές που ΚΑΘΙΕΡΩΣΑΝ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑΣ ΕΚΔΟΣΗΣ, ΤΟ DTP (DESK TOP PUBLISHING), το οποίο με την εφαρμογή των ειδικών Προγραμμάτων Επεξεργασίας Κειμένου και Εικόνας (WORD, Corel Draw, Photoshop, Illustrator) πραγματικά ΑΛΛΑΞΕ … ΚΑΙ ΤΗ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ».
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ — ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΟΜΑΔΕΣ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Α) Η ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ «προσφέρεται στους γραφιστές η δυνατότητα συνθέσεων στις ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΟΘΟΝΕΣ, στις οποίες Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ Ή ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΚΑΘΕ ΕΙΔΟΥΣ ΕΙΚΟΝΑ — ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ, ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ — ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΔΟΝ ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗ.»
⭐⭐⭐ ΟΙ ΕΞΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ — ΓΡΑΨΕ ΤΕΣ ΩΣ ΛΙΣΤΑ. Αφού μεταφέρει την εικόνα «από τη μνήμη του Η/Υ ή με την κατάλληλη «ΣΑΡΩΣΗ» (SCANNING)» (από χαρτί ή από διαφάνεια/slide), μπορεί:
1) «να της ΑΦΑΙΡΕΣΕΙ ανεπιθύμητα οπτικά στοιχεία» 2) «να ΠΡΟΣΘΕΣΕΙ άλλα, διαφορετικά» («από τη μνήμη … ή από άλλο πρόγραμμα ή από κάποια ΣΥΛΛΟΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ … σε προσιτές τιμές και με το δικαίωμα της ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΑΠΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ») 3) «να αλλάξει ΕΝΑ ΧΡΩΜΑ ή ΟΛΑ ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ σε μια περιοχή» 4) «να αλλάξει ΤΙΣ ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ» 5) «να ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙ τα διάφορα οπτικά στοιχεία» 6) «να αλλάξει ΤΙΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣ ΚΑΘΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ»
⚠️ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ: «και τελικά ΝΑ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙ ΣΕ ΜΙΑ ΝΕΑ ΤΕΧΝΗΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ, ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΗ Ή ΚΑΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ.»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Β) ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΔΡΟΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΣΥΝΘΕΣΗ
⭐⭐⭐ Αφού ο γραφιστής πλουτίσει το φωτομοντάζ «με κατάλληλα ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΛΕΞΕΙΣ, ΚΕΙΜΕΝΑ» και ολοκληρώσει τη μακέτα του, μπορεί: 1) «να την ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΕΙ στη μνήμη» ή να τη μεταφέρει «όπου χρειάζεται»· 2) «να ΤΥΠΩΘΕΙ σε φύλλα χαρτιού ή σε πλαστικά διαφανή φύλλα» — ή «να οδηγηθεί σε έναν Ηλεκτρονικό «ΕΙΚΟΝΟΘΕΤΗ», για να μετατραπεί ΣΤΑ 4 ΦΙΛΜ ΜΙΑΣ ΕΓΧΡΩΜΗΣ ΦΩΤΟΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ»· 3) «να ενταχθεί στις σελίδες ΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ (SITE) ενός δικτύου, τοπικού, μικρού ή μεγάλου ή ακόμη και ΔΙΕΘΝΟΥΣ (INTERNET)»· 4) «να χρησιμοποιηθεί στη σύνθεση ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ (MULTIMEDIA), όπως είναι τα CD-ROM, τα «ΒΙΝΤΕΟΠΑΙΧΝΙΔΙΑ» … και να ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΤΕΙ ΜΕ ΗΧΟ, ΜΕ ΚΙΝΗΣΗ».
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΕΡΔΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΓΡΑΨΕΙΣ: Η ΙΔΙΑ ΜΑΚΕΤΑ ΠΑΕΙ ΣΕ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΤΕΛΕΙΩΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥΣ. Στην παραδοσιακή γραφιστική η μακέτα οδηγούσε μόνο στο τυπογραφείο. (Και στο τέλος μπορεί να αποκτήσει ήχο και κίνηση — πράγματα αδιανόητα για ένα χαρτί.)
⭐⭐⭐ Γ) ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ
⭐⭐ Οι ηλεκτρονικοί εκτυπωτές «μετέφεραν σε φύλλα χαρτιών ή διαφανειών το περιεχόμενο των οθονών»· και οι PLOTTERS, «μια άλλη κατηγορία Ηλεκτρονικών Εκτυπωτών ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ», που «εκτυπώνουν φύλλα ρολών μεγάλου πλάτους» με σύστημα Inkjet και μελάνια τετραχρωμίας (YMCB) — «ακόμη και σε πλάτη μεγαλύτερα από 2 ή 3 μέτρα». Έτσι «τυπώνονται … ΓΙΓΑΝΤΟΑΦΙΣΕΣ … ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΤΗΝ ΟΨΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΟΠΟΥ ΑΝΑΡΤΩΝΤΑΙ».
⭐⭐ Δ) ΝΕΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ
⭐⭐ Πέρα από χαρτιά και χαρτόνια: «υφάσματα, μεταλλικές, γυάλινες και κεραμικές επιφάνειες, δέρματα, πλαστικά υλικά, πλεξιγκλάς»· ρολά Πολυαιθυλενίου (PE) και Πολυβινυλίου (PVC) (με Φλεξογραφία)· και «λεπτά φύλλα (FOILS) με εμφάνιση ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ασημιού ή αλουμινίου, χρυσού και χαλκού» για συσκευασίες τροφίμων.
⚠️ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΜΗΝ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΤΗΝ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «Για τη γραφιστική δημιουργία ΔΕ ΦΤΑΝΕΙ Η ΧΡΗΣΗ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ … ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΔΩ Ο ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ-ΓΡΑΦΙΣΤΗΣ.» Οι δυνατότητες είναι απεριόριστες· η ποιότητα όχι.
Σύνοψη: Η ηλεκτρονική τεχνολογία προσφέρει τέσσερις ομάδες δυνατοτήτων.
Α) Σχεδόν απεριόριστη επεξεργασία της εικόνας: «προσφέρεται στους γραφιστές η δυνατότητα συνθέσεων στις ηλεκτρονικές οθόνες, στις οποίες η δυνατότητα ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ή ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ σε κάθε είδους εικόνα — σχεδιαστική, ζωγραφική, φωτογραφική — είναι ΣΧΕΔΟΝ ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗ». Αφού μεταφέρει την εικόνα «με την κατάλληλη «σάρωση» (scanning)», ο γραφιστής μπορεί «να της ΑΦΑΙΡΕΣΕΙ ανεπιθύμητα οπτικά στοιχεία, να ΠΡΟΣΘΕΣΕΙ άλλα, διαφορετικά», «να αλλάξει ένα χρώμα ή όλα τα χρώματα σε μια περιοχή», «να αλλάξει τις αποχρώσεις», «να παραμορφώσει τα διάφορα οπτικά στοιχεία», «να αλλάξει τις διαστάσεις τους προς κάθε διεύθυνση» — «και τελικά να καταλήξει σε μια νέα ΤΕΧΝΗΤΗ φωτογραφία, που έχει πολύ μικρή ή καμιά σχέση με την πραγματικότητα».
Β) Πολλαπλοί προορισμοί για την ίδια σύνθεση: μπορεί «να ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΕΙ» τη μακέτα, «να τυπωθεί σε φύλλα χαρτιού ή σε πλαστικά διαφανή φύλλα» ή «να οδηγηθεί σε έναν Ηλεκτρονικό «ΕΙΚΟΝΟΘΕΤΗ», για να μετατραπεί στα 4 ΦΙΛΜ μιας έγχρωμης φωτοαναπαραγωγής»· «να ενταχθεί στις σελίδες μιας ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ (site) ενός δικτύου … ή ακόμη και διεθνούς (INTERNET)»· ή «να χρησιμοποιηθεί στη σύνθεση Ηλεκτρονικών ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ (Multimedia), όπως είναι τα CD-ROM, τα «Βιντεοπαιχνίδια» … και να εμπλουτιστεί με ΗΧΟ, με ΚΙΝΗΣΗ».
Γ) Νέες μορφές εκτύπωσης: οι ηλεκτρονικοί εκτυπωτές και οι Plotters, «μια άλλη κατηγορία Ηλεκτρονικών Εκτυπωτών Μεγάλου Μεγέθους», που τυπώνουν «σε πλάτη μεγαλύτερα από 2 ή 3 μέτρα» με σύστημα Inkjet, δίνοντας γιγαντοαφίσες που αλλάζουν «την όψη των κτιρίων όπου αναρτώνται».
Δ) Νέες επιφάνειες: εκτός από χαρτιά και χαρτόνια, «υφάσματα … μεταλλικές … γυάλινες και κεραμικές … δέρματα και πλαστικά υλικά, πλεξιγκλάς», ρολά PE και PVC, και «λεπτά φύλλα (foils) με εμφάνιση μεταλλικής επιφάνειας».
Ιστορικά, η εξέλιξη περνά από τη μηχανική φωτοστοιχειοθεσία (1957, Γαλλία), τον πρώιμο Η/Υ (1959), την Ολυμπιάδα του Μεξικού (1968), την EXPO 70 (που «οροθετεί … την είσοδο των εντύπων στην ηλεκτρονική εποχή»), ως τα PC της IBM (1980) και τον Macintosh της Apple (1983), που «καθιέρωσαν το Σύστημα της Επιτραπέζιας Έκδοσης, το DTP».
Το βιβλίο όμως κλείνει με επιφύλαξη: «για τη γραφιστική δημιουργία ΔΕ ΦΤΑΝΕΙ η χρήση μηχανημάτων … χρειάζεται και εδώ ο ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ-ΓΡΑΦΙΣΤΗΣ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ: επεξεργασία εικόνας · πολλαπλοί προορισμοί · νέες εκτυπώσεις (plotters) · νέες επιφάνειες.
- ⭐⭐⭐ Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΦΡΑΣΗ: η δυνατότητα επέμβασης σε κάθε εικόνα «είναι ΣΧΕΔΟΝ ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗ».
- ⭐⭐⭐ ΓΡΑΨΕ ΤΙΣ ΕΞΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ: αφαιρώ · προσθέτω · αλλάζω χρώμα · αλλάζω αποχρώσεις · παραμορφώνω · αλλάζω διαστάσεις.
- ⭐⭐⭐ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΕΡΔΟΣ: η ίδια μακέτα πάει σε τέσσερις προορισμούς — εκτύπωση, εικονοθέτης (4 φιλμ), site στο Internet, πολυμέσα με ήχο και κίνηση.
- ⭐⭐ ΔΩΣΕ 2-3 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ: 1968 Μεξικό · EXPO 70 («οροθετεί την είσοδο των εντύπων στην ηλεκτρονική εποχή») · 1980 IBM PC και 1983 Macintosh, που καθιέρωσαν το DTP.
- ⭐⭐⭐ ΜΗΝ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙΣ ΧΩΡΙΣ ΤΗΝ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ: «δε φτάνει η χρήση μηχανημάτων … χρειάζεται ο ειδικευμένος χρήστης-γραφιστής».
Ερώτηση 7 — «Ηλεκτρονική γραφιστική» και «ηλεκτρονικά έντυπα»
Ερώτηση: Τι είναι η «Ηλεκτρονική γραφιστική» και τι τα «ηλεκτρονικά έντυπα»; Σε τι διαφέρουν από την παραδοσιακή γραφιστική και τα παραδοσιακά έντυπα;
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΔΥΟ ΟΡΙΣΜΟΙ — ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ 1) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ: «Αυτή τη νέα γραφιστική, τη γραφιστική ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΟΥ, ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΕΔΩ «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ».»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΣΕ ΤΙ ΔΙΑΦΕΡΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ: «Την «ηλεκτρονική γραφιστική» ΤΗ ΔΙΑΚΡΙΝΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ, ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΟΛΥΒΙ, ΤΟ ΠΕΝΑΚΙ, ΤΟ ΠΙΝΕΛΟ, ΤΟ ΣΩΛΗΝΑΡΙΟ ΜΕ ΤΟ ΧΡΩΜΑ κι ακόμη ΤΟ ΧΡΩΜΑΤΙΣΤΟ ΧΑΡΤΙ, Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ, διάφορες εικόνες, άλλα κείμενα.»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ 2) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΝΤΥΠΑ: «Τα έντυπα τα οποία ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΚΤΥΠΩΤΗ και τα οποία ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ», ΓΙΑ ΝΑ ΤΑ ΔΙΑΚΡΙΝΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ» — που, κατά τη ΣΥΝΟΨΗ 7, «προέρχονται από τα ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΑ, ΛΙΘΟΓΡΑΦΙΚΑ κ.ά. ΠΙΕΣΤΗΡΙΑ».
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΟ ΠΙΟ ΛΕΠΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ 7 — ΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟ:
Τι διακρίνει Κριτήριο ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ηλεκτρονική / παραδοσιακή ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ (Η/Υ ή μολύβι) ΕΝΤΥΠΑ ηλεκτρονικά / παραδοσιακά Ο ΤΡΟΠΟΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ (εκτυπωτής ή πιεστήριο) Άρα: μπορεί μια σύνθεση να είναι ηλεκτρονική γραφιστική και να καταλήξει σε παραδοσιακό έντυπο (μέσω του «εικονοθέτη» και των 4 φιλμ). Αν το γράψεις, δείχνεις ότι κατάλαβες τη διάκριση σε βάθος.
⭐⭐⭐ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
⭐⭐ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ: «Τα έντυπα της παραδοσιακής διαδικασίας παραγωγής προέρχονται από ΜΙΑ Ή ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ ΠΛΑΚΕΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΚΕΤΑ … Πρέπει η μακέτα αυτή ΝΑ ΦΤΑΣΕΙ ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, όπου … θα κατασκευαστούν οι εκτυπωτικές πλάκες και θα τυπωθούν από ΕΝΑ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟ (τυπογραφικό, λιθογραφικό, βαθυτυπικό, μεταξοτυπικό).»
⭐⭐⭐ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ: «κάθε μακέτα της οθόνης, κάθε οπτικό στοιχείο που εμφανίζεται σε μια οθόνη Η/Υ ΜΠΟΡΕΙ ΜΕ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΚΟΠΟ ΚΑΙ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΔΑΠΑΝΗ ΝΑ «ΕΚΤΥΠΩΘΕΙ» ΣΕ ΕΝΑ ΦΥΛΛΟ ΧΑΡΤΙ Ή ΣΕ ΑΛΛΟ ΥΛΙΚΟ, φιλμ, ύφασμα, πλαστικό … ΣΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ Ή ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ, ΟΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ Ο Η/Υ, και ΣΕ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΧΡΟΝΟ.»
💡 ⭐⭐⭐ ΤΡΕΙΣ ΛΕΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ vs ΣΠΙΤΙ. Το παραδοσιακό έντυπο πρέπει να ταξιδέψει· το ηλεκτρονικό βγαίνει επιτόπου.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΟΙ ΕΞΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (α-στ) — ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ
⭐⭐⭐ «Τα έντυπα … που ονομάζουμε «ηλεκτρονικά» … ΕΧΟΥΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΤΥΠΟΤΕΧΝΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ. Οι κυριότερες διαφορές τους είναι οι εξής:»
α) ⚠️ ⭐⭐⭐ «Τα ηλεκτρονικά αυτά έντυπα ΠΟΥ ΣΥΝΘΕΤΕΙ Ο ΑΠΛΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΗΘΩΣ ΑΤΕΧΝΑ, αφού αυτός ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΤΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ, για να επιτύχει ΤΗ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΑΡΤΙΟΤΗΤΑ που θα εξασφάλιζε τη λειτουργική και αισθητική ποιότητά τους.»
β) ⭐⭐⭐ «Το ΣΧΗΜΑ τους ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΤΑΙ από τις διαστάσεις στις οποίες εκτυπώνει ο ηλεκτρονικός εκτυπωτής, ΜΕ ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΟ ΟΡΙΟ ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ Α4 (210x297 χιλ.) Ή Α3.»
γ) ⭐⭐ «Η ποιότητα των ΜΟΝΟΧΡΩΜΩΝ εικόνων … [είναι] ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ και ΔΥΣΚΟΛΑ ΔΙΑΚΡΙΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΑ ΜΗ ΕΙΔΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ.»
δ) ⭐⭐⭐ «Η ποιότητα των ΕΓΧΡΩΜΩΝ εκτυπώσεων ΠΟΙΚΙΛΛΕΙ: «οι εκτυπώσεις με σύστημα INKJET είναι ΜΕΙΩΜΕΝΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ σε σχέση με εκείνες … με LASER», ενώ ορισμένες με προγράμματα PHOTO «έχουν ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ και μπορούν να συγκριθούν ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ».»
ε) ⭐⭐⭐ «Μπορούν, ΜΕ ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ, να τυπωθούν ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΛΙΚΑ, ενώ μια αλλαγή υλικών στο τυπογραφείο ή στο λιθογραφείο ΑΠΑΙΤΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ, ΝΕΕΣ ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ ΠΛΑΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ.»
στ) ⭐⭐⭐ «Η ποιότητα των έγχρωμων … inkjet … ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΦΤΑΣΕΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΦΩΤΟΛΙΘΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ ΟΦΣΕΤ, οι οποίες με το ΛΕΠΤΟΤΑΤΟ ΚΟΚΚΟ ΡΑΣΤΕΡ (120 γρ./εκ.) και ΤΗΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ τους προσφέρουν ιδιαίτερα ικανοποιητική ποιότητα.»
💡 ⭐⭐⭐ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕ ΤΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΘΥΜΑΣΑΙ: α = ο άνθρωπος · β = το μέγεθος · γ-δ-στ = η ποιότητα · ε = η ευελιξία (το μόνο ξεκάθαρο πλεονέκτημα των ηλεκτρονικών).
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ — ΤΟ ΟΡΙΟ ΤΩΝ 1000 ΑΝΤΙΤΥΠΩΝ
⭐⭐⭐ ΓΙΑ ΛΙΓΑ: «για τα λίγα αντίτυπα, ακόμη και για μερικές εκατοντάδες, Η ΔΑΠΑΝΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ από τη δαπάνη εκτύπωσης σε ένα τυπογραφείο» — και «κερδίζοντας ΚΑΙ ΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑ».
⭐⭐⭐ ΓΙΑ ΠΟΛΛΑ: «Δε συμβαίνει όμως αυτό … ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΑ 1000 ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΤΥΠΑ. Η δαπάνη εκτύπωσής τους [στο τυπογραφείο] συνήθως είναι ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ (με τιμές του 2000). ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ, ΠΑΝΤΩΣ, ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ.»
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΣΕ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ: ΚΑΤΩ ΑΠΟ ~1000 ΑΝΤΙΤΥΠΑ → ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ. ΠΑΝΩ ΑΠΟ 1000 → ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ. ΣΕ ΤΑΧΥΤΗΤΑ, ΠΑΝΤΑ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ.
⚠️ ⭐⭐ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΙΝΑΙ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΣ: δηλώνει το ίδιο ότι η σύγκριση γίνεται «με τιμές του 2000».
Σύνοψη: Οι δύο ορισμοί:
«Αυτή τη νέα γραφιστική, τη γραφιστική που χρησιμοποιεί τις δυνατότητες των ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ και των ειδικών ηλεκτρονικών ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ επεξεργασίας εικόνας και κειμένου, την ονομάζουμε … «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ».» Και: «Τα έντυπα τα οποία παράγονται ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΚΤΥΠΩΤΗ … τα ονομάζουμε «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ», για να τα διακρίνουμε από τα παραδοσιακά», που «προέρχονται από τα τυπογραφικά, λιθογραφικά κ.ά. ΠΙΕΣΤΗΡΙΑ».
Οι διαφορές:
1) Στο εργαλείο: «την «ηλεκτρονική γραφιστική» τη διακρίνουμε από την ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ γραφιστική, στην οποία το κύριο δημιουργικό εργαλείο είναι το ΜΟΛΥΒΙ, το ΠΕΝΑΚΙ, το ΠΙΝΕΛΟ, το ΣΩΛΗΝΑΡΙΟ με το χρώμα κι ακόμη το χρωματιστό χαρτί, η φωτογραφία».
2) Στη διαδικασία: τα παραδοσιακά «προέρχονται από μία ή περισσότερες ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ ΠΛΑΚΕΣ, κατασκευασμένες από τη μακέτα», που «πρέπει … να φτάσει σε κάποιο ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»· ενώ κάθε μακέτα οθόνης «μπορεί με ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΚΟΠΟ και ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΔΑΠΑΝΗ να «εκτυπωθεί» σε ένα φύλλο χαρτί ή σε άλλο υλικό», «στο γραφείο ή στο σπίτι».
3) Στην τυποτεχνική ποιότητα — έξι σημεία: α) όσα «συνθέτει ο ΑΠΛΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ είναι συνήθως ΑΤΕΧΝΑ»· β) «το ΣΧΗΜΑ τους περιορίζεται … με συνηθισμένο όριο το μέγεθος Α4 … ή Α3»· γ) οι μονόχρωμες εικόνες είναι ικανοποιητικές και «δύσκολα διακρίνεται από ένα μη ειδικό αναγνώστη»· δ) «οι εκτυπώσεις με σύστημα INKJET είναι ΜΕΙΩΜΕΝΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ σε σχέση με εκείνες … με LASER», ενώ οι PHOTO «μπορούν να συγκριθούν ακόμη και με τις παραδοσιακές φωτογραφίες»· ε) «μπορούν, με ελάχιστες ρυθμίσεις, να τυπωθούν σε ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΛΙΚΑ, ενώ μια αλλαγή υλικών στο τυπογραφείο … απαιτεί … ΝΕΕΣ ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ ΠΛΑΚΕΣ και ανάλογες δαπάνες»· στ) η ποιότητα των inkjet «δεν μπορεί να φτάσει την ποιότητα των σύγχρονων φωτολιθογραφικών εκτυπώσεων ΟΦΣΕΤ, οι οποίες με το λεπτότατο κόκκο ράστερ (120 γρ./εκ.) … προσφέρουν ιδιαίτερα ικανοποιητική ποιότητα».
4) Στο κόστος: για «τα λίγα αντίτυπα, ακόμη και για μερικές εκατοντάδες, η δαπάνη της ηλεκτρονικής εκτύπωσης είναι ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ»· αλλά «με βάση τα 1000 τουλάχιστον αντίτυπα» η δαπάνη στο τυπογραφείο «είναι πολύ μικρότερη» («με τιμές του 2000»), ενώ «παραμένει, πάντως, το πλεονέκτημα ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⭐⭐⭐ ΔΩΣΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΔΥΟ ΟΡΙΣΜΟΥΣ ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ — είναι η βάση όλης της απάντησης.
- ⭐⭐⭐ ΤΟ ΛΕΠΤΟ ΣΗΜΕΙΟ: η γραφιστική κρίνεται από το εργαλείο σχεδίασης, τα έντυπα από τον τρόπο εκτύπωσης. Δύο διαφορετικά κριτήρια.
- ⭐⭐⭐ ΟΙ ΕΞΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΜΕΝΕΣ: α = ο άνθρωπος · β = το μέγεθος (Α4/Α3) · γ-δ-στ = η ποιότητα · ε = η ευελιξία στα υλικά.
- ⭐⭐⭐ ΤΟ ΜΟΝΟ ΞΕΚΑΘΑΡΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ (ε): τυπώνουν «με ελάχιστες ρυθμίσεις σε διάφορα υλικά», ενώ το τυπογραφείο θέλει «νέες εκτυπωτικές πλάκες».
- ⭐⭐ ΤΟ ΟΡΙΟ ΤΩΝ 1000 ΑΝΤΙΤΥΠΩΝ: κάτω από αυτό συμφέρουν τα ηλεκτρονικά, πάνω από αυτό το τυπογραφείο — αλλά η ταχύτητα μένει πάντα στα ηλεκτρονικά.
- ⭐ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΙΣΤΑ: παρατήρησε ότι μια σύνθεση μπορεί να είναι ηλεκτρονική γραφιστική και να καταλήξει σε παραδοσιακό έντυπο, μέσω του «εικονοθέτη» και των 4 φιλμ.
