Κεφάλαιο 2.2 – Μακρομόρια: Γενικά στοιχεία – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 39)

Ερωτήσεις - Ασκήσεις - Προβλήματα (σελ. 39)

Άσκηση 1 (σελ. 39)

Τοποθετήστε στο διάγραμμα που ακολουθεί τους όρους: σύνθεση, υδρόλυση, μακρομόριο, μονομερή. Ερμηνεύστε το διάγραμμα. (Το διάγραμμα δείχνει κυκλική διαδικασία με δύο μεγάλα καμπύλα βέλη: στο επάνω μέρος τρία μικρά δομικά στοιχεία-μονάδες με άκρα H και OH, στο κάτω μέρος αλυσίδα διαδοχικών τέτοιων στοιχείων. Δίπλα σε κάθε βέλος αναγράφεται H₂O· το ένα βέλος κατευθύνεται από την αλυσίδα προς τις μονάδες και το άλλο από τις μονάδες προς την αλυσίδα.)

Σκέψη / Μεθοδολογία: Αναγνωρίζουμε ότι οι μικρές μονάδες με άκρα H/OH είναι τα μονομερή, η αλυσίδα είναι το μακρομόριο, και τα δύο αντίθετα βέλη με το H₂O αντιστοιχούν στη σύνθεση (συμπύκνωση, απομάκρυνση H₂O) και στην υδρόλυση (προσθήκη H₂O).

Λύση:

1. Οι τρεις μικρές μονάδες στο επάνω μέρος του διαγράμματος = μονομερή.
2. Η αλυσίδα στο κάτω μέρος του διαγράμματος = μακρομόριο.
3. Το βέλος από τα μονομερή προς το μακρομόριο, με απομάκρυνση H₂O = σύνθεση (συμπύκνωση).
4. Το βέλος από το μακρομόριο προς τα μονομερή, με προσθήκη H₂O = υδρόλυση.

Απάντηση: Τα μικρά δομικά στοιχεία είναι τα μονομερή, η αλυσίδα είναι το μακρομόριο· το βέλος που οδηγεί από τα μονομερή στο μακρομόριο με αποβολή H₂O αντιστοιχεί στη σύνθεση (συμπύκνωση), ενώ το αντίστροφο βέλος, με πρόσληψη H₂O, αντιστοιχεί στην υδρόλυση. Το διάγραμμα δείχνει ότι η ίδια διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί και προς τις δύο κατευθύνσεις: τα μονομερή ενώνονται σε μακρομόριο με απώλεια νερού και το μακρομόριο διασπάται ξανά σε μονομερή με πρόσληψη νερού.