ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου
61 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.2 – Η επιστημονική μέθοδος ως εργαλείο ανάπτυξης της Βιολογίας – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 11-13)
Κεφάλαιο 2.1 – Η χημεία της ζωής – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 41)
Κεφάλαιο 2.2 – Μακρομόρια: Γενικά στοιχεία – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 39)
Κεφάλαιο 2.3 – Πρωτεΐνες: Διαδεδομένες, πολύπλοκες και εύθραυστες – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 39-41)
Κεφάλαιο 2.4 – Νουκλεϊκά οξέα: νήματα και αγγελιαφόροι της ζωής – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 39-40)
Κεφάλαιο 2.5 – Υδατάνθρακες και Λιπίδια – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 40-41)
Κεφάλαιο 3.2 – Πλασματική μεμβράνη: Δομή και λειτουργίες – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 69-71)
Κεφάλαιο 3.3 – Μεταφορά ουσιών διαμέσου της πλασματικής μεμβράνης – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 70-73)
Κεφάλαιο 3.4 – Η πλασματική μεμβράνη ως δέκτης μηνυμάτων – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 55-73)
Κεφάλαιο 3.5 – Πυρήνας και Ενδομεμβρανικό σύστημα – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 60-73)
Κεφάλαιο 3.6 – Χλωροπλάστες-Μιτοχόνδρια, Κυτταρικός σκελετός, Κυτταρικό τοίχωμα – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 64-73)
Κεφάλαιο 4.1 – Ενέργεια και οργανισμοί – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 80)
Κεφάλαιο 4.2 – Ένζυμα – βιολογικοί καταλύτες – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 90-92)
Κεφάλαιο 4.3 – Φωτοσύνθεση – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 104-106)
Κεφάλαιο 4.4 – Κυτταρική αναπνοή – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 115-117)
Κεφάλαιο 5.1 – Κύκλος ζωής του κυττάρου – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 151)
Κεφάλαιο 5.2 – Μοριακή γενετική – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 127-154)
Κεφάλαιο 5.3 – Κυτταρική διαίρεση – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 138-154)
Κεφάλαιο 5.4 – Γονιδιακές μεταλλάξεις – χρωμοσωμικές ανωμαλίες – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 147)
Κεφάλαιο 5.5 – Γενετική μηχανική – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 155)
Κεφάλαιο 6.1 – Το DNA είναι το γενετικό υλικό – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 27)
Κεφάλαιο 6.2 – Οργάνωση του γενετικού υλικού – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 27)
Κεφάλαιο 6.3 – Γενετικό υλικό οργανιδίων και ιών – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 27)
Κεφάλαιο 7.1 – Αντιγραφή του DNA – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 43,46)
Κεφάλαιο 7.2 – Μεταγραφή και γενετικός κώδικας – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 43)
Κεφάλαιο 7.3 – Μετάφραση – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 43)
Κεφάλαιο 7.4 – Γονιδιακή Ρύθμιση – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 47)
Κεφάλαιο 8.1 – Δομή των ιών. Κύκλος ζωής βακτηριοφάγων – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 57)
Κεφάλαιο 8.2 – Ιοί των ζώων – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 57)
Κεφάλαιο 9.1 – Η τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA. Γονιδιωματική βιβλιοθήκη – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 69)
Κεφάλαιο 9.2 – Κλωνοποίηση του mRNA. Κατασκευή cDNA βιβλιοθήκης – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 69)
Κεφάλαιο 9.4 – Η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 69)
Κεφάλαιο 9.5 – Χρήσιμες πρωτεΐνες από ανασυνδυασμένα βακτήρια – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 69)
Κεφάλαιο 9.6 – Αποτυπώματα DNA (DNA fingerprinting) – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 68)
Κεφάλαιο 10.1 – Οι νόμοι του Mendel: Μονοϋβριδισμός – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 85)
Κεφάλαιο 10.2 – Ο νόμος της ανεξάρτητης μεταβίβασης: Διυβριδισμός – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 85-86)
Κεφάλαιο 10.3 – Ειδικές περιπτώσεις κληρονομικότητας – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 85-86)
Κεφάλαιο 10.4 – Η Μενδελική κληρονομικότητα στον άνθρωπο – Γενεαλογικά δένδρα – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 85-87)
Κεφάλαιο 11.1 – Τύποι γονιδιακών μεταλλάξεων – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 106-107)
Κεφάλαιο 11.2 – Ασθένειες από μεταλλάξεις στην αιμοσφαιρίνη και σε ένζυμα – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 106)
Κεφάλαιο 11.3 – Χρωμοσωμικές ανωμαλίες – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 107)
Κεφάλαιο 11.4 – Διάγνωση γενετικών ασθενειών και καρκίνος – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 107)
Κεφάλαιο 12.3 – Ανάπτυξη μικροοργανισμών στο εργαστήριο και σε βιομηχανική κλίμακα – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 116)
Κεφάλαιο 12.4 – Η παραλαβή των προϊόντων ζύμωσης – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 116)
Κεφάλαιο 12.5 – Η παραγωγή της πενικιλίνης: ένα ιστορικό παράδειγμα – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 116)
Κεφάλαιο 13.1 – Φαρμακευτικές πρωτεΐνες από βακτήρια: το παράδειγμα της ινσουλίνης – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 134)
Κεφάλαιο 13.3 – Εμβόλια – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 134)
Κεφάλαιο 13.5 – Γονιδιακή θεραπεία – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 133)
Κεφάλαιο 13.6 – Το πρόγραμμα του ανθρώπινου γονιδιώματος – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 134)
Κεφάλαιο 14.1 – Διασταυρώσεις και δημιουργία διαγονιδιακών φυτών – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 143)
Κεφάλαιο 14.2 – Καταπολέμηση παρασίτων και διαγονιδιακά ζώα – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 143)
Κεφάλαιο 14.3 – Φαρμακευτικές πρωτεΐνες από διαγονιδιακά ζώα και κλωνοποίηση – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 143)
Κεφάλαιο 15.1 – Βιομάζα και ζύμες – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 147-154)
Κεφάλαιο 15.2 – Αλκοολική ζύμωση: κρασί και μπίρα – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 147-154)
Κεφάλαιο 15.3 – Γαλακτοκομικά προϊόντα – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 147-154)
Κεφάλαιο 15.4 – Άλλα προϊόντα ζυμώσεων και Βιομεταλλουργία – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 147-154)
Κεφάλαιο 16.1 – Επεξεργασία λυμάτων και αποβλήτων – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 159-164)
Κεφάλαιο 16.2 – Διάσπαση πετρελαιοκηλίδων – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 159-164)
Κεφάλαιο 17.1 – ΓΤΟ: επιπτώσεις στην υγεία και στο περιβάλλον – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 169-177)
Κεφάλαιο 17.2 – Ζώα ως ερευνητικό εργαλείο και πατέντες γονιδίων – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 169-177)
Κεφάλαιο 17.3 – Ηθικές και κοινωνικές προεκτάσεις – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 169-177)
ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
69 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Η Βιολογία στη ζωή μας – Σελίδα 7
Κεφάλαιο 1.2 – Η επιστημονική μέθοδος ως εργαλείο ανάπτυξης της Βιολογίας – Σελίδα 10
Κεφάλαιο 2.1 – Η χημεία της ζωής – Σελίδα 18
Κεφάλαιο 2.2 – Μακρομόρια. Γενικά στοιχεία – Σελίδα 20
Κεφάλαιο 2.3 – Πρωτεΐνες: Διαδεδομένες, πολύπλοκες και εύθραυστες – Σελίδα 22
Κεφάλαιο 2.4 – Νουκλεϊκά οξέα: νήματα και αγγελιαφόροι της ζωής – Σελίδα 28
Κεφάλαιο 2.5 – Υδατάνθρακες και Λιπίδια – Σελίδα 32
Κεφάλαιο 3.1 – Το πορτρέτο του ευκαρυωτικού κυττάρου – Σελίδα 46
Κεφάλαιο 3.2 – Πλασματική μεμβράνη: Δομή και λειτουργίες – Σελίδα 48
Κεφάλαιο 3.3 – Μεταφορά ουσιών διαμέσου της πλασματικής μεμβράνης – Σελίδα 49
Κεφάλαιο 3.4 – Η πλασματική μεμβράνη ως δέκτης μηνυμάτων – Σελίδα 55
Κεφάλαιο 3.5 – Πυρήνας και Ενδομεμβρανικό σύστημα – Σελίδα 60
Κεφάλαιο 3.6 – Χλωροπλάστες-Μιτοχόνδρια, Κυτταρικός σκελετός, Κυτταρικό τοίχωμα – Σελίδα 64
Κεφάλαιο 4.1 – Ενέργεια και οργανισμοί – Σελίδα 78
Κεφάλαιο 4.2 – Ένζυμα – βιολογικοί καταλύτες – Σελίδα 82
Κεφάλαιο 4.3 – Φωτοσύνθεση – Σελίδα 93
Κεφάλαιο 4.4 – Κυτταρική αναπνοή – Σελίδα 107
Κεφάλαιο 5.1 – Κύκλος ζωής του κυττάρου – Σελίδα 122
Κεφάλαιο 5.2 – Μοριακή γενετική – Σελίδα 123
Κεφάλαιο 5.3 – Κυτταρική διαίρεση – Σελίδα 134
Κεφάλαιο 5.4 – Γονιδιακές μεταλλάξεις – χρωμοσωμικές ανωμαλίες – Σελίδα 146
Κεφάλαιο 5.5 – Γενετική μηχανική – Σελίδα 148
Κεφάλαιο 6.1 – Το DNA είναι το γενετικό υλικό – Σελίδα 17
Κεφάλαιο 6.2 – Οργάνωση του γενετικού υλικού – Σελίδα 22
Κεφάλαιο 6.3 – Γενετικό υλικό οργανιδίων και ιών – Σελίδα 25
Κεφάλαιο 7.1 – Αντιγραφή του DNA – Σελίδα 31
Κεφάλαιο 7.2 – Μεταγραφή και γενετικός κώδικας – Σελίδα 34
Κεφάλαιο 7.3 – Μετάφραση – Σελίδα 40
Κεφάλαιο 7.4 – Γονιδιακή Ρύθμιση – Σελίδα 44
Κεφάλαιο 8.1 – Δομή των ιών. Κύκλος ζωής βακτηριοφάγων – Σελίδα 51
Κεφάλαιο 8.2 – Ιοί των ζώων – Σελίδα 53
Κεφάλαιο 8.3 – Ιοί φυτών, ιοειδή και prions – Σελίδα 55
Κεφάλαιο 9.1 – Η τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA. Γονιδιωματική βιβλιοθήκη – Σελίδα 61
Κεφάλαιο 9.2 – Κλωνοποίηση του mRNA. Κατασκευή cDNA βιβλιοθήκης – Σελίδα 64
Κεφάλαιο 9.3 – Η υβριδοποίηση των νουκλεϊκών οξέων – Σελίδα 64
Κεφάλαιο 9.4 – Η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) – Σελίδα 65
Κεφάλαιο 9.5 – Χρήσιμες πρωτεΐνες από ανασυνδυασμένα βακτήρια – Σελίδα 66
Κεφάλαιο 9.6 – Αποτυπώματα DNA (DNA fingerprinting) – Σελίδα 67
Κεφάλαιο 10.1 – Οι νόμοι του Mendel: Μονοϋβριδισμός – Σελίδα 71
Κεφάλαιο 10.2 – Ο νόμος της ανεξάρτητης μεταβίβασης: Διυβριδισμός – Σελίδα 76
Κεφάλαιο 10.3 – Ειδικές περιπτώσεις κληρονομικότητας – Σελίδα 78
Κεφάλαιο 10.4 – Η Μενδελική κληρονομικότητα στον άνθρωπο – Γενεαλογικά δένδρα – Σελίδα 81
Κεφάλαιο 11.1 – Τύποι γονιδιακών μεταλλάξεων – Σελίδα 91
Κεφάλαιο 11.2 – Ασθένειες από μεταλλάξεις στην αιμοσφαιρίνη και σε ένζυμα – Σελίδα 96
Κεφάλαιο 11.3 – Χρωμοσωμικές ανωμαλίες – Σελίδα 98
Κεφάλαιο 11.4 – Διάγνωση γενετικών ασθενειών και καρκίνος – Σελίδα 102
Κεφάλαιο 12.1 – Τι είναι η Βιοτεχνολογία – Σελίδα 109
Κεφάλαιο 12.2 – Οι μικροβιακές καλλιέργειες ως εργαλείο της Βιοτεχνολογίας – Σελίδα 110
Κεφάλαιο 12.3 – Ανάπτυξη μικροοργανισμών στο εργαστήριο και σε βιομηχανική κλίμακα – Σελίδα 111
Κεφάλαιο 12.4 – Η παραλαβή των προϊόντων ζύμωσης – Σελίδα 114
Κεφάλαιο 12.5 – Η παραγωγή της πενικιλίνης: ένα ιστορικό παράδειγμα – Σελίδα 114
Κεφάλαιο 13.1 – Φαρμακευτικές πρωτεΐνες από βακτήρια: το παράδειγμα της ινσουλίνης – Σελίδα 118
Κεφάλαιο 13.2 – Ιντερφερόνες και μονοκλωνικά αντισώματα – Σελίδα 120
Κεφάλαιο 13.3 – Εμβόλια – Σελίδα 122
Κεφάλαιο 13.4 – Αντιβιοτικά – Σελίδα 127
Κεφάλαιο 13.5 – Γονιδιακή θεραπεία – Σελίδα 127
Κεφάλαιο 13.6 – Το πρόγραμμα του ανθρώπινου γονιδιώματος – Σελίδα 130
Κεφάλαιο 14.1 – Διασταυρώσεις και δημιουργία διαγονιδιακών φυτών – Σελίδα 135
Κεφάλαιο 14.2 – Καταπολέμηση παρασίτων και διαγονιδιακά ζώα – Σελίδα 137
Κεφάλαιο 14.3 – Φαρμακευτικές πρωτεΐνες από διαγονιδιακά ζώα και κλωνοποίηση – Σελίδα 140
Κεφάλαιο 15.1 – Βιομάζα και ζύμες – Σελίδα 147
Κεφάλαιο 15.2 – Αλκοολική ζύμωση: κρασί και μπίρα – Σελίδα 148
Κεφάλαιο 15.3 – Γαλακτοκομικά προϊόντα – Σελίδα 150
Κεφάλαιο 15.4 – Άλλα προϊόντα ζυμώσεων και Βιομεταλλουργία – Σελίδα 152
Κεφάλαιο 16.1 – Επεξεργασία λυμάτων και αποβλήτων – Σελίδα 159
Κεφάλαιο 16.2 – Διάσπαση πετρελαιοκηλίδων – Σελίδα 161
Κεφάλαιο 17.1 – ΓΤΟ: επιπτώσεις στην υγεία και στο περιβάλλον – Σελίδα 169
Κεφάλαιο 17.2 – Ζώα ως ερευνητικό εργαλείο και πατέντες γονιδίων – Σελίδα 172
Κεφάλαιο 17.3 – Ηθικές και κοινωνικές προεκτάσεις – Σελίδα 174
ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
69 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Η Βιολογία στη ζωή μας – Σελίδα 7 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.2 – Η επιστημονική μέθοδος ως εργαλείο ανάπτυξης της Βιολογίας – Σελίδα 10 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.1 – Η χημεία της ζωής – Σελίδα 18 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.2 – Μακρομόρια: Γενικά στοιχεία – Σελίδα 20 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.3 – Πρωτεΐνες: Διαδεδομένες, πολύπλοκες και εύθραυστες – Σελίδα 22 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.4 – Νουκλεϊκά οξέα: νήματα και αγγελιαφόροι της ζωής – Σελίδα 28 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.5 – Υδατάνθρακες και Λιπίδια – Σελίδα 32 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.1 – Το πορτρέτο του ευκαρυωτικού κυττάρου – Σελίδα 46-47 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.2 – Πλασματική μεμβράνη: Δομή και λειτουργίες – Σελίδα 48-49 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.3 – Μεταφορά ουσιών διαμέσου της πλασματικής μεμβράνης – Σελίδα 49-54 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.4 – Η πλασματική μεμβράνη ως δέκτης μηνυμάτων – Σελίδα 55-57 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.5 – Πυρήνας και Ενδομεμβρανικό σύστημα – Σελίδα 60-64 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.6 – Χλωροπλάστες-Μιτοχόνδρια, Κυτταρικός σκελετός, Κυτταρικό τοίχωμα – Σελίδα 64-68 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.1 – Ενέργεια και οργανισμοί – Σελίδα 78 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.2 – Ένζυμα – βιολογικοί καταλύτες – Σελίδα 82 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.3 – Φωτοσύνθεση – Σελίδα 93 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.4 – Κυτταρική αναπνοή – Σελίδα 107 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.1 – Κύκλος ζωής του κυττάρου – Σελίδα 122 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.2 – Μοριακή γενετική – Σελίδα 123 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.3 – Κυτταρική διαίρεση – Σελίδα 134 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.4 – Γονιδιακές μεταλλάξεις – χρωμοσωμικές ανωμαλίες – Σελίδα 146 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.5 – Γενετική μηχανική – Σελίδα 148 — Άσκηση
Κεφάλαιο 6.1 – Το DNA είναι το γενετικό υλικό – Σελίδα 17-21 — Άσκηση
Κεφάλαιο 6.2 – Οργάνωση του γενετικού υλικού – Σελίδα 22-24 — Άσκηση
Κεφάλαιο 6.3 – Γενετικό υλικό οργανιδίων και ιών – Σελίδα 25-26 — Άσκηση
Κεφάλαιο 7.1 – Αντιγραφή του DNA – Σελίδα 31-33 — Άσκηση
Κεφάλαιο 7.2 – Μεταγραφή και γενετικός κώδικας – Σελίδα 34-39 — Άσκηση
Κεφάλαιο 7.3 – Μετάφραση – Σελίδα 40-42 — Άσκηση
Κεφάλαιο 7.4 – Γονιδιακή Ρύθμιση – Σελίδα 44-47 — Άσκηση
Κεφάλαιο 8.1 – Δομή των ιών. Κύκλος ζωής βακτηριοφάγων – Σελίδα 51 — Άσκηση
Κεφάλαιο 8.2 – Ιοί των ζώων – Σελίδα 53 — Άσκηση
Κεφάλαιο 8.3 – Ιοί φυτών, ιοειδή και prions – Σελίδα 55 — Άσκηση
Κεφάλαιο 9.1 – Η τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA. Γονιδιωματική βιβλιοθήκη – Σελίδα 61 — Άσκηση
Κεφάλαιο 9.2 – Κλωνοποίηση του mRNA. Κατασκευή cDNA βιβλιοθήκης – Σελίδα 64 — Άσκηση
Κεφάλαιο 9.3 – Η υβριδοποίηση των νουκλεϊκών οξέων – Σελίδα 64 — Άσκηση
Κεφάλαιο 9.4 – Η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) – Σελίδα 65 — Άσκηση
Κεφάλαιο 9.5 – Χρήσιμες πρωτεΐνες από ανασυνδυασμένα βακτήρια – Σελίδα 66 — Άσκηση
Κεφάλαιο 9.6 – Αποτυπώματα DNA (DNA fingerprinting) – Σελίδα 67 — Άσκηση
Κεφάλαιο 10.1 – Οι νόμοι του Mendel: Μονοϋβριδισμός – Σελίδα 71-76 — Άσκηση
Κεφάλαιο 10.2 – Ο νόμος της ανεξάρτητης μεταβίβασης: Διυβριδισμός – Σελίδα 76-78 — Άσκηση
Κεφάλαιο 10.3 – Ειδικές περιπτώσεις κληρονομικότητας – Σελίδα 78-81 — Άσκηση
Κεφάλαιο 10.4 – Η Μενδελική κληρονομικότητα στον άνθρωπο – Γενεαλογικά δένδρα – Σελίδα 81-86 — Άσκηση
Κεφάλαιο 11.1 – Τύποι γονιδιακών μεταλλάξεων – Σελίδα 91-96 — Άσκηση
Κεφάλαιο 11.2 – Ασθένειες από μεταλλάξεις στην αιμοσφαιρίνη και σε ένζυμα – Σελίδα 96-98 — Άσκηση
Κεφάλαιο 11.3 – Χρωμοσωμικές ανωμαλίες – Σελίδα 98-101 — Άσκηση
Κεφάλαιο 11.4 – Διάγνωση γενετικών ασθενειών και καρκίνος – Σελίδα 102-106 — Άσκηση
Κεφάλαιο 12.1 – Τι είναι η Βιοτεχνολογία – Σελίδα 109 — Άσκηση
Κεφάλαιο 12.2 – Οι μικροβιακές καλλιέργειες ως εργαλείο της Βιοτεχνολογίας — Άσκηση
Κεφάλαιο 12.3 – Ανάπτυξη μικροοργανισμών στο εργαστήριο και σε βιομηχανική κλίμακα — Άσκηση
Κεφάλαιο 12.4 – Η παραλαβή των προϊόντων ζύμωσης — Άσκηση
Κεφάλαιο 12.5 – Η παραγωγή της πενικιλίνης: ένα ιστορικό παράδειγμα — Άσκηση
Κεφάλαιο 13.1 – Φαρμακευτικές πρωτεΐνες από βακτήρια: το παράδειγμα της ινσουλίνης — Άσκηση
Κεφάλαιο 13.2 – Ιντερφερόνες και μονοκλωνικά αντισώματα — Άσκηση
Κεφάλαιο 13.3 – Εμβόλια — Άσκηση
Κεφάλαιο 13.4 – Αντιβιοτικά — Άσκηση
Κεφάλαιο 13.5 – Γονιδιακή θεραπεία — Άσκηση
Κεφάλαιο 13.6 – Το πρόγραμμα του ανθρώπινου γονιδιώματος — Άσκηση
Κεφάλαιο 14.1 – Διασταυρώσεις και δημιουργία διαγονιδιακών φυτών – Σελίδα 135-137 — Άσκηση
Κεφάλαιο 14.2 – Καταπολέμηση παρασίτων και διαγονιδιακά ζώα – Σελίδα 137-140 — Άσκηση
Κεφάλαιο 14.3 – Φαρμακευτικές πρωτεΐνες από διαγονιδιακά ζώα και κλωνοποίηση – Σελίδα 140-143 — Άσκηση
Κεφάλαιο 15.1 – Βιομάζα και ζύμες – Σελίδα 147 — Άσκηση
Κεφάλαιο 15.2 – Αλκοολική ζύμωση: κρασί και μπίρα – Σελίδα 148 — Άσκηση
Κεφάλαιο 15.3 – Γαλακτοκομικά προϊόντα – Σελίδα 150 — Άσκηση
Κεφάλαιο 15.4 – Άλλα προϊόντα ζυμώσεων και Βιομεταλλουργία – Σελίδα 152 — Άσκηση
Κεφάλαιο 16.1 – Επεξεργασία λυμάτων και αποβλήτων – Σελίδα 159 — Άσκηση
Κεφάλαιο 16.2 – Διάσπαση πετρελαιοκηλίδων – Σελίδα 161 — Άσκηση
Κεφάλαιο 17.1 – ΓΤΟ: επιπτώσεις στην υγεία και στο περιβάλλον – Σελίδα 169 — Άσκηση
Κεφάλαιο 17.2 – Ζώα ως ερευνητικό εργαλείο και πατέντες γονιδίων – Σελίδα 172 — Άσκηση
Κεφάλαιο 17.3 – Ηθικές και κοινωνικές προεκτάσεις – Σελίδα 174 — Άσκηση
ΤΕΣΤ (ΑΣΚΗΣΕΙΣ) ONLINE
69 Tests / Διαγωνίσματα
Κεφάλαιο 1.1 – Η Βιολογία στη ζωή μας – Σελίδα 7 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.2 – Η επιστημονική μέθοδος ως εργαλείο ανάπτυξης της Βιολογίας – Σελίδα 10 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.1 – Η χημεία της ζωής – Σελίδα 18 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.2 – Μακρομόρια: Γενικά στοιχεία – Σελίδα 20 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.3 – Πρωτεΐνες: Διαδεδομένες, πολύπλοκες και εύθραυστες – Σελίδα 22 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.4 – Νουκλεϊκά οξέα: νήματα και αγγελιαφόροι της ζωής – Σελίδα 28 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.5 – Υδατάνθρακες και Λιπίδια – Σελίδα 32 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.1 – Το πορτρέτο του ευκαρυωτικού κυττάρου – Σελίδα 46-47 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.2 – Πλασματική μεμβράνη: Δομή και λειτουργίες – Σελίδα 48-49 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.3 – Μεταφορά ουσιών διαμέσου της πλασματικής μεμβράνης – Σελίδα 49-54 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.4 – Η πλασματική μεμβράνη ως δέκτης μηνυμάτων – Σελίδα 55-57 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.5 – Πυρήνας και Ενδομεμβρανικό σύστημα – Σελίδα 60-64 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.6 – Χλωροπλάστες-Μιτοχόνδρια, Κυτταρικός σκελετός, Κυτταρικό τοίχωμα – Σελίδα 64-68 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.1 – Ενέργεια και οργανισμοί – Σελίδα 78 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.2 – Ένζυμα – βιολογικοί καταλύτες – Σελίδα 82 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.3 – Φωτοσύνθεση – Σελίδα 93 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.4 – Κυτταρική αναπνοή – Σελίδα 107 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.1 – Κύκλος ζωής του κυττάρου – Σελίδα 122 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.2 – Μοριακή γενετική – Σελίδα 123 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.3 – Κυτταρική διαίρεση – Σελίδα 134 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.4 – Γονιδιακές μεταλλάξεις – χρωμοσωμικές ανωμαλίες – Σελίδα 146 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.5 – Γενετική μηχανική – Σελίδα 148 — Τεστ
Κεφάλαιο 6.1 – Το DNA είναι το γενετικό υλικό – Σελίδα 17-21 — Τεστ
Κεφάλαιο 6.2 – Οργάνωση του γενετικού υλικού – Σελίδα 22-24 — Τεστ
Κεφάλαιο 6.3 – Γενετικό υλικό οργανιδίων και ιών – Σελίδα 25-26 — Τεστ
Κεφάλαιο 7.1 – Αντιγραφή του DNA – Σελίδα 29-33 — Τεστ
Κεφάλαιο 7.2 – Κεντρικό δόγμα, μεταγραφή και γενετικός κώδικας – Σελίδα 33-38 — Τεστ
Κεφάλαιο 7.3 – Μετάφραση – Σελίδα 40-42 — Τεστ
Κεφάλαιο 7.4 – Γονιδιακή Ρύθμιση – Σελίδα 44-47 — Τεστ
Κεφάλαιο 8.1 – Δομή των ιών. Κύκλος ζωής βακτηριοφάγων – Σελίδα 51 — Τεστ
Κεφάλαιο 8.2 – Ιοί των ζώων – Σελίδα 53 — Τεστ
Κεφάλαιο 8.3 – Ιοί φυτών, ιοειδή και prions – Σελίδα 55 — Τεστ
Κεφάλαιο 9.1 – Η τεχνολογία του ανασυνδυασμένου DNA. Γονιδιωματική βιβλιοθήκη – Σελίδα 61 — Τεστ
Κεφάλαιο 9.2 – Κλωνοποίηση του mRNA. Κατασκευή cDNA βιβλιοθήκης – Σελίδα 64 — Τεστ
Κεφάλαιο 9.3 – Η υβριδοποίηση των νουκλεϊκών οξέων – Σελίδα 64 — Τεστ
Κεφάλαιο 9.4 – Η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) – Σελίδα 65 — Τεστ
Κεφάλαιο 9.5 – Χρήσιμες πρωτεΐνες από ανασυνδυασμένα βακτήρια – Σελίδα 66 — Τεστ
Κεφάλαιο 9.6 – Αποτυπώματα DNA (DNA fingerprinting) – Σελίδα 67 — Τεστ
Κεφάλαιο 10.1 – Οι νόμοι του Mendel: Μονοϋβριδισμός – Σελίδα 71-76 — Τεστ
Κεφάλαιο 10.2 – Ο νόμος της ανεξάρτητης μεταβίβασης: Διυβριδισμός – Σελίδα 76-78 — Τεστ
Κεφάλαιο 10.3 – Ειδικές περιπτώσεις κληρονομικότητας – Σελίδα 78-81 — Τεστ
Κεφάλαιο 10.4 – Η Μενδελική κληρονομικότητα στον άνθρωπο – Γενεαλογικά δένδρα – Σελίδα 81-86 — Τεστ
Κεφάλαιο 11.1 – Τύποι γονιδιακών μεταλλάξεων – Σελίδα 91-96 — Τεστ
Κεφάλαιο 11.2 – Ασθένειες από μεταλλάξεις στην αιμοσφαιρίνη και σε ένζυμα – Σελίδα 96-98 — Τεστ
Κεφάλαιο 11.3 – Χρωμοσωμικές ανωμαλίες – Σελίδα 98-101 — Τεστ
Κεφάλαιο 11.4 – Διάγνωση γενετικών ασθενειών και καρκίνος – Σελίδα 102-106 — Τεστ
Κεφάλαιο 12.1 – Τι είναι η Βιοτεχνολογία – Σελίδα 109 — Τεστ
Κεφάλαιο 12.2 – Οι μικροβιακές καλλιέργειες ως εργαλείο της Βιοτεχνολογίας – Σελίδα 110 — Τεστ
Κεφάλαιο 12.3 – Ανάπτυξη μικροοργανισμών στο εργαστήριο και σε βιομηχανική κλίμακα – Σελίδα 111 — Τεστ
Κεφάλαιο 12.4 – Η παραλαβή των προϊόντων ζύμωσης – Σελίδα 114 — Τεστ
Κεφάλαιο 12.5 – Η παραγωγή της πενικιλίνης: ένα ιστορικό παράδειγμα – Σελίδα 114 — Τεστ
Κεφάλαιο 13.1 – Φαρμακευτικές πρωτεΐνες από βακτήρια: το παράδειγμα της ινσουλίνης – Σελίδα 118 — Τεστ
Κεφάλαιο 13.2 – Ιντερφερόνες και μονοκλωνικά αντισώματα – Σελίδα 120 — Τεστ
Κεφάλαιο 13.3 – Εμβόλια – Σελίδα 122 — Τεστ
Κεφάλαιο 13.4 – Αντιβιοτικά – Σελίδα 127 — Τεστ
Κεφάλαιο 13.5 – Γονιδιακή θεραπεία – Σελίδα 127 — Τεστ
Κεφάλαιο 13.6 – Το πρόγραμμα του ανθρώπινου γονιδιώματος – Σελίδα 130 — Τεστ
Κεφάλαιο 14.1 – Διασταυρώσεις και δημιουργία διαγονιδιακών φυτών – Σελίδα 135-137 — Τεστ
Κεφάλαιο 14.2 – Καταπολέμηση παρασίτων και διαγονιδιακά ζώα – Σελίδα 137-140 — Τεστ
Κεφάλαιο 14.3 – Φαρμακευτικές πρωτεΐνες από διαγονιδιακά ζώα και κλωνοποίηση – Σελίδα 140-143 — Τεστ
Κεφάλαιο 15.1 – Βιομάζα και ζύμες – Σελίδα 147 — Τεστ
Κεφάλαιο 15.2 – Αλκοολική ζύμωση: κρασί και μπίρα – Σελίδα 148 — Τεστ
Κεφάλαιο 15.3 – Γαλακτοκομικά προϊόντα – Σελίδα 150 — Τεστ
Κεφάλαιο 15.4 – Άλλα προϊόντα ζυμώσεων και Βιομεταλλουργία – Σελίδα 152 — Τεστ
Κεφάλαιο 16.1 – Επεξεργασία λυμάτων και αποβλήτων – Σελίδα 159 — Τεστ
Κεφάλαιο 16.2 – Διάσπαση πετρελαιοκηλίδων – Σελίδα 161 — Τεστ
Κεφάλαιο 17.1 – ΓΤΟ: επιπτώσεις στην υγεία και στο περιβάλλον – Σελίδα 169 — Τεστ
Κεφάλαιο 17.2 – Ζώα ως ερευνητικό εργαλείο και πατέντες γονιδίων – Σελίδα 172 — Τεστ
Κεφάλαιο 17.3 – Ηθικές και κοινωνικές προεκτάσεις – Σελίδα 174 — Τεστ
ΤΕΣΤ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ) – ΕΡΓΑΣΙΕΣ
12 Tests / Διαγωνίσματα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.3 – ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ: ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΕΣ, ΠΟΛΥΠΛΟΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΘΡΑΥΣΤΕΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.5-3.6 – ΠΥΡΗΝΑΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΟΡΓΑΝΙΔΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4.2 – ΕΝΖΥΜΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5.1-5.3 – ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ ΚΑΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 – ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 – ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ, ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 – ΤΟ ΑΝΑΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΟ DNA
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 – ΜΕΝΔΕΛΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 – ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 – ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14 – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ
ΤΕΣΤ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ) ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΤΕΤΡΑΜΗΝΩΝ (ONLINE)
2 Tests / Διαγωνίσματα
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Α΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Β΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
Προηγούμενο Στοιχείο
Επόμενο Στοιχείο

Κεφάλαιο 3.3 – Μεταφορά ουσιών διαμέσου της πλασματικής μεμβράνης – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 70-73)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Κεφάλαιο 3.3 – Μεταφορά ουσιών διαμέσου της πλασματικής μεμβράνης – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 70-73)

Ερωτήσεις - Ασκήσεις - Προβλήματα

Άσκηση 7 (σελ. 70)

Ένα τεχνητό κύτταρο περιβάλλεται από ημιπερατή μεμβράνη διαπερατή στο νερό και στους μονοσακχαρίτες, αλλά αδιάφανη στους δισακχαρίτες. Στο εσωτερικό του υπάρχει διάλυμα Γλυκόζη 0,2 Μ και Σακχαρόζη 0,3 Μ. Το κύτταρο τοποθετείται σε εξωτερικό διάλυμα Σακχαρόζη 0,1 Μ, Γλυκόζη 0,1 Μ και Φρουκτόζη 0,1 Μ. 1. Ποιο σάκχαρο εξάγεται από το κύτταρο και γιατί; 2. Ποιο σάκχαρο εισάγεται στο κύτταρο και γιατί; 3. Το τεχνητό κύτταρο θα φουσκώσει ή θα συρρικνωθεί και γιατί;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η μεμβράνη είναι διαπερατή μόνο στο νερό και στους μονοσακχαρίτες (γλυκόζη, φρουκτόζη), όχι στη σακχαρόζη (δισακχαρίτης). Οι μονοσακχαρίτες διαχέονται ελεύθερα από την υψηλή προς τη χαμηλή τους συγκέντρωση, ενώ η σακχαρόζη παραμένει παγιδευμένη· η ώσμωση του νερού καθορίζεται από τη συνολική συγκέντρωση των ουσιών που ΔΕΝ μπορούν να διαπεράσουν τη μεμβράνη.

Λύση:

  1. Γλυκόζη (μονοσακχαρίτης, διαπερατή): ενδοκυτταρικά 0,2 Μ, εξωκυτταρικά 0,1 Μ ⟹ διαχέεται προς τα έξω.
  2. Φρουκτόζη (μονοσακχαρίτης, διαπερατή): υπάρχει μόνο εξωκυτταρικά (0,1 Μ), ενδοκυτταρικά 0 ⟹ διαχέεται προς τα μέσα.
  3. Σακχαρόζη (δισακχαρίτης, μη διαπερατή): παραμένει παγιδευμένη στο εσωτερικό στα 0,3 Μ, χωρίς να μπορεί να εξέλθει, ανεξάρτητα από την εξωτερική της συγκέντρωση (0,1 Μ).
  4. Επειδή η μη διαπερατή σακχαρόζη διατηρεί υψηλότερη «αποτελεσματική» ενδοκυτταρική συγκέντρωση διαλυμένων σωματιδίων, το νερό εισέρχεται στο κύτταρο με ώσμωση.

Απάντηση: 1. Εξάγεται η γλυκόζη, γιατί η ενδοκυτταρική της συγκέντρωση (0,2 Μ) είναι μεγαλύτερη από την εξωκυτταρική (0,1 Μ) και διαχέεται ελεύθερα. 2. Εισάγεται η φρουκτόζη, γιατί υπάρχει μόνο έξω από το κύτταρο (0,1 Μ) και διαχέεται προς τα μέσα όπου αρχικά απουσιάζει. 3. Το κύτταρο θα φουσκώσει, γιατί η σακχαρόζη (0,3 Μ) παραμένει παγιδευμένη στο εσωτερικό, χωρίς να μπορεί να διαπεράσει τη μεμβράνη, με αποτέλεσμα να εισέρχεται νερό με ώσμωση.

Άσκηση 8 (σελ. 70)

Σε πίνακες δίνονται οι αρχικές και τελικές συγκεντρώσεις (ενδο- και εξωκυτταρικές) τριών ουσιών Α, Β, Γ ενός αερόβιου κυττάρου. 1. Ποιες ουσίες μεταφέρθηκαν με παθητική μεταφορά (διάχυση) και ποιες με ενεργητική, και γιατί; 2. Αν η παροχή οξυγόνου περιοριστεί, ποιας ουσίας θα επιβραδυνθεί η μεταφορά και γιατί; 3. Ονομάστε μια κυτταρική λειτουργία στην οποία σημαντικό ρόλο παίζει η παθητική και μια στην οποία παίζει η ενεργητική μεταφορά. 4. Πώς εισάγονται και εξάγονται από τα κύτταρα ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους και σωματίδια τροφής;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Συγκρίνουμε την κατεύθυνση της τελικής μεταφοράς με τη διαφορά συγκέντρωσης: αν η ουσία κινείται από υψηλή προς χαμηλή συγκέντρωση πρόκειται για παθητική μεταφορά (χωρίς ενέργεια)· αν κινείται αντίθετα προς τη διαφορά συγκέντρωσης, πρόκειται για ενεργητική μεταφορά, που απαιτεί ενέργεια από τον αερόβιο μεταβολισμό (άρα εξαρτάται από το οξυγόνο).

Λύση:

  1. Ουσία Α: αρχικά ίσες συγκεντρώσεις (0,5 Μ / 0,5 Μ), τελικά ενδοκυτταρικά μειωμένη (0,1 Μ) έναντι εξωκυτταρικής (0,4 Μ) — η ουσία κινήθηκε από υψηλή προς χαμηλή συγκέντρωση ⟹ παθητική μεταφορά (διάχυση).
  2. Ουσία Β: αρχικά ενδοκυτταρικά χαμηλότερη (0,1 Μ) από την εξωκυτταρική (0,5 Μ), τελικά ενδοκυτταρικά υψηλότερη (0,3 Μ) από την εξωκυτταρική (0,3 Μ) — η συγκέντρωση αυξήθηκε ενδοκυτταρικά αντίθετα στην αρχική διαφορά ⟹ ενεργητική μεταφορά.
  3. Ουσία Γ: αρχικά ενδοκυτταρικά χαμηλότερη (0,3 Μ) από την εξωκυτταρική (0,7 Μ), τελικά ενδοκυτταρικά ακόμη χαμηλότερη σχετικά (0,2 Μ έναντι 0,8 Μ) — η ουσία συνέχισε να κινείται από υψηλή προς χαμηλή συγκέντρωση ⟹ παθητική μεταφορά (διάχυση).

Απάντηση: 1. Οι ουσίες Α και Γ μεταφέρθηκαν με παθητική μεταφορά (διάχυση), αφού κινήθηκαν από περιοχή υψηλής προς περιοχή χαμηλής συγκέντρωσης. Η ουσία Β μεταφέρθηκε με ενεργητική μεταφορά, αφού συσσωρεύτηκε ενδοκυτταρικά αντίθετα προς την αρχική διαφορά συγκέντρωσης, κάτι που απαιτεί κατανάλωση ενέργειας. 2. Θα επιβραδυνθεί η μεταφορά της ουσίας Β, γιατί η ενεργητική μεταφορά εξαρτάται από ενέργεια που παράγεται με αερόβιο μεταβολισμό (απαιτεί οξυγόνο)· η παθητική μεταφορά (Α, Γ) δεν επηρεάζεται άμεσα. 3. Παθητική μεταφορά: η ανταλλαγή Ο₂/CO₂ στην κυτταρική αναπνοή. Ενεργητική μεταφορά: η λειτουργία της αντλίας Κ⁺-Na⁺ στα νευρικά κύτταρα. 4. Ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους και σωματίδια τροφής εισάγονται με ενδοκύττωση (εγκόλπωση της μεμβράνης → κυστίδιο) και εξάγονται με εξωκύττωση (κυστίδιο συντήκεται με τη μεμβράνη και απελευθερώνει το περιεχόμενό του) — και οι δύο διαδικασίες απαιτούν κατανάλωση ενέργειας.

Άσκηση 15 (σελ. 71)

Περιγράψτε τις διαδικασίες που απεικονίζονται στο διάγραμμα: αριστερά η εξωκύττωση (κυστίδια στο κυτταρόπλασμα κατευθύνονται προς την κυτταρική μεμβράνη, συγχωνεύονται με αυτήν και απελευθερώνουν το περιεχόμενό τους στο περιβάλλον) και δεξιά η ενδοκύττωση (εγκολπώσεις της κυτταρικής μεμβράνης περικλείουν υλικό από το περιβάλλον, σχηματίζοντας κυστίδια που εισέρχονται στο κυτταρόπλασμα).

Σκέψη / Μεθοδολογία: Περιγράφουμε τα δύο μηχανισμούς ως αντίστροφες διαδικασίες μεταφοράς μεγαλομοριακών ουσιών, τονίζοντας τα στάδια εγκόλπωσης/απόσπασης κυστιδίου.

Απάντηση: Στην εξωκύττωση, μια ουσία προς αποβολή περικλείεται σε κυστίδιο στο εσωτερικό του κυττάρου· το κυστίδιο μετακινείται προς την πλασματική μεμβράνη, συντήκεται με αυτήν και απελευθερώνει το περιεχόμενό του στο εξωκυττάριο περιβάλλον. Στην ενδοκύττωση συμβαίνει η αντίστροφη πορεία: η πλασματική μεμβράνη σχηματίζει εγκόλπωση γύρω από υλικό του περιβάλλοντος, τα άκρα της ενώνονται, η μεμβράνη περισφίγγεται και αποκόπτεται, δημιουργώντας κυστίδιο που απελευθερώνεται στο κυτταρόπλασμα. Και οι δύο διαδικασίες γίνονται με κατανάλωση ενέργειας.

Άσκηση Ας ερευνήσουμε 4 (σελ. 73)

Προσθέτουμε μια σταγόνα διαλύματος 5% NaCl πάνω σε φύλλα του υδρόβιου φυτού Elodea. Παρατηρώντας τα φύλλα στο μικροσκόπιο, διαπιστώνουμε άχρωμες περιοχές στην περιφέρεια κάθε κυττάρου, που οφείλονται στο ότι οι κυτταρικές μεμβράνες συρρικνώνονται και αποκολλώνται από τα κυτταρικά τοιχώματα. Αξιοποιώντας γνώσεις Χημείας και Βιολογίας, εξηγήστε τι συνέβη στα κύτταρα αυτά.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Το διάλυμα 5% NaCl είναι υπέρτονο σε σχέση με το κυτταρόπλασμα· εφαρμόζουμε την έννοια της ώσμωσης και της πλασμόλυσης σε φυτικό κύτταρο, όπου το άκαμπτο κυτταρικό τοίχωμα διατηρεί το σχήμα ενώ μόνο η πλασματική μεμβράνη συρρικνώνεται.

Απάντηση (ενδεικτική): Το διάλυμα NaCl 5% είναι υπέρτονο σε σχέση με το εσωτερικό του φυτικού κυττάρου, δηλαδή έχει μεγαλύτερη συγκέντρωση διαλυμένων σωματιδίων. Με ώσμωση, το νερό εξέρχεται από το κύτταρο προς το εξωτερικό διάλυμα, ώστε να μειωθεί η διαφορά συγκέντρωσης. Καθώς χάνεται νερό, το κυτταρόπλασμα και η πλασματική μεμβράνη συρρικνώνονται και αποκολλώνται από το άκαμπτο κυτταρικό τοίχωμα (το οποίο διατηρεί σχεδόν αναλλοίωτο το αρχικό του σχήμα, αφού δεν επηρεάζεται από την απώλεια νερού). Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται πλασμόλυση και εξηγεί τις άχρωμες περιοχές που παρατηρούνται ανάμεσα στη συρρικνωμένη μεμβράνη και στο τοίχωμα.

Προηγούμενο Στοιχείο
Επιστροφή στην Ενότητα
Επόμενο Στοιχείο