Κεφάλαιο 2.4 – Νουκλεϊκά οξέα: νήματα και αγγελιαφόροι της ζωής – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 39-40)

Ερωτήσεις - Ασκήσεις - Προβλήματα (σελ. 39-40)

Άσκηση 2 (σελ. 39)

Σημειώστε την ένδειξη Σ ή Λ δίπλα σε κάθε πρόταση, ανάλογα εάν το νόημά της είναι αντίστοιχα σωστό ή λάθος. α) Το μόριο του RNA διαφέρει από το μόριο του DNA, γιατί το RNA είναι κατά βάση μονόκλωνο. β) Το μόριο του DNA περιέχει την αζωτούχο βάση ουρακίλη (U). γ) Το μόριο του DNA περιέχει την πεντόζη ριβόζη. δ) Το μόριο του DNA αποτελείται από δύο πολυνουκλεοτιδικές αλυσίδες που σχηματίζουν διπλή έλικα. ε) Το μόριο του RNA περιέχει την αζωτούχο βάση θυμίνη (T). στ) Τα μονομερή των πρωτεϊνών είναι τα νουκλεϊκά οξέα. θ) Μία από τις ιδιότητες του DNA είναι να μεταφέρει τις γενετικές πληροφορίες αλλοιωμένες και τροποποιημένες στις δύο επόμενες γενιές.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ελέγχουμε κάθε πρόταση με βάση τις διαφορές DNA/RNA (πεντόζη, βάσεις, αριθμός κλώνων) και τις ιδιότητες του DNA, όπως περιγράφονται στο §2.4.

Λύση:

1. α. Το RNA είναι όντως κατά βάση μονόκλωνο, σε αντίθεση με το δίκλωνο DNA — Σ.
2. β. Το DNA περιέχει θυμίνη, όχι ουρακίλη (η ουρακίλη υπάρχει μόνο στο RNA) — Λ.
3. γ. Το DNA περιέχει δεσοξυριβόζη, όχι ριβόζη (η ριβόζη υπάρχει στο RNA) — Λ.
4. δ. Το DNA είναι πράγματι δίκλωνο μόριο σε μορφή διπλής έλικας — Σ.
5. ε. Το RNA περιέχει ουρακίλη, όχι θυμίνη (η θυμίνη υπάρχει μόνο στο DNA) — Λ.
6. στ. Τα μονομερή των πρωτεϊνών είναι τα αμινοξέα, όχι τα νουκλεϊκά οξέα — Λ.
7. θ. Το DNA μεταβιβάζει τις γενετικές πληροφορίες αναλλοίωτες (όχι αλλοιωμένες/τροποποιημένες) από γενιά σε γενιά — Λ.

Απάντηση: α. Σ, β. Λ, γ. Λ, δ. Σ, ε. Λ, στ. Λ, θ. Λ.

Πρόσεξε:

• Η αρίθμηση των υποερωτημάτων στο βιβλίο παραλείπει τα γράμματα ζ και η.

Άσκηση 7 (σελ. 40)

Το RNA διαφέρει από το DNA, γιατί το RNA: α. είναι συνήθως μονόκλωνο, β. περιέχει το σάκχαρο ριβόζη, γ. περιέχει ουρακίλη, δ. για όλα τα παραπάνω. Επιλέξτε τη σωστή απάντηση.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Και οι τρεις προτάσεις (α, β, γ) είναι σωστές χαρακτηριστικές διαφορές του RNA από το DNA, άρα η σωστή επιλογή είναι η δ.

Απάντηση: δ. για όλα τα παραπάνω.

Άσκηση 8 (σελ. 40)

Περιγράψτε τη δομή των νουκλεϊκών οξέων (DNA, RNA). Αναφέρατε τις διαφορές των δύο μορίων σε ό,τι αφορά τη δομή, τη λειτουργία τους και τις περιοχές του κυττάρου όπου συναντώνται.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Συνθετική ερώτηση θεωρίας· οργανώνουμε την απάντηση σε δομή, λειτουργία και εντοπισμό, συγκρίνοντας συστηματικά DNA και RNA.

Απάντηση: Δομή: Και τα δύο νουκλεϊκά οξέα είναι πολυμερή νουκλεοτιδίων (πεντόζη + φωσφορική ομάδα + αζωτούχα βάση). Το DNA είναι δίκλωνο μόριο σε μορφή διπλής έλικας, με τους δύο κλώνους να συγκρατούνται με δεσμούς υδρογόνου ανάμεσα σε συμπληρωματικές βάσεις (A-T, G-C)· περιέχει δεσοξυριβόζη και τις βάσεις A, T, G, C. Το RNA είναι κατά βάση μονόκλωνο (μπορεί να αναδιπλώνεται τοπικά)· περιέχει ριβόζη και τις βάσεις A, U, G, C (ουρακίλη αντί θυμίνης). Λειτουργία: Το DNA αποτελεί το γενετικό υλικό — φέρει, ελέγχει και μεταβιβάζει αναλλοίωτες τις γενετικές πληροφορίες και επιτρέπει τη γενετική ποικιλομορφία. Το RNA εμφανίζεται σε τρεις τύπους: το mRNA μεταφέρει τη γενετική πληροφορία από το DNA στα ριβοσώματα, το tRNA μεταφέρει τα αμινοξέα στα ριβοσώματα και το rRNA αποτελεί δομικό συστατικό των ριβοσωμάτων. Εντοπισμός: Το DNA βρίσκεται κυρίως στον πυρήνα (συστατικό των χρωμοσωμάτων στα ευκαρυωτικά κύτταρα), με μικρό ποσοστό στα μιτοχόνδρια και στους χλωροπλάστες. Το RNA βρίσκεται τόσο στον πυρήνα όσο και στο κυτταρόπλασμα (ελεύθερο ή ως συστατικό των ριβοσωμάτων), καθώς και στα μιτοχόνδρια και στους χλωροπλάστες.