ΤΕΣΤ (ΑΣΚΗΣΕΙΣ) ONLINE
69 Tests / Διαγωνίσματα

Κεφάλαιο 7.2 – Μεταγραφή και γενετικός κώδικας – Απαντήσεις – Λύσεις (σελ. 43)

Ερωτήσεις - Ασκήσεις - Προβλήματα

Άσκηση 4 (σελ. 43)

Ποια από τις παρακάτω πορείες καταλύεται από το ένζυμο αντίστροφης μεταγραφάσης; α. RNA → DNA β. DNA → RNA γ. RNA → RNA δ. RNA → πρωτεΐνες

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ανακαλούμε ότι η αντίστροφη μεταγραφάση, που υπάρχει σε ορισμένους ιούς, χρησιμοποιεί RNA ως καλούπι για να συνθέσει DNA — αντίστροφα από τη συνηθισμένη μεταγραφή.

Απάντηση: Σωστή είναι η (α): RNA → DNA.

Άσκηση 5 (σελ. 43)

Αν το 20% των βάσεων ενός δίκλωνου τμήματος βακτηριακού DNA είναι αδενίνη-θυμίνη ποιο θα είναι το ποσοστό των βάσεων γουανίνη-κυτοσίνη του RNA που μεταγράφεται από αυτό το DNA; α. 20% β. 60% γ. 80% δ. 40%

Σκέψη / Μεθοδολογία: Αν το άθροισμα Α+Τ στο δίκλωνο DNA είναι 20%, τότε το άθροισμα G+C είναι 100%-20%=80%. Το RNA που μεταγράφεται είναι συμπληρωματικό μιας αλυσίδας του DNA, οπότε η συνολική περιεκτικότητά του σε G+C αντιστοιχεί στην ίδια αναλογία G+C του DNA από το οποίο προέρχεται.

Απάντηση: Σωστή είναι η (γ) 80%.

Άσκηση 6 (σελ. 43)

Σε ποιο στάδιο της ροής της γενετικής πληροφορίας βρίσκει εφαρμογή η συμπληρωματικότητα των βάσεων;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η συμπληρωματικότητα βάσεων δεν αφορά μόνο ένα στάδιο — εφαρμόζεται σε όλη τη ροή της γενετικής πληροφορίας.

Απάντηση: Η συμπληρωματικότητα των βάσεων εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια της ροής της γενετικής πληροφορίας: στην αντιγραφή (σύνθεση νέας αλυσίδας DNA συμπληρωματικής της μητρικής), στη μεταγραφή (σύνθεση RNA συμπληρωματικού της μη κωδικής αλυσίδας DNA), και στη μετάφραση (πρόσδεση του αντικωδικονίου του tRNA στο συμπληρωματικό κωδικόνιο του mRNA).

Άσκηση 7 (σελ. 43)

Τμήμα μιας μη κωδικής αλυσίδας βακτηριακού DNA έχει την παρακάτω αλληλουχία βάσεων: 3'-TAC TGC ATA ATG ATT-5'. Ποια είναι η ακολουθία βάσεων της συμπληρωματικής αλυσίδας DNA; Ποια θα είναι η αλληλουχία των κωδικονίων στο mRNA που μεταφέρεται από αυτήν την αλυσίδα; Ποια είναι τα αντικωδικόνια για κάθε κωδικόνιο του RNA; Χρησιμοποιήστε τον πίνακα με το γενετικό κώδικα για να καθορίσετε την ακολουθία των αμινοξέων του πεπτιδίου που θα συντεθεί από το mRNA. Μην παραλείψετε να συμπληρώσετε τα 5' και 3' άκρα των νουκλεϊκών οξέων.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Πρώτα βρίσκουμε τη συμπληρωματική (κωδική) αλυσίδα DNA με βάση Α-Τ, G-C. Μετά συνθέτουμε το mRNA συμπληρωματικό της μη κωδικής αλυσίδας (με U αντί Τ), προσέχοντας την αντιπαράλληλη φορά. Βρίσκουμε τα αντικωδικόνια ως συμπληρωματικά των κωδικονίων. Τέλος χρησιμοποιούμε τον πίνακα γενετικού κώδικα για τα αμινοξέα.

Λύση:

  1. Μη κωδική αλυσίδα (καλούπι): 3'-TAC TGC ATA ATG ATT-5'
  2. Συμπληρωματική (κωδική) αλυσίδα DNA: 5'-ATG ACG TAT TAC TAA-3'
  3. mRNA (συμπληρωματικό της μη κωδικής, ίδια αλληλουχία με κωδική αλλά με U αντί Τ): 5'-AUG ACG UAU UAC UAA-3'
  4. Κωδικόνια mRNA και αντίστοιχα αντικωδικόνια tRNA: AUG↔UAC, ACG↔UGC, UAU↔AUA, UAC↔AUG, UAA↔(κωδικόνιο λήξης, δεν υπάρχει αντίστοιχο tRNA)
  5. Αμινοξέα (από τον πίνακα γενετικού κώδικα): AUG=μεθειονίνη (έναρξη), ACG=θρεονίνη, UAU=τυροσίνη, UAC=τυροσίνη, UAA=λήξη (δεν κωδικοποιεί αμινοξύ)

Απάντηση: Συμπληρωματική αλυσίδα DNA: 5'-ATG ACG TAT TAC TAA-3'. mRNA: 5'-AUG ACG UAU UAC UAA-3'. Αντικωδικόνια: UAC, UGC, AUA, AUG (το UAA δεν έχει αντικωδικόνιο, είναι κωδικόνιο λήξης). Πεπτίδιο: Μεθειονίνη - Θρεονίνη - Τυροσίνη - Τυροσίνη.

Άσκηση 8 (σελ. 43)

Να συμπληρώσετε τις βάσεις και τα αμινοξέα στον παρακάτω πίνακα: (Να χρησιμοποιηθεί ο πίνακας με το γενετικό κώδικα, από τον οποίο θα επιλέξετε μόνο ένα κωδικόνιο για κάθε αμινοξύ). Ο πίνακας του βιβλίου δίνει τη δίκλωνη αλυσίδα DNA (κωδική 5'→3' και τη συμπληρωματική της), το αντίστοιχο mRNA, το αντικωδικόνιο και τα αμινοξέα λευκίνη και φαινυλαλανίνη σε ορισμένες στήλες, με τα υπόλοιπα κελιά κενά προς συμπλήρωση.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η άσκηση απαιτεί τη μορφή του πίνακα όπως εμφανίζεται στη σελίδα του βιβλίου (με τα κενά κελιά σε συγκεκριμένες στήλες), η οποία δεν αποδίδεται με ακρίβεια από το κείμενο του εξαγόμενου JSON. Περιγράφουμε τη γενική μεθοδολογία συμπλήρωσης.

Λύση:

  1. Ξεκινάμε από τα δεδομένα αμινοξέα (λευκίνη, φαινυλαλανίνη) και εντοπίζουμε στον πίνακα του γενετικού κώδικα ένα αντίστοιχο κωδικόνιο για καθένα (π.χ. λευκίνη=CUU, φαινυλαλανίνη=UUU).
  2. Από το κωδικόνιο mRNA βρίσκουμε το αντικωδικόνιο tRNA (συμπληρωματικό, αντιπαράλληλο).
  3. Από το κωδικόνιο mRNA βρίσκουμε την κωδική αλυσίδα DNA (ίδια αλληλουχία με Τ αντί U) και τη μη κωδική/συμπληρωματική αλυσίδα (συμπληρωματική της κωδικής).

Απάντηση: Η πλήρης αριθμητική συμπλήρωση του πίνακα απαιτεί την ακριβή διάταξη στηλών όπως εμφανίζεται στο έντυπο βιβλίο (σελ. 43) — η μεθοδολογία παραπάνω (κωδικόνιο→αντικωδικόνιο→DNA αλυσίδες, μέσω του πίνακα γενετικού κώδικα) είναι αρκετή για να συμπληρωθεί οποιοδήποτε αντίστοιχο κενό.

Άσκηση 10 (σελ. 43)

Από πρόδρομα ερυθρά αιμοσφαίρια απομονώνουμε mRNA που κωδικοποιεί τη β-αλυσίδα της αιμοσφαιρίνης A και το βάζουμε σε εκχύλισμα βακτηριακών κυττάρων. Παρατηρούμε σύνθεση β αλυσίδων της αιμοσφαιρίνης. Εξηγήστε το φαινόμενο. (Το εκχύλισμα κυττάρων περιέχει όλα τα λειτουργικά συστατικά που είναι απαραίτητα για τη διαδικασία της πρωτεϊνοσύνθεσης).

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ανακαλούμε ότι ο γενετικός κώδικας είναι σχεδόν καθολικός — το mRNA οποιουδήποτε οργανισμού μεταφράζεται σωστά σε εκχύλισμα κυττάρων άλλου οργανισμού.

Απάντηση: Ο γενετικός κώδικας είναι σχεδόν καθολικός: όλοι οι οργανισμοί χρησιμοποιούν την ίδια αντιστοίχιση κωδικονίων-αμινοξέων. Το εκχύλισμα βακτηριακών κυττάρων περιέχει όλα τα απαραίτητα λειτουργικά συστατικά της μετάφρασης (ριβοσώματα, tRNA, ένζυμα, ενέργεια), τα οποία «διαβάζουν» οποιοδήποτε mRNA με τον ίδιο τρόπο, ανεξάρτητα από την προέλευσή του. Γι' αυτό το ανθρώπινο mRNA της β-αλυσίδας μεταφράζεται σωστά στο βακτηριακό εκχύλισμα, παράγοντας τη σωστή πρωτεϊνική αλυσίδα.