Λύσεις — Κεφάλαιο 10 (Ερωτήσεις σελ. 118) – ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ – ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ Ι Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 10 (Ερωτήσεις σελ. 118)

Απαντήσεις στις 4 ερωτήσεις του κεφαλαίου 10.

Ερώτηση 1 — Τι είναι — τι εξυπηρετούν

Ερώτηση: Τι είναι οι κινητές μονάδες αιμοδοσίας και τι εξυπηρετούν.

Απάντηση:

• Οι κινητές μονάδες αιμοδοσίας είναι ειδικά εξοπλισμένα αυτοκίνητα που διαθέτουν το Υπουργείο Υγείας και τα μεγάλα Κέντρα Αιμοδοσίας. Με συγκεκριμένο κάθε φορά πρόγραμμα σταθμεύουν σε διάφορους χώρους — πλατείες, δημόσιες υπηρεσίες, στρατόπεδα, εκπαιδευτικά ιδρύματα — και εξυπηρετούν επιπλέον μεγάλους συλλόγους εθελοντών αιμοδοτών (σελ. 115).
• Τι εξυπηρετούν: η λειτουργία τους στηρίζεται στην ανάγκη να συλλέγεται αίμα και εκτός των εργαστηρίων των Κέντρων Αιμοδοσίας — τόσο για να καλύπτεται ο πληθυσμός μιας περιοχής σε αίμα όταν το χρειάζεται, όσο και για να είναι πιο εύκολη η προσέλευση των εθελοντών χωρίς να χάνουν χρόνο. Έτσι εξυπηρετούνται αιμοδότες που δεν διαθέτουν επαρκή χρόνο λόγω της εργασίας τους (στρατιώτες, εργάτες εργοστασίων, υπάλληλοι, μέλη συλλόγων), καλύπτεται η αυξημένη ζήτηση αίματος και προωθείται η ιδέα του εθελοντισμού (σελ. 115, 118).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ειδικά εξοπλισμένα αυτοκίνητα του Υπουργείου Υγείας και των μεγάλων Κέντρων Αιμοδοσίας, που σταθμεύουν σε πλατείες, υπηρεσίες, στρατόπεδα, ιδρύματα, συλλόγους· συλλογή αίματος εκτός εργαστηρίων για κάλυψη των αναγκών του πληθυσμού και εύκολη προσέλευση των εθελοντών (στρατιώτες, εργάτες, υπάλληλοι).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Διαμόρφωση

Ερώτηση: Πώς μπορεί να είναι διαμορφωμένες οι κινητές μονάδες αιμοδοσίας.

Απάντηση:

• Οι κινητές μονάδες αιμοδοσίας είναι δύο τύπων (σελ. 115, 118):

  • Αυτοκίνητα διαμορφωμένα τα ίδια σε αίθουσες αιμοληψίας, όπου γίνεται η αιμοδοσία μέσα στο όχημα.
  • Αυτοκίνητα-ψυγεία που, σε μικρό αποθηκευτικό χώρο, απλώς μεταφέρουν τον απαραίτητο εξοπλισμό (ράντζα-κρεβάτια, ασκούς, ψυγεία για τη μεταφορά του αίματος κ.λπ.), ο οποίος τοποθετείται σε διάφορες αίθουσες (δημαρχεία, αίθουσες σχολείων κ.λπ.).

  Εκτός από την υλική υποδομή, είναι επανδρωμένες με προσωπικό ειδικά εκπαιδευμένο στην αιμοδοσία, αντίστοιχο μιας νοσοκομειακής μονάδας: γιατροί, νοσηλευτές, τεχνολόγοι ιατρικών εργαστηρίων, επισκέπτριες υγείας κ.λπ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δύο τύποι: αυτοκίνητα διαμορφωμένα σε αίθουσες αιμοληψίας ή αυτοκίνητα-ψυγεία που μεταφέρουν τον εξοπλισμό (ράντζα, ασκούς, ψυγεία) σε αίθουσες (δημαρχεία, σχολεία)· προσωπικό: γιατροί, νοσηλευτές, τεχνολόγοι, επισκέπτριες υγείας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Συνθήκες λειτουργίας

Ερώτηση: Ποιες πρέπει να είναι οι συνθήκες λειτουργίας των κινητών μονάδων αιμοδοσίας.

Απάντηση:

• Οι συνθήκες λειτουργίας πρέπει να είναι άριστες και όμοιες με των εργαστηρίων στα Κέντρα και στους Σταθμούς των νοσοκομείων: ησυχία, καθαριότητα, καλός αερισμός και φωτισμός, κλιματισμός κ.λπ. Η διαδικασία της αιμοδοσίας δεν διαφέρει από αυτή ενός Κέντρου: οι αιμοδότες καταγράφονται σε βιβλίο, ερευνάται το ιστορικό τους, εξετάζονται από τον γιατρό και μετά δίνουν αίμα· ο τρόπος αιμοληψίας είναι όμοιος — ειδικά κρεβάτια, λήψη σε άσηπτες συνθήκες. Τόσο ο χώρος (συνθήκες, προσωπικό) όσο και τα κριτήρια επιλογής πρέπει να είναι άριστα (σελ. 116, 118).
• Χρόνος μεταφοράς: στο τέλος του προγράμματος το αίμα που συλλέχθηκε στους ασκούς και τοποθετήθηκε στο ψυγείο της κινητής μονάδας πρέπει σε σύντομο χρονικό διάστημα να μεταφερθεί στο εργαστήριο, εξασφαλίζοντας την καλή ποιότητά του· εκεί γίνεται ο έλεγχος και έπειτα διατίθεται ή φυλάσσεται.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Άριστες, όμοιες με τα εργαστήρια των κέντρων: ησυχία, καθαριότητα, αερισμός, φωτισμός, κλιματισμός· ίδια διαδικασία (βιβλίο, ιστορικό, εξέταση, άσηπτη αιμοληψία σε κρεβάτια)· σύντομη μεταφορά των ασκών (σε ψυγείο) στο εργαστήριο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Παραλαβή δειγμάτων

Ερώτηση: Παραλαβή και καταγραφή των δειγμάτων σε μια κινητή μονάδα αιμοδοσίας.

Απάντηση:

• Σε κάθε αιμοληψία, εκτός από το αίμα του ασκού, λαμβάνονται δείγματα σε ειδικά σωληνάρια — άλλα χωρίς και άλλα με αντιπηκτικό (π.χ. όταν οι ομάδες προσδιορίζονται με αυτόματους αναλυτές). Λαμβάνονται στο τέλος της αιμοληψίας (σελ. 116-117):
  1. Όταν γεμίσει ο ασκός με την προκαθορισμένη ποσότητα, διακόπτουμε τη ροή τοποθετώντας αιμοστατική λαβίδα κοντά στη βελόνη και λύνουμε την περίδεση του άκρου.
  2. Κλείνουμε με ειδικά κλιπς τον σωλήνα του ασκού και τον κόβουμε μεταξύ λαβίδας και κλιπς → αποδεσμεύεται ο ασκός.
  3. Ανοίγοντας ελαφρά τη λαβίδα, παίρνουμε τα δείγματα αίματος στα σωληνάρια.
  4. Ξανακλείνουμε τη λαβίδα, αφαιρούμε τη βελόνη και καλύπτουμε με βαμβάκι το σημείο φλεβοκέντησης.
• Χρήση-καταγραφή: τα δείγματα χρειάζονται για τον έλεγχο στο εργαστήριο — ομάδα ΑΒΟ και νοσήματα ηπατίτιδα Β και C, HIV, σύφιλη (πάντα), ενίοτε πιο εξειδικευμένος έλεγχος (π.χ. κυτταρομεγαλοϊός). Για ασφαλή αντιστοίχηση, ασκός και όλα τα δείγματα του ίδιου αιμοδότη σημαίνονται με τον ίδιο αριθμό μητρώου σε ετικέτα· ο ίδιος αριθμός συνοδεύει και τους ασκούς παραγώγων (αιμοπετάλια, πλάσμα) από τον αρχικό ασκό. Οποιαδήποτε απροσεξία μπορεί να οδηγήσει σε μοιραίο λάθος (σελ. 117).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δείγματα σε σωληνάρια (± αντιπηκτικό) στο τέλος της αιμοληψίας: λαβίδα κοντά στη βελόνη, λύση περίδεσης, κλιπς-κοπή σωλήνα, άνοιγμα λαβίδας-λήψη, αφαίρεση βελόνης· έλεγχος ΑΒΟ, HBV, HCV, HIV, σύφιλη (± CMV)· ίδιος αριθμός μητρώου σε ασκό, δείγματα, παράγωγα.

Κριτήρια αξιολόγησης: