(Πηγή: Σχολικό Βιβλίο Αρχών Οικονομικής Θεωρίας Γ΄ Λυκείου, σελ. 73-76. Οι εκφωνήσεις είναι του σχολικού βιβλίου.)
Γιατί ο νόμος της φθίνουσας απόδοσης ισχύει μόνο στη βραχυχρόνια περίοδο;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Ο νόμος στηρίζεται στη μεταβολή της αναλογίας σταθερού/μεταβλητού συντελεστή — άρα προϋποθέτει την ύπαρξη σταθερού συντελεστή, χαρακτηριστικό μόνο της βραχυχρόνιας περιόδου.
Απάντηση: Ο νόμος οφείλεται στη μεταβολή των αναλογιών ανάμεσα σε σταθερούς και μεταβλητούς συντελεστές: καθώς προστίθενται όλο και περισσότερες μονάδες του μεταβλητού συντελεστή ενώ ο σταθερός παραμένει αμετάβλητος, κάθε νέα μονάδα διαθέτει αναλογικά λιγότερο από τον σταθερό συντελεστή. Στη μακροχρόνια περίοδο ΔΕΝ υπάρχει κανένας σταθερός συντελεστής — όλοι μεταβάλλονται ταυτόχρονα — άρα δεν αλλάζει καμία τέτοια αναλογία και ο νόμος δεν έχει έδαφος εφαρμογής.
Πρόσεξε: Μην συγχέετε τον νόμο της φθίνουσας απόδοσης (βραχυχρόνια) με τις οικονομίες/αντιοικονομίες κλίμακας (μακροχρόνια, §3.14-3.15).
Σύμφωνα με το νόμο της φθίνουσας απόδοσης, στη συνάρτηση παραγωγής πρώτα εκδηλώνεται η μείωση του μέσου προϊόντος και μετά του οριακού. [Σ] [Λ]
Απάντηση: ΛΑΘΟΣ. Ισχύει το αντίθετο: πρώτα αρχίζει να μειώνεται το οριακό προϊόν (MP), ενώ το μέσο προϊόν (AP) συνεχίζει προσωρινά να αυξάνεται όσο MP>AP. Το AP αρχίζει να μειώνεται αργότερα — ακριβώς στο σημείο όπου το MP πέφτει κάτω από το AP.
Πρόσεξε: Κλασική παγίδα εξετάσεων — η σειρά εμφάνισης είναι πάντα MP πρώτα, AP δεύτερα.
Ο νόμος της φθίνουσας ή μη ανάλογης απόδοσης προϋποθέτει ότι ένας τουλάχιστον συντελεστής παραγωγής είναι σταθερός. [Σ] [Λ]
Απάντηση: ΣΩΣΤΟ. Ο νόμος ισχύει ρητά στη βραχυχρόνια περίοδο, όπου υπάρχει τουλάχιστον ένας σταθερός συντελεστής — προϋπόθεση απαραίτητη, αφού ο νόμος στηρίζεται στη μεταβολή της αναλογίας σταθερού προς μεταβλητό συντελεστή.
Ο νόμος της φθίνουσας απόδοσης αρχίζει να λειτουργεί, όταν: (α) Το οριακό προϊόν γίνεται μηδέν. (β) Το μέσο προϊόν γίνεται μηδέν. (γ) Το συνολικό προϊόν αρχίζει να μειώνεται. (δ) Το οριακό προϊόν αρχίζει να μειώνεται. (ε) Το μέσο προϊόν αρχίζει να μειώνεται.
Απάντηση: Σωστή απάντηση (δ) Το οριακό προϊόν αρχίζει να μειώνεται — αυτός είναι ο ίδιος ο ορισμός του νόμου.
Πρόσεξε: Μην μπερδεύετε με το (α): MP=0 σημαίνει ότι το TP φτάνει στο μέγιστό του — πολύ αργότερα από την έναρξη της φθίνουσας απόδοσης.
Καθώς η παραγωγή αυξάνεται το οριακό προϊόν: (α) Αυξάνεται πάντοτε. (β) Μειώνεται πάντοτε. (γ) Μειώνεται στην αρχή και μετά αυξάνεται. (δ) Παραμένει σταθερό. (ε) Αυξάνεται στην αρχή και μετά μειώνεται.
Απάντηση: Σωστή απάντηση (ε) Αυξάνεται στην αρχή και μετά μειώνεται — ακριβώς το περιεχόμενο του νόμου.
Μια επιχείρηση λειτουργεί στη βραχυχρόνια περίοδο και παρουσιάζει τα στοιχεία παραγωγής:
L TP MP MC 0 - - - 1 - - 60 2 - - 40 3 - - 30 4 - - 24 5 - - 24 6 - - 30 7 - - 40 8 - - 60 Η αμοιβή της εργασίας, μοναδικού μεταβλητού συντελεστή, είναι σταθερή, 6.000 χρηματικές μονάδες ανά εργάτη.
α) Να συμπληρώσετε τα κενά. β) Πότε αρχίζει να εμφανίζεται ο νόμος της φθίνουσας απόδοσης;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Αφού η εργασία είναι ο μοναδικός μεταβλητός συντελεστής με σταθερή αμοιβή \(W\), ισχύει \(MC=W/MP\), άρα \(MP=W/MC\). Υπολογίζουμε το MP σε κάθε επίπεδο και χτίζουμε το TP αθροιστικά (\(TP(0)=0\)).
Λύση:
Απάντηση:
| L | TP | MP | MC |
|---|---|---|---|
| 1 | 100 | 100 | 60 |
| 2 | 250 | 150 | 40 |
| 3 | 450 | 200 | 30 |
| 4 | 700 | 250 | 24 |
| 5 | 950 | 250 | 24 |
| 6 | 1150 | 200 | 30 |
| 7 | 1300 | 150 | 40 |
| 8 | 1400 | 100 | 60 |
β) Ο νόμος αρχίζει να λειτουργεί στον 6ο εργάτη, όπου το MP μειώνεται για πρώτη φορά (από 250 σε 200).
Πρόσεξε:
