(Πηγή: Σχολικό Βιβλίο Αρχών Οικονομικής Θεωρίας Γ΄ Λυκείου, σελ. 105-106. Οι εκφωνήσεις είναι του σχολικού βιβλίου.)
Η καμπύλη ζήτησης ενός αγαθού είναι ευθεία ΑΒ και Μ το μέσο της. Η προσφορά σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους είναι S₁ και S₂ (τελείως ανελαστική), όπως στο διάγραμμα. Ποια από τις δύο καμπύλες προσφοράς συμφέρει περισσότερο τους παραγωγούς;
[Διάγραμμα του βιβλίου: ευθύγραμμη καμπύλη ζήτησης από το Α (κατακόρυφος άξονας) έως το Β (οριζόντιος άξονας), με μέσο Μ· οι κατακόρυφες καμπύλες προσφοράς S₁ (στο Q₁) και S₂ (στο Q₂, δεξιότερα) βρίσκονται και οι δύο δεξιά του Μ, δηλαδή στο κάτω τμήμα ΜΒ της ζήτησης.]
Σκέψη / Μεθοδολογία: Σε μια ευθύγραμμη καμπύλη ζήτησης ΑΒ τα συνολικά έσοδα των παραγωγών (TR=P·Q) γίνονται μέγιστα στο μέσο Μ, όπου η ελαστικότητα ζήτησης είναι -1. Στο τμήμα ΑΜ (πάνω από το Μ) η ζήτηση είναι ελαστική, ενώ στο τμήμα ΜΒ (κάτω από το Μ) είναι ανελαστική. Επειδή η προσφορά είναι τελείως ανελαστική, η ποσότητα που πωλείται είναι Q₁ ή Q₂ και η τιμή καθορίζεται από τη ζήτηση. Εξετάζουμε λοιπόν σε ποιο τμήμα της ζήτησης βρίσκονται τα Q₁ και Q₂ στο διάγραμμα.
Λύση:
Απάντηση: Συμφέρει περισσότερο τους παραγωγούς η καμπύλη προσφοράς S₁: και οι δύο ποσότητες Q₁, Q₂ βρίσκονται δεξιά του μέσου Μ, στο ανελαστικό τμήμα της ζήτησης, όπου μικρότερη ποσότητα σημαίνει μεγαλύτερα συνολικά έσοδα.
Πρόσεξε:
Στον πίνακα φαίνεται η προσφορά ροδάκινων με τις αντίστοιχες τιμές: α΄ εβδομάδα Q=1.800, P=55· β΄ εβδομάδα Q=2.000, P=50· γ΄ εβδομάδα Q=2.200 (η τιμή δεν δίνεται). Η συνάρτηση ζήτησης είναι γραμμική. α) Να βρεθεί σε ποια ποσότητα οι παραγωγοί μεγιστοποιούν τα έσοδά τους. β) Αν πρέπει να καταστρέψουν κάποια ποσότητα ροδάκινων, ποια θα είναι αυτή;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Από τα δύο πλήρη σημεία (α΄, β΄) βρίσκω την ευθεία ζήτησης και από αυτήν την τιμή της γ΄ εβδομάδας, που δεν δίνεται. Τα έσοδα μεγιστοποιούνται στο μέσο του Q-intercept.
Λύση:
Απάντηση: α) Q*=2.000 (τιμή 50, έσοδα 100.000 — η ποσότητα της β΄ εβδομάδας). β) Καταστροφή 200 μονάδων στη γ΄ εβδομάδα.
Πρόσεξε:
Η συνάρτηση ζήτησης ενός αγροτικού προϊόντος είναι Q_D=1000-0,5P και η συνάρτηση προσφοράς Q_s=560. Συμφέρει τους παραγωγούς η αύξηση της προσφοράς τους και γιατί; Τι ποσότητα παραγωγής πρέπει να καταστρέψουν οι παραγωγοί ώστε η πρόσοδός τους να γίνει 500.000 ευρώ;
[ΑΠ: 60 μονάδες]
Σκέψη / Μεθοδολογία: Βρίσκω την ισορροπία (προσφορά σταθερή/τελείως ανελαστική). Υπολογίζω την ελαστικότητα ζήτησης εκεί για να κρίνω τη σκοπιμότητα αύξησης προσφοράς. Μετά θέτω TR(Q')=500.000 και λύνω ως προς τη νέα ποσότητα Q'.
Λύση:
Απάντηση: Δεν συμφέρει η αύξηση προσφοράς (ζήτηση ανελαστική). Για πρόσοδο 500.000 ευρώ πρέπει να καταστραφούν 60 μονάδες — ταυτίζεται με την επίσημη απάντηση του βιβλίου.
Πρόσεξε:
