ΤΕΣΤ (ΑΣΚΗΣΕΙΣ) ONLINE
101 Tests / Διαγωνίσματα

Κεφάλαιο 7.5 – Η Μέτρηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος – Λύσεις Ασκήσεων (σελ. 144-147-148)

(Πηγή: Σχολικό Βιβλίο Αρχών Οικονομικής Θεωρίας Γ΄ Λυκείου, σελ. 144-147-148. Οι εκφωνήσεις είναι του σχολικού βιβλίου.)

Άσκηση 2 (σελ. 144)

Ποιοι είναι οι τρόποι μέτρησης του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος και πώς προκύπτουν;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Δύο πλευρές μέτρησης — δαπάνη και εισόδημα — που ταυτίζονται λόγω της διπλής όψης κάθε συναλλαγής.

Λύση:

  1. Υπάρχουν δύο τρόποι (πλευρές) μέτρησης: η πλευρά της δαπάνης και η πλευρά του εισοδήματος.
  2. Η πλευρά δαπάνης προκύπτει ως το άθροισμα όλων των δαπανών για απόκτηση της παραγωγής ενός έτους (Ιδιωτική Κατανάλωση + Ακαθάριστη Ιδιωτική Επένδυση + Κρατική Δαπάνη + Εξαγωγές − Εισαγωγές).
  3. Η πλευρά εισοδήματος προκύπτει ως το άθροισμα των εισοδημάτων που δημιουργούνται από την παραγωγή (Μισθοί+Πρόσοδοι+Τόκοι+Κέρδη+Αποσβέσεις+Έμμεσοι Φόροι−Επιδοτήσεις−Τόκοι Δημοσίου Χρέους−Καθαρό Εισόδημα Εξωτερικού).
  4. Οι δύο πλευρές ταυτίζονται, γιατί κάθε συναλλαγή έχει δύο όψεις: η δαπάνη του αγοραστή είναι ταυτόχρονα εισόδημα του πωλητή.

Απάντηση: Δύο τρόποι: (1) η πλευρά της δαπάνης (άθροισμα Ιδιωτικής Κατανάλωσης, Ακαθάριστης Ιδιωτικής Επένδυσης, Κρατικής Δαπάνης και καθαρών εξαγωγών) και (2) η πλευρά του εισοδήματος (άθροισμα μισθών, προσόδων περιουσίας, τόκων, κερδών, με τις αναγκαίες προσαρμογές). Ταυτίζονται επειδή κάθε συναλλαγή έχει δύο πλευρές.

Άσκηση 3 (σελ. 144)

Τι σημαίνει ο όρος επένδυση στην πολιτική οικονομία;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η οικονομική έννοια διαφέρει από την καθημερινή — έμφαση στη δημιουργία νέου κεφαλαίου, όχι στη μεταβίβαση κυριότητας.

Λύση:

  1. Στην οικονομική επιστήμη, επένδυση σημαίνει δημιουργία νέων κεφαλαιουχικών αγαθών — όχι απλή μεταβίβαση κυριότητας υπαρχόντων αγαθών.
  2. Περιλαμβάνει τόσο την προσθήκη νέου κεφαλαίου όσο και την αντικατάσταση φθαρμένου (αποσβέσεις).
  3. Διαφέρει από την καθημερινή χρήση: η αγορά μηχανημάτων μιας επιχείρησης από άλλη είναι επένδυση για την αγοράστρια επιχείρηση, αλλά για την οικονομία ως σύνολο είναι απλή μεταβίβαση κυριότητας, όχι δημιουργία νέου κεφαλαίου.

Απάντηση: Επένδυση είναι η δημιουργία νέων κεφαλαιουχικών αγαθών (προσθήκη ή αντικατάσταση φθαρμένου κεφαλαίου) — όχι απλή μεταβίβαση κυριότητας υπαρχόντων αγαθών από το ένα άτομο/επιχείρηση σε άλλο.

Άσκηση 05β (σελ. 144)

Η αγορά των μηχανημάτων μιας εταιρείας «Χ» από μια άλλη «Ψ» δεν αποτελεί επένδυση για την οικονομία ως σύνολο.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Διάκριση ατομικής/συνολικής οπτικής της έννοιας επένδυση.

Λύση:

  1. Σωστό: για την επιχείρηση «Ψ» που αγοράζει είναι μεν επένδυση, αλλά για την οικονομία ως σύνολο είναι απλή μεταβίβαση κυριότητας υπαρχόντων κεφαλαιουχικών αγαθών — δεν δημιουργείται νέο κεφάλαιο.

Απάντηση: ΣΩΣΤΟ.

Άσκηση 05γ (σελ. 144)

Όταν το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν υπολογίζεται από την πλευρά του εισοδήματος δεν περιλαμβάνονται σ' αυτό οι αποσβέσεις και οι έμμεσοι φόροι.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Έλεγχος του ακριβούς τύπου της πλευράς εισοδήματος.

Λύση:

  1. Λάθος: ο τύπος πλευράς εισοδήματος είναι Α.Ε.Π.=Μισθοί+Πρόσοδοι+Τόκοι+Κέρδη+ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ+ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ−Επιδοτήσεις−Τόκοι Δημοσίου Χρέους−Καθαρό Εισόδημα Εξωτερικού. Οι αποσβέσεις και οι έμμεσοι φόροι ΠΡΟΣΤΙΘΕΝΤΑΙ, δεν αποκλείονται.

Απάντηση: ΛΑΘΟΣ. Αντίθετα, οι αποσβέσεις και οι έμμεσοι φόροι προστίθενται στο άθροισμα των εισοδημάτων.

Άσκηση 06iii (σελ. 144)

Η καθαρή επένδυση είναι αρνητική, όταν: (α) Η παραγωγικότητα της οικονομίας μειώνεται. (β) Η οικονομία παράγει τόσα κεφαλαιουχικά αγαθά όσα είναι απαραίτητα για να αντικατασταθούν τα φθαρμένα. (γ) Η ακαθάριστη επένδυση είναι μεγαλύτερη από τις αποσβέσεις. (δ) Οι αποσβέσεις είναι μεγαλύτερες από την ακαθάριστη επένδυση.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Καθαρή επένδυση = Ακαθάριστη − Αποσβέσεις.

Λύση:

  1. Η καθαρή επένδυση = Ακαθάριστη επένδυση − Αποσβέσεις. Είναι αρνητική ακριβώς όταν οι αποσβέσεις υπερβαίνουν την ακαθάριστη επένδυση — τότε η οικονομία δεν αναπληρώνει καν το φθαρμένο κεφάλαιο.

Απάντηση: (δ) Οι αποσβέσεις είναι μεγαλύτερες από την ακαθάριστη επένδυση.

Άσκηση 4 (σελ. 147)

Δίνονται τα παρακάτω υποθετικά δεδομένα που αφορούν μια οικονομία: Ιδιωτική Κατανάλωση=550, Δημόσια Δαπάνη=200, Τόκοι=150, Μισθοί=250, Ακαθάριστες δαπάνες επιχειρήσεων για κεφαλαιουχικό εξοπλισμό=200, Κέρδη επιχειρήσεων=500, Πρόσοδοι περιουσίας=150, Καθαρή επένδυση επιχειρήσεων για κεφαλαιουχικό εξοπλισμό=150, Μεταβολή στα αποθέματα των επιχειρήσεων=50, Άμεσοι φόροι=200, Έμμεσοι φόροι=60, Τόκοι δημοσίου χρέους=120, Μεταβιβαστικές πληρωμές=50, Κρατικές επιδοτήσεις=20, Εξαγωγές=50, Εισαγωγές=80, Καθαρό εισόδημα από το εξωτερικό=50, Αδιανέμητα κέρδη ανωνύμων εταιρειών=40.

α. Να υπολογιστεί το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν σε τιμές αγοράς από την πλευρά της δαπάνης και από την πλευρά του εισοδήματος. Β. Να υπολογιστεί το διαθέσιμο εισόδημα.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Υπολογίζω το ΑΕΠ από την πλευρά της δαπάνης (C+I+G+X-M), μετά ανεξάρτητα από την πλευρά του εισοδήματος — πρέπει να βγουν ΙΔΙΑ, αυτό επαληθεύει τη συνέπεια των δεδομένων. Για το διαθέσιμο εισόδημα περνάω διαδοχικά ΑΕΠ→ΑΕθΠ→ΚΕθΠ→Εθνικό Εισόδημα→Διαθέσιμο.

Λύση:

  1. Μεταβολή αποθεμάτων = δοσμένη απευθείας = 50 (αύξηση, προστίθεται).
  2. Ακαθάριστη Ιδιωτική Επένδυση (σύνολο) = Ακαθάριστες δαπάνες κεφαλαιουχικού εξοπλισμού(200) + Μεταβολή αποθεμάτων(50) = 250.
  3. ΠΛΕΥΡΑ ΔΑΠΑΝΗΣ: Α.Ε.Π. = Ιδιωτική Κατανάλωση(550) + Επένδυση(250) + Δημόσια Δαπάνη(200) + Εξαγωγές(50) − Εισαγωγές(80) = 970.
  4. ΠΛΕΥΡΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ: Αποσβέσεις = Ακαθάριστη−Καθαρή επένδυση κεφαλαιουχικού εξοπλισμού = 200−150 = 50.
  5. Α.Ε.Π. = Μισθοί(250)+Πρόσοδοι(150)+Τόκοι(150)+Κέρδη(500)+Αποσβέσεις(50)+Έμμεσοι φόροι(60)−Επιδοτήσεις(20)−Τόκοι Δημοσίου Χρέους(120)−Καθαρό Εισόδημα Εξωτερικού(50) = 970.
  6. Οι δύο πλευρές συμφωνούν ακριβώς (970=970) — επιβεβαιώνει την εσωτερική συνέπεια των δεδομένων.
  7. Β. Α.Εθ.Π.=Α.Ε.Π.+Καθαρό Εισόδημα Εξωτερικού=970+50=1020. Κ.Εθ.Π.=Α.Εθ.Π.−Αποσβέσεις=1020−50=970. Εθνικό Εισόδημα=Κ.Εθ.Π.−Καθαροί Έμμεσοι Φόροι(60−20=40)=970−40=930.
  8. Διαθέσιμο Εισόδημα = Εθνικό Εισόδημα(930)+Μεταβιβαστικές Πληρωμές(50)+Τόκοι Δημοσίου Χρέους(120)−Αδιανέμητα Κέρδη(40)−Άμεσοι Φόροι(200) = 860.

Απάντηση: α. Α.Ε.Π.=970 (ίδιο και από τις δύο πλευρές). Β. Διαθέσιμο Εισόδημα=860.

Πρόσεξε:

  • Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ των δύο πλευρών (970=970) είναι το βασικό σημείο ελέγχου.
  • Στο (Β) χρειάζεται πλήρης αλυσίδα ΑΕΠ→ΑΕθΠ→ΚΕθΠ→Εθνικό Εισόδημα→Διαθέσιμο, όχι απευθείας συντόμευση.

Άσκηση 6 (σελ. 148)

Για μια οικονομία δίνονται: Δαπάνες Κατανάλωσης=2500, Ακαθάριστη Ιδιωτική Επένδυση=1600, Κρατικές δαπάνες=3400, Εξαγωγές=800, Εισαγωγές=1300, Αγροτικό εισόδημα=1100, Μισθοί=1700, Πρόσοδοι Περιουσίας=950, Τόκοι=550, Κέρδη από επιχειρηματική δράση=2300, Έμμεσοι Φόροι=600, Κρατικές Επιδοτήσεις=300, Τόκοι Δημοσίου Χρέους=500, Καθαρό εισόδημα από αλλοδαπή=-200.

Να υπολογιστούν οι αποσβέσεις.

[ΑΠ: 400]

Σκέψη / Μεθοδολογία: Υπολογίζω το ΑΕΠ από την πλευρά της δαπάνης (γνωστό πλήρως), μετά γράφω την εξίσωση της πλευράς εισοδήματος με τις αποσβέσεις ως άγνωστο.

Λύση:

  1. ΠΛΕΥΡΑ ΔΑΠΑΝΗΣ: Α.Ε.Π.=Κατανάλωση(2500)+Ακαθ. Ιδ. Επένδυση(1600)+Κρατικές δαπάνες(3400)+Εξαγωγές(800)−Εισαγωγές(1300) = 7000.
  2. ΠΛΕΥΡΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (άγνωστο Α=αποσβέσεις): 1100+1700+950+550+2300=6600· +600(έμμεσοι φόροι)=7200· −300(επιδοτήσεις)=6900· −500(τόκοι δημ. χρέους)=6400· −(−200)(καθαρό εισόδημα εξωτερικού, αρνητικό, άρα +200)=6600.
  3. Άρα 6600+Α=7000 ⟹ Α=400.

Απάντηση: Αποσβέσεις = 400.

Πρόσεξε:

  • Το καθαρό εισόδημα από το εξωτερικό δίνεται ΑΡΝΗΤΙΚΟ (−200) — η αφαίρεσή του ισοδυναμεί με πρόσθεση 200, προσοχή στο πρόσημο.
  • Ταυτίζεται με τη δοσμένη απάντηση του βιβλίου: 400.