ΤΕΣΤ (ΑΣΚΗΣΕΙΣ) ONLINE
101 Tests / Διαγωνίσματα

Κεφάλαιο 8.5 – Η δημιουργία χρήματος από τις Εμπορικές Τράπεζες – Λύσεις Ασκήσεων (σελ. 161)

(Πηγή: Σχολικό Βιβλίο Αρχών Οικονομικής Θεωρίας Γ΄ Λυκείου, σελ. 161. Οι εκφωνήσεις είναι του σχολικού βιβλίου.)

Άσκηση 1 (σελ. 161)

Ένα άτομο 'Α' κάνει κατάθεση όψεως σε εμπορική τράπεζα 300.000 χρημ. μονάδες. Από τα χρήματα αυτά η τράπεζα δανειοδοτεί το άτομο 'Β', που με τη σειρά του ανοίγει λογαριασμό όψεως στην ίδια τράπεζα. Από την κατάθεση όψεως του 'Β' η τράπεζα δανειοδοτεί το άτομο 'Γ', το οποίο καταθέτει όλο το ποσό σε λογαριασμό ταμιευτηρίου. Από την κατάθεση του 'Γ' η τράπεζα χορηγεί δάνειο στο άτομο 'Δ'. Αν το ποσοστό των ρευστών διαθεσίμων είναι 20%, ποια είναι η ποσότητα χρήματος που δημιουργήθηκε από την εμπορική τράπεζα; Αν η Κεντρική τράπεζα μειώσει το ποσοστό των ρευστών διαθεσίμων στο 10%, πόσο θα αυξηθεί η ποσότητα του χρήματος;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Δύο ξεχωριστά ερωτήματα: (α) η συγκεκριμένη αλυσίδα δανείων Α→Β→Γ→Δ μέσα στην ίδια τράπεζα (τριπλή διαδοχική εφαρμογή δάνειο=κατάθεση×80%), (β) μια γενική ερώτηση πολιτικής που παραπέμπει στον γενικό (άπειρο) τραπεζικό πολλαπλασιαστή ΔΜ=Κατάθεση×(1−r)/r, όπως ακριβώς εισάγει την έννοια η θεωρία (§8.5) με διαδοχικές καταθέσεις σε διαφορετικές τράπεζες.

Λύση:

  1. α) Αλυσίδα δανείων (r=20%, κάθε δάνειο = προηγούμενη κατάθεση × 0,8): Δάνειο σε Β = 300.000×0,8 = 240.000. Δάνειο σε Γ = 240.000×0,8 = 192.000. Δάνειο σε Δ = 192.000×0,8 = 153.600.
  2. Ποσότητα χρήματος που δημιουργήθηκε (άθροισμα των τριών νέων δανείων) = 240.000+192.000+153.600 = 585.600 χρημ. μονάδες.
  3. β) Για τη γενική ερώτηση πολιτικής εφαρμόζεται ο γενικός τύπος του τραπεζικού πολλαπλασιαστή: συνολική νέα ποσότητα χρήματος = Αρχική κατάθεση × (1−r)/r.
  4. Με r=20%: ΔΜ(20%) = 300.000 × 0,8/0,2 = 1.200.000. Με r=10%: ΔΜ(10%) = 300.000 × 0,9/0,1 = 2.700.000.
  5. Αύξηση της ποσότητας χρήματος = 2.700.000 − 1.200.000 = 1.500.000 χρημ. μονάδες.

Απάντηση: α) Η συγκεκριμένη αλυσίδα δανείων Α→Β→Γ→Δ δημιούργησε 585.600 χρημ. μονάδες. β) Αν το ποσοστό ρευστών διαθεσίμων μειωθεί σε 10%, η συνολική ποσότητα χρήματος που θα μπορούσε τελικά να δημιουργηθεί από την ίδια αρχική κατάθεση αυξάνεται κατά 1.500.000 χρημ. μονάδες (από 1.200.000 σε 2.700.000).

Πρόσεξε:

  • ⚠️ Η άσκηση έχει δύο εννοιολογικά διαφορετικά ερωτήματα που απαιτούν διαφορετική μεθοδολογία: το πρώτο σκέλος περιγράφει μια συγκεκριμένη, πεπερασμένη αλυσίδα 3 δανείων μέσα στην ίδια τράπεζα (λύνεται ως άθροισμα ακριβώς αυτών των 3 δανείων, όχι ως άπειρος πολλαπλασιαστής)· το δεύτερο σκέλος είναι γενική ερώτηση πολιτικής και λύνεται με τον γενικό τύπο του πολλαπλασιαστή.
  • Αυτή η διάκριση μεθοδολογίας δεν επιβεβαιώνεται ρητά από επίσημο κλειδί απαντήσεων — σημειώνεται ως το πιο λογικά συνεπές ανάγνωσμα της εκφώνησης.