(Πηγή: Σχολικό Βιβλίο Αρχών Οικονομικής Θεωρίας Γ΄ Λυκείου, σελ. 161. Οι εκφωνήσεις είναι του σχολικού βιβλίου.)
Ένα άτομο 'Α' κάνει κατάθεση όψεως σε εμπορική τράπεζα 300.000 χρημ. μονάδες. Από τα χρήματα αυτά η τράπεζα δανειοδοτεί το άτομο 'Β', που με τη σειρά του ανοίγει λογαριασμό όψεως στην ίδια τράπεζα. Από την κατάθεση όψεως του 'Β' η τράπεζα δανειοδοτεί το άτομο 'Γ', το οποίο καταθέτει όλο το ποσό σε λογαριασμό ταμιευτηρίου. Από την κατάθεση του 'Γ' η τράπεζα χορηγεί δάνειο στο άτομο 'Δ'. Αν το ποσοστό των ρευστών διαθεσίμων είναι 20%, ποια είναι η ποσότητα χρήματος που δημιουργήθηκε από την εμπορική τράπεζα; Αν η Κεντρική τράπεζα μειώσει το ποσοστό των ρευστών διαθεσίμων στο 10%, πόσο θα αυξηθεί η ποσότητα του χρήματος;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Δύο ξεχωριστά ερωτήματα: (α) η συγκεκριμένη αλυσίδα δανείων Α→Β→Γ→Δ μέσα στην ίδια τράπεζα (τριπλή διαδοχική εφαρμογή δάνειο=κατάθεση×80%), (β) μια γενική ερώτηση πολιτικής που παραπέμπει στον γενικό (άπειρο) τραπεζικό πολλαπλασιαστή ΔΜ=Κατάθεση×(1−r)/r, όπως ακριβώς εισάγει την έννοια η θεωρία (§8.5) με διαδοχικές καταθέσεις σε διαφορετικές τράπεζες.
Λύση:
Απάντηση: α) Η συγκεκριμένη αλυσίδα δανείων Α→Β→Γ→Δ δημιούργησε 585.600 χρημ. μονάδες. β) Αν το ποσοστό ρευστών διαθεσίμων μειωθεί σε 10%, η συνολική ποσότητα χρήματος που θα μπορούσε τελικά να δημιουργηθεί από την ίδια αρχική κατάθεση αυξάνεται κατά 1.500.000 χρημ. μονάδες (από 1.200.000 σε 2.700.000).
Πρόσεξε:
