Κεφάλαιο 11.3 – Το Απόλυτο και Συγκριτικό Πλεονέκτημα – Λύσεις Ασκήσεων (σελ. 198)
(Πηγή: Σχολικό Βιβλίο Αρχών Οικονομικής Θεωρίας Γ΄ Λυκείου, σελ. 198. Οι εκφωνήσεις είναι του σχολικού βιβλίου.)
Άσκηση 1 (σελ. 198)
Εξηγήστε τη διαφορά μεταξύ του απόλυτου και του συγκριτικού πλεονεκτήματος.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Ανατρέχουμε στους ορισμούς και στα δύο αριθμητικά παραδείγματα του §11.3(i)/(ii).
Απάντηση: Μια χώρα έχει ΑΠΟΛΥΤΟ πλεονέκτημα σε ένα προϊόν όταν, με τους ίδιους παραγωγικούς συντελεστές, παράγει μεγαλύτερη ποσότητα απ' ό,τι μια άλλη χώρα. Μια χώρα έχει ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ πλεονέκτημα σε ένα προϊόν όταν έχει χαμηλότερο κόστος ευκαιρίας σε αυτό — ακόμα κι αν είναι λιγότερο (ή περισσότερο) παραγωγική σε απόλυτους όρους και στα δύο προϊόντα. Το συγκριτικό πλεονέκτημα δείχνει ότι το εμπόριο συμφέρει ΠΑΝΤΑ και τις δύο χώρες, αρκεί τα σχετικά κόστη ευκαιρίας να διαφέρουν — ακόμη κι όταν μία χώρα υπερέχει απόλυτα και στα δύο προϊόντα.
Πρόσεξε:
- Μην θεωρήσεις ότι απόλυτο και συγκριτικό πλεονέκτημα βρίσκονται πάντα στο ίδιο προϊόν για την ίδια χώρα — στο παράδειγμα §11.3(ii) η Ελλάδα έχει απόλυτο πλεονέκτημα και στα δύο προϊόντα, αλλά συγκριτικό μόνο στο κρασί.
Άσκηση 3ε (σελ. 198)
Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος: Με το διεθνές εμπόριο κάθε χώρα αυξάνει τις παραγωγικές της δυνατότητες και μετατοπίζει προς τα πάνω και δεξιά την καμπύλη των παραγωγικών δυνατοτήτων.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Συχνή παγίδα — το εμπόριο δεν αυξάνει συντελεστές ούτε τεχνολογία, άρα δεν μετατοπίζει την ίδια την ΚΠΔ.
Απάντηση: ΛΑΘΟΣ. Το εμπόριο επιτρέπει σε κάθε χώρα να ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΕΙ πέρα από όσα θα μπορούσε να παράγει μόνη της (μέσω εξειδίκευσης+ανταλλαγής), αλλά δεν αυξάνει συντελεστές ούτε τεχνολογία — άρα δεν μετατοπίζει την Καμπύλη Παραγωγικών Δυνατοτήτων.
Πρόσεξε:
- Μην συγχέεις «αύξηση δυνατοτήτων κατανάλωσης μέσω εμπορίου» με «μετατόπιση της ΚΠΔ». Δες σε αντιπαράθεση την άσκηση 4(i) παρακάτω.
Άσκηση 4i (σελ. 198)
Να σημειώσετε τη σωστή απάντηση: Το εμπόριο μεταξύ χωρών είναι καλό, διότι: (α) Αυξάνονται οι εξαγωγές και των δύο χωρών. (β) Αυξάνονται οι εισαγωγές και των δύο χωρών. (γ) Κυκλοφορεί πιο γρήγορα το συνάλλαγμα. (δ) Ισοδυναμεί με αύξηση των παραγωγικών δυνατοτήτων και των δύο χωρών. (ε) Αυξάνονται τα έσοδα του κράτους από τους φόρους.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Οι (α)/(β) περιγράφουν το «τι» όχι το «γιατί». Οι (γ)/(ε) είναι άσχετες. Η (δ) είναι η σωστή αιτιολόγηση από τη σκοπιά της κατανάλωσης.
Απάντηση: Σωστή απάντηση: (δ). Μέσω εξειδίκευσης και ανταλλαγής, κάθε χώρα καταλήγει να καταναλώνει συνδυασμό αγαθών πέρα από τη δική της ΚΠΔ — σαν να είχε αυξηθεί η παραγωγική της ικανότητα.
Πρόσεξε:
- Εδώ λέμε «ισοδυναμεί με» (αποτέλεσμα στην κατανάλωση), ενώ στην 3(ε) το λάθος ήταν να πούμε ότι το εμπόριο κυριολεκτικά «μετατοπίζει» την ΚΠΔ — δύο όψεις της ίδιας λεπτής διάκρισης, όχι αντίφαση.
Άσκηση 4iii (σελ. 198)
Να σημειώσετε τη σωστή απάντηση: Αν δύο οικονομίες είναι ίδιες σ' όλα: (α) Το εμπόριο μεταξύ τους ωφελεί και τις δύο. (β) Το εμπόριο μεταξύ τους ζημιώνει και τις δύο. (γ) Πρέπει να έχουν εμπορικές σχέσεις μεταξύ τους. (δ) Πρέπει να έχουν εμπορικές σχέσεις μόνο μεταξύ τους. (ε) Πρέπει να έχουν εμπορικές σχέσεις με άλλες χώρες.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Το συγκριτικό πλεονέκτημα προϋποθέτει διαφορά στα σχετικά κόστη ευκαιρίας. Δύο πανομοιότυπες οικονομίες έχουν το ίδιο κόστος ευκαιρίας για κάθε προϊόν — άρα καμία βάση συγκριτικού πλεονεκτήματος μεταξύ τους.
Απάντηση: Σωστή απάντηση: (ε). Αφού είναι πανομοιότυπες, δεν υπάρχει ιδιαίτερο όφελος από εμπόριο ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ. Το όφελος προκύπτει όταν συναλλάσσονται με χώρες που ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ως προς τα σχετικά κόστη ευκαιρίας.
Πρόσεξε:
- ⚠️ Μην επιλέξεις (α) αυτόματα («το εμπόριο είναι πάντα καλό») — χωρίς διαφορά κόστους ευκαιρίας δεν υπάρχει ειδικό όφελος μεταξύ αυτών των δύο συγκεκριμένων οικονομιών. Ερμηνεία coordinator, σημειωμένη ως προς επιβεβαίωση.