(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, Χημεία Β΄ ΓΕΛ, §3.1 Αλκοόλες. Οι εκφωνήσεις των παρακάτω ερωτήσεων/ασκήσεων προέρχονται από το ενιαίο μπλοκ ασκήσεων στο τέλος του Κεφαλαίου 3 (σελ. 105-107) και ανατέθηκαν σε αυτό το υποκεφάλαιο με βάση τη θεματική τους συνάφεια.)
Πώς προκύπτουν οι αλκοόλες και πώς οι φαινόλες; Να δώσετε από ένα παράδειγμα.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Και οι δύο κατηγορίες προκύπτουν θεωρητικά με αντικατάσταση ατόμου υδρογόνου από υδροξύλιο (-OH), αλλά σε διαφορετικό είδος ανθρακικού σκελετού.
Λύση:
Ενδεικτική απάντηση: Αλκοόλες: π.χ. CH3CH2OH (αιθανόλη, από αιθάνιο CH3CH3). Φαινόλες: π.χ. C6H5OH (φαινόλη, από βενζόλιο C6H6).
Πρόσεξε:
Να συμπληρώσετε τις παρακάτω προτάσεις: α. Κορεσμένες είναι οι αλκοόλες ............... β. Ακόρεστες είναι οι αλκοόλες ............... γ. Μονοσθενείς είναι οι αλκοόλες ............... δ. Δισθενείς είναι οι αλκοόλες ............... ε. Πρωτοταγείς είναι οι αλκοόλες ............... στ. Τριτοταγείς είναι οι αλκοόλες ............... ζ. Δισθενείς είναι οι φαινόλες ...............
Σκέψη / Μεθοδολογία: Κάθε ορισμός στηρίζεται στο κριτήριο ταξινόμησης της §3.1: είδος δεσμών C-C, πλήθος υδροξυλίων, είδος άνθρακα που φέρει το -OH.
Λύση:
Ενδεικτική απάντηση: α. ...που δεν έχουν διπλό ή τριπλό δεσμό C=C ή C≡C στο μόριό τους. β. ...που έχουν έναν τουλάχιστον διπλό ή τριπλό δεσμό C=C ή C≡C στο μόριό τους. γ. ...που έχουν ένα μόνο υδροξύλιο (-OH) στο μόριό τους. δ. ...που έχουν δύο υδροξύλια (-OH) στο μόριό τους. ε. ...στις οποίες το άτομο C που φέρει το -OH είναι πρωτοταγές (συνδέεται με ένα άλλο άτομο C). στ. ...στις οποίες το άτομο C που φέρει το -OH είναι τριτοταγές (συνδέεται με τρία άλλα άτομα C). ζ. ...που έχουν δύο υδροξύλια απευθείας πάνω στον αρωματικό δακτύλιο.
Πρόσεξε: