Κεφάλαιο 4.1 – Σελίδα 113 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις
(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, Χημεία Β΄ ΓΕΛ, §4.1 Κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα - Αιθανικό οξύ. Οι εκφωνήσεις των παρακάτω ερωτήσεων/ασκήσεων προέρχονται από το ενιαίο μπλοκ ασκήσεων στο τέλος του Κεφαλαίου 4 (σελ. 125-127) και ανατέθηκαν σε αυτό το υποκεφάλαιο με βάση τη θεματική τους συνάφεια.)
Ερωτήσεις επανάληψης
Ερώτηση 1 (σελ. 125)
Πώς ταξινομούνται τα οξέα ανάλογα με τον αριθμό των καρβοξυλίων που έχουν και πώς ανάλογα με τον τρόπο που συνδέονται τα άτομα της ανθρακικής αλυσίδας τους; Να δώσετε μερικά παραδείγματα.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Δύο ανεξάρτητα κριτήρια ταξινόμησης: το πλήθος των καρβοξυλίων, και τη μορφή της ανθρακικής αλυσίδας (όπως και στους υδρογονάνθρακες).
Λύση:
- Ως προς τον αριθμό καρβοξυλίων: μονοκαρβοξυλικά (ένα -COOH, π.χ. CH\(_3\)COOH), δικαρβοξυλικά (δύο -COOH), κ.ο.κ.
- Ως προς τη μορφή της αλυσίδας: άκυκλα (π.χ. CH\(_3\)COOH, CH\(_3\)CH\(_2\)COOH) και κυκλικά — αρωματικά όπως το βενζοϊκό οξύ C\(_6\)H\(_5\)COOH.
Ενδεικτική απάντηση: Ως προς τον αριθμό καρβοξυλίων: μονοκαρβοξυλικά (π.χ. οξικό οξύ), δικαρβοξυλικά κ.ά. Ως προς την αλυσίδα: άκυκλα (π.χ. οξικό, γαλακτικό οξύ) και κυκλικά/αρωματικά (π.χ. βενζοϊκό οξύ).
Πρόσεξε:
- Να δοθεί από ένα τουλάχιστον παράδειγμα ανά κατηγορία.
Ερώτηση 3 (σελ. 125)
Πώς προκύπτουν θεωρητικά τα κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Το βιβλίο τα ορίζει ως παράγωγα των αλκανίων.
Λύση:
- Προκύπτουν θεωρητικά από τα αλκάνια, αντικαθιστώντας ένα άτομο υδρογόνου με τη ρίζα καρβοξύλιο -COOH.
Απάντηση: Θεωρητικά προκύπτουν από τα αλκάνια C\(_ν\)H\(_{2ν+2}\) με αντικατάσταση ενός H από -COOH, με γενικό τύπο C\(_ν\)H\(_{2ν+1}\)COOH.
Πρόσεξε:
- Να αναφερθεί ρητά ο γενικός τύπος C\(_ν\)H\(_{2ν+1}\)COOH.
Ερώτηση 4 (σελ. 125)
Τι είναι το ξίδι και πώς παρασκευάζεται;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Ανατρέχουμε στην §4.1 (Βιομηχανική παρασκευή/χρήσεις).
Λύση:
- Το ξίδι είναι διάλυμα οξικού οξέος (περίπου 5% w/v).
- Παρασκευάζεται με ζύμωση κρασιού ή άλλου αλκοολούχου ποτού μικρής περιεκτικότητας σε οινόπνευμα (5%-8%), όπου η αιθυλική αλκοόλη οξειδώνεται προς οξικό οξύ παρουσία του ενζύμου αλκοολοξειδάση: CH\(_3\)CH\(_2\)OH + O\(_2\) \(\xrightarrow{αλκοολοξειδάση}\) CH\(_3\)COOH + H\(_2\)O.
Απάντηση: Το ξίδι είναι υδατικό διάλυμα οξικού οξέος (~5% w/v), που παρασκευάζεται με οξείδωση της αιθανόλης κρασιού/αλκοολούχου ποτού παρουσία του ενζύμου αλκοολοξειδάση.
Πρόσεξε:
- Να αναφερθεί η χημική εξίσωση της οξείδωσης, όχι μόνο περιγραφικά.
Ερώτηση 5 (σελ. 125)
Τι είναι ο όξινος χαρακτήρας;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Ορισμός από την §4.1 (Χημικές Ιδιότητες).
Λύση:
- Εκφράζει το σύνολο των ιδιοτήτων που οφείλονται στην ικανότητα των οξέων να δημιουργούν σε υδατικά διαλύματα κατιόντα H\(^+\).
Απάντηση: Ο όξινος χαρακτήρας είναι το σύνολο των ιδιοτήτων που προκύπτουν από την ικανότητα ενός οξέος να δίνει κατιόντα H\(^+\) σε υδατικό διάλυμα (ξινή γεύση, αντίδραση με βάσεις/βασικά οξείδια/ανθρακικά άλατα/δραστικά μέταλλα).
Πρόσεξε:
- Να αναφερθούν τουλάχιστον 2-3 από τις 4 εκδηλώσεις του όξινου χαρακτήρα.
Ερώτηση 9 (σελ. 125)
Να αναφέρετε μερικές χρήσεις του οξικού οξέος.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Ανάκληση από την §4.1 (Χρήσεις).
Λύση:
- Στο ξίδι (τρόφιμα, συντήρηση τουρσιών/ελιών).
- Στη βαφική (στερέωση χρωμάτων στις ίνες).
- Στην παρασκευή τεχνητής μετάξας (οξική κυτταρίνη).
- Στη βιομηχανία φαρμάκων (π.χ. ασπιρίνη) και άλλων χημικών (ακετόνη, εστέρες).
Ενδεικτική απάντηση: Ενδεικτικά: ξίδι/συντήρηση τροφίμων, βαφική, παρασκευή οξικής κυτταρίνης (τεχνητή μετάξα), πρώτη ύλη φαρμάκων (ασπιρίνη) και άλλων χημικών (ακετόνη, εστέρες).
Πρόσεξε:
- Αρκούν 2-3 σωστές χρήσεις.
Ασκήσεις - Προβλήματα
Άσκηση 11 (σελ. 125)
Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις με Σ αν είναι σωστές και με Λ αν είναι λανθασμένες. α. Το οξικό οξύ βιομηχανικά παρασκευάζεται από οξείδωση αλκανίων της τάξεως. β. Το οξικό οξύ είναι το ξίδι. γ. Το βενζοϊκό οξύ έχει επτά άτομα άνθρακα στο μόριό του. δ. Το γαλακτικό οξύ δίνει χημική αντίδραση με ένα άλλο οξύ. Να εξηγήσετε τις απαντήσεις σας στις προτάσεις γ και δ.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Εξετάζουμε καθεμία ξεχωριστά με βάση την §4.1-§4.2 (η επίσημη απαντητική στήλη του βιβλίου δίνει: Σ = α,γ,δ, Λ = β).
Λύση:
- α. Σωστό: το βιομηχανικό οξικό οξύ παρασκευάζεται με καταλυτική οξείδωση αλκανίων (π.χ. βουτάνιο) της ομόλογης σειράς των αλκανίων.
- β. Λάθος: το ξίδι είναι διάλυμα οξικού οξέος (~5% w/v) στο νερό, όχι το καθαρό οξικό οξύ.
- γ. Σωστό: το βενζοϊκό οξύ C\(_6\)H\(_5\)COOH έχει 6 άτομα C στο δακτύλιο + 1 στο καρβοξύλιο = 7 άτομα άνθρακα.
- δ. Σωστό: το γαλακτικό οξύ έχει και υδροξύλιο, άρα μπορεί να δράσει ως αλκοόλη και να εστεροποιηθεί με ένα άλλο καρβοξυλικό οξύ (RCOOH), δίνοντας εστέρα.
Απάντηση: α. Σωστό. β. Λάθος (το ξίδι είναι διάλυμα, όχι το καθαρό οξύ). γ. Σωστό (7 άτομα C). δ. Σωστό (το -OH του γαλακτικού οξέος εστεροποιείται με άλλο οξύ).
Πρόσεξε:
- Στο γ πρέπει να μετρηθούν ΚΑΙ τα 6 άτομα του δακτυλίου ΚΑΙ το άτομο του καρβοξυλίου.
- Στο δ η αντίδραση γίνεται μέσω του υδροξυλίου (ρόλος αλκοόλης), όχι του καρβοξυλίου.
Άσκηση 12 (σελ. 125)
Να δώσετε δύο μεθόδους παρασκευής του οξικού οξέος χρησιμοποιώντας ως οργανική ύλη: α) το αιθυλένιο και β) το ακετυλένιο
Σκέψη / Μεθοδολογία: Και τα δύο αέρια πρέπει πρώτα να μετατραπούν σε αιθανόλη/ακεταλδεΰδη (ενδιάμεσα προϊόντα), και μετά να οξειδωθούν προς οξικό οξύ.
Λύση:
- α) Αιθυλένιο: ενυδάτωση προς αιθανόλη, CH\(_2\)=CH\(_2\) + H\(_2\)O \(\xrightarrow{H^+}\) CH\(_3\)CH\(_2\)OH, και μετά οξείδωση: CH\(_3\)CH\(_2\)OH + 2[O] \(\rightarrow\) CH\(_3\)COOH + H\(_2\)O.
- β) Ακετυλένιο: ενυδάτωση (κανόνας Markovnikov, παρουσία Hg\(^{2+}\)) προς ακεταλδεΰδη, CH\(\equiv\)CH + H\(_2\)O \(\rightarrow\) CH\(_3\)CHO, και μετά καταλυτική οξείδωση: CH\(_3\)CHO + \(\frac{1}{2}\)O\(_2\) \(\rightarrow\) CH\(_3\)COOH.
Απάντηση: α) Αιθυλένιο →(ενυδάτωση) αιθανόλη →(οξείδωση) οξικό οξύ. β) Ακετυλένιο →(ενυδάτωση) ακεταλδεΰδη →(οξείδωση) οξικό οξύ.
Πρόσεξε:
- Η ενυδάτωση του ακετυλενίου δίνει απευθείας ακεταλδεΰδη (μέσω ασταθούς ενόλης), όχι αλκοόλη.
Άσκηση 13 (σελ. 126)
Να συμπληρώσετε τις αντιδράσεις: α. CH\(_3\)CN + ..... → CH\(_3\)COOH + ...... β. RCH\(_2\)OH + 2[O] → ...... + ..... γ. CH\(_3\)COOH + ..... → (CH\(_3\)COO)\(_2\)Ca + ...... δ. C\(_6\)H\(_5\)CH\(_3\) + ........ → C\(_6\)H\(_5\)COOH + ...... ε. C\(_6\)H\(_5\)COOH + ..... → ...... + ...... + CO\(_2\)
Σκέψη / Μεθοδολογία: Κάθε αντίδραση αντιστοιχεί σε γνωστό τύπο παρασκευής/ιδιότητας από την §4.1/§4.3.
Λύση:
- α. Υδρόλυση νιτριλίου: CH\(_3\)CN + 2H\(_2\)O \(\xrightarrow{H^+ ή OH^-}\) CH\(_3\)COOH + NH\(_3\)↑.
- β. Οξείδωση πρωτοταγούς αλκοόλης προς οξύ: RCH\(_2\)OH + 2[O] \(\rightarrow\) RCOOH + H\(_2\)O.
- γ. Αντίδραση με βασικό οξείδιο: 2CH\(_3\)COOH + CaO \(\rightarrow\) (CH\(_3\)COO)\(_2\)Ca + H\(_2\)O (συντελεστές 2 και 1, όχι 1 και 1 όπως γράφτηκε αρχικά).
- δ. Καταλυτική οξείδωση τολουολίου: C\(_6\)H\(_5\)CH\(_3\) + \(\frac{3}{2}\)O\(_2\) \(\rightarrow\) C\(_6\)H\(_5\)COOH + H\(_2\)O.
- ε. Αντίδραση με ανθρακικό/όξινο ανθρακικό άλας (διάσπαση ανθρακικών): C\(_6\)H\(_5\)COOH + NaHCO\(_3\) \(\rightarrow\) C\(_6\)H\(_5\)COONa + H\(_2\)O + CO\(_2\)↑.
Απάντηση: α. +2H\(_2\)O → CH\(_3\)COOH + NH\(_3\). β. → RCOOH + H\(_2\)O. γ. 2CH\(_3\)COOH + CaO → (CH\(_3\)COO)\(_2\)Ca + H\(_2\)O. δ. +3/2 O\(_2\) → C\(_6\)H\(_5\)COOH + H\(_2\)O. ε. +NaHCO\(_3\) → C\(_6\)H\(_5\)COONa + H\(_2\)O + CO\(_2\)↑.
Πρόσεξε:
- Στο γ πρέπει να ισοσταθμιστεί σωστά ο συντελεστής του οξέος (2 mol CH\(_3\)COOH ανά 1 mol Ca).
- Στο ε αρκεί να αναγνωριστεί η γενική μορφή διάσπασης ανθρακικού/όξινου ανθρακικού άλατος· δεκτό και με Na\(_2\)CO\(_3\) (τότε 2 mol οξέος).
Άσκηση 14 (σελ. 126)
Να γράψετε τις χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων του οξικού οξέος με: α) βάση, β) βασικό οξείδιο, γ) ανθρακικό άλας, δ) μέταλλο δραστικότερο από το υδρογόνο.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Οι τέσσερις εκδηλώσεις του όξινου χαρακτήρα, όπως στην §4.1.
Λύση:
- α) CH\(_3\)COOH + NaOH → CH\(_3\)COONa + H\(_2\)O.
- β) 2CH\(_3\)COOH + CaO → (CH\(_3\)COO)\(_2\)Ca + H\(_2\)O.
- γ) 2CH\(_3\)COOH + Na\(_2\)CO\(_3\) → 2CH\(_3\)COONa + H\(_2\)O + CO\(_2\)↑.
- δ) 2CH\(_3\)COOH + Mg → (CH\(_3\)COO)\(_2\)Mg + H\(_2\)↑.
Απάντηση: α) CH\(_3\)COOH+NaOH→CH\(_3\)COONa+H\(_2\)O. β) 2CH\(_3\)COOH+CaO→(CH\(_3\)COO)\(_2\)Ca+H\(_2\)O. γ) 2CH\(_3\)COOH+Na\(_2\)CO\(_3\)→2CH\(_3\)COONa+H\(_2\)O+CO\(_2\)↑. δ) 2CH\(_3\)COOH+Mg→(CH\(_3\)COO)\(_2\)Mg+H\(_2\)↑.
Πρόσεξε:
- Προσοχή στους συντελεστές: 2 mol οξέος ανά 1 mol διοξειδικού κατιόντος (Ca\(^{2+}\), Mg\(^{2+}\)) ή ανθρακικού.
Άσκηση 15 (σελ. 126)
Διαθέτουμε στο εργαστήριο ακετυλένιο και ανόργανα υλικά και θέλουμε να παρασκευάσουμε μεθάνιο. Να γράψετε τις χημικές εξισώσεις της παρασκευής αυτής.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Πορεία: ακετυλένιο → ακεταλδεΰδη (ενυδάτωση) → οξικό οξύ (οξείδωση) → οξικό νάτριο (εξουδετέρωση) → μεθάνιο (αποκαρβοξυλίωση με NaOH/CaO).
Λύση:
-
- Ενυδάτωση: CH\(\equiv\)CH + H\(_2\)O \(\xrightarrow{Hg^{2+}}\) CH\(_3\)CHO.
-
- Οξείδωση: CH\(_3\)CHO + \(\frac{1}{2}\)O\(_2\) → CH\(_3\)COOH.
-
- Εξουδετέρωση: CH\(_3\)COOH + NaOH → CH\(_3\)COONa + H\(_2\)O.
-
- Αποκαρβοξυλίωση (πύρωση με NaOH, καταλύτης CaO): CH\(_3\)COONa + NaOH \(\xrightarrow[\Delta]{CaO}\) CH\(_4\)↑ + Na\(_2\)CO\(_3\).
Απάντηση: Τέσσερα στάδια: ακετυλένιο →(H\(_2\)O/Hg\(^{2+}\)) ακεταλδεΰδη →([O]) οξικό οξύ →(NaOH) οξικό νάτριο →(NaOH, πύρωση) μεθάνιο.
Πρόσεξε:
- Η ενυδάτωση αλκινίων ακολουθεί κανόνα Markovnikov και δίνει καρβονυλική ένωση, όχι αλκοόλη.
Άσκηση 19 (σελ. 127)
Πώς μπορείτε να διακρίνετε: α) το βουτανικό οξύ από το 3-βουτενικό οξύ; β) το προπανικό οξύ από τον οξικό μεθυλεστέρα;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Χρειάζεται μια χαρακτηριστική αντίδραση που δίνει η μία ένωση και όχι η άλλη.
Λύση:
- α) Το 3-βουτενικό οξύ (CH\(_2\)=CHCH\(_2\)COOH) είναι ακόρεστο (έχει διπλό δεσμό C=C), ενώ το βουτανικό οξύ (CH\(_3\)CH\(_2\)CH\(_2\)COOH) είναι κορεσμένο· η προσθήκη Br\(_2\) (αποχρωματισμός καστανοκόκκινου διαλύματος βρωμίου) διακρίνει το ακόρεστο (αντιδρά) από το κορεσμένο (δεν αντιδρά).
- β) Το προπανικό οξύ (CH\(_3\)CH\(_2\)COOH) έχει όξινο χαρακτήρα (αντιδρά με ανθρακικά άλατα, ελευθερώνοντας CO\(_2\)), ενώ ο οξικός μεθυλεστέρας (CH\(_3\)COOCH\(_3\)) δεν έχει -COOH, άρα δεν αντιδρά με ανθρακικά άλατα.
Ενδεικτική απάντηση: α) Με προσθήκη διαλύματος Br\(_2\): το 3-βουτενικό (ακόρεστο) το αποχρωματίζει, το βουτανικό (κορεσμένο) όχι. β) Με NaHCO\(_3\)/Na\(_2\)CO\(_3\): μόνο το προπανικό οξύ (όξινος χαρακτήρας) ελευθερώνει CO\(_2\)· ο εστέρας δεν αντιδρά.
Πρόσεξε:
- Η δοκιμή Br\(_2\) διακρίνει κορεσμό/ακορεστότητα, όχι όξινο χαρακτήρα.
- Η δοκιμή με ανθρακικό άλας (αναβρασμός CO\(_2\)) είναι η χαρακτηριστική ταυτοποίηση καρβοξυλικού οξέος έναντι εστέρα.
Άσκηση 20 (σελ. 127)
Πόσα γραμμάρια οξικού οξέος και πόσα γραμμάρια υδροξειδίου του νατρίου απαιτούνται για να παρασκευαστούν 33,6 L CH\(_4\), που μετρήθηκαν σε πρότυπες συνθήκες;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Δύο διαδοχικά στάδια, το καθένα 1:1 σε mol: πρώτα εξουδετέρωση του οξικού οξέος με 1 mol NaOH, μετά αποκαρβοξυλίωση του οξικού νατρίου με άλλο 1 mol NaOH. Άρα τελικά 1 mol CH\(_3\)COOH και 2 mol NaOH δίνουν 1 mol CH\(_4\).
Λύση:
- mol CH\(_4\) = 33,6 / 22,4 = 1,5 mol.
- CH\(_3\)COOH + NaOH → CH\(_3\)COONa + H\(_2\)O (1η NaOH).
- CH\(_3\)COONa + NaOH \(\xrightarrow[\Delta]{CaO}\) CH\(_4\) + Na\(_2\)CO\(_3\) (2η NaOH).
- Άρα ανά 1 mol CH\(_4\) χρειάζονται 1 mol CH\(_3\)COOH (60 g/mol) και 2 mol NaOH (40 g/mol).
- mol CH\(_3\)COOH = 1,5 mol → μάζα = 1,5 × 60 = 90 g.
- mol NaOH = 2 × 1,5 = 3 mol → μάζα = 3 × 40 = 120 g.
Απάντηση: Απαιτούνται 90 g CH\(_3\)COOH και 120 g NaOH.
Πρόσεξε:
- Δύο mol NaOH ανά mol CH\(_3\)COOH — ένα για την εξουδετέρωση, ένα για την αποκαρβοξυλίωση· εύκολο σημείο λάθους αν μετρηθεί μόνο το ένα στάδιο.
Άσκηση 21 (σελ. 127)
Το ξίδι είναι ένα διάλυμα οξικού οξέος που παράγεται από τη ζύμωση της αιθυλικής αλκοόλης (CH\(_3\)CH\(_2\)OH). Θέλουμε να παρασκευάσουμε ξίδι από κρασί 11,5° (αλκοολικοί βαθμοί). Να βρείτε τη μάζα του CH\(_3\)COOH που περιέχεται σε 1 L ξιδιού. Η πυκνότητα της αιθανόλης είναι ρ=0,8 g/mL. (Θεωρούμε ότι κατά τη ζύμωση δεν αλλάζει πρακτικά ο όγκος του διαλύματος.)
Σκέψη / Μεθοδολογία: Οι «αλκοολικοί βαθμοί» δείχνουν % v/v αιθανόλης. Από τον όγκο αιθανόλης βρίσκουμε τη μάζα της (πυκνότητα), μετατρέπουμε σε mol, και με στοιχειομετρία 1:1 (οξείδωση αιθανόλης → οξικό οξύ) βρίσκουμε τα mol και τη μάζα του CH\(_3\)COOH.
Λύση:
- Όγκος αιθανόλης σε 1 L (1000 mL) κρασιού 11,5°: V = 11,5% × 1000 mL = 115 mL.
- Μάζα αιθανόλης: m = V·ρ = 115 mL × 0,8 g/mL = 92 g.
- mol αιθανόλης = 92/46 = 2 mol.
- Αντίδραση 1:1: CH\(_3\)CH\(_2\)OH + O\(_2\) \(\xrightarrow{αλκοολοξειδάση}\) CH\(_3\)COOH + H\(_2\)O ⇒ mol CH\(_3\)COOH = 2 mol.
- Μάζα CH\(_3\)COOH = 2 × 60 = 120 g.
Απάντηση: 120 g CH\(_3\)COOH ανά 1 L ξιδιού. (Επαληθεύεται από την επίσημη πλευρική ένδειξη του βιβλίου: «120 g».)
Πρόσεξε:
- Οι αλκοολικοί βαθμοί (°) εκφράζουν % v/v, όχι % w/w — μετατροπή σε μάζα μέσω πυκνότητας είναι απαραίτητο βήμα.
Άσκηση 24 (σελ. 127)
Σε 1 L διαλύματος NaOH 0,2 M προσθέτουμε 6 g καθαρού CH\(_3\)COOH. Το διάλυμα που σχηματίζεται θερμαίνεται μέχρι το νερό να εξατμιστεί πλήρως και παίρνουμε στερεό υπόλειμμα Α. α) Από τι αποτελείται το Α; β) Πυρώνοντας το Α, οπότε σχηματίζεται αέριο Β. Ποιο είναι το Β και ποιος ο όγκος του σε πρότυπες συνθήκες (STP);
Σκέψη / Μεθοδολογία: Πρώτα εξουδετέρωση (υπάρχει περίσσεια NaOH), μετά το στερεό υπόλειμμα (άλας + περίσσεια NaOH) πυρώνεται και το NaOH που απομένει αποκαρβοξυλιώνει το άλας προς μεθάνιο.
Λύση:
- mol NaOH (αρχικά) = 1 L × 0,2 mol/L = 0,2 mol. mol CH\(_3\)COOH = 6/60 = 0,1 mol.
- CH\(_3\)COOH + NaOH → CH\(_3\)COONa + H\(_2\)O: αντιδρούν 0,1 mol NaOH με 0,1 mol οξέος (το οξύ είναι ο περιοριστικός αντιδρών), σχηματίζονται 0,1 mol CH\(_3\)COONa.
- Περισσεύουν 0,2 - 0,1 = 0,1 mol NaOH αδιάθετα.
- α) Μετά την πλήρη εξάτμιση του νερού, το στερεό υπόλειμμα Α = 0,1 mol CH\(_3\)COONa + 0,1 mol NaOH (περίσσεια).
- β) Πύρωση: CH\(_3\)COONa + NaOH \(\xrightarrow[\Delta]{CaO}\) CH\(_4\)↑ + Na\(_2\)CO\(_3\). Τα δύο αντιδρώντα είναι ακριβώς ισομοριακά (0,1 mol έκαστο) ⇒ αντιδρούν πλήρως, χωρίς περίσσεια.
- mol CH\(_4\) (=Β) = 0,1 mol ⇒ V(STP) = 0,1 × 22,4 = 2,24 L.
Απάντηση: α) Το Α είναι μίγμα 0,1 mol CH\(_3\)COONa και 0,1 mol περίσσειας NaOH. β) Το Β είναι CH\(_4\), όγκος 2,24 L σε STP. (Επαληθεύεται από την επίσημη πλευρική ένδειξη του βιβλίου: «2,24 L».)
Πρόσεξε:
- Κρίσιμο βήμα: αναγνώριση ότι το NaOH είναι σε περίσσεια στην πρώτη αντίδραση (0,2 mol > 0,1 mol οξέος) — η περίσσεια αυτή είναι ακριβώς αυτή που χρειάζεται για τη 2η αντίδραση (πύρωση).